MỞ ĐẦU
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội là một trong những nội
dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và trong tư tưởng quân sự
của Người nói riêng. Là sự đúc kết tinh hoa văn hoá quân sự Việt Nam và tinh
hoa văn hoá nhân loại. Đồng thời thể hiện sự kế thừa phát triển truyền thống đánh
giặc giữ nước của dân tộc lên một tầm cao mới. Trên cơ sở tích lũy các tư liệu,
kinh nghiệm trực quan thông qua hoạt động thực tiễn tìm đường cứu nước, Người
đã khái quát nâng lên thành lý luận cách mạng và giải quyết thành công hàng loạt
vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, đặc biệt là trong đấu tranh vũ trang.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội là sự vận dụng, phát
triển sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh
và quân đội nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách của thực tiễn chiến tranh
giải phóng, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và vấn đề tổ chức và xây dựng Quân đội
nhân dân Việt Nam.
Lịch sử 86 năm dưới ánh sáng của Đảng, của tư tưởng Hồ Chí Minh, cách
mạng Việt Nam đã giành được hết thắng lợi này đến thắng lợi khác, có ý nghĩa to
lớn không chỉ đối với cách mạng Việt Nam mà còn có ý nghĩa to lớn đối với cách
mạng thế giới. Hồ Chí Minh nghiên cứu và nắm vững tư tưởng của chủ nghĩa
Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội cùng với thực tiễn sinh động của cách
mạng thế giới, Người đã vạch trần bản chất, tính chất chính trị xã hội của cuộc
chiến tranh ăn cướp, phi nghĩa của chủ nghĩa đế quốc thực dân. Người làm rõ
nguồn gốc, bản chất của quân đội, từ đó Người cùng với Đảng ta sáng lập, rèn
luyện, giáo dục Quân đội nhân dân Việt Nam thành quân đội của dân, do dân, vì
dân. Với tư tưởng cách mạng và khoa học của Người, cuộc chiến tranh của nhân
dân Việt Nam thực sự là cuộc chiến tranh chính nghĩa, quân đội nhân dân Việt
Nam là quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản thực sự là công cụ bạo lực sắc bén
của Đảng của Nhà nước trong sự nghiệp chiến tranh giải phóng dân tộc, xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN).

1



2


“Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội trong xây dựng
Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị hiện nay”.
NỘI DUNG
1. Cơ sở hình thành và nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến
tranh và quân đội
1.1. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội
Với khát vọng giành độc lập tự do cho Tổ quốc, mang lại cuộc sống ấm
no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân, Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác Lênin. Đây là bước ngoặt cơ bản trong quá trình hình thành phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng về chiến tranh và quân đội nói riêng. Chủ
nghĩa Mác - Lênin là học thuyết cách mạng và khoa học, là vũ khí lý luận của
giai cấp vô sản trong sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng nhân loại thoát
khỏi áp bức bóc lột. Trên lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử, chủ nghĩa Mác - Lênin đã luận giải một cách đúng đắn,
khoa học về hiện tượng chiến tranh và quân đội. Đã vạch rõ nguồn gốc bản
chất, tính chất xã hội của chiến tranh,các quy luật cơ bản quyết định tiến trình và
kết cục của chiến tranh…vạch rõ nguồn gốc, bản chất của quân đội, các tiềm lực
tạo thành sức mạnh chiến đấu của quân đội, chức năng quân đội. Thông qua sự
nghiên cứu tư tưởng của chủ nghĩa Mác- Lênin, Hồ Chí Minh đã từng bước
nhận biết các quy luật khách quan của lịch sử, thấu hiểu ý nghĩa và giá trị của
chủ nghĩa Mác -Lênin, đúc rút kinh nghiệm từ hoạt động thực tiễn cách mạng, tự
mình hoạch định chiến lược giải phóng dân tộc, tiến hành chiến tranh phù hợp
đặc điểm và điều kiện cách mạng Việt Nam.
Chủ nghĩa Mác - Lênin trong đó có tư tưởng về chiến tranh và quân đội
như cái cẩm nang thần kỳ đã đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành người cộng
sản chân chính, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc Việt Nam và nhân dân yêu
chuộng hoà bình trên thế giới. Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Đảng mà không có chủ

chính sách ngu dân, Người viết: "Họ coi người An Nam như những súc vật phải
điều khiển bằng roi vọt"[4, 364]. Trên lĩnh vực giáo dục, thực dân Pháp không
chú ý đến xây dựng trường học, chỉ xây dựng một ít trường học để đào tạo phục
vụ cho lợi ích của nước Pháp, chúng chỉ dùng thuốc phiện, rượu để đầu độc
người dân: "Nên chú ý rằng lúc đó trong 1000 làng đã có 1500 đại lý rượu và
thuốc phiện mà trường học thì vẻn vẹn chỉ có 10 cái, mỗi năm người ta đã đầu
độc dân bản xứ cả đàn bà lẫn trẻ con bằng 23 tới 24 triệu lít rượu và hơn
100.000 ki lô gam thuốc phiện"[4, 385]. Điều đó thấy rõ bản chất cuộc chiến
tranh xâm lược của đế quốc Pháp, ở đây thực ra là sự áp đặt chế độ thống trị bóc
lột của chủ nghĩa thực dân ở thuộc địa mà thôi.
Người phân tích và vạch mặt cuộc chiến tranh ăn cướp, phi nghĩa của Mỹ
ở Đông Dương. Với bản chất thống trị bóc lột, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế
quốc Mỹ ra sức đàn áp đồng bào Miền Nam, chúng dựng nên chính phủ bù nhìn
để đàn áp, bắn giết vô cớ đồng bào Miền Nam chúng muốn áp đặt nền văn minh
kiểu Mỹ đối với Việt Nam, làm cho nhân dân ta sống trong nỗi khổ cực. Người
chỉ rõ: "Ngày nào mà chưa đuổi được đế quốc Mỹ ra khỏi Miền Nam nước ta
chưa giải phóng được ách thống trị tàn bạo của Mỹ diệm thì nhân dân ta chưa
thể ăn ngon ngủ yên được"[4, 385]. Người luôn ủng hộ cuộc đấu tranh của các

7


Đảng cộng sản và coi cuộc đấu tranh vì hoà bình là nhiệm vụ hàng đầu của
mình, coi đó là cuộc đấu tranh cho chính nghĩa, cho hoà bình và an ninh của tất
cả các dân tộc trên thế giới, coi cuộc đấu tranh cho sự thắng lợi của chủ nghĩa
Mác-Lênin là giải phóng giai cấp, giải phóng nhân loại ra khỏi sự áp bức bóc lột
và bất công, mang lại ấm no tự do hạnh phúc cho mọi người.
Mặt khác, nghiên cứu quá trình tiến hành chiến tranh, Hồ Chí Minh khẳng
định quy luật của chiến tranh là mạnh được yếu thua. Song, mạnh ở đây theo
Người phải đánh giá đầy đủ, toàn diện trên tất cả các mặt, và luôn quan tâm đến

10


quốc. Vì vậy, theo Hồ Chí Minh: xây dựng quân đội - một vấn đề có tính quy luật
là phải xuất phát từ tính chất và nhiệm vụ của cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Dân tộc Việt Nam nhất định phải
được giải phóng. Muốn giải phóng được thì phải có lực lượng quân sự. Muốn
có lực lượng quân sự thì phải có tổ chức…”[7, 329]. Quân đội nhân dân Việt
Nam được ra đời từ nhu cầu giải phóng dân tộc gắn liền với nhu cầu giải phóng
giai cấp, giải phóng nhân dân lao động. Là quân đội kiểu mới của giai cấp vô
sản, do Đảng cộng sản, Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam tổ chức ra, xây
dựng nên nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, nhân dân lao động và những thành
quả của chủ nghĩa xã hội.
Hồ Chí Minh vạch rõ bản chất của quân đội là công cụ bạo lực của một
giai cấp, Nhà nước nhằm thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp, nhà nước.
Người khẳng định: "Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến
đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào
cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh
thắng"[10,350]. Trung với Đảng hiếu với dân là một bổn phận thiêng liêng, một
trách nhiệm nặng nề nhưng cũng là vinh dự của người chiến sĩ trong đạo quân
quốc gia đầu tiên cứu nước. Quân đội trung với Đảng đồng thời trung thành với
nhà nước cách mạng, nhà nước của khối đại đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo
của Đảng. Do vậy, quân đội nhân dân Việt Nam là công cụ bạo lực sắc bén của
nhà nước Việt Nam XHCN.
Hồ Chí Minh luôn coi trọng giáo dục, nuôi dưỡng, xây dựng phẩm chất
chính trị và coi đó là cơ sở để xây dựng đội quân cách mạng. Người đã nêu khái
quát những phẩm chất của quân đội ta. Người viết: "Dưới sự lãnh đạo của Đảng
và Chính phủ, được sự giúp đỡ hết lòng của nhân dân, trải qua 14 năm phấn
đấu, quân đội ta đã hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ giao cho, đã
có truyền thống vẻ vang là tuyệt đối trung thành với Đảng với nhân dân, chiến

ta không có lợi ích nào khác"[8, 426]. Người luôn nhắc nhở quân đội ta phải biết
rằng toàn bộ cơm ăn, áo mặc, vũ khí của quân đội đều do mồ hôi nước mắt của
nhân dân. Tuy nhiên hiện nay cơ cấu xã hội giai cấp có nhiều thay đổi lực lượng
tham gia nghĩa vụ quân sự với mọi thành phần giai tầng khác nhau hết sức phức
tạp điều quan trọng là đặc biệt chú ý là phải giáo dục bản chất giai cấp công

12


nhân, tính nhân dân cho quân đội, để bảo đảm cho quân đội thực sự từ nhân dân
mà ra vì nhân dân mà chiến đấu.
Quân đội của dân, vì dân theo Hồ Chí Minh còn thể hiện ở thái độ và tinh
thần phục vụ nhân dân. Người nói: Quân đội ta là quân đội nhân dân, do dân đẻ
ra, vì dân mà chiến đấu, yêu nước yêu dân cho nên hy sinh kham khổ. Người
luôn nhắc nhở: Mình đánh giặc là vì dân nhưng mình không phải là "cứu tinh"
của nhân dân mà mình có trách nhiệm phụng sự nhân dân cho nên Người luôn
khuyên bảo căn dặn cán bộ, chiến sĩ dù ở cương vị nào đều phải cố gắng tận tuỵ
trung thành với nhân dân, phải biết kính trọng dân, thương yêu dân, giúp đỡ dân,
biết dựa chắc vào dân đồng thời phải giữ nghiêm kỷ luật trong quan hệ với nhân
dân cùng với nhân dân chiến đấu và sản xuất thắng lợi.
Để quân đội luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ Đảng và nhân dân giao phó, Hồ
Chí Minh khẳng định Đảng lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp mọi mặt đối với quân đội,
bảo đảm cho quân đội tuyệt đối trung thành với Đảng với mục tiêu lý tưởng cách
mạng, sự lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp mọi mặt của Đảng đối với quân đội là đặc
trưng cơ bản nhất của quân đội cách mạng. Quân đội nghiêm chỉnh chấp hành sự
lãnh đạo của Đảng là nguyên tắc cao nhất, là nhân tố quyết định sự trưởng thành và
sức mạnh chiến đấu của quân đội. Người khẳng định: "Quân đội ta có sức mạnh vô
địch và nó là quân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng, Đảng ta lãnh đạo và giáo
dục"[8, 426]. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân đội không có mục tiêu chiến đấu
nào khác ngoài mục tiêu cách mạng, trong đường lối chính trị, đường lối quân sự

khẳng định quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Điều cốt
lõi trong xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị là giữ vững và tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội, coi đây là nhân tố cơ bản quyết định mọi
thắng lợi của quân đội ta.
2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội trong
xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị hiện nay
2.1. Tính tất yếu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị
theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo xây
dựng Quân đội nhân dân vững mạnh, làm nòng cốt cho sự nghiệp đấu tranh giải
phóng dân tộc, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để Quân
đội luôn trưởng thành và lớn mạnh, xứng đáng là đội quân tinh nhuệ, đội quân
bách chiến bách thắng, luôn trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc, với nhân

14


dân, Hồ Chí Minh chỉ rõ phải xây dựng Quân đội vững mạnh về mọi mặt, trong
đó đặc biệt chú trọng đến xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Điều đó
chứng tỏ Hồ Chí Minh đã quán triệt và vận dụng sâu sắc nguyên tắc xây dựng
quân đội kiểu mới của chủ nghĩa Mác- Lênin vào xây dựng quân đội cách mạng
ở một nước vốn là thuộc địa nửa phong kiến.
Quán triệt quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin về xây dựng quân đội kiểu
mới; kế tục tinh thần, truyền thống đánh giặc của cha ông ta, Hồ Chí Minh chỉ rõ
phải xây dựng Quân đội nhân dân vững mạnh về mọi mặt, trong đó trước hết
cần tập trung xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị. Để quân đội trở thành
đội quân cách mạng, chính qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, thì trước tiên cần
chú trọng xây dựng quân đội về chính trị. Không chăm lo xây dựng về chính trị
thì quân đội dù chính qui tinh nhuệ, hiện đại bao nhiêu cũng sẽ mất phương
hướng, rã đám trước những diễn biến phức tạp của thời cuộc, bài học về xây

toàn dân, cần phải huy động lực lượng vũ trang toàn dân, theo phương châm đó,
Người chỉ rõ phải dựa vào lực lượng chính trị mạnh mẽ, phải lựa chọn những đội
viên hăng hái nhất, kiên quyết nhất để lập ra đội quân đầu tiên cho quân đội ta.
Ngay sau khi thành lập, các đội vũ trang đã nhanh chóng tiến hành vận động quần
chúng, xây dựng cơ sở chính trị, lực lượng chính trị, để làm chỗ dựa xây dựng và
phát triển lực lượng vũ trang cách mạng. Quân đội vừa là lực lượng chính trị, vừa
là lực lượng vũ trang chiến đấu cho lý tưởng của Đảng.
Quá trình xây dựng quân đội về chính trị, thực chất là quá trình tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội, bảo đảm cho quân đội luôn trung
thành tuyệt đối với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng, với lợi ích của giai
cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc. Sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp
về mọi mặt của Đảng đối với quân đội là nguyên tắc cơ bản nhất trong xây dựng
quân đội cách mạng, là nhân tố quyết định sự trưởng thành và chiến thắng của
quân đội. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Quân đội ta có sức mạnh vô địch, vì
nó là một quân đội nhân dân, do Đảng xây dựng, Đảng ta lãnh đạo và giáo
dục”[10, 350]. Từ đó, quân đội luôn trung thành tuyệt đối, là công cụ bạo lực
sắc bén của Đảng của Nhà nước và của nhân dân.
Trong mối quan hệ giữa chính trị và quân sự, Hồ Chí Minh luôn kết hợp
chặt chẽ, thống nhất với nhau, trong đó chính trị quyết định quân sự, quân sự phục
tùng chính trị. Người khẳng định: “Nhiệm vụ quân sự phải phục tùng nhiệm vụ
chính trị”, bởi theo Người: “Quân sự mà không có chính trị như cây không có

16


gốc, vô dụng lại có hại”[5, 53]. Từ đó, Người luôn coi chính trị là “gốc”, là cơ sở
cho việc xây dựng quân đội trên các mặt khác. Trong khi đó, quân sự phục tùng
chính trị sẽ phản ánh đúng qui luật khách quan trong mối quan hệ chính trị và
quân sự, nó sẽ định hướng cho toàn bộ sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc,
cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau này.

quan hệ quân dân phải không ngừng củng cố và phát triển, hình ảnh “Bộ đội Cụ
Hồ” không ngừng được khắc sâu trong tâm chí mỗi người dân [16]. Muốn vậy,
quân đội ta phải không ngừng xây dựng trở thành đội quân trung- hiếu, đây là
nội dung nổi bật, xuyên suốt trong tư tưởng xây dựng quân đội về chính trị của
Hồ Chí Minh. Ngày 26 tháng 5 năm 1946, đến thăm trường võ bị Trần Quốc
Tuấn, Người dạy: “Trung với nước, hiếu với dân là bổn phận thiêng liêng, một
trách nhiệm nặng nề nhưng cũng là một vinh dự của người chiến sĩ trong đạo
quân quốc gia đầu tiên của nước ta”. Quán triệt lời dạy của Bác, trong quá trình
xây dựng và trưởng thành, quân đội ta luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, với
nhân dân, luôn sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì lý tưởng của Đảng, vì hạnh phúc
của nhân dân.
Hiện nay, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN của quân đội có bước
phát triển mới được Đảng ta xác định là: “Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp
toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ quốc
phòng và an ninh là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn
lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời; bảo vệ Đảng, Nhà
nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững ổn định chính trị, trật tự,
an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống
phá của các thế lực thù địch và sẵn sàng ứng phó với các mối đe doạ an ninh phi
truyền thống mang tính toàn cầu, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình
huống. Tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quốc phòng và
an ninh.[3, 237]. Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc hiện nay phát triển cả về quy mô, tính
chất với phạm vi rộng hơn, phức tạp hơn. Đồng thời, sự đan xen, gắn bó nhiệm vụ
bảo vệ Tổ quốc XHCN với các nhiệm vụ khác ngày càng tăng, như kinh tế phải
kết hợp với quốc phòng và an ninh; thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc XHCN
ngày càng gắn chặt với nhiệm vụ an ninh, đối ngoại và hoạt động của các lực
lượng, các đoàn thể chính trị-xã hội. Quân đội thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam XHCN không chỉ bằng biện pháp quân sự vũ trang mà còn cả trên lĩnh
vực phi vũ trang.


của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư trưởng Hồ Chí Minh, kế thừa những truyền
thống quý báu trong quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc, quân đội ta
luôn đặt việc xây dựng vững mạnh về chính trị là nguyên tắc cơ bản, quan trọng
hàng đầu, làm cơ sở cho các mặt xây dựng khác.

19


Thấm nhuần những nguyên lý, nguyên tắc cơ bản đó, hiện nay tiếp tục
xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị cần thực hiện đồng bộ các nội dung,
giải pháp như sau:
Thứ nhất, tăng cường giáo dục giác ngộ bản chất giai cấp công nhân của
Đảng Cộng sản Việt Nam cho quân đội ta.
Đây là giải pháp cốt lõi thể hiện nội dung mối quan hệ bản chất chính trị giai cấp giữa Đảng, Nhà nước với Quân đội ta là một chỉnh thể thống nhất cùng
tồn tại, vận động và phát triển theo tiến trình cách mạng từ khi Đảng Cộng sản
Việt Nam ra đời cho đến nay.
Trên cơ sở khẳng định bản chất chính trị - giai cấp của quân đội; vai trò của
nhân tố chính trị tinh thần trong chiến tranh và trong sức mạnh chiến đấu của quân
đội, các nhà lý luận mácxít đã giải quyết thành công nhiều vấn đề trong cách mạng
vô sản; chỉ ra những nguyên lý cơ bản trong xây dựng quân đội kiểu mới của giai
cấp vô sản. Từ cơ sở logic khoa học của Học thuyết Mác - Lênin về Quân đội,
Đảng ta tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện Quân đội nhân dân Việt Nam là
của giai cấp công nhân Việt Nam tất yếu phải mang bản chất cách mạng sâu sắc; từ
đó, cần đặc biệt chăm lo xây dựng quân đội về chính trị, nhất là củng cố và tăng
cường bản chất giai cấp công nhân, cói đó là vấn đề sống còn của quân đội cách
mạng; là nguyên lý hết sức cơ bản hàng đầu trong xây dựng quân đội ta.
Mục tiêu xây dựng quân đội ta về chính trị là nhằm làm cho quân đội "Trung
với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến dấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc,
vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua,,
kẻ thù nào cũng đánh thắng". Như vậy, xây dựng Quân đội nhân dận Việt Nam về

Đảng, cũng như ở Hiến pháp, pháp luật của Nhà nưóc; ở điều lệnh, điều lệ của
quân đội. Sự lãnh đạo đó được, thể hiện thông qua cơ chế lãnh đạo bao gồm: hệ
thống tổ chức đảng, hệ thống chỉ huy, hệ thống cơ quan chính trị và cán bộ
chính trị, các tổ chức quần chúng ở đơn vị cơ sở và các nguyên tắc quy chế cụ
thể trong lãnh đạo. Để thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ được giao “phải
tiếp tục giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của
Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân
dân”[3, 150].
Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội thực chất
là giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân cho quân đội; là làm cho
quân đội quán triệt sâu sắc chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường

21


lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, quan điểm, đường lối quân sự của Đảng
vào quân đội; là tập trung nâng cao sức mạnh về chính trị, tinh thần, làm cơ sở
nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu của quân đội. Đảm bảo cho Đảng
Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với quân đội.
Quân đội tuyệt đối phục tùng sự lãnh đạo của Đảng.
Vấn đề then chốt nhất để đảm bảo thực hiện thắng lợi nguyên tắc trên là
phải xây dựng Đảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh, thống nhất và có sức
chiến đấu cao. Xây dựng Đảng bộ Quân đội trong sạch vững mạnh, có trình độ
trí tuệ, năng lực lãnh đạo toàn diện, góp phần cụ thể hóa đường lối của Đảng,
nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội. Kiên quyết đấu tranh chống các
quan điểm sai trái, thù địch; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ
nghĩa xã hội; tăng cường đoàn kết nội bộ, không để các thế lực thù địch thâm
nhập, móc nối, phá hoại,... đang là vấn đề cấp bách đặt ra để đảm bảo nguyên
tắc Đảng lãnh đạo quân đôi tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt. Đồng thời, cần thấy
đựợc đây là nguyên tắc hàng đầu, có ý nghĩa quyết định quá trình xây dựng quân

xuyên suốt nhằm xây dựng lập trường giai cấp, nâng cao bản lĩnh chính trị cho
bộ đội và là cơ sở để xây dựng các nhân tố khác. Giáo dục bản chất tốt đẹp của
chế độ XHCN mà Đảng và nhân dân ta đang xây dựng. Tiếp tục giáo dục, bồi
dưỡng chủ nghĩa anh hùng cách mạng của quân đội và nhân dân ta, đi đôi với
chăm lo xây dựng quân đội trên các mặt khác nhằm nâng cao chất lượng tổng
hợp, sức mạnh chiến đấu của quân đội. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần
thứ X đã khái quát: “…tiếp tục đẩy mạnh “Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh” gắn với thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Phát huy
truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh bộ đội Cụ Hồ”.”[15]. Những yếu tố
trên là điều kiện hết sức thuận lợi để nuôi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp “Bộ
đội Cụ Hồ” tỏa sáng trong lòng nhân dân.
Thường xuyên bồi dưỡng lòng căm thù địch và tình yêu đối với Tổ quốc,
với chế độ, với nhân dân. Nếu không căm thù địch thì không bao giờ có lòng yêu
nước nồng nàn và thương yêu tha thiết chế độ [1, 213]. Có tư duy thực tiễn sắc
sảo để nhận rõ kẻ thù của cách mạng Việt Nam, đối tượng tác chiến của quân đội,
đồng thời phân tích rõ bản chất quân đội nhà nghề của chủ nghĩa tư bản để bộ đội
có nhận thức và hành động đúng đắn, nhất là trong điều kiện quân đội ta tham gia
làm nhiệm vụ quốc tế.
Thứ tư, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của hệ thống tổ
chức đảng trong quân đội; xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng
và tổ chức.

23


Đây là giải pháp then chốt, vận dụng quan điểm toàn diện trong xây dựng
quân đội, đặt ra mục đích, yêu cầu và tiêu chí xây dựng hệ thống tổ chức đảng
trong quân đội; xây dựng quân đội ta hiện nay không chỉ tinh nhuệ về quân sự
mà còn phải tinh nhuệ cả về chính trị trước những điều kiện, hoàn cảnh biến
động của khu vực và thế giới hiện nay.

nếp chế độ tự phê bình và phê bình trong Đảng bộ Quân đội.
Hiện nay, các tổ chức cơ sở đảng trong Đảng bộ quân đội cần duy trì có
nền nếp chế độ tự phê bình và phê bình, đặc biệt hiện nay là quán triệt và thực
hiện có hiệu quả Nghị quyết trung ương 4 (khóa XI) về xây dựng Đảng; thực
hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo đi đôi với phân công
cá nhân phụ trách; qua đó xây dựng các tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, có
năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng được
thông suốt từ trên xuống dưới, tới từng đơn vị, từng cán bộ, chiến sĩ.
Kiên quyết đấu tranh với mọi hiện tượng buông lỏng xây dựng tổ chức
đảng, hoặc không gắn việc xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh với
xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Đồng thời, chống mọi hiện tượng
tiêu cực tập thể, sự suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống của cấp ủy, chỉ
huy các cấp; hết sức tránh mọi biểu hiện hạ thấp vai trò lãnh đạo của cấp ủy,
chi bộ, đảng bộ đối với đơn vị.
Thứ năm, kiên quyết đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lí luận, vạch trần
bản chất phản động chính trị, phản khoa học của âm mưu “phi chính trị hóa
quân đội”.
Để thực hiện âm mưu “phi chính trị hóa quân đội”, kẻ thù rất coi trọng phá
hoại ta trên lĩnh vực tư tưởng, lí luận. Mục tiêu của kẻ thù phá hoại ta trên lĩnh
vực này là phủ nhận quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
về xây dựng quân đội kiểu mới, về bản chất cách mạng, mục tiêu, lí tưởng chiến
đấu cao cả của quân đội ta và gieo rắc, truyền bá các quan điểm tư sản sai trái
phản động về “quân đội trung lập”, “quân đội phi giai cấp”, làm cơ sở biện minh
cho việc tước bỏ sự lãnh đạo của Đảng ta đối với quân đội, gây tâm lí hoang
mang, dao động trong cán bộ, chiến sĩ. Âm mưu tạo ra những yếu tố làm mất ổn
định trong quân đội tiến tới làm suy yếu về chính trị, vô hiệu hóa quân đội.
Do vậy, đấu tranh với các thế lực thù địch trên mặt trận tư tưởng, lí luận
chống âm mưu “phi chính trị hóa quân đội” có tầm quan trọng đặc biệt và là mặt
trận xung yếu, nóng bỏng, gay go, quyết liệt hiện nay.