BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
LÊ HỒNG UYÊN THẢO
ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG
TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC ĐỂ NÂNG CAO KỸ NĂNG
NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 12
TẠI TRƯỜNG THPT TT QUỐC VĂN CẦN ThƠ
NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401
S K C0 0 4 4 7 0
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
LÊ HỒNG UYÊN THẢO
ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG
TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC ĐỂ NÂNG CAO KỸ NĂNG
NÓITIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 12 TẠI TRƯỜNG
THPT TTQUỐC VĂN CẦN THƠ
ii
LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:
Họ & tên: Lê Hồng Uyên Thảo
Giới tính: Nữ
Ngày, tháng, năm sinh: 10 - 02 - 1979
Nơi sinh: Long An
Quê quán: Long An
Dân tộc: Kinh
Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 8B2 Khu dân cư Hưng Phú I, phường
Hưng Phú, Quận Cái Răng, Tp. Cần Thơ.
Điện thoại cơ quan: 07102224073
Điện thoại nhà riêng:
Fax:
E-mail:[email protected]
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
Đại học:
Hệ đào tạo: Tại chức
Thời gian đào tạo từ năm 1996 đến năm 1999.
iii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 10 năm 2014
Lê Hồng Uyên Thảo
iv
LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin được gởi lời biết ơn chân thành của mình đến Cô hướng
dẫn luận văn, TS. Đoàn Thị Huệ Dung đã tận tình chỉ bảo và định hướng cho đề tài
của tôi suốt quá trình nghiên cứu cho đến khi hoàn thành luận văn này.
Tiếp đến, xin chân thành cảm ơn PGS.TS. Võ Thị Xuân đã giảng dạy và định
hướng cho tôi nghiên cứu đề tài.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu, Phòng Đào tạo sau Đại học, trường
Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM và quí thầy cô Viện Sư phạm Kỹ thuật, thầy cô
đã tham gia giảng dạy lớp Giáo dục học khóa 2012-2014(B)
Xin chân thành cảm ơn PGS.TS.Trần Sơn, hiệu trưởng Trường THPT TT Quốc
Văn Cần Thơ và TS. Lưu Nguyễn Quốc Hưng, Giám đốc TTNN ĐHCT đã tận tình
giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu Trường THPT TT Quốc Văn Cần Thơ, các
bạn đồng nghiệp, các bạn học cùng khóa 2012B và gia đình đã động viên giúp đỡ
tôi hoàn thành khóa học.
TP.HCM, ngày 18 tháng 10 năm 2014
Chương III: Thực nghiệm dạy học kỹ năng nói tiếng Anh lớp 12 theo hướng
tích cực hóa người học tại trường THPT TT Quốc Văn Cần Thơ.
Phần 3: Kết luận và kiến nghị
vi
ABSTRACT
Teaching with the goal of activating and voluteering learners is considered to
be suitable for modern education. The trend of modern society is international
integration, so the need of using communicative English is essential. However,
Vietnamese students are very weak of speaking English, so they can’t learn and get
new knowledge from the world. Recognizing the necessary of renovating the
teaching methods for Speaking skill to high school students, the researcher would
like to do a research on :” Applying teaching methods of positive- oriented learners
to improve speaking skill for students in grade 12 at Quốc Văn Cần Thơ Private
Highschool.”
This thesis studies the application of teaching methods in the trend of positive
oriented learners (Role-play, group dicussion, problem-solving, game and
brainstorming technique) in teaching Speaking skill for students in grade 12 at Quốc
Văn Cần Thơ Private Highschool. The actual study period from mid to the end of
the second term by experimental pedagogy. Survey result of the feasibility showed
that these methods are able to do, and they are able to inspire students in the process
of learning and in accordance with the actual conditions at Quốc Văn Cần Thơ
Private Highschool. The research result showed that the application of teaching
methods of positive oriented learners becomes effective in teaching Speaking skill.
This thesis is devided into three sections:
The first section: Introduction
The second section:
Chapter 1: Rationale for teaching in the positive-oriented learners.
8.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN.........................................6
8.2.1. Phương pháp quan sát ..........................................................................6
8.2.2. Phương pháp phỏng vấn.......................................................................7
8.2.3. Phương pháp khảo sát điều tra .............................................................7
8.2.4. Phương pháp chuyên gia ......................................................................7
8.2.5. Phương pháp thực nghiệm ...................................................................7
viii
8.2.6. Phương pháp thống kê toán học...........................................................8
9. CẤU TRÚC LUẬN VĂN .................................................................................8
10. KẾ HOẠCH THỰC HIỆN ............................................................................9
CHƯƠNG 1 ......................................................................................................... 10
CƠ SỞ LÝ LUẬN ............................................................................................... 10
1.1. SƠ LƯỢC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM10
1.1.1. Trên thế giới.......................................................................................10
1.1.2. Trong nước.........................................................................................12
1.2. CÁC KHÁI NIỆM .......................................................................................15
1.2.1. Định nghĩa dạy học ............................................................................15
1.2.2. Tích cực hóa.......................................................................................15
1.2.3. Phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học................15
1.2.4. Kỹ năng nói Tiếng Anh lớp 12 ..........................................................16
1.3. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA .16
1.3.1. Thuyết Hành vi (Behaviorism) ..........................................................17
1.3.2. Thuyết nhận thức (Cognitivism) ........................................................18
1.3.3. Thuyết kiến tạo (Constructivism): .....................................................19
1.4. DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA ........................................21
1.4.1. Định nghĩa..........................................................................................21
1.4.2. Vai trò của người dạy và người học trong dạy học theo hướng tích
2.1.4. Cơ sở vật chất của trường ..................................................................39
2.2. GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH MÔN TIẾNG ANH 12 .......................39
2.3. THỰC TRẠNG DẠY HỌC KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH LỚP 12 TẠI
TRƯỜNG THPT TT QUỐC VĂN CẦN THƠ. ...............................................42
2.3.1. Khảo sát thực trạng hoạt động học kỹ năng nói tiếng Anh của trường
THPT TT Quốc Văn Cần Thơ .....................................................................42
2.3.2. Khảo sát thực trạng hoạt động dạy kỹ năng nói của GV tại trường
THPT TT Quốc Văn Cần Thơ. ....................................................................50
2.3.3. Các nguyên nhân dẫn đến thực trạng .................................................58
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.................................................................................... 61
x
CHƯƠNG 3 ......................................................................................................... 62
ÁP DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH LỚP 12 THEO ĐỊNH HƯỚNG TÍCH CỰC
HÓA NGƯỜI HỌC TẠI TRƯỜNG THPT TƯ THỤC QUỐC VĂN CẦN
THƠ ..................................................................................................................... 62
3.1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT CÁC PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
DẠY HỌC KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH LỚP 12 THEO ĐỊNH HƯỚNG
TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC TẠI TRƯỜNG THPT TT QUỐC VĂN
CẦN THƠ ............................................................................................................62
3.2. KHẢO SÁT Ý KIẾN GIÁO VIÊN VỀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC PP
DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC KỸ NĂNG NÓI
TIẾNG ANH LỚP 12 TẠI TRƯỜNG THPT TT QUỐC VĂN CẦN THƠ ...........63
3.2.1. Đánh giá sự phù hợp của các PP đối với nội dung bài học về kỹ năng
nói tiếng Anh của HS lớp 12 tại trường THPT TT Quốc Văn Cần Thơ......63
3.2.2 Đánh giá sự phù hợp của các PP đối với đặc điểm lứa tuổi HS tại
trường THPT TT Quốc Văn Cần Thơ..........................................................64
xii
DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT
STT
Nội dung viết tắt
Ký hiệu chữ viết tắt
1
Phương pháp
PP
2
Phương pháp dạy học
3
Trung học phổ thông tư thục Quốc Văn Cần Thơ
4
Tiến sĩ
TS
TCH
xiii
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Chương 1
Hình 1.1: Sơ đồ ứng dụng thuyết hành vi ................................................................17
Hình 1.2: Sơ đồ ứng dụng thuyết nhận thức ............................................................19
Hình 1.3: Sơ đồ ứng dụng thuyết kiến tạo ...............................................................20
Hình 1.4: Quy trình tổ chức dạy học theo hướng tích cực hóa người học...............25
Chương 2
Trang
Hình 2.1: Trường THPT TT Quốc Văn Cần Thơ ....................................................36
Hình 2.2: Nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính, bà
Trương Mỹ Hoa đến thăm và tặng quà lưu niệm cho trường THPT TT Quốc Văn
Cần Thơ.....................................................................................................................37
Hình 2.3: Cơ cấu tổ chức..........................................................................................38
xiv
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Chương 1
Trang
Biểu đồ 2.1: Kết quả khảo sát về nội dung tài liệu sử dụng trong giờ nói tiếng Anh
lớp 12.........................................................................................................................44
Biểu đồ 2.2: Kết quả khảo sát việc sử dụng tài liệu của học sinh ............................44
Biểu đồ 2.3: Mức độ hứng thú của HS đối với tài liệu sử dụng trong giờ nói Tiếng
Anh ............................................................................................................................45
Biểu đồ 2.4: Mức độ chuẩn bị bài khi học môn Anh văn.........................................46
Biểu đồ 2.5: Mức độ các hoạt động GV thường sử dụng trong giờ học ..................46
Biểu đồ 2.6: Đánh giá của HS về mức độ sử dụng các PPDH của GV trong việc
giảng dạy kỹ năng nói Tiếng Anh 12 (trước thực nghiệm).......................................47
Biểu đồ 2.7: Mức độ GV sử dụng các PTDH khi dạy kỹ năng nói Tiếng Anh 12...48
Biểu đồ 2.8: Đánh giá của học sinh về tài liệu học tập, ...........................................48
Biểu đồ 2.9: Mức độ ứng dụng CNTT của GV trong giờ dạy kỹ năng nói..............49
Biểu đồ 2.10: Thái độ của HS trước mỗi giờ học môn Tiếng Anh ..........................50
Biểu đồ 2.11: Đánh giá PPDH của trường THPT TT Quốc Văn hiện nay ..............51
Biểu đồ 2.12: Mức độ cần thiết của việc đổi mới PPDH .........................................52
Biểu đồ 2.13: Lý do cần nâng cao chất lượng dạy học kỹ năng nói Tiếng Anh theo
hướng tích cực...........................................................................................................53
Biểu đồ 2.14: Những khó khăn HS thường gặp ở kỹ năng nói ................................54
Biểu đồ 2.15: Vai trò, nhiệm vụ của GV trong lớp học ...........................................54
Biểu đồ 2.16: Cách thức GV hướng dẫn HS tự học .................................................55
Biểu đồ 2.17: Mức độ sử dụng các PPDH của GV khi dạy kỹ năng nói..................56
Biểu đồ 2.18: Các biện pháp giúp HS tích cực tham gia hoạt động trên lớp ...........56
Biểu đồ 2.19: Giáo viên đánh gía năng lực của học sinh .........................................57
Biểu đồ 2.20: Đánh giá của GV về phương tiện dạy họ...........................................57
xvi
Chương 3
dục đào tạo cũng như trong sự phát triển của đất nước. Khi đã thông thạo ngoại ngữ,
con người có thể hiểu biết sâu sắc hơn nữa về nền văn minh thế giới, mở rộng quan
hệ hợp tác, giao lưu và phát triển tiềm năng của chính mình.
Trong số các ngôn ngữ được sử dụng trên thế giới thì tiếng Anh được xem là
ngôn ngữ chính để giao tiếp giữa các quốc gia, các nền văn hóa, các tổ chức quốc tế
và các cộng đồng. Do đó, vai trò của tiếng Anh là vô cùng quan trọng. Điều đó đòi
hỏi nguồn nhân lực phải thật sự thành thạo nó chứ không phải hiểu biết sơ sài, chủ
yếu chỉ nhằm ứng phó, lấy điểm trung bình để vượt qua các kỳ thi như trình độ của
đa phần của HS ở nước ta.
Một thực tế hiện nay là rất nhiều HS có thể rất giỏi về ngữ pháp và viết nhưng
không thể giao tiếp cơ bản. Lý do là họ không được giao tiếp bằng tiếng Anh
thường xuyên, họ rất lo ngại và lúng túng khi phải nói tiếng Anh. Điều này phản
ánh việc giảng dạy ngoại ngữ ở nước ta, đặc biệt là việc giảng dạy kỹ năng nói tiếng
Anh hiện nay vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế nên chưa phát huy được tính chủ động,
tích cực của học sinh trong học tập.
Theo dự thảo “Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam” ngày 28-12-2008
về mục tiêu chiến lược giáo dục 2008-2020, Đảng và Nhà nước ta đã xác định:
“Xây dựng một nền giáo dục Việt Nam hiện đại, khoa học, dân tộc, làm nền tảng
cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển bền vững đất nước,
thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hướng tới một
xã hội học tập, có khả năng hội nhập quốc tế; nền giáo dục này phải đào tạo
được những con người Việt Nam có năng lực tư duy độc lập và sáng tạo, có khả
2
năng thích ứng, hợp tác và năng lực giải quyết vấn đề, có kiến thức và kỹ năng
nghề nghiệp, có thể lực tốt, có bản lĩnh, trung thực, ý thức làm chủ và tinh thần
trách nhiệm công dân, gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”.
Theo luật Giáo dục năm 2005 (điều 7 khoản 3) quy định về việc dạy ngoại ngữ
L
0
0
2
1
5
4