1

TĂNG CƯỜNG MỐI LIÊN HỆ GIỮA ĐẢNG VÀ NHÂN DÂN TRONG
THỜI KỲ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
Đảng cộng sản và quần chúng lao động là hai nhân tố cơ bản của cách
mạng vô sản. Đảng là người tổ chức , lãnh đạo quần chúng, còn quần chúng là
lực lượng tiến hành cách mạng. Nếu không có sự lãnh đạo của đảng cộng sản
thì không thể có phương hướng chính trị đúng, cách mạng không thể giành
thắng lợi. Mặt khác nếu không có sự đồng tình, ủng hộ của quần chúng thì
Đảng không thể có sức mạnh, cách mạng vô sản không thể thực hiện được.
Sự lãnh đạo của Đảng kết hợp với tính tích cực, sáng tạo của quần chúng tạo
ra cho cách mạng một sức mạnh vô cùng to lớn. Sức mạnh vô địch của Đảng
là mối liên hệ với nhân dân, cũng như sức mạnh dời non lấp biển của nhân
dân bắt nguồn từ sự lãnh đạo của Đảng. Nói cách khác, liên hệ với quần
chúng là quy luật tồn tại, phát triển và hoạt động của Đảng cộng sản, là nguồn
gốc sức mạnh của Đảng, là bảo đảm cho sự thành công của toàn bộ sự nghiệp
cánh mạng. Củng cố mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân là một vấn đề thuộc
về bản chất của Đảng cộng sản- một Đảng ra đời và tồn tại vì sự nghiệp cách
mạng của giai cấp công nhân và đấu tranh cho lợi ích của toàn thể nhân dân
lao động. Đó là nguyên tắc bất di bất dịch của chủ nghĩa Mác- Lênin về xây
dựng Đảng.
Vấn đề củng cố và tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân
càng trở lên cấp bách và quan trọng trong giai đoạn Đảng lãnh đạo chính
quyền xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đây vừa là vấn đề quyết định sự sống
còn của Đảng, vừa là bảo đảm quan trọng cho sự tồn tại và phát triển của
hệ thống chính trị của xã hội. Bất kỳ một sự làm suy yếu nào mối liên hệ
giữa Đảng và quần chúng cũng đều làm yếu sức mạnh của hệ thống


2


Sđd, t. 24, tr 51.
2


3

làm cách mạng, trong khi Đảng làm hết mình để phát huy vai trò và khả năng
sáng tạo không bao giờ cạn của quần chúng nhân dân. Lênin cho rằng: nếu
không liên hệ với quần chúng thì Đảng không là cái gì hết, “đội tiền phong
chỉ làm tròn được sứ mệnh của mình một khi biết gắn bó với quần chúng mà
nó lãnh đạo, và thật sự dẫn dắt toàn thể quần chúng tiến lên”4.
Đảng luôn phải giải quyết tốt hai mặt trong mối quan hệ với quần
chúng. Là người lãnh đạo, Đảng có trách nhiệm vạch ra đường lối, phương
châm và giáo dục, động viên, tổ chức quần chúng hành động. Mặt khác, là
đầy tớ trung thành của quần chúng, Đảng phải chịu trách nhiệm trước quần
chúng, phải tự nguyện chịu sự kiểm tra, giám sát, phê phán của quần chúng
đối với sự lãnh đạo của Đảng, cũng như đối với hoạt động của từng đảng bộ,
từng chi bộ, đảng viên.
Trong giai đoạn Đảng lãnh đạo chính quyền xây dựng chủ nghĩa xã hội,
vấn đề củng cố và tăng cường mối liên hệ giữa Đảng và quần chúng nhân dân
càng trở lên cấp bách và quan trọng. Bởi vì, bước vào cách mạng xã hội chủ
nghĩa là bước vào cuộc cách mạng sâu sắc nhất, toàn diện nhất, triệt để nhất,
và do đó nó cũng gay go nhất, phức tạp nhất trong lịch sử loài người. Nó làm
biến đổi cả một xã hội cũ thành xã hội mới, từ cơ sở kinh tế đến kiến trúc
thượng tầng, từ quan hệ sản xuất đến lực lượng sản xuất, từ đời sống vật chất
đến đời sống văn hoá. Đó là cuộc đấu tranh giai cấp hết sức quyết liệt giữa
giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, giữa con đường tư bản chủ nghĩa và con
đường xã hội chủ nghĩa. Nói như Lênin: đó là thời đại rung chuyển vũ bão về
chính trị và kinh tế, thời đại đấu tranh kinh tế cực kỳ sâu sắc. Cuộc cách mạng
này đòi hỏi Đảng cộng sản phải động viên và phát huy đến mức cao nhất tính

là một đòi hỏi tất yếu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, là một quy
luật khách quan của công tác xây dựng Đảng. Đây vừa là vấn đề quyết định
sự sống còn của Đảng, vừa là bảo đảm quan trọng cho sự tồn tại và phát triển
của hệ thống chính trị, của xã hội, là điều kiện tất yếu cho cuộc đấu tranh cho
chủ nghĩa xã hội.
5
6

V.I.Lênin:toàn tập, Sđd, t.37, tr.523.
V.I.Lênin: toàn tập, Sđd, t.35, tr.64.


5

Không phải ngẫu nhiên mà các loại kẻ thù của chủ nghĩa xã hội luôn
luôn tìm mọi cách để vu cáo, xuyên tạc vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản,
chia rẽ đảng và quần chúng. Bọn tư sản đế quốc, bọn phản động quốc tế , bộn
cơ hội xét lại đang hàng ngày, hàng giờ chĩa mũi nhọn vào các nước xã hội
chủ nghĩa còn lại, dùng những thủ đoạn thâm độc và xảo quyệt để bôi nhọ, hạ
thấp vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, kích động quần chúng, mưu toan
phá vỡ sự đoàn kết thống nhất giữa Đảng và nhân dân. Củng cố và tăng cường
mối liên hệ giữa Đảng và quần chúng là quy luật tồn tại và phát triển của bất
cứ đảng cách mạng chân chính nào. Nhưng cũng như các quy luật xã hội
khác. Quy luật này không phát huy tác dụng một cách tự phát, mà phải thông
qua hoạt động tự giác của chủ thể, trong trường hợp này là Đảng Cộng sản,
người đã nhận thức được quy luật khách quan và luôn luôn cố gắng hoạt động
sao cho phù hợp với quy luật khách quan đó. Điều đó có nghĩa là mối liên hệ
giữa Đảng và quần chúng có bền vững hay không, Đảng mạnh hay không
mạnh, là tuỳ thuộc vào sự nỗ lực chủ quan của chính ngay bản thân Đảng
Cộng sản. Nghệ thuật lãnh đạo của Đảng ở chỗ là kết hợp được vai trò lãnh

dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Mặt khác, Đảng làm hết sức
mình để không ngừng phát huy tính tích cực và sáng tạo của quần chúng
nhân dân. Ngay từ đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (1976), Đảng ta đã đưa
ra khái niệm “ làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa”, nhằm khẳng định vai trò
chủ động sáng tạo của quần chúng nhân dân- nhân tố cơ bản của xã hội mới,
và coi đó là nét đặc trưng quy định nội dung, bản chất và tính ưu việt của
chế độ xã hội chủ nghĩa. Khắc hoạ chế độ xã hội chủ nghĩa như là chế độ
làm chủ tập thể của nhân dân lao động, Đảng ta muốn khẳng định trực tiếp
rằng trong xã hội xã hội chủ nghĩa, người chủ chân chính cao nhất của đất
nước và xã hội là nhân dân lao động có tổ chức, mà nòng cốt là công nông
dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đảng ta cho rằng, quyền làm chủ tập thể của
7

ĐCSVN: Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nxb ST, HN.1991, tr.5.


7

nhân dân lao động là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm, là quyền chân
chính của con người trong xã hội xã hội chủ nghĩa. Trong thực tế, từ khi ta
tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, Đảng và nhà nước ta đã và đang làm
tất cả những gì có thể làm được để phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân
dân, coi đây không những là mục đích mà còn là một động lực, một tiền đề
quan trọng để xây dựng chủ nghĩa xã hội, là một điều kiện tất yếu để củng
cố và tăng cường mối liên hệ giữa Đảng và nhân dân.
2. Một số giải pháp tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với nhân
dân trong tình hình mới.
Công cuộc đổi mới của nước ta được tiến hành trong hoàn cảnh quốc tế
có những biến đổi to lớn, sâu sắc và mau chóng. Nền sản xuất vật chất và đời
sống xã hội đang trong quá trình quốc tế hoá sâu sắc, hàm chứa cả tính tích

là người đầy tớ trung thành của nhân dân.
Chăm lo lợi ích, hạnh phúc của nhân dân lao động là mục đích thiêng
liêng liêng, là lý tưởng cao quý của Đảng. Phấn đấu hi sinh cho lý tưởng của
Đảng, cho hạnh phúc của nhân dân là lẽ sống của mỗi người cộng sản. Trong
điều kiện hoà bình xây dựng, chăm lo đời sống nhân dân là mục đích trực
tiếp, là nội dung quan trọng trong hoạt động của Đảng và các cơ quan nhà
nước, là vấn đề quyết định sự tín nhiệm và sự gắn bó của quần chúng đối với
Đảng, là một động lực to lớn tạo ra phong trào hành động cách mạng của
quần chúng. Kinh nghiêm thực tế cho thấy, có chăm lo đầy đủ lợi ích của
nhân dân lao động mới thúc đẩy người lao động sản xuất và công tác tốt hơn,
người lao động sẽ gắn bó chặt chẽ với Đảng, với nhà nước và chế độ xã hội
chủ nghĩa.
Trong những năm qua, Đảng và nhà nước ta đã có rất nhiều cố gắng
chăm lo đời sống nhân dân. Đảng luôn luôn coi việc bảo đảm và cải thiện đời
sống nhân dân là trách nhiệm to lớn, thường xuyên của mình. Tuy vậy, phảI
thừa nhận rằng có những chính sách chưa đáp ứng đúng nhu cầu, nguyên


9

vọng, trình độ của nhân dân; có những địa phương, những cơ sở chưa quan
tâm đúng mức và chưa có biện pháp tích cực để tạo điều kiện cho nhân dân
phát triển sản xuất, bảo đảm đời sống. Trong khi ở nhiều nơi, đời sống nhân
dân còn nhiều khó khăn, nhiều yêu cầu thiết yếu chưa được đáp ứng, thì có
những cán bộ, đảng viên chỉ lo thu vén cho cá nhân, lợi dụng chức quyền để
làm giầu, sống xa hoa lãng phí. Thậm chí có người nhẫn tâm vô trách nhiệm
trước những khó khăn của người dân. Trên thực tế, họ đã xa rời nhân dân,
sớm quên đi những ngày tháng sống đồng cam cộng khổ với quần chúng,
được quần chúng nhân dân che chở, bảo vệ, có lẽ đây là đều mất mát lớn nhất
trong tình cảm của quần chúng, là điều quần chúng cảm thấy xót xa, đau buồn

lao động sản xuất, công tác. Chủ tịch Hồ Chí Minh thường căn dặn: “không
sợ thiếu, chỉ sợ phân phối không công bằng; không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân
không yên!”.
Thật sự tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân là một chủ
trương chiến lược, một vấn đề cơ bản trong trong đường lối của Đảng ta.
Trong suốt quá trình cách mạng, Đảng ta luôn luôn kết hợp chặt chẽ sự lãnh
đạo của Đảng với việc phát huy nghị lực sáng tạo của nhân dân, tìm thấy sức
mạnh của mình ở mối liên hệ mật thiết với nhân dân, tạo những điều kiện cần
thiết để nhân dân sáng tạo ra lịch sử của mình một cách tự giác, có tổ chức.
Bước vào cách mạng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta cho rằng làm chủ tập thể xã
hội chủ nghĩa của nhân dân lao động là bản chất của chế độ ta. Đảng ta đang
xây dựng và thực hiện một cơ chế tổ chức thích hợp để bảo đảm phát huy
quyền làm chủ tập thể của nhân dân. Ở nhiều nơi đã hình thành nền nếp
thường xuyên tổ chức cho quần chúng thảo luận xây dựng đường lối chủ
trương của Đảng, phương hướng nhiệm công tác của đơn vị; phát động quần
chúng thực hiện các quyết định của Đảng; động viên quần chúng tham gia
mọi hoạt động của tổ chức Đảng, giám sát phê bình cán bộ đảng viên. Việc
quần chúng tham gia xây dựng các văn kiện Đại hội Đảng gần đây, đặc biệt là
Đại hội Đảng X vừa qua là những bằng chứng sinh động về việc Đảng ta thật
sự tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Có thể nói, chưa có


11

cuộc vận động dân chủ nào sâu rộng, thiết thực và đạt hiệu quả cao như cuộc
vận động nhân dân góp với Đảng như trước Đại hội X vừa qua.
Tuy nhiên, ở không ít nơi, cấp uỷ đảng chưa quan tâm đến công tác vận
động quần chúng, chưa thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân. không
ít đảng viên có thái độ coi thường quần chúng, không lắng nghe ý kiến, không
học hỏi người lao động. Một số cán bộ đảng viên có quan hệ trực tiếp với

tế và với trình độ của quần chúng. Lênin đã nhấn mạnh: một chính sách mà
không phù hợp với trình độ quần chúng “là một chính sách phiêu lưu”9.
Mặt khác, các cấp uỷ đảng, các cơ quan chính quyền có biện pháp tích
cực giáo dục cán bộ đảng viên, nhân viên nêu cao tinh thần phục vụ nhân dân,
có ý thức và thái độ đúng đắn với nhân dân, yêu thương, gần gũi, tôn trọng,
kính nể nhân dân; có chương trình kế hoạch tiếp dân, giải quyết tốt các đơn từ
khiếu tố, các yêu cầu, nguyên vọng chính đáng của dân; trừng trị nghiêm
minh, thích đáng những hiện tượng trù dập, ức hiếp quần chúng. Các đoàn thể
quần chúng, nhất là công đoàn, đoàn thanh niên, hội phụ nữ cần luôn đổi mới
nội dung và phương thức hoạt động của mình, đi sâu giáo dục, bồi dưỡng,
động viên quần chúng phát huy quyền làm chủ tập thể, tích cực tham gia xây
dựng Đảng, xây dựng chính quyền, tham gia các hoạt động chính trị, xã hội
với đầy đủ ý thức trách nhiệm của người làm chủ.
Một vấn đề hết sức quan trọng là phải nhanh chóng làm trong sạch đội
ngũ của Đảng, khắc phục các hiện tượng sa sút, thoái hoá về phẩm chất, lối
sống của cán bộ, đảng viên. Phẩm chất, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên
là vấn đề có ảnh hưởng quyết định đến uy tín, danh dự của Đảng, tác động trực
tiếp đến mối liên hệ giữa Đảng và nhân dân. Quần chúng nhìn nhận, đánh giá
Đảng nhiều khi thông qua phẩm chất, tư cách, lối sống của cán bộ, đảng viên.
Nói quần chúng giảm sút lòng tin đối với Đảng không phải là giảm sút lòng tin

9

V.I.Lênin: Toàn tập, Sđd t.25, tr.225.


13

đối với lý tưởng, sự nghiệp của Đảng, mà là đối với những cán bộ, đảng viên đã
hư hỏng, sa đoạ, đối với những tổ chức đảng đã rệu rã, không còn sức chiến đấu.

Trong tình hình hiện nay, hơn lúc nào hết chúng ta cần thấm nhuần sâu
sắc và thực hiện nghiêm túc tư tưởng của Hồ Chí Minh: “Mỗi người đảng
viên, mỗi người cán bộ từ trên xuống dưới đều phải hiểu rằng: mình vào
Đảng để làm đầy tớ cho nhân dân… làm đầy tớ nhân dân chứ không phải là
“ quan ” nhân dân”10
Với mỗi chúng ta, việc liên hệ với quần chúng là một vấn đề thuộc về
tiêu chuẩn và tư cách đảng viên, một thuộc tính quan trọng quy định bản chất
của người cộng sản. Điều lệ Đảng quy định về một trong những nhiệm vụ của
người đảng viên là: “liên hệ chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và phát huy
quyền làm chủ của nhân dân; chăm lo đời sống vật chất tinh thần và bảo vệ
quyền lợi chính đáng của nhân dân; tích cực tham gia công tác quần chúng” 11.
Gắn với cương vị cụ thể của mình, mỗi chúng ta phải phát huy vai trò tiên
phong, gương mẫu, trước hết là ở sự giác ngộ cách mạng và lòng trung thành
tuyệt đối với Đảng, kiên quyết đấu tranh bảo vệ và thực hiện đường lối của
Đảng. Trên bất cứ lĩnh vực nào mỗi đảng viên chúng ta cũng phải là tấm
gương sáng để quần chúng noi theo. Hồ Chí Minh đã dạy: “Trước mặt quần
chúng, không phải ta cứ viết lên trán hai chữ “ cộng sản” mà ta được họ yêu
mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức. Muốn
hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt trước” 12. Với
trách nhiệm và lương tâm của người cộng sản, mỗi chúng ta luôn cần rèn
luyện nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, liên hệ mật
thiết với quần chúng, lãnh đạo và tổ chức quần chúng tiếp tục đưa sự nghiệp
cách mạng nước ta vượt qua mọi khăn, không ngừng tiến lên giành thắng lợi.
10

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. CTQG, HN. 2000, t.12, tr.222.
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb. CTQG, HN. 2006, tr.9.
12
Hồ Chí Minh: toàn tập, Sđd, t.5, tr.552.
11