CHUYÊN ĐỀ

ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
“BÀN TAY NẶN BỘT”
VÀO MÔN TNXH VÀ KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC
Báo cáo lý thuyết: Vũ Thị Mai
Vĩnh Tuy, ngày 02 tháng 11 năm 2013


Nội dung trình bày
1. Bàn tay nặn bột là gì?
2. Lịch sử của phương pháp “Bàn tay nặn bột”
3.“Bàn tay nặn bột” tại Việt Nam
4. Mười nguyên tắc của phương pháp “Bàn tay
nặn bột”
5. Các bước của một tiến trình tìm tòi khám phá
6. Tiến trình sư phạm của phương pháp « Bàn
tay nặn bột »
7. Một số lưu ý khi áp dụng PPBTNB vào dạy học

2


1. PP Bàn tay nặn bột là gì?

.

"Bàn tay nặn bột" (tiếng Pháp: "La main à la pâte" ;
tiếng Anh: Hands on) đều có nghĩa là “bắt tay vào hành
động”;
Phương pháp BTNB là một phương pháp dạy học tích


năm học 1995-1996, Ban Trường học đã vận
động khoảng 30 trường thuộc 3 tỉnh tình nguyện thực
hiện.
- Tháng 4/1996: Một hội thảo nghiên cứu được tổ
chức tại Poitiers (miền Trung nước Pháp), tại đây kế
hoạch hành động đã được giới thiệu và triển khai.
- Ngày 09/7/1996: Viện Hàn lâm khoa học đã thông
qua quyết định thực hiện chương trình.


- Tháng 9/1996: Cuộc thử nghiệm đầu tiên được tiến hành
bởi Bộ Giáo dục quốc gia Pháp với cuộc thi giữa 5 tỉnh.
Cuộc thi này thu hút 350 lớp. Nhiều trường đại học, viện
nghiên cứu tham gia giúp đỡ các giáo viên thực hiện các
tiết dạy.
- Tính từ đây, phương pháp BTNB được ra đời nhưng đó là
một sự kế thừa của các thử nghiệm trước đó. Lịch sử ra
đời của nó là cả một quá trình lâu dài.


2.2. Sơ lược tiểu sử của giáo sư G. Charpak
Người khai sinh phương pháp BTNB

- Georges Charpak là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa
học Pháp, đoạt giải Nobel về Vật lý năm 1992.
- Georges Charpak sinh ngày 01/08/1924 tại Dabrovica,
Phần Lan. Ông học kỹ sư ở trường Mỏ Paris (1948), đây là
một trường danh tiếng và uy tín trong hệ thống trường lớn
của nước Pháp.

luật Hội đoàn 1901 của Cộng hòa Pháp do Giáo sư Jean
Trần Thanh Vân-Việt kiều tại Pháp làm Chủ tịch.
- Hội tập hợp các nhà khoa học ở Pháp với mục đích hỗ trợ,
giúp đỡ Việt Nam trong các lĩnh vực khoa học, giáo dục; tổ
chức các hội thảo khoa học, trường học về Vật lý; trao học
bổng khuyến học, khuyến tài cho học sinh và sinh viên Việt
Nam.Phương pháp
- BTNB được giới thiệu tại Việt Nam cùng với thời điểm
mà phương pháp này mới ra đời và bắt đầu thử nghiệm áp
dụng trong dạy học ở Pháp.


Các đợt tập huấn phối hợp tổ chức bởi Hội Gặp gỡ VN
và các Sở GD địa phương
2002

ĐH Sư phạm Hà Nội

2004

ĐH Sư phạm Hà Nội

2005

ĐH Sư phạm Hà Nội

2006

Tỉnh Đồng Nai, ĐH Sư phạm Hà Nội



2010

Trường Hermann Gmeiner, Vinh, Sở GD-ĐT
tỉnh Nghệ An

2011

Trường THCS Nguyễn Chí Diểu-Huế; Sở GD- 75
ĐT tỉnh Thừa Thiên Huế

2011

Trường THCS Lê Hồng Phong, Quy Nhơn
Sở GD-ĐT tỉnh Bình Định

60

2012

Cần Thơ

90


10 NGUYÊN TẮC CỦA PHƯƠNG PHÁP « BÀN TAY NẶN BỘT »

6 nguyên tắc về tiến
trình phương pháp


16


NGUYÊN TẮC VỀ TIẾN TRÌNH PHƯƠNG PHÁP

Các hoạt động giáo viên
đề ra cho học sinh được
tổ chức theo các giờ học
nhằm cho các em có sự
tiến bộ dần dần trong học
tập. Các hoạt động này
gắn với chương trình và
giành phần lớn quyền tự
chủ cho học sinh
17


NGUYÊN TẮC VỀ TIẾN TRÌNH PHƯƠNG PHÁP

Tối thiểu 2 giờ một tuần
dành cho một đề tài và có
thể kéo dài hoạt động
trong nhiều tuần. Tính
liên tục của các hoạt động
và những phương pháp sư
phạm được đảm bảo trong
suốt quá trình học tập tại
trường.
18


Viện Đào tạo giáo viên (IUFM) giúp các giáo viên
về kinh nghiệm sư phạm và giáo dục
Giáo viên có thể tìm thấy trên Internet những bài học
về những đề tài, những gợi ý cho các hoạt động ở lớp,
những câu trả lời cho các câu hỏi. Giáo viên cũng có
thể tham gia thảo luận trao đổi với các đồng nghiệp,
với các giảng viên và các nhà khoa học.
21


5 -CÁC BƯỚC CỦA MỘT TIẾN TRÌNH TÌM TÒI KHÁM PHÁ

B1) Chọn lựa tình huống khởi đầu:

(Các thông số giúp cho GV chọn lựa tình huống này dựa
vào mục tiêu do chương trình đề ra)
Sự phù hợp với kế hoạch chung của khối lớp do tập thể
giáo viên của khối đề ra;
Tính hiệu quả của cách đặt vấn đề có thể có được từ tình
huống;
Các nguồn lực địa phương (về vật chất và nguồn tư liệu)
Các mối quan tâm chủ yếu của địa phương, mang tính thời
sự hoặc nảy sinh từ các hoạt động khác, có thể về khoa
học hay không;
Tính phù hợp của việc học đối với các mối quan tâm riêng
của học sinh


B2_Việc phát biểu các câu hỏi của học sinh


nói trong lớp.


B4_ Sự tìm tòi nghiên cứu do học sinh tiến hành

Các giai đoạn tranh luận trong nhóm: các cách thức tiến
hành thí nghiệm;
Kiểm soát sự thay đổi của các thông số;
Mô tả thí nghiệm (bằng các sơ đồ, các đoạn văn mô tả);
Tính lặp lại được của thí nghiệm (học sinh chỉ rõ các điều
kiện thí nghiệm)
Việc quản lí các ghi chép cá nhân của học sinh.