TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁÒ DỤC TIỂU HỌC
-------- ca tB so --------

VI HỒNG DUYÊN

THẾ GIỚI NHÂN VÂT
TRONG THẦN THOẠI TRUNG HOA

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học thiếu nhỉ

Ngưòi hướng dẫn khoa học:
ThS.GYC. NGUYỄN NGỌC THI

HÀ NỘI - 2016


LỜI CẢM ƠN

Khoá luận này được hoàn thành dưói sự hướng dẫn tận tình của Th.s
Nguyễn Ngọc Thi. Em xin được gửi tới thầy lời cảm ơn chân thành.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong tổ bộ môn Văn học thiếu nhi,
các thầy cô trong khoa Giáo dục Tiểu học đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ em
trong quá trình thực hiện khoá luận tốt nghiệp.
Sinh viên
Vi Hồng Duyên
Tôi xin cam đoan những nội dung được trình bày trong khoá luận này là
kết quả nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của Th.s Nguyễn Ngọc
Thi.
Những nội dung này không trùng với kết quả nghiên cứu của các tác giả

Nhân vật là thần sáng tạo, anh hùng văn hoá ................................ 24
1.3.2. Nhân vật là con người ................................................................ 28
1.3.2.1. Xuất thân......................................................................... 29


1.3.2.2. Đặc điểm chức năng, hành ừạng..................................... 30
CHƯƠNG 2. NGHỆ THUẬT XÂY DỤNG NHÂN VẬT TRONG THẦN
THOẠI TRUNG HOA ..................................................................................... 33
2.1 Nhân cách hoá...................................................................................... 33
2.2 Tưởng tượng ........................................................................................ 35
2.3 Miêu tả ................................................................................................. 38
2.3.1 Miêu tả ngoại hình ...................................................................... 38
2.3.2 Miêu tả hành động ...................................................................... 42
2.4 So sánh thần thoại Trung Hoa với thần thoại Hi Lạp.......................... 45
KẾT LUẬN .....................................................................................................49
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................................51
PHỤ LỤC: BẢNG THỐNG KÊ NHÂN VẬT TRONG THẦN THOẠI
TRŨNG HOA.


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1 Thần thoại là thể loại truyện ra đời và phát triển sớm nhất trong lịch sử
truyện kể dân gian các dân tộc. Đó là toàn bộ những truyện hoang đường,
tưởng tượng về các vị thần hoặc những con người, những loài vật mang tính
chất thần kì, siêu nhiên do con nguôi thời nguyên thuỷ sáng tạo ra để phản ánh
và lí giải các hiện tượng trong thế giới tự nhiên và xã hội theo quan niệm vạn
vật có linh hồn (hay thế giới thần linh) của họ [10; 250].
Như vậy, thần thoại ra đời là để đáp ứng nhu cầu hết sức cần thiết và chính
đáng của con người khi con người mong muốn lí giải, khám phá, tìm hiểu về

về thần thoại Trung Hoa - một di sản đồ sộ đã bị vỡ vụn và không còn tính hệ
thống, chúng tôi đã lựa chọn phạm vi nghiên cứu là thế giói nhân vật trong thần
thoại Trung Hoa để thấy rằng thần thoại Trung Hoa vẫn thể hiện được rõ sức
sáng tạo diệu kì, trí tưởng tượng bay bổng đến khổ tin.
1.3 Bên cạnh đó, thần thoại ra đòi từ rất sớm và nó đã trở thành “túi khôn”
của nhân loại trong thời kì còn ấu thơ nên việc nghiên cứu thần thoại cũng có
thể được hiểu là nghiên cứu những vấn đề mang tính nhận thức luận của con
người trong cái thuở “sơ khai” ấy. Vì vậy, với tư cách là một giáo viên tiểu học
trong tương lai, qua việc nghiên cứu đề tài này, chúng tôi sẽ được trang bị
những kiến thức cần thiết để đảm đương tốt công việc dạy học sau này.
2. Lịch sử vấn đề
Mặc dù đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về thần thoại, tuy nhiên mức
độ nghiên cứu của một số công trình nghiên cứu về thần thoại còn chưa đầy đủ
và sâu sắc. Đặc biệt là đề tài “Thế giới nhân vật trong thần thoại Trung Hoa”
chưa có công trình nghiên cứu bàn bạc, mở rộng về vấn đề này.
Hệ thống các nhân vật chỉ được đề cập một cách rải rác trong các sách giáo
trình, các sách nghiên cứu, tham khảo về thần thoại Trung Hoa.
2.1 Trong cuốn Thần thoại Trung Quốc, G.s. Đinh Gia Khánh có viết: Kho

2


tàng thần thoại của một đất nước chỉ có thể được sắp xếp thành hệ thống, tức là
có mạch lạc, có thế thứ trong các áng sử thi. Kho tàng thần thoại ấy chỉ có thể
bảo tồn được lâu dài và giữ được nội dung cơ bản, nguyên sơ của nó nếu các
truyện được đúc kết với nhau trong các áng sử thi có nội dung và hình thức xác
định và ổn định. Các thần thoại Trung Quốc vì không được đúc kết thành một
hệ thống trong các áng sử thi cho nên rơi vào tình trạng vụn vặt, rời rạc. Điều
đó là dễ hiểu. Vì không được đúc kết theo nội dung và hình thức xác định và ổn
định cho nên chúng dễ biến chất đi và dễ bị pha tạp, đồng hoá vào các truyền

trời; rồi những con cua to như cả một hòn đảo, những con chim xoè đôi cánh
che kín cả một góc trời; những người có đầu ngưòi mình rắn, đầu người mình
chim, đầu chó mình người,...
Có thể nói vấn đề nhân vật trong thể loại thần thoại nói chung và thần thoại
Trung Hoa nói riêng đã được các nhà nghiên cứu quan tâm song chỉ dừng lại ở
mức độ giới thiệu, khái lược. Trên cơ sở kế thừa kết quả nghiên cứu của người
đi trước, chứng tôi đã phân chia hệ thống nhân vật trong thần thoại Trung Hoa
thành hai tuyến nhân vật đó là: nhân vật là thần và nhân vật là con người để làm
sáng tỏ mục đích nghiên cứu của đề tài.
3. Mục đích nghiên cứu
Người viết thực hiện đề tài này với những mục đích sau:
- Khám phá một cách khái quát về hệ thống nhân vật trong thần thoại
Trung Hoa.
- Phát hiện một số thủ pháp nghệ thuật góp phần tạo nên sự thành công
trong việc xây dựng hình tượng nhân vật trong thần thoại Trung Hoa.
- Thông qua việc nghiên cứu đề tài này giúp ngưòi viết có được những cái
nhìn chung nhất về hệ thống nhân vật trong thần thoại Trung Hoa. Từ đó, người
viết có được nền tảng kiến thức cơ bản về thần thoại Trung Hoa nhằm phục vụ
cho công việc giảng dạy sau này.
- Sau khi nghiên cứu xong đề tài này, ngưòi viết sẽ rút ra được nhận định:
kho tàng thần thoại trên toàn thế giới nói chung và kho tàng thần thoại Trung
4


Hoa nói riêng là một phần quan trọng trong di sản của nhân loại. Cũng như
những di sản văn hoá khác, thần thoại cũng có khả năng bị mai một và mất dàn
đi vị trí, giá trị của nó nếu nhân loại không giữ vững và bảo tồn. Vì vậy, là một
giáo viên tiểu học trong tương lai, người viết thực hiện đề tài này nhằm một
mục đích quan ừọng đó là giáo dục học sinh bậc tiểu học luôn có ý thức giữ gìn
và bảo tồn (có thái độ ham học hỏi, yêu thích khám phá thể loại thần thoại) kho

- Phương pháp bình giảng, phân tích.
- Phương pháp tổng hợp.
7. Cấu trúc khoá luận
Khoá luận này gồm các phần:
- Phàn mở đầu
- Phàn nội dung
+ Chương 1: Nhân vật trong thần thoại Trung Hoa + Chương 2: Nghệ
thuật xây dựng nhân vật trong thần thoại Trung Hoa.
- Kết luận
- Tài liệu tham khảo
PHẦN NÔI DUNG
Thần thoại vừa là tín ngưỡng, vừa là khoa học nghệ thuật tự phát đầu tiên
của dân tộc. Do đó, nó có quan hệ vói hầu hết các lĩnh vực văn hoá, tinh thần
của mỗi dân tộc, ảnh hưởng của nó rất sâu rộng và lâu dài trong đời sống văn
hoá, tinh thần của mỗi dân tộc [10; 251].
Sáng tác thần thoại được xem như hiện tượng quan trọng nhất trong lịch sử
văn hoá của nhân loại. Ở xã hội nguyên thuỷ, hệ thần thoại là phương pháp cơ
bản của việc hiểu thế giới và thần thoại phản ánh cảm giác, sự hiểu biết về thế
giói của thời đại đã sinh ra nó. “Thần thoại với tư cách là hình thức văn hoá
tinh thần đầu tiên của loài người là tự nhiên và chính những hình thức xã hội đã
được tái tạo lại bằng hình tượng nghệ thuật vô ý thức bởi trí tưởng tượng dân

6


gian” (C. Mác) [8; 74]. Thế nào là thần thoại? Thần thoại có những đặc điểm
gì? Đó là một trong những vấn đề được rất nhiều các nhà nghiên cứu bàn đến.
Việc trả lời những câu hỏi này là một phần cơ sở giúp người viết làm sáng rõ
mục đích nghiên cứu của đề tài.
Có nhiều cách hiểu khác nhau về thần thoại:

- Thần thoại miêu tả một phạm vi thời gian đặc định, đó là thời được gọi là
Khai thiên lập địa, Thời đại tiền sử.
- Thần thoại miêu tả nguồn gốc của loài người và những chế độ, thói quen,
quy tắc đòi sống mà chúng ta quen thuộc. Các yếu tố địa hình như sông núi,
biển cả đã hình thành như thế nào? Hỗn độn (chaos) đã trở thành vũ trụ
(cosmos) ra sao? Đó đều là những chủ đề của thần thoại.
- Có nhiều cách chia khác nhau về thần thoại:
1. Thần thoại nguyên thuỷ và thần thoại của các dân tộc có nền văn minh
cổ đại tương đối phát triển:
+ Thần thoại nguyên thuỷ thường có nhân vật là động vật, ví dụ nhân vật
con quạ hoặc các vị tổ tiên ttong thần thoại của các dân tộc Bắc Á và người
Indian Bắc Mỹ, hoặc nhân vật anh hùng văn hoá trong thần thoại các dân tộc
bản địa của Đại Dương...
+ Thần thoại của các dân tộc có nền văn minh cổ đại tương đối phát triển
như thần thoại của Hi Lạp cổ, Ấn Độ cổ lại thường có các nhân vật là các loại
thần, miêu tả các hành vi của họ.
2. Thần thoại vũ trụ và thần thoại về loài người:
+ Thần thoại vũ trụ: miêu tả sự hình thành của vũ trụ.
+ Thần thoại về loài người: miêu tả về nguồn gốc của loài người.
- Thần thoại có mối quan hệ nhất định với sùng bái nguyên thuỷ, tế lễ và
nghi thức nguyên thuỷ. Hiện nay mối quan hệ này đã không còn rõ rệt.
- Thần thoại có đặc tính thần thánh, dành để dâng tặng cho thần linh. Khi
chưa hình thành xã hội thần, thần thoại đương nhiên không có chức năng đó.

8


Thần thoại không được kể một cách tuỳ tiện, cấm kỵ này có lẽ có liên quan đến
những nghi lễ nguyên thuỷ của thần thoại.
- Thần thoại có chức năng truy nguyên tức là giải thích nguồn gốc hoặc

chúng ta vẫn không thể phủ định một điều rằng “sáng tác thần thoại được xem
như hiện tượng quan trọng nhất trong lịch sử văn hoá của nhân loại” [8; 74].
Chính vì vậy mà thể loại thần thoại luôn được quan tâm nghiên cứu, bàn luận
trong mọi thời kì phát triển của nó.
CHƯƠNG 1. NHÂN VẬT TRONG THẦN THOẠI TRUNG HOA
1.1. Khái niêm nhân vât
• •

1.1.1. Định nghĩa
Theo tiếng La tinh, từ nhân vật (persona) lúc đầu có nghĩa là cái mặt nạ
(diễn viên thường đeo lên mặt khi biểu diễn trên sân khấu), về sau, trải qua kinh
nghiệm sử dụng ngôn ngữ, nó được dùng với hàm ý chỉ đối tượng mà văn học
miêu tả, thể hiện.
Trong cuốn Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên, Nxb Đà Nang, 2002),
khái niệm nhân vật được hiểu theo hai nghĩa sau:
Thứ nhất: nhân vật “là đối tượng (thường là con người) được miêu tả, thể
hiện trong tác phẩm văn học nghệ thuật”.
Thứ hai: nhân vật “là người có một vai trò nhất định trong xã hội”
Qua đây cho thấy, khái niệm nhân vật không chỉ được dùng trong văn học
mà còn được sử dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của xã hội như: nghệ
thuật,văn hoá, chính trị,...
Trong phạm vi nghiên cứu đề tài khoá luận, chúng tôi chỉ đề cập đến khái
niệm nhân vật theo nghĩa thứ nhất mà cuốn Từ điển tiếng Việt đã định nghĩa tức là xem xét nhân vật trong tác phẩm văn chương.
Văn học nói chung không thể thiếu nhân vật, nó là yếu tố trung tâm thuộc
cấu trúc của tác phẩm văn học. Vì vậy, xác lập một cách hiểu đúng đắn về khái
niệm này là việc làm hết sức càn thiết và quan trọng, giúp cả ngưòi nghiên cứu

10




học cũng có khi được sử dụng như một ẩn dụ không chỉ một con người nào cả
mà chỉ một hiện tượng nổi bật nào đó trong tác phẩm.. .Nhân vật văn học là
một đơn vị nghệ thuật mang tính ước lệ, không thể đồng nhất nó với con người
có thật trong đời sống” [10; 202].
Trong cuốn Từ điển văn học bộ mới (2004), Nxb Thế giới có viết: “nhân
vật văn học là thuật ngữ chỉ hình tượng nhân vật về con người, một trong
những dấu hiệu về sự tồn tại toàn vẹn của con người trong nghệ thuật ngôn từ.
Bên cạnh con người, nhân vật văn học có khi còn là các con vật, các loài cây,
các sinh thể hoang đường được gán cho những đặc điểm giống với nhân vật”
[14; 1254].
Như vậy, từ những nhận định trên ta có thể thấy rõ được rằng khái niệm
nhân vật không chỉ bó hẹp trong phạm vi “con người” mà nó còn được mở rộng
đối tượng với những đặc tính hết sức phong phú và đa dạng. Những đối tượng
đó có thể là người nhưng cũng có thể là con vật, loài vật, ma quỷ, thần thánh,...
nhưng tất cả chúng đều được đặt trong mối quan hệ với con người.
Từ những hiểu biết chung về nhân vật có ý nghĩa nền tảng ấy, chúng ta có
thể tìm hiểu được chúng trong một tác phẩm văn học cụ thể nào đó một cách
tường tận và sâu sắc để cảm nhận và nắm rõ giá trị đích thực của tác phẩm văn
học.
1.1.2 Chức năng
Qua những nhận định về khái niệm nhân vật đã nêu ở trên, ta thấy rõ nhân
vật có vị trí và vai trò to lớn trong tác phẩm văn học. Có rất nhiều ý kiến khác
nhau khi bàn về chức năng của nhân vật văn học:
Trong cuốn Lí luận văn học, Nxb Giáo dục có viết: Văn học không thể
thiếu nhân vật, vì đó là phương tiện cơ bản để nhà văn khái quát hiện thực một
cách hình tượng. Nhà văn sáng tạo nhân vật để thể hiện nhận thức của mình về
một cá nhân nào đó, về một loại người nào đó, về một vấn đề nào đó của hiện

12

13


cách, người đọc sẽ đi đến sự khái quát hoá về một nhận thức, tư tưởng, về
phương diện này, B.Brecht cho rằng: “các nhân vật trong tác phẩm văn học
không đơn giản là bản dập của những nhân vật sống mà là những hình tượng
được khắc hoạ phù hợp với ý đồ tư tưởng của tác giả”.
Thứ ba, đối với hình thức của tác phẩm văn học, nhân vật là yếu tố quyết
định phàn lớn đến kết cấu cốt truyện, ngôn ngữ nghệ thuật, sự lựa chọn các chi
tiết nghệ thuật,... trong tác phẩm.
Tóm lại, nhân vật là phương tiện cơ bản để nhà văn khái quát hiện thực một
cách hình tượng, nó trở thành linh hồn của tác phẩm, là sản phẩm tinh thần của
nhà văn. Nói cách khác, nhân vật là hình thức của văn học để phản ánh hiện
thực. Hình thức ấy rất phong phú và đa dạng, thể hiện các khía cạnh vô cùng
phong phú của đời sống.
1.1.3. Phân loai
Nhân vật văn học là một hiện tượng rất phong phú và đa dạng. Trong văn
học, các nhân vật tạo nên sự thành công của một tác phẩm văn học thường là
những nhân vật mang tính độc đáo, sáng tạo và không có sự trùng lặp. Tuy
nhiên, xét về mặt nội dung, cấu trúc, chức năng có thể thấy hiện tượng lặp lại
thành các loại nhân vật. Để thuận tiện cho việc khám phá thế giói nhận vật, đặc
biệt là hệ thống các nhân vật trong thần thoại Trung Hoa, chúng tôi đi sâu vào
việc tìm hiểu cách phân chia nhân vật trong tác phẩm văn học.
Như đã nói ở trên, các loại hình nhân vật rất đa dạng. Vì vậy cũng có nhiều
quan điểm khác nhau trong cách phân chia nhân vật trong tác phẩm văn học.
Trong cuốn Lý luận văn học, Nxb Giáo Dục [3; 127], các tác giả có phân
chia nhân vật văn học dựa theo các tiêu chí sau:
- Xét về vai trò nhân vật trong tác phẩm, nhân vật được chia thành nhân vật
chính và nhân vật phụ, nhân vật trung tâm:
+ Nhân vật chính là nhân vật xuất hiện nhiều hơn cả trong tác phẩm, đóng

Các cách phân loại nhân vật như trên chỉ mang ý nghĩa tương đối bỏi trong

15


thực tế các loại nhân vật rất phong phú, đa dạng, phức tạp và mỗi loại nhân vật
đều có sức hấp dẫn riêng của nó. Không thể đem tiêu chí của nhân vật này để
đánh giá nhân vật kia và ngược lại. Nhìn chung, khi phân định loại hình nhân
vật phải rất linh hoạt dựa trên cơ sở khả năng phản ánh hiện thực của chúng và
ý đồ tư tưởng của nhà văn. Việc tìm hiểu cách phân loại như trên chỉ nhằm
nhấn mạnh đặc trưng cơ bản, phục vụ nhu cầu của người viết muốn đi sâu tìm
hiểu hệ thống nhân vật trong thần thoại Trung Hoa. Qua đó thấy rõ sự lí giải về
vạn vật ttong cuộc sống của người Trung Hoa cổ đại.
1.2. Khái quát nhân vật trong thần thoại Trung Hoa
Trong cuốn Thần thoại Trung Quốc, Nxb Khoa học Xã hội, tác giả Đinh
Gia Khánh có viết: đã gọi là thần thoại thì tất yếu có sự đan xen và chồng chập
giữa các mô típ, giữa các tình tiết và giữa các nhân vật. Tình hình ấy có thể làm
cho các truyện thiếu nhất quán, làm cho thế thứ các nhân vật không rành mạch,
làm cho sự diễn biến của các sự việc trùng lặp, nhiều khi lại mâu thuẫn [4; 10].
Khi người viết thực hiện việc khảo sát hệ thống nhân vật trong thần thoại
Trung Hoa thông qua cuốn sách Thần thoại Trung Hoa của tác giả Dương Tuấn
Anh thì càng thấy rõ hơn nhận định trên của tác giả Đinh Gia Khánh.
Trong một truyện cụ thể, người đọc có thể bắt gặp nhiều nhân vật khác
nhau với những tình tiết khác nhau, các yếu tố này đan xen lẫn nhau xuyên suốt
cả câu chuyện. Chẳng hạn như trong truyện giải thích nguồn gốc ra đời của núi
non, sông suối các tác giả dân gian đã cho rằng có thể có nhiều vị thần tạo ra
núi non, sông suối. Đó là thần Cự Linh đã dùng thần lực của mình và cái chất
của nguyên khí tạo ra núi non, sông suối hay vợ chồng Phác Phụ cũng tham gia
vào việc tạo sông núi.
Người đọc cũng dễ bắt gặp một nhân vật có thể xuất hiện trong nhiều câu

chứng tỏ rằng, người xưa đã vẽ nên chân dung những vị thần và tô điểm thêm
cho họ trở thành đấng thần linh tối cao, những vị thần có ngoại hình kì vĩ và lớn
lao sánh ngang với không gian trời đất rộng lớn.

17


Khi trời đất chưa phân, mọi thứ còn hỗn độn đã xuất hiện một vị thần làm
vua của trung tâm trời đất, đó chính là thần Hỗn Độn. Vị thần này có hình dáng
như một con chó, đuôi dài, bốn chân giống như chân gấu nhưng không có
móng vuốt, có mắt mà không nhìn được, có bụng mà không có ngũ tạng, có
ruột thẳng tắp mà chẳng gấp cuộn, thức ăn đi thẳng qua. Thần Hỗn Độn có
dáng vẻ ngoại hình thật kì quặc.
Nhân vật trong thần thoại thường là những nhân vật được thần thánh hoá,
được miêu tả với thân hình kì vĩ, to lớn. Thần Chúc Long có hình dạng khác
thường, thân dài ngàn dặm, mặt người, mình rắn, da màu đỏ, mắt nhìn thẳng mà
mí mắt dựng đứng.
Thần có hình dáng kì vĩ chính là cách mô phỏng sự to lớn của tự nhiên. Có
những vị thần to lớn đến nỗi có thể bằng cả không gian ười đất nên không thể
nhìn rõ hình dáng của các vị thần này. Thần Cự Linh tạo sông suối nhưng lại
không ai rõ hình dáng của thần, chỉ biết rằng thần đã được sinh ra cùng nguyên
khí (cái khí của tự nhiên khi ười đất còn hỗn độn, chưa phân rõ). Ngược lại,
ông Bàn cổ lại có thân hình cực lớn. Ông Bàn cổ đầu người, mình rắn mỗi ngày
lớn thêm một trượng cùng vói việc mỗi ngày dày thêm một trượng của ười và
đất. Vì thế, sau mười tám ngàn năm, ười cực cao, đất cực dày, ông Bàn cổ cực
lớn.
Hình tượng nhân vật thần thường gợi lên cảm xúc thẩm mĩ về cái đẹp.
Nhân vật ưong thần thoại được mô tả theo kích thước của vũ trụ, non sông.
Điều đó chứng tỏ quan niệm của người xưa: con ngưòi và thiên nhiên luôn
được hoà làm một khối.

đó, thế lực tự nhiên có một sức mạnh phi thường khiến cho con người lo lắng
và sợ hãi khi thế giới tự nhiên có quá nhiều tác động đến cuộc sống của con
người. Từ đó, con người đã xây dựng nên các vị thần tự nhiên với những chức
năng điều tiết tự nhiên để nói lên sự lí giải của họ về thế giới tự nhiên luôn có
muôn vàn những điều bí ẩn. Người xưa giải thích có mưa là do nữ thần Nữ Thi

19


tạo ra; hạn hán là do nữ thần Bạt tạo ra hoặc là sự lí giải tại sao chỉ có một mặt
trời đó là do tay cung Hậu Nghệ đã bắn rụng chín trong số mười mặt ười (các
con của Đe Tuấn) và chỉ để lại một mặt ười chiếu sáng, sưởi ấm cho muôn loài;
sự giải thích mặt ưăng, mặt ưòi là do Đế Tuấn sinh ra;... Những lí giải này của
người xưa hoàn toàn không có căn cứ khoa học, đó cũng là một điều rất dễ
hiểu. Vì với trình độ sản xuất còn thấp kém, người xưa chưa thể có những lí
giải về giới tự nhiên một cách tường minh và đày sức thuyết phục nên họ đã
dùng trí tưởng tượng của mình tạo nên những vị thần điều tiết tự nhiên để từ đó
họ có những lí giải về tự nhiên theo cách hiểu của riêng mình.
c. Đặc điểm hành trạng
Hành trạng có thể hiểu đơn giản là những việc làm của các vị thần. Mỗi vị
thần có một hoặc một vài nhiệm vụ riêng nên các vị thần lại có những việc làm
riêng biệt tương ứng với từng nhiệm vụ cụ thể của mình.
Tương ứng với ngoại hình có tầm vóc lớn lao thì việc làm của các vị thần
tạo dựng không gian ười đất cũng không kém phần phi thường sánh ngang với
tầm vóc của vũ trụ. Thần Cự Linh đã dùng thần lực của mình và cái chất
nguyên khí để tạo ra núi, sông vói việc làm cụ thể là dùng tay khua chân đạp
mở núi cho nước chảy qua để dòng nước không phải chảy quanh co nữa. Để
luyện đá vá ừời, nữ thần Nữ Oa đã chọn trong các sông suối những hòn đá ngũ
sắc, dùng lửa luyện thành một chất lỏng sánh như keo sau đó bà dùng loại keo
ấy đem bít vào lỗ thủng trên bầu trời...

con mắt, sáu cánh tay, trên đầu còn có hai cái sừng sắc bén, cứng như thép.
Lại có những hung thần thuộc dòng dõi Thiên Đế chuyên đi gieo rắc dịch
bệnh cho nhân gian: Đào Ngột có hình hài của một con mãnh thú, giống con hổ
nhưng to hơn hổ, lông dài hơn hai thước, mặt người, chân hổ, mõm lợn, từ răng
đến đuôi nó dài một trượng tám thước.
Các hung thần đều mang trên mình một dáng vẻ hung hãn, đúng với bản
chất thật của mình là gieo rắc tai hoạ cho nhân gian.

21