ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

TRỊNH THỊ THÙY DUNG

SỰ THAM GIA CỦA NGƢỜI NHẬP CƢ
VÀO HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THỂ
(Nghiên cứu trường hợp tại phường Phúc Đồng, quận Long Biên,
thành phố Hà Nội)

UẬN VĂN THẠC S XÃ HỘI HỌC

Hà Nội - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

TRỊNH THỊ THÙY DUNG

SỰ THAM GIA CỦA NGƢỜI NHẬP CƢ
VÀO HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THỂ
(Nghiên cứu trường hợp tại phường Phúc Đồng, quận Long Biên,
thành phố Hà Nội)

Chuyên ngành: Xã hội học
Mã số: 60 31 03 01

UẬN VĂN THẠC S XÃ HỘI HỌC

Mặc dù tác giả đã cố gắng để hoàn thiện luận văn, nhưng do hạn chế về
thời gian nghiên cứu nên luận văn sẽ không tránh khỏi những sai sót. Tác giả
mong muốn nhận được sự góp ý của các nhà khoa học, các thầy cô giáo và
đồng nghiệp để luận văn hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2015
Tác giả

TRỊNH THỊ THÙY DUNG


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGH A VIỆT NAM

TRƢỜNG ĐH KHXH&NV

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

GIẤY XÁC NHẬN
Về việc đồng ý cho học viên sử dụng dữ liệu nghiên cứu
PGS.TS Phạm Văn Quyết - Chủ nhiệm đề tài “Hoà nhập xã hội của người
nhập cư”, đề tài khoa học cấp Đại học Quốc gia năm 2014 - 2015, xác nhận:
Học viên Trịnh Thị Thùy Dung là học viên cao học khoa XHH khoá 2013 2015 được sử dụng dữ liệu sơ cấp của đề tài để thực hiện luận văn cao học với đề
tài: “Sự tham gia của người nhập cư vào hoạt động đoàn thể (Qua nghiên cứu
trường hợp tại phường Phúc Đồng – quận Long Biên – thành phố Hà Nội)
Hà Nội, ngày 5 tháng 6 năm 2015
Chủ nhiệm đề tài

PGS. TS Phạm Văn Quyết

1.3.5. Khái niệm “Hoạt động đoàn thể” .......... Error! Bookmark not defined.
1.4. Tổng quan địa bàn nghiên cứu ..................... Error! Bookmark not defined.


CHƢƠNG 2. MỨC ĐỘ THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THỂ CỦA NGƢỜI
AO ĐỘNG NHẬP CƢ TẠI ĐỊA PHƢƠNG CƢ TRÚError! Bookmark not
defined.
2.1. Hoạt động mang tính chất cộng đồng chung Error!

Bookmark

not

defined.
2.2. Hoạt động mang tính chất hƣớng riêng đến nhóm cộng đồng nhất định
..................................................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3. NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN MỨC ĐỘ THAM GIA HOẠT
ĐỘNG ĐOÀN THỂ CỦA NGƢỜI NHẬP CƢ TẠI ĐỊA PHƢƠNG CƢ TRÚ
.......................................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Các yếu tố từ ngƣời nhập cƣ. ........................ Error! Bookmark not defined.
3.2. Yếu tố xuất phát từ chính quyền địa phƣơngError!

Bookmark

not

defined.
3.3. Yếu tố xuất phát từ ngƣời dân sở tại........... Error! Bookmark not defined.
PHẦN 3. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ......... Error! Bookmark not defined.
TÀI IỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 10


Bookmark

not

defined.
Biểu đồ 2.5. Mức độ tham gia vào các hoạt động hội đồng hương thành phố,
tổ/nhóm/câu lạc bộ người nhập cư, tổ chức đoàn thể bất kỳ ở địa phương
................................................................... Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.1. Giới tính của người dân nhập cư ảnh hưởng tới mức độ tham gia
các lễ hội của địa phương nơi đang sinh sống Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.2. Giới tính của người dân nhập cư ảnh hưởng tới mức độ tham gia
các hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao của địa phương nơi sinh sống..Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.3. Giới tính của người dân nhập cư ảnh hưởng tới mức độ tham gia
các hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao của công tyError! Bookmark not
defined.
Biểu đồ 3.4. Việc làm khi rảnh rỗi ................ Error! Bookmark not defined.
Biểu 3.5. Mức độ thăm hỏi của người nhập cư đối với người dân sở tại, chính
quyền sở tại và đoàn thể địa phương ............. Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.6. Cách giải quyết khi gặp khó khăn của người nhập cư ........Error!
Bookmark not defined.
Biều đồ 3.7. Mức độ khó khăn khi tiếp xúc với chính quyền sở tại ........Error!
Bookmark not defined.


Biểu đồ 3.8. Thái độ và ứng xử xã hội mà người dân nhập cư gặp phải trong
đời sống hàng ngày ...................................... Error! Bookmark not defined.



động, gia tăng vốn văn hóa, đa dạng đời sống tinh thần… Nhưng kèm theo đó
cũng là rất nhiều khó khăn như dư thừa lực lượng lao động, tệ nạn xã hội, khó
quản lý nhân khẩu… Trong đó có một vấn đề nổi bật đó là vấn đề hòa nhập
cộng đồng của nhóm người lao động nhập cư. Người lao động từ nhiều nơi
đến thành thị để làm việc nhưng vì nhiều nguyên do họ chưa thể hòa nhập với
cộng đồng mà họ đang sinh sống và làm việc. Điều này là một bài toán cho xã
hội bởi cộng đồng không gắn kết ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống cũng
như sự phát triển của nền kinh tế chung. Trong vấn đề này các đoàn thể địa
phương nơi người nhập cư đến đóng góp vai trò không nhỏ khi bản thân nó là
nơi tạo cho cá nhân môi trường gây dựng mạng lưới xã hội, gắn kết cá nhân
với cộng đồng, tăng, tăng tính bền vững của cộng đồng. Xuất phát từ nguyên
nhân trên tôi nghiên cứu đề tài “Sự tham gia của người lao động nhập cư
vào hoạt động đoàn thể (Nghiên cứu trường hợp tại phường Phúc Đồng –
quận Long Biên – thành phố Hà Nội)” từ đó đưa ra góc nhìn về vấn đề hòa
nhập cộng đồng tại đô thị đối với người lao động nhập cư.
2. Ý nghĩa của đề tài
2.1. Ý nghĩa lý luận
Đề tài góp phần mang đến góc nhìn thực nghiệm cho các lý thuyết xã
hội hóa, lý thuyết vốn xã hội, lý thuyết di dân, lý thuyết sự lựa chọn hợp lý.
Đóng góp những lý luận giải thích những vấn đề liên qua đến việc hòa
nhập cộng đồng của nhóm lao động nhập cư vào thành phố Hà Nội, những nguyên
nhân và lý do của khó khăn, thách thức, thuận lợi dưới góc nhìn khoa học.
Mở ra những hướng nghiên cứu mới trong vấn đề liên quan đến đời
sống tinh thần của người lao động nhập cư nói chung, những tác động của sự
hòa nhập cộng đồng của nhóm người này đến sự phát triển của nơi mà họ đến.


2.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả của đề tài cung cấp cho chúng ta phần nào trong bức tranh toàn
cảnh về sự hòa nhập trong đời sống tinh thần của cộng đồng người lao động

của lao động nhập cư tại địa phương cư trú.
4. Đối tƣợng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Sự hòa nhập cộng đồng của người lao động nhập cư tại địa phương cư
trú thông qua sự tham gia hoạt động đoàn thể.
4.2. Khách thể
Người lao động nhập cư vào phường Phúc Đồng – quận Long Biên thành phố Hà Nội chưa có hộ khẩu.
Người lao động nhập cư vào phường Phúc Đồng – quân Long Biên thành phố Hà Nội thành phố Hà Nội có hộ khẩu từ 5 năm trở xuống.
4.3. Phạm vi nghiên cứu
4.3.1. Phạm vi không gian nghiên cứu
Phường Phúc Đồng – quận Long Biên - thành phố Hà Nội
4.3.2. Phạm vi thời gian nghiên cứu
Nghiên cứu triển khai từ tháng 11/2014 đến tháng 7/2015.
5. Câu hỏi nghiên cứu
 Mức độ tham gia vào hoạt động đoàn thể của người nhập cư tại địa
phương cư trú?
 Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự tham gia các hoạt động đoàn
thể của lao động di cư ?


6. Giả thuyết nghiên cứu
 Tại địa phương nơi người lao động nhập cư đến (cụ thể là phường
Phúc Đồng- quận Long Biên – tp Hà Nội) có rất nhiều các hoạt động đoàn thể
được tổ chức để nâng cao đời sống văn hóa và tăng mức gắn kết giữa các cư
dân của cộng đồng. Tuy nhiên, người lao động nhập cư chưa thực sự tích cực
tham gia vào các hoạt động đoàn thể tại địa phương nơi cư trú.
 Có ba yếu tố chính tác động đến sự tham gia của người dân nhập cư
vào hoạt động đoàn thể tại địa phương nơi cư trú:
+ Yếu tố xuất phát từ người dân nhập cư: tuổi, nghề nghiệp, giới tính,
kinh tế chi phối thời gian tham gia các hoạt động đoàn thể, trở ngại văn hóa

đánh giá và kinh nghiệm về lĩnh vực này, phục vụ cho việc nghiên cứu. Song
song với đó, tác giả sẽ sử dụng chính những nguồn tài liệu đã đọc được là các
thông tư, báo in, báo mạng, diễn đàn, trang web… để dẫn chứng vào từng mục
có liên quan cụ thể trong bài.
Đặc biệt luận văn sử dụng các dữ liệu định lượng thu được từ cuộc khảo
sát với 200 người dân nhập cư tại phường Phúc Đồng – quận Long Biên –
thành phố Hà Nội thuộc đề tài “Hòa nhập xã hội của người nhập cư” do
PGS.TS Phạm Văn Quyết chủ trì.
7.3. Phương pháp phỏng vấn sâu
Là phương pháp định tính, nghiên cứu này sẽ tiến hành phỏng vấn sâu
15 khách thể là lao động nhập cư và người dân sở tại trên địa bàn phường
Phúc Đồng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội với nội dung về những yếu tố
ảnh hưởng đến sự tham gia của người nhập cư trong hoạt động đoàn thể tại
địa phương cư trú. Sử dụng phương pháp này trong bài nhằm mục đích mong
muốn hiểu rõ hơn về mức độ tham gia của người lao động nhập cư vào hoạt
động tập thể bị hưởng hưởng bởi yếu tố nào.
Tên của người tham gia phỏng vấn sẽ được đảm bảo tính khuyết danh
và bảo mật thông tin trong nghiên cứu.


8. Mẫu nghiên cứu
8.1. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu
Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản căn cứ trên danh sách quản lý nhân
khẩu chính thức của Ủy ban nhân dân phường Phúc Đồng, quận Long Biên,
thành phố Hà Nội. Tổng số đơn vị mẫu lựa chọn là 200 đơn vị. Nhóm này rất
đa dạng bao gồm rất nhiều các cá nhân đến từ các vùng khác nhau, học vấn,
trình độ tay nghề, công việc… có thể đã từng tham gia hoặc chưa từng tham
gia các hoạt động đoàn thể tại địa phương cư trú. Việc tiếp cận các đối tượng
được thực hiện dưới sự giúp đỡ của cán bộ UBND phường và các đồng chí
phụ trách khu dân cư trên địa bàn phường, đảm bảo đúng đối tượng và đủ số

ao động giúp việc nhà

3

1,5%

* Về giới tính:

* Về nghề nghiệp


Công nhân trong các công ty, các

khu công nghiệp

xuất nhỏ



Bán hàng rong

13

6,5%



ao động tự do

31


Hà Nam

11

5,5%



Hà Nội

6

3%



Hà Tĩnh

12

6%



Hải Dƣơng

6

3%


0,5%



Hƣng Yên

19

9,5%



Lạng Sơn

1

0,5%



Quảng Ninh

4

0,2%



Nghệ An


Thanh Hóa

39

19,5%

* Độ tuổi trung bình mẫu khảo sát

33,69


9. Khung lý thuyết

Mức độ tham gia vào hoạt động đoàn thể của
người nhập cư tại địa phương cư trú

Yếu tố ảnh hưởng đến sự tham vào hoạt động
tập thể của người nhập cư tại địa phương cư trú

Đặc điểm lao
động nhập cư

Sự tiếp nhận
của chính quyền sở
tại

Sự hợp tác của
cư dân bản địa



6.

Lê Ngọc Lân và Phùng Thị Kim Anh (2006),Chính sách việc làm cho lao
động nữ nông thôn trong thời kỳ đổi mới. Tạp chí Xã hội học số 5(90),
2006.

7.

Nguyễn Thanh Liêm (2008), Di dân, phát triển và bất bình đẳng ở Việt
Nam trên đường đổi mới và hội nhập. Tạp chí Kinh tế & Phát triển số
8(51), 2008

8.

Phạm Văn Quyết và Trần Văm Kham (2015), Sự hòa nhập xã hội của
người di cư tại các đô thị ở Việt Nam: Hướng đến một mô hình trợ giúp.
Tạp chí XHH, số 8 (197), 2015

9.

Phạm Văn Quyết và Trần Văm Kham (2015), Hòa nhập xã hội: Một số quan
điểm lý thuyết triển khai nghiên cứu. Tạp chí XHH, số 10 (199), 2015

10. Phạm Thanh Thôi, Đời sống xã hội của thanh niên nhập cư lao động phổ
thông tại các cơ sở sản xuất nhỏ tại thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí
Khoa học trường Đại học Mở thành phố Hồ Chí Mình, số 5 (33) 2013


Tài liệu tiếng anh


Đức

Minh,

Dân

nhập

cư

bao

giờ

hết

kỳ

thị.

15/3/2009
16. Nguyễn Hà Thanh, Hào hoa Hà thnafh phai nhạt vì người nhập cư.
5/12/2011
17. Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2013 phân theo địa phương,
/>18. Số liệu thống kê năm 2011,
/>