vii
MỤ C LỤ C
QUYẾ T Đ Ị NH GIAO Đ Ề TÀI i
LÝ LỊ CH KHOA HỌ C ii
LỜ I CAM Đ OAN iii
LỜ I CẢ M Ơ N iv
TÓM TẮ T v
ABSTRACT vi
MỤ C LỤ C vii
DANH SÁCH CHỮ VIẾ T TẮ T xii
DANH SÁCH CÁC HÌNH xiii
DANH SÁCH CÁC BẢ NG xiv
DANH SÁCH CÁC BIỂ U Đ Ồ xv
MỞ Đ Ầ U 1
1. LÝ DO CHỌ N Đ Ề TÀI 1
2. MỤ C TIÊU NGHIÊN CỨ U 4
3. Đ Ố I TƯ Ợ NG NGHIÊN CỨ U 4
4. NHIỆ M VỤ NGHIÊN CỨ U 4
5. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨ U 5
6. GIẢ THUYẾ T NGHIÊN CỨ U 5
7. PHẠ M VI NGHIÊN CỨ U 5
8. PHƯ Ơ NG PHÁP NGHIÊN CỨ U 6
8.1. PHƯ Ơ NG PHÁP NGHIÊN CỨ U TÀI LIỆ U 6
8.2. PHƯ Ơ NG PHÁP NGHIÊN CỨ U THỰ C TIỄ N 6
8.2.1. Phư ơ ng pháp quan sát 6
8.2.2. Phư ơ ng pháp phỏ ng vấ n 7
8.2.3. Phư ơ ng pháp khả o sát đ iề u tra 7
8.2.4. Phư ơ ng pháp chuyên gia 7
8.2.5. Phư ơ ng pháp thự c nghiệ m 7
viii
8.2.6. Phư ơ ng pháp thố ng kê toán họ c 8

1.6.1. Phư ơ ng pháp đ óng vai trong dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh 30
1.6.2. Phư ơ ng pháp thả o luậ n nhóm trong dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh31
1.6.3. Phư ơ ng pháp họ c giả i quyế t vấ n đ ề trong dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng
Anh 32
1.6.4. Phư ơ ng pháp trò chơ i trong dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh 33
1.6.5. Kỹ thuậ t công não trong dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh 33
KẾ T LUẬ N CHƯ Ơ NG 1 35
CHƯ Ơ NG 2 36
THỰ C TRẠ NG DẠ Y HỌ C KỸ NĂ NG NÓI TIẾ NG ANH TẠ I TRƯ Ờ NG
THPT TT QUỐ C VĂ N 36
CẦ N THƠ 36
2.1. GIỚ I THIỆ U SƠ LƯ Ợ C VỀ TRƯ Ờ NG THPT TT QUỐ C VĂ N CẦ N
THƠ 36
2.1.1. Quá trình thành lậ p trư ờ ng THPT Tư Thụ c Quố c Vă n Cầ n Thơ 36
2.1.2. Cơ cấ u tổ chứ c hoạ t đ ộ ng củ a trư ờ ng 38
2.1.3. Giớ i thiệ u tổ Anh vă n củ a trư ờ ng 38
2.1.4. Cơ sở vậ t chấ t củ a trư ờ ng 39
2.2. GIỚ I THIỆ U CHƯ Ơ NG TRÌNH MÔN TIẾ NG ANH 12 39
2.3. THỰ C TRẠ NG DẠ Y HỌ C KỸ NĂ NG NÓI TIẾ NG ANH LỚ P 12 TẠ I
TRƯ Ờ NG THPT TT QUỐ C VĂ N CẦ N THƠ 42
2.3.1. Khả o sát thự c trạ ng hoạ t đ ộ ng họ c kỹ nă ng nói tiế ng Anh củ a trư ờ ng
THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ 42
2.3.2. Khả o sát thự c trạ ng hoạ t đ ộ ng dạ y kỹ nă ng nói củ a GV tạ i trư ờ ng
THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ . 50
2.3.3. Các nguyên nhân dẫ n đ ế n thự c trạ ng 58
KẾ T LUẬ N CHƯ Ơ NG 2 61
x
CHƯ Ơ NG 3 62
ÁP DỤ NG CÁC PHƯ Ơ NG PHÁP NÂNG CAO CHẤ T LƯ Ợ NG DẠ Y HỌ C
KỸ NĂ NG NÓI TIẾ NG ANH LỚ P 12 THEO Đ Ị NH HƯ Ớ NG TÍCH CỰ C

1.1. TÓM TẮ T Đ Ề TÀI 86
1.2. Đ ÓNG GÓP CỦ A Đ Ề TÀI 87
1.2.1. Lý luậ n 87
1.2.2. Thự c tiễ n 87
1.2.3. Tự đ ánh giá tính mớ i củ a đ ề tài 87
1.3. HƯ Ớ NG PHÁT TRIỂ N CỦ A Đ Ề TÀI 88
2. KIẾ N NGHỊ 88
TÀI LIỆ U THAM KHẢ O 90
xii
DANH SÁCH CHỮ VIẾ T TẮ T
STT
Nộ i dung viế t tắ t
Ký hiệ u chữ viế t tắ t
1
Phư ơ ng pháp
PP
2
Phư ơ ng pháp dạ y họ c
PPDH
3
Trung họ c phổ thông tư thụ c Quố c Vă n Cầ n Thơ
THPT TT QVCT
4
Tiế n sĩ
TS
5
Giáo viên
GV
6
Họ c sinh

DANH SÁCH CÁC BẢ NG
Chư ơ ng 1 Trang
Bả ng 1.1: Vai trò GV trong PPDH truyề n thố ng và PPDH tích cự c 21
Bả ng 1.2: Vai trò HS trong PPDH truyề n thố ng và PPDH tích cự c 22
Bả ng 1.3:
So sánh PPDH truyề n thố ng và PPDH tích cự c
29
Chư ơ ng 2 Trang
Bả ng 2.1: Nộ i dung chư ơ ng trình môn tiế ng Anh 12 40
Chư ơ ng 3 Trang
Bả ng 3.1: Đ ánh giá mứ c đ ộ phù hợ p củ a các PP vớ i nộ i dung bài họ c 64
Bả ng 3.2: Giáo viên đ ánh giá khả nă ng thự c hiệ n đ ư ợ c củ a các PP trong việ c dạ y
họ c kỹ nă ng nói tiế ng Anh 12 66
Bả ng 3.3: Ư u đ iể m củ a PPDH GV đ ã sử dụ ng 71
Bả ng 3.4: Hạ n chế củ a PPDH GV đ ã sử dụ ng 73
Bả ng 3.5: Thố ng kê đ iể m trung bình kiể m tra củ a họ c sinh 80
Bả ng 3.6: Phân phố i tầ n suấ t bài kiể m tra củ a họ c sinh 81
Bả ng 3.7: Xế p loạ i thứ hạ ng qua bài kiể m tra 82
xv
DANH SÁCH CÁC BIỂ U Đ Ồ
Chư ơ ng 2 Trang
Biể u đ ồ 2.1: Kế t quả khả o sát về nộ i dung tài liệ u sử dụ ng trong giờ nói tiế ng Anh
lớ p 12 44
Biể u đ ồ 2.2: Kế t quả khả o sát việ c sử dụ ng tài liệ u củ a họ c sinh 44
Biể u đ ồ 2.3: Mứ c đ ộ hứ ng thú củ a HS đ ố i vớ i tài liệ u sử dụ ng trong giờ nói Tiế ng
Anh 45
Biể u đ ồ 2.4: Mứ c đ ộ chuẩ n bị bài khi họ c môn Anh vă n 46
Biể u đ ồ 2.5: Mứ c đ ộ các hoạ t đ ộ ng GV thư ờ ng sử dụ ng trong giờ họ c 46
Biể u đ ồ 2.6: Đ ánh giá củ a HS về mứ c đ ộ sử dụ ng các PPDH củ a GV trong việ c
giả ng dạ y kỹ nă ng nói Tiế ng Anh 12 (trư ớ c thự c nghiệ m) 47

75
Biể u đ ồ 3.7: Đ ánh giá mứ c đ ộ tự tin củ a HS khi họ c kỹ nă ng nói 75
Biể u đ ồ 3.8:
Thái đ ộ HS khi thự c hành kỹ nă ng nói
76
Biể u đ ồ 3.9: Thái đ ộ họ c tậ p củ a HS 77
Biể u đ ồ 3.10: Các hoạ t đ ộ ng họ c tậ p củ a HS 78
Biể u đ ồ 3.11: Đ ánh giá về PP họ c tậ p củ a họ c sinh 78
Biể u đ ồ 3.12: Biể u đ ồ đ ư ờ ng tầ n suấ t bài kiể m tra 81
Biể u đ ồ 3.13: Tỷ lệ % xế p loạ i kế t quả bài kiể m tra 82
1
MỞ Đ Ầ U
1. LÝ DO CHỌ N Đ Ề TÀI
Đ ấ t nư ớ c ta hiệ n nay theo hư ớ ng công nghiệ p hóa - hiệ n đ ạ i hóa và đ ang trên
đ à hộ i nhậ p vớ i các nư ớ c trên thế giớ i. Đ ể đ áp ứ ng nhu cầ u hộ i nhậ p quố c tế đ òi hỏ i
nguồ n nhân lự c phả i thông thạ o ngoạ i ngữ đ ể giao lư u, họ c hỏ i và lĩnh hộ i nhữ ng
kiế n thứ c mớ i. Do đ ó, ngoạ i ngữ có vai trò và vị trí quan trọ ng trong sự nghiệ p giáo
dụ c đ ào tạ o cũ ng như trong sự phát triể n củ a đ ấ t nư ớ c. Khi đ ã thông thạ o ngoạ i ngữ ,
con ngư ờ i có thể hiể u biế t sâu sắ c hơ n nữ a về nề n vă n minh thế giớ i, mở rộ ng quan
hệ hợ p tác, giao lư u và phát triể n tiề m nă ng củ a chính mình.
Trong số các ngôn ngữ đ ư ợ c sử dụ ng trên thế giớ i thì tiế ng Anh đ ư ợ c xem là
ngôn ngữ chính đ ể giao tiế p giữ a các quố c gia, các nề n vă n hóa, các tổ chứ c quố c tế
và các cộ ng đ ồ ng. Do đ ó, vai trò củ a tiế ng Anh là vô cùng quan trọ ng. Đ iề u đ ó đ òi
hỏ i nguồ n nhân lự c phả i thậ t sự thành thạ o nó chứ không phả i hiể u biế t sơ sài, chủ
yế u chỉ nhằ m ứ ng phó, lấ y đ iể m trung bình đ ể vư ợ t qua các kỳ thi như trình đ ộ củ a
đ a phầ n củ a HS ở nư ớ c ta.
Mộ t thự c tế hiệ n nay là rấ t nhiề u HS có thể rấ t giỏ i về ngữ pháp và viế t như ng
không thể giao tiế p cơ bả n. Lý do là họ không đ ư ợ c giao tiế p bằ ng tiế ng Anh
thư ờ ng xuyên, họ rấ t lo ngạ i và lúng túng khi phả i nói tiế ng Anh. Đ iề u này phả n
ánh việ c giả ng dạ y ngoạ i ngữ ở nư ớ c ta, đ ặ c biệ t là việ c giả ng dạ y kỹ nă ng nói tiế ng

hoạ t đ ộ ng nhịp nhàng, từ đ ó ngư ờ i dạ y tạ o đ ư ợ c đ ộ ng lự c cho ngư ờ i họ c, làm cho
hoạ t đ ộ ng họ c nố i tiế p hoạ t đ ộ ng dạ y, đ an xen vớ i hoạ t đ ộ ng dạ y. Đ ể thự c hiệ n
đ ư ợ c đ iề u này, yêu cầ u ngư ờ i dạ y phả i sử dụ ng phư ơ ng pháp mớ i chuyể n tả i nộ i
dung, và phư ơ ng pháp có phù hợ p vớ i đ ố i tư ợ ng thì việ c dạ y và họ c sẽ đ ạ t hiệ u quả
khả quan. Quan trọ ng hơ n là ngư ờ i dạ y cầ n hư ớ ng dẫ n cho ngư ờ i họ c nhậ n thứ c
đ ư ợ c việ c họ c ngoạ i ngữ là mộ t nhu cầ u cầ n thiế t, mộ t cơ hộ i nắ m bắ t tri thứ c và từ
đ ó ngư ờ i họ c phả i xây dự ng cho mình mộ t thói quen tự họ c, và họ c thông qua hành.
Vì vậ y, PPDH đ ư ợ c xem là rấ t quan trọ ng trong sự thành công củ a nề n giáo dụ c.
3
Lịch sử đ ã chứ ng minh là không có mộ t sự tiế n bộ và thành đ ạ t củ a mộ t quố c
gia nào mà lạ i tách rờ i ra khỏ i sự tiế n bộ và thành đ ạ t củ a quố c gia đ ó trong lĩnh vự c
giáo dụ c. Đ ấ t nư ớ c chúng ta cũ ng không nằ m ngoài quy luậ t đ ó. Chúng ta muố n
tiế n bộ nên đ ã đ ầ u tư rấ t nhiề u vào lĩnh vự c giáo dụ c, theo mạ ng lư ớ i và phủ khắ p
toàn quố c. Ở đ ồ ng bằ ng sông Cử u Long, Cầ n Thơ đ ư ợ c xem là thủ phủ củ a miề n
Tây,là vùng kinh tế trọ ng đ iể m tiế p thu các nguồ n thông tin củ a thế giớ i nên giáo
dụ c ở đ ây cũ ng rấ t đ ư ợ c chú trọ ng. Nhiề u đ ề án giáo dụ c dành cho khu vự c này
cũ ng rấ t đ ư ợ c Đ ả ng và Nhà nư ớ c quan tâm và tạ o đ iề u kiệ n thuậ n lợ i cho việ c thự c
hiệ n.
Vào nă m 2011, Trư ờ ng THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ (mộ t chi nhánh củ a
Quố c Vă n Sài Gòn) ra đ ờ i, cũ ng không ngoài mụ c tiêu nâng cao chấ t lư ợ ng giáo
dụ c cho khu vự c. Đ ây là mộ t ngôi trư ờ ng mớ i thành lậ p không lâu song cũ ng đ ã tạ o
đ ư ợ c cơ hộ i họ c tậ p, giao lư u cho họ c sinh trong trư ờ ng. Hàng tháng, Ban giám hiệ u
thư ờ ng tổ chứ c câu lạ c bộ Tiế ng Anh đ ể nâng cao khả nă ng giao tiế p bằ ng tiế ng
Anh cho họ c sinh. Nhà trư ờ ng mong rằ ng vớ i sự giao tiế p thư ờ ng xuyên sẽ làm cho
họ c sinh trở nên dạ n dĩ, tự tin và có thể giao tiế p tố t bằ ng tiế ng Anh.
Tuy nhiên, vì mớ i thành lậ p nên việ c giả ng dạ y kỹ nă ng nói tiế ng Anh tạ i
trư ờ ng còn nhiề u hạ n chế trong việ c lự a chọ n chư ơ ng trình, phư ơ ng pháp giả ng dạ y,
phư ơ ng tiệ n dạ y họ c, trong khi cơ sở vậ t chấ t củ a trư ờ ng còn nhiề u thiế u thố n. Đ a
số họ c sinh còn hạ n chế nhiề u về vố n từ vự ng và chư a tự tin trong giao tiế p nên việ c
giả ng dạ y kỹ nă ng nói tiế ng Anh còn gặ p nhiề u khó khă n.

Tư Thụ c Quố c Vă n Cầ n Thơ .
- Thự c hiệ n lậ p kế hoạ ch bài dạ y theo các phư ơ ng pháp tích cự c, cụ thể là PP
đ óng vai, PP trò chơ i, PP thả o luậ n nhóm, PP họ c giả i quyế t vấ n đ ề và kỹ thuậ t
công não đ ể nâng cao hiệ u quả đ ào tạ o kỹ nă ng nói Tiế ng Anh, giúp ngư ờ i họ c thu
nhậ n đ ư ợ c kiế n thứ c, kĩ nă ng theo mụ c tiêu bài họ c và phát triể n tư duy sáng tạ o,
nă ng lự c tự họ c, tự đ ánh giá, nă ng lự c làm việ c hợ p tác vớ i ngư ờ i khác.
5
- Thiế t kế và tổ chứ c thự c nghiệ m các bài giả ng kỹ nă ng nói Tiế ng Anh bằ ng
các phư ơ ng pháp tích cự c nhằ m nâng cao hiệ u quả họ c tậ p cho họ c sinh lớ p 12 tạ i
trư ờ ng THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ .
- Đ ề xuấ t biệ n pháp nâng cao kỹ nă ng nói Tiế ng Anh theo đ ịnh hư ớ ng tích cự c
cho họ c sinh lớ p 12 tạ i trư ờ ng THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ .
5. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨ U
Hoạ t đ ộ ng dạ y và họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh lớ p 12 tạ i trư ờ ng THPT TT
Quố c Vă n Cầ n Thơ .
Khách thể đ iề u tra:
- Họ c sinh lớ p 12 họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh.
- Giáo viên dạ y kỹ nă ng nói Tiế ng Anh lớ p 12.
6. GIẢ THUYẾ T NGHIÊN CỨ U
Tính tích cự c họ c tậ p kỹ nă ng nói tiế ng Anh củ a HS lớ p 12 trư ờ ng THPT TT
Quố c Vă n Cầ n Thơ chư a cao, biể u hiệ n ở các mặ t: chư a nhậ n thứ c đ ư ợ c tầ m quan
trọ ng củ a môn họ c, thái đ ộ họ c tậ p chư a tích cự c nên kế t quả họ c tậ p chư a tố t. Nế u
áp dụ ng các PPDH theo hư ớ ng tích cự c hóa ngư ờ i họ c thì HS sẽ nhậ n thứ c đ ư ợ c
tầ m quan trọ ng củ a kỹ nă ng nói tiế ng Anh, có thái đ ộ họ c tậ p tích cự c góp phầ n
nâng cao kế t quả họ c tậ p.
- PP đ óng vai sẽ giúp HS phát triể n kỹ nă ng thự c hành.
- PP thả o luậ n nhóm giúp HS nâng cao khả nă ng làm việ c nhóm, khả nă ng
hợ p tác trong họ c tậ p.
- PP họ c giả i quyế t vấ n đ ề sẽ tă ng khả nă ng tư duy củ a HS.
- PP trò chơ i tạ o hứ ng thú cho HS khi thự c hành nói tiế ng Anh.

Việ c quan sát hoạ t đ ộ ng dạ y - họ c củ a giáo viên và họ c sinh là đ ể thu thậ p
đ ư ợ c số liệ u khách quan về thự c trạ ng dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh lớ p 12 ở
trư ờ ng THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ .
Quan sát hoạ t đ ộ ng dạ y - họ c củ a giáo viên và họ c sinh khi tiế n hành thự c
nghiệ m sư phạ m.
7
8.2.2. Phư ơ ng pháp phỏ ng vấ n
Phỏ ng vấ n họ c sinh, giáo viên và cán bộ quả n lý đ ể thu thậ p các số liệ u khách
quan về thự c trạ ng dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh lớ p 12 tạ i trư ờ ng THPT TT
Quố c Vă n Cầ n Thơ .
Phỏ ng vấ n họ c sinh và giáo viên đ ể thu thậ p số liệ u về kế t quả thự c nghiệ m sư
phạ m.
8.2.3. Phư ơ ng pháp khả o sát đ iề u tra
Tác giả đ ã dùng phiế u khả o sát bằ ng bả ng hỏ i đ ể thă m dò và thu thậ p các
thông tin thự c tế về chấ t lư ợ ng dạ y họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh lớ p 12 ở trư ờ ng
THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ .
Khả o sát kế t quả thự c nghiệ m sư phạ m vớ i cách thứ c đ iề u tra như sau: tiế n
hành phát phiế u trự c tiế p tạ i lớ p, hư ớ ng dẫ n trả lờ i hợ p lệ , thờ i gian trả lờ i từ 3-5
ngày vớ i sự hỗ trợ củ a tác giả , giáo viên chủ nhiệ m và giáo viên quả n họ c.
8.2.4. Phư ơ ng pháp chuyên gia
Sử dụ ng phư ơ ng pháp chuyên gia đ ể tìm hiể u tính khả thi củ a các PPDH theo
hư ớ ng tích cự c hóa ngư ờ i họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh ở trư ờ ng THPT TT Quố c Vă n
Cầ n Thơ . Ngư ờ i nghiên cứ u đ ã khả o sát, xin ý kiế n 5 GV trong tổ Anh vă n củ a
trư ờ ng.
8.2.5. Phư ơ ng pháp thự c nghiệ m
Thự c nghiệ m sư phạ m các phư ơ ng pháp dạ y họ c theo đ ịnh hư ớ ng tích cự c hóa
ngư ờ i họ c kỹ nă ng nói Tiế ng Anh ở trư ờ ng THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ đ ể chứ ng
minh tính đ úng đ ắ n củ a giả thuyế t khoa họ c.
Ngư ờ i nghiên cứ u đ ã giả ng dạ y 03 bài về kỹ nă ng nói Tiế ng Anh cho họ c sinh
lớ p 12 tạ i Trư ờ ng THPT TT Quố c Vă n Cầ n Thơ đ ư ợ c chọ n làm thự c nghiệ m.

5
6
1
Hoàn thành đ ề cư ơ ng
x
2
Thu thậ p tài liệ u
x
x
3
Khả o sát thự c trạ ng
x
4
Đ ề xuấ t biệ n pháp và kiể m nghiệ m
x
5
Ghi nhậ n ý kiế n chuyên gia
x
6
Viế t luậ n vă n
x
7
Trình Giả ng viên hư ớ ng dẫ n
x
8
Chỉnh sử a
x
9
Hoàn thành luậ n vă n
x

11
thứ c dạ y họ c theo lố i phát huy tính tích cự c, chủ đ ộ ng, sáng tạ o củ a ngư ờ i họ c.
Phư ơ ng pháp dạ y họ c tích cự c (PPDHTC) hư ớ ng tớ i việ c hoạ t đ ộ ng hóa, tích cự c
hóa hoạ t đ ộ ng nhậ n thứ c củ a ngư ờ i họ c, nghĩa là tậ p trung vào vớ i xu hư ớ ng giả ng
dạ y “lấ y ngư ờ i họ c làm trung tâm”, tính tích cự c trong họ c tậ p củ a họ c sinh càng
đ ư ợ c quan tâm, nghiên cứ u nhiề u hơ n.
Các tác giả X.L.Rubinstein, L.X.Vugotxki, P.La.Galperin, J.Piaget khi
nghiên cứ u về tính tích cự c đ ã cho rằ ng: Dự a trên quan đ iể m cá nhân luôn hoạ t
đ ộ ng, không có hoạ t đ ộ ng thì cá nhân không tồ n tạ i trong môi trư ờ ng tự nhiên và xã
hộ i xung quanh mình. Chỉ có trong hoạ t đ ộ ng thì tính tích cự c, tâm lý, ý thứ c củ a
con ngư ờ i mớ i bộ c lộ , nả y sinh, hình thành và phát triể n.
Các nhà tâm lý họ c, giáo dụ c họ c củ a Liên Xô như : L.Aristôva, G.I.Sukina,
B.P.Exipop đ ã dự a vào tư tư ở ng trên đ ể nghiên cứ u bả n chấ t và phân loạ i tính tích
cự c nhậ n thứ c, mố i quan hệ giữ a tính tích cự c và tính đ ộ c lậ p nhậ n thứ c
Tạ i Châu Âu vào thế kỷ XVII, lý luậ n giáo dụ c củ a J.A.Comenxki đ ã bao
hàm tư tư ở ng nhấ n mạ nh vai trò tích cự c củ a ngư ờ i họ c, xem ngư ờ i họ c là chủ thể
củ a quá trình dạ y họ c.
K.Đ .Usinxki (1824-71), nhà giáo dụ c ngư ờ i Nga đ ã đ ề cậ p đ ế n tính tích cự c
đ ộ c lậ p trong quá trình dạ y họ c như là ”cơ sở vữ ng chắ c cho mọ i sự họ c tậ p có hiệ u
quả ”.
Nhà giáo dụ c Đ ứ c A.Đ ixtervec đ ã khở i xư ớ ng phư ơ ng pháp giáo
dụ c tích cự c từ nă m 1956. Ông đ ã hế t sứ c nhấ n mạ nh đ ế n sự phát triể n tính tích cự c
nhậ n thứ c củ a ngư ờ i họ c. Ông thiên về phư ơ ng pháp “dạ y họ c” hơ n là “thông báo”.
Đ ế n nhữ ng nă m 70 củ a thế kỷ XX, I.F.Kharlamop đ ã nghiên cứ u sâu sắ c hơ n
và hệ thố ng lạ i các phư ơ ng pháp giáo dụ c tích cự c củ a nề n giáo dụ c Xô Viế t trong
cuố n sách “Phát huy tính tích cự c củ a họ c sinh như thế nào?”.
Các tư tư ở ng dạ y họ c nêu trên đ ã góp phầ n đ ặ t nề n móng cho các phư ơ ng
pháp dạ y họ c phát huy tính tích cự c củ a ngư ờ i họ c. Nhiề u nhà giáo dụ c đ ã đ ề cậ p
12
đ ế n việ c phát huy tính tích cự c nhậ n thứ c cho họ c sinh dư ớ i nhiề u góc đ ộ khác

13
- Vũ Hồ ng Tiế n (2007), Mộ t số phư ơ ng pháp dạ y họ c tích cự c.
- Trầ n Bá Hoành (2010), Đ ổ i mớ i phư ơ ng pháp dạ y họ c, chư ơ ng trình và
sách giáo khoa, NXB Đ HSP.
Nhữ ng nă m gầ n đ ây, cùng vớ i sự phát triể n củ a giáo dụ c, vấ n đ ề về phư ơ ng
pháp giả ng dạ y ngoạ i ngữ cũ ng rấ t đ ư ợ c quan tâm. Ngoạ i ngữ có vai trò và vị trí
quan trọ ng trong sự nghiệ p giáo dụ c đ ào tạ o và trong sự phát triể n củ a đ ấ t nư ớ c.
Nói chung, không nhữ ng vì biế t ngoạ i ngữ là yêu cầ u tấ t yế u củ a lao đ ộ ng có kỹ
thuậ t cao nhằ m đ áp ứ ng các quy trình công nghệ thư ờ ng xuyên đ ư ợ c đ ổ i mớ i, mà
biế t ngoạ i ngữ còn là mộ t nă ng lự c cầ n thiế t đ ố i vớ i ngư ờ i Việ t Nam hiệ n đ ạ i.
Trong đ ó, Tiế ng Anh đ ư ợ c xem là ngôn ngữ toàn cầ u (David Crystal, English as a
global language, 1997), là ngôn ngữ chính thứ c củ a các thế vậ n hộ i và các cuộ c thi
hoa hậ u uy tín trên Thế giớ i. Và tiế ng Anh cũ ng đ ư ợ c xem là ngôn ngữ trong vă n
hóa thế hệ trẻ quố c tế .
Trư ớ c nhu cầ u to lớ n đ ó, các hộ i thả o trong và ngoài nư ớ c đ ã đ ư ợ c tiế n hành
đ ể nâng cao phư ơ ng pháp giả ng dạ y Tiế ng Anh. Trong nhữ ng nă m gầ n đ ây, Bộ
Giáo dụ c và Đ ào tạ o cũ ng đ ã yêu cầ u các cơ sở Giáo dụ c và Đ ào tạ o chuyể n đ ổ i
mụ c tiêu, giáo trình, nộ i dung chư ơ ng trình, phư ơ ng pháp… theo hư ớ ng giả ng dạ y
tích cự c và theo hư ớ ng lấ y ngư ờ i họ c làm trung tâm. Không phả i chỉ giả ng nhữ ng
kiế n thứ c mà thầ y sẵ n có, mà phả i giả ng nhữ ng kiế n thứ c, kỹ nă ng họ c sinh cầ n
phả i có đ ể đ áp ứ ng đ ư ợ c các nhu cầ u củ a các ngành nghề trong xã hộ i.
Các đ ề tài nghiên cứ u về phư ơ ng pháp giả ng dạ y gầ n đ ây đ ã đ ư ợ c thự c hiệ n
như :
- “Tổ chứ c dạ y họ c môn Công nghệ 10 theo hư ớ ng tích cự c hóa họ c sinh tạ i
các trư ờ ng THPT thuộ c TP. HCM” - Liêu Thị Hồ ng Loan - Luậ n vă n thạ c sĩ nă m
2012. Đ ề tài tìm ra nhữ ng nguyên nhân ả nh hư ở ng đ ế n chấ t lư ợ ng giả ng dạ y Công
nghệ 10 tạ i các trư ờ ng THPT thuộ c thành phố Hồ Chí Minh . Từ đ ó, tác giả đ ề xuấ t
giả i pháp đ ổ i mớ i về PPDH (tổ chứ c dạ y họ c theo nhóm, thả o luậ n kế t hợ p nêu và
giả i quyế t vấ n đ ề ) và vậ n dụ ng chúng vào thự c tiễ n nhằ m giúp họ c sinh tự lự c sáng
tạ o quá trình lĩnh hộ i kiế n thứ c.

lư ợ ng dạ y họ c ngữ pháp Tiế ng Anh.
15
1.2. CÁC KHÁI NIỆ M
1.2.1. Đ ịnh nghĩa dạ y họ c
Theo tác giả Nguyễ n Vă n Tuấ n (2009): “Dạ y họ c là mộ t hoạ t đ ộ ng đ ặ c thù
củ a xã hộ i, nhằ m truyề n thụ và lĩnh hộ i kinh nghiệ m cuộ c số ng, trên cơ sở đ ó hình
thành phát triể n nhân cách củ a ngư ờ i họ c. Đ ó là sự vậ n đ ộ ng củ a mộ t hoạ t đ ộ ng
kép, trong đ ó diễ n ra hai hoạ t đ ộ ng có chứ c nă ng khác nhau, đ an xen và tư ơ ng tác
lẫ n nhau trong không gian và thờ i gian nhấ t đ ịnh: hoạ t đ ộ ng dạ y và hoạ t đ ộ ng
họ c”.[25, tr10]
1.2.2. Tích cự c hóa
Theo nhà giáo dụ c
I.F Kharlamôp (1978) thì: “Tính tích cự c là trạ ng thái hoạ t
đ ộ ng củ a chủ thể , nghĩa là củ a ngư ờ i hành đ ộ ng. Tính tích cự c nhậ n thứ c là trạ ng
thái hoạ t đ ộ ng củ a HS đ ặ c trư ng bở i khát vọ ng họ c tậ p, cố gắ ng trí tuệ và nghị lự c
cao trong quá trình nắ m vữ ng kiế n thứ c“. [13, tr 42,43]
Theo tác giả Thái Duy Tuyên (2008), tính tích cự c là khái niệ m biể u thị sự nỗ
lự c củ a chủ thể khi tư ơ ng tác vớ i đ ố i tư ợ ng. Sự nỗ lự c diễ n ra ở nhiề u yế u tố như
sinh lý, tâm lý, xã hộ i và tích tích cự c là mộ t thuộ c tính củ a nhân cách có nhiề u mố i
quan hệ chịu ả nh hư ở ng bở i nhiề u yế u tố như nhu cầ u, đ ộ ng cơ , hứ ng thú. Theo
Nguyễ n Kỳ (1994) thì phư ơ ng pháp tích cự c: thầ y là ngư ờ i thiế t kế cho họ c sinh
hành đ ộ ng và phư ơ ng pháp giáo dụ c không chỉ đ óng vai trò quan trọ ng, họ c sinh
đ ả m nhậ n trách nhiệ m tự giáo dụ c.
Tích cự c hóa là tác đ ộ ng làm cho ai đ ó, sự vậ t nào đ ó trở nên nă ng đ ộ ng hơ n,
linh hoạ t hơ n, thể hiệ n hoạ t tính củ a chúng nhiề u hơ n so vớ i trư ớ c đ ây. Trong lý
luậ n dạ y họ c, tích cự c hóa đ ư ợ c sử dụ ng theo nghĩa làm cho tích cự c hơ n so vớ i thụ
đ ộ ng, trì trệ , nhu như ợ c (active so vớ i passive), hoàn toàn không liên quan đ ế n việ c
đ ánh giá đ ạ o đ ứ c, hành vi xã hộ i (tố t và xấ u).
1.2.3. Phư ơ ng pháp dạ y họ c theo hư ớ ng tích cự c hóa ngư ờ i họ c
Theo tác giả Vũ Hồ ng Tiế n (2007), PPDH tích cự c là mộ t thuậ t ngữ rút gọ n,