BÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN
NỘI DUNG 3
MODULE 14 :
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC TÍCH HỢP
CÂU HỎI: Thế nào là dạy học tích hợp, vì sao cần thiết sử dụng dạy
học tích hợp. Hãy nêu các mục tiêu, yêu cầu và nội dung cơ bản của
kế hoạch dạy học tích hợp?.
TRẢ LỜI:
A. Dạy học tích hợp:
Phương thức tích hợp các môn học hay DHTH đã được vận
dụng tương đối phổ biến ở nhiều nước trên thế giới. Ở Việt Nam, đã
có nhiều môn học, cấp học quan tâm vận dụng tư tưởng sư phạm tích
hợp vào quá trình dạy học đề nâng cao chất lượng giáo dục HS (như
các môn Sinh học, Địa lí, Ngữ văn... đưa các nội dung giáo dục vào
môn học...).
DHTH chú trọng tới chương trình, kế hoạch để nâng cao năng
lực, tập trung vào năng lực chứ không đơn thuần chỉ là kiến thức.
Thực hiện một năng lực là biết sử dựng các nội dung và các kĩ năng
trong một tình huống có ý nghĩa. Thay vì việc dạy một sổ lớn kiến
thức cho HS, ngưởi GV trước hết hãy xem xét xem học sinh có thể
vận dựng các kiến thức đó vào tình huống thực tế hay không, chẳng
hạn như: thay vì nhắc lại những lời mẫu nói lễ phép trong dạy học
đạo đức, hãy xem xét học sinh có khả năng lựa chọn một mẫu lời nói
lễ phép trong tình huống cho trước và biết sử dụng mẫu đó một cách
đúng đắn; hoặc thay vì học một lượng kiến thức liên quan đến môi
trường (trong môn Sinh học, Địa lí...), học sinh có khả năng hành
động đề bảo vệ môi trường xung quanh mình...
DHTH đuợc hiểu là quá trình dạy học sao cho trong đó toàn bộ
các hoạt động học tập góp phần hình thành ở HS những năng lực rõ
ràng, có dự tính trước những điều cần thiết cho HS, nhằm phục vụ các
quá trình học tập tiếp theo và chuẩn bị cho HS bước vào cuộc sống

những thứ được dạy chỉ là “lí thuyết", không thật hữu ích. Trong khi
đó, giờ học trên lớp là có hạn, nhiều kiến thức và năng lực cơ bản
không đủ thời gian cần thiết.
- Dạy sử dụng kiến thức trong tình huống. DHTH chủ trọng tới việc
thực hành, sử dựng kiến thức mà HS đã lĩnh hội đuợc, thay vì chỉ học
tập lí thuyết mọi loại kiến thức. Mục tiêu của DHTH là hướng tới việc
giáo dục HS thành con ngưởi chủ động, sáng tạo, có năng lực làm
việc trong xã hội cũng như làm chủ cuộc sống của bản thân sau này.
- Lập mối liên hệ giữa các khái niệm đã học. Một trong bốn mục tiêu
của DHTH là nhằm thiết lập mối quan hệ giữa những khái niệm khác
nhau của từng một môn học cũng như của những môn học khác nhau.
Điều này sẽ giúp cho HS có năng lực giải quyết các thách thức bất
ngờ gặp trong cuộc sống, đòi hỏi người đối mặt phải biết huy động
những năng lực đã có không chỉ ở một khía cạnh mà nhiều lĩnh vực
khác nhau đề giải quyết..
C. Các yêu cầu của kế hoạch dạy học tích hợp:
Các yêu cầu cơ bản đối với một kế hoạch bài học
- Cấu trúc bài soạn phải bao quát đuợc tổng thể các phuơng pháp dạy
học đa dạng và nhiều chiều, tạo điều kiện vận dụng phối hợp những
3


phuơng pháp dạy học, mềm dẻo về mức độ chi tiết đề có thể thích
ứng đuợc với cả những giáo viên đã dày dặn kinh nghiệm lẫn những
giáo viên trẻ mới ra trường hay giáo sinh thực tập sư phạm. Đồng thời
làm nổi bật hoạt động của học sinh như là thành phần cốt yếu.
- Bài soạn phải nêu đuợc các mục tiêu của tiết học. Giáo viên cần
phải xác định chính xác trọng tâm kiến thức kĩ năng của bài dạy, trên
cơ sở đó có phương pháp dạy phối hợp. Thông qua phương pháp dạy,
cách hỏi, rèn kĩ năng mà thầy giáo có thể rèn luyện bồi dưỡng phát


- Quan điểm trong “Nội bộ môn học". Theo quan điểm này chỉ tập
trung chủ yếu vào nội dung của môn học. Quan điểm này nhằm duy
trì các môn học liêng rẽ.
- Quan điểm “đa môn". Quan điểm này theo định hướng những tình
huống, những “đề tài", nội dung kiến thức nào đó được xem xét,
nghiên cứu theo những quan điểm khác nhau nghĩa là theo những
môn học khác nhau. Quan điểm này, những môn học tiếp tục tiếp cận
một cách liêng rẽ và chỉ gặp nhau ở một số thời điểm trong quá trình
nghiên cứu các đề tài. Như vậy, các môn học chưa thực sự được tích
hợp.
- Quan điểm “liên môn", trong đó chúng ta đề xuất những tình huống
chỉ có thể được tiếp cận một cách hợp lí qua sự soi sáng của nhiều
môn học. Ở đây chứng ta nhấn mạnh đến sự liên kết giữa các môn
học, làm cho chứng tích hợp với nhau đề giải quyết một tình huống
cho trước. Các quá trình học tập sẽ không được đề cập một cách rời
rạc mà phải liên kết với nhau xung quanh những vấn đề phải giải
quyết.
- Quan điểm “xuyên môn", trong đó chúng ta chủ yếu phát triển
những kĩ năng mà học sinh có thể sử dụng trong tất cả các môn học,
trong tất cả các tình huống, chẳng hạn, nêu một giả thiết, đọc thông
tin, thông báo thông tin, giải một bài toán... Những kĩ năng này chúng
ta gọi là những kĩ năng xuyên môn, có thể lĩnh hội được những kĩ
năng này trong từng môn học hoặc nhân dịp có những hoạt động
chung cho nhiều môn học.
MODULE 18 : PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC
CÂU HỎI: So sánh đặc trưng của dạy học truyền thống và dạy học ?

5


Truyền thụ tri thức,
Tổ chức hoạt động nhận thức
truyền thụ và chứng
cho học sinh. Dạy học sinh
minh chân lí của giáo
cách tìm ra chân lí.
viên.
Chú trọng hình thành các
năng lực (sáng tạo, hợp tác,
Chú trọng cung cấp tri
…) dạy phương pháp và kĩ
thức, kĩ năng, kĩ xảo.
thuật lao động khoa học, dạy
Học để đối phó với thi
cách học. Học để đáp ứng
cử. Sau khi thi xong
những yêu cầu của cuộc sống
những điều đã học
hiện tại và tương lai. Những
thường bị bỏ quên
điều đã học cần thiết, bổ ích
hoặc ít dùng đến.
cho bản thân học sinh và cho
sự phát triển xã hội.
Từ nhiều nguồn khác nhau:
Từ sách giáo khoa + giáo SGK, GV, các tài liệu khoa
viên
học phù hợp, thí nghiệm, bảng
tàng, thực tế…: gắn với:
- Vốn hiểu biết, kinh nghiệm

TRẢ LỜI:
a. Khái quát các ưu, nhược điểm của việc sử dụng bài giảng bằng
PPt
* Phần mềm PPt có những ưu điểm cơ bản sau:
•

Các hiệu ứng, màu sắc, kiểu chữ..rất tiện lợi cho một xử lí một
bài giảng linh hoạt, hấp dẫn và sư phạm.

•

Khả năng sử dụng hiệu quả các hình ảnh, phim, các tư liệu dạy
học nhanh chóng và chất lượng.

•

Tiết kiệm nhiều thời gian viết, vẽ trên lớp

•

Thuận lợi cho việc sử dụng các PPDH tích cực.

* Những nhược điểm khi sử dụng phần mềm :
•

Tốn khá nhiều kinh phí để đào tạo GV sử dụng máy tính, cán bộ
kĩ thuật đảm bảo cho việc thực hiện của GV thông suốt, máy
móc không bị hư hỏng một cách vô lí và mua sắm máy móc
trang bị cho các đơn vị giáo dục.


•

Trên các trang trình chiếu phải thể hiện được cả tính phương
pháp.

Tránh:
•

Nội dung nghèo nàn, chỉ nhằm thay thế chiếc bảng đen

•

Quá nhiều thông tin làm HS bị “nhiễu”

•

Sai sót các loại lỗi chính tả, lỗi văn bản

* Về hình thức trang trình chiếu:
Cần:
•

Bố cục các trang trình chiếu sao cho HS dễ theo dõi, ghi được
bài

•

Các trang trình chiếu phải mang tính thẩm mĩ để kích thích sự
hứng thú học tập,vừa giáo dục được HS


trình chiếu bằng PPt (nếu soạn hợp lí) đã có một sức hút lớn đối với
học sinh. Tuy nhiên, nếu quá lạm dụng tính ưu việt đó thì đôi khi bài
giảng sẽ có tác dụng ngược. Đó là tư tưởng chính của chúng tôi trong
bài này. Nghệ thuật sư phạm của người thiết kế bài giảng PPt sẽ có
một sức hút riêng đối với HS trong giờ học. Có một số thủ thuật cần
thiết cho việc thiết kế bài giảng bằng PPt như sau:
* Nội dung
- Thay vì mở đầu bằng lời (kể chuyện dẫn dắt, ra một bài tập nhỏ..) ta
kèm theo đó là một trang hình phù hợp với nội dung nói, thậm chí có
thể là một đoạn trích, một câu hỏi thảo luận đầu giờ, một hình ảnh có
ý nghĩa, một đoạn phim…
- Hãy dành một trang nêu tên bài học (sau mở đầu) cùng các đề mục
(dàn bài) và cũng nên giới thiệu sơ qua các phần đó đề cập đến vấn đề
gì, HS sẽ dễ dàng có một tổng quan về bài giảng, gây tâm lí chờ đợi
những thông tin thú vị phía sau.
- Mỗi nội dung nhỏ (mục) cần có “điểm nhấn” hấp dẫn: một câu
chuyện để chuyển tiếp giữa các mục, hình ảnh, một đoạn phim, một
nhiệm vụ học tập cho hS làm nhanh, một câu trích dẫn có ý nghĩa, có
thể pha một ít tính hài hước …để lôi kéo người nghe trở về bài giảng,
đôi khi có ai đó bị mất tập trung.

9


- Hãy giữ liên tục nội dung bài giảng (phần dành cho HS ghi) từ
trang này sang trang khác như một chiếc “bảng kéo”. Muốn làm điều
này, cần chú ý:
•

Hãy sử dụng cỡ chữ, kiểu chữ, màu chữ thống nhất theo từng

- Trong quá trình dạy học, cần kết hợp một cách hợp lí hình thức
tự luận với hình thức trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh, chuẩn bị tốt cho việc đổi mới các kì
thi theo chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
10


Thực hiện đúng quy định của quy chế đánh giá, xếp loại học
sinh trung học cơ sở, học sinh trung học phổ thông do Bộ Giáo dục
và Đào tạo ban hành, tiến hành đủ số lần kiểm tra thường xuyên,
kiểm tra định kì, kiểm tra học kì cả lí thuyết và thực hành
- Điểm kiểm tra thực hành điểm hệ số 1, giáo viên căn cứ vào
quy trình thí nghiệm một bài thực hành (được thống nhất trước trong
toàn tỉnh) theo hướng dẫn, rồi thu và chấm lấy điểm thực hành.
- Các bài kiểm tra định kì (kiểm tra 1 tiết kiểm tra học kì và kiểm
tra cuổi năm học) cần được biên soạn trên cơ sở thiết kế ma trận cho
mỗi đề.
- Bài kiểm tra 45 phút nên thực hiện ở cả hai hình thức: trắc
nghiệm khách quan và tự luận. Bài kiểm tra cuổi học kì nên tiến
hành dưới hình thức 100% tự luận. Trong quá trình dạy học, giáo
viên cần phải luyện tập cho học sinh thích ứng với cấu trúc đề thi và
hình thức thi tốt nghiệp phổ thông mà Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ
chức hằng năm.
* Định hướng chỉ đạo về đổi mới kiểm tra, đánh giá
- Phải có sự hướng dẫn, chỉ đạo chặt chẽ của các cấp quản lí giáo
dục
- Phải có sự hỗ trợ của đồng nghiệp, nhất là giáo viên cùng bộ môn
* Cần lấy ý kiến xây dựng của học sinh để hoàn thiện phương
pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá:
- Đổi mới kiểm tra, đánh giá phải đồng bộ với các khâu liên quan