TuyÕn thîng thËn
Tuyến thượng thận gồm 2 tuyến có
nguồn gốc phôi thai học khác nhau .
 Phần tủy có cùng nguồn gốc với hệ
thần kinh được coi như hạch giao cảm
 Phần vỏ là tuyến nội tiết có tính sinh
mạng




1. Vá thîng thËn






Vỏ thượng thận gồm 3 lớp từ ngoài vào :
lớp cầu , lớp bó , lớp lưới
Lớp cầu : bài tiết hormon chuyển hóa
muối nước ( mineralocorticoid )
Lớp bó và lớp lưới bài tiết hormon
chuyển hóa đường ( glucocorticoid ) , các
hormon sinh dục ( androgen )


1.1 Nhóm glucocorticoid : đại diện
là cortisol



trong lâm sàng .
Chống dị ứng : do cortisol có tác dụng ức chế giải
phóng histamin


1.1 Nhóm glucocorticoid : đại diện
là cortisol





Tác dụng lên máu và hệ thống miễn dịch :
giảm bạch cầu ái toan , bạch cầu lympho ,
giảm kích thước các mô lympho , giảm sản
xuất lympho T , làm tăng sinh hồng cầu
Dạ dày : tăng bài tiết acid HCl
Xương: ức chế quá trình tạo thành xương


1.2 Nhóm mineralococorticoid : đại
diện là aldosteron




Tăng tái hấp thu Na và tăng bài xuất Kali ở
ống thận, èng tuyÕn må h«i vµ èng tuyÕn níc
bät. → giữ Na → giữ nước → đảm bảo lượng
dịch ngoại bào


Nhược năng vỏ thượng thận ( bệnh Addison ) :
thiếu các gluococorticoid và mineralocorticoid
→ Na máu ↓ , Kali máu ↑ , giảm thể tích dịch
ngoại bào và lưu lượng tim giảm → tử vong
nếu không được điều trị bằng aldosteron , bù
nước và cân bằng điện giải . Bệnh nhân có thể
bị rối loạn sắc tố ở da .


1.4 Rối loạn hoạt động vỏ thượng thận




Ưu năng vỏ thượng thận ( hội chứng Cushing )
: do u vỏ thượng thận , u tế bào bài tiết ACTH
của tuyến yên . Bệnh nhân có huyết áp cao ,
glucose máu cao ( có thể đái tháo đường ) rối
loạn phân bố mỡ ( ứ đọng ở bụng ngực ) mặt
bị phù , da có những vết nứt rạn .
Hội chứng tăng Aldosteron tiên phát : do u tế
bào lớp cầu : bệnh nhân giảm Kali huyết , tăng
Na huyết , tăng thể tích ngoại bào , tăng huyết
áp


2. Tuỷ thợng thận
Các hormon tuỷ thợng thận gồm dopamin, adrenalin,
noradrenalin