1

MỞ ĐẦU

Tính tất yếu của đề tài
Được biết đến là một cường quốc kinh tế hàng đầu trên thế giới. Với dân số đông, diện tích địa lý trải rộng, môi trường
đa văn hoá, đa chủng tộc. Kim ngạch nhập khẩu hàng năm lên tới 1750 tỷ USD chiếm « 20% tổng kim ngạch nhập khẩu toàn
thế giới. Thị trường Hoa Kỳ thực sự hấp dẫn với bất kĩ doanh nghiệp nào: Thu nhập Quốc dân GDP luôn duy trì ở mức cao,
thu nhập bĩnh quân đầu người cao, nhu cầu tiêu dùng đối với các loại hàng hoá là rất đa dạng - Đây là thị trường khổng lồ đối
với các loại hàng hoá mà trong đó chứa đựng hầu hết các loại hàng hoá Việt Nam có thể xuất khẩu.
Việt Nam là quốc gia đang bước trên tiến trình hội nhập Kinh tế quốc tế, chủ trương phát triển kinh tế theo đuổi chiến
lược công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu, đa dạng hoá thị trường cũng như mặt hàng xuất khẩu. Và Hoa Kỳ là thị trường có
tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược phát triển xuất khẩu của Việt Nam. Quan hệ Việt - Hoa Kỳ đã được chính thức bĩnh
thường hoá từ năm 1995. Sau hơn mười năm tái thiết lập quan hê, việc bĩnh thường hoá đã khép lại quá khứ và mở ra tương lai
có lợi cho cả hai bên. Thực tế là kim ngạch xuất khẩu của hàng hoá Việt Nam sang Hoa Kỳ đã tăng nhanh chóng qua các năm
và tính đến tháng 2/2007 Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu của Việt Nam với kim ngạch là 1.339.565 nghìn USD tăng
35.41% so với cùng kĩ năm 2006. Năm 2006 đã đánh dấu bước phát triển cao hơn trong quan hệ hai nước khi quy chế PNTR
cho Việt Nam đã được Hoa Kỳ thông qua. Bên cạnh đó do tác động của BTA mang lại, hàng hoá Việt Nam sang thị trường Hoa
Kỳ được cạnh tranh bĩnh đẳng hơn, mức thuế áp dụng đối với các mặt hàng nhập khẩu của ta đã giảm xuống khiến cho sự cạnh
tranh về giá cả phát huy được hiệu quả,...Tuy nhiên, trong quan hệ thương mại với các đối tác Hoa Kỳ, doanh nghiệp Việt Nam
vẫn gặp nhiều khó khăn khi quy mô của các doanh nghiệp nội địa là nhỏ trong khi nhu cầu thị trường là lớn, các đơn đặt hàng
từ phía Hoa Kỳ thường yêu cầu với số lượng lớn, thời gian giao hàng nhanh, điều này là vượt quá khả năng của doanh nghiệp.
Những trở ngại trong hàng rào phi thuế quan của Hoa
Kỳ (Việc ban hành thuế chống bán phá giá đối với hàng dệt may đang được xem xét); tính phức tạp trong hệ thống luật pháp
Hoa Kỳ, cạnh tranh của hàng hoá Trung quốc,., đang tạo ra những rào cho xuất khẩu hàng hoá Việt Nam sang thị trường Hoa
Kỳ.
Năm 2006 là dấu mốc quan trọng khi Việt Nam trở thành thành viên WTO, thị trường được mở rộng cùng với mức độ
cạnh tranh gay gắt hơn buộc các doanh nghiệp trong nước phải nỗ lực hết minh để có thể cạnh tranh với doanh nghiệp nước
ngoài. Đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ trong điều kiện hội nhập mới, doanh nghiệp Việt Nam vừa đạt được mục
tiêu chiếm lĩnh thị trường, vừa gia tăng sự ảnh hưởng trong quan hệ thương mại với Hoa Kỳ, mặt khác chúng ta có thể tiếp cận
được những công nghệ hiện đại, những nguồn lực kỳ thuật quan trọng cần thiết cho phát triển kinh tế nội địa.

của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ trong điều
ĩ kiện
1 _Ạ ■
Ạ K_
hội nhập kinh tê quôc tê

1.1.

Lý luận chung về xuất khẩu hàng hóa

1.1.1.

Khái niêm và Vãi trò

1.1.1.1.

Khái niêm

ĩ
i

Ạ

Thế giới đã bước sang một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên hội nhập và phát triển. Để
thành công trong nền kinh tế toàn cầu này đòi hỏi các quốc gia cũng như các nhà kinh
doanh phải hiểu rõ về kinh doanh quốc tế. Kinh doanh quốc tế là một lĩnh vực rộng lớn
liên quan đến nhiều vấn đề: con người, vãn hóa, kinh tế, chính trị và nhiều yếu tố khác
liên quan đến môi trường xung quanh mà chủ thể trực tiếp của các hoạt động này là các
công ty kinh doanh trên trường quốc tế, thực hiện giao dịch buôn bán với nhau. Trên thực
tế các công ty có thể tiến hành giao dịch với nhau qua nhiều hĩnh thức nhưng phổ biến

nước ngoài nhiều hơn, nó sẽ tác động trở lại, đó là nhu cầu mở rộng sản xuất, đẩy nhanh
quá trình tạo ra sản phẩm, quy mô sản xuất của từng mặt hàng, từng ngành nghề lĩnh vực
cũng như quy mô toàn bộ nền kinh tế được mở rộng, khi đó xuất hiện hiệu ứng tính kinh
tế nhờ quy mô. Khi quy mô sản xuất phát triển sẽ kéo theo sự ra đời của nhiều ngành
hàng mới vừa để bổ trợ cho các ngành xuất khẩu chính, vừa để khai thác những tiềm năng
của đất nước, GDP của nền kinh tế không ngừng được tăng lên, quốc gia đạt được tốc độ
tăng trưởng cao và ổn định.
Thứ ba, xuất khẩu kích thích đổi mới trang thiết bị và công nghệ sản xuất. Xuất
khẩu tăng, nhu cầu thị trường đối với sản phẩm nhiều hơn, doanh nghiệp khi đó phải tìm
cách để nâng cao năng suất lao động sao cho tạo ra nhiều sản phẩm nhất có thể. Cách
thức nhanh chóng và hiệu quả nhất để thực hiện mục tiêu đó là cải tiến các trang thiết bị
máy móc, cơ sở vật chất kỹ thuật cũng như hoàn thiện dần quy trình sản xuất. Ngược lại,
khi hoạt động xuất khẩu luôn duy trĩ ở mức cao tức là lượng hàng hóa bán ra liên tục
tăng, làm tăng doanh số bán hàng, lợi nhuận tăng lên, khi đó doanh nghiệp có nhiều điều
kiện để quan tâm, đầu tư nhiều hcm vào việc hiện đại hóa dây chuyền sản xuất của minh.
Thứ tư, xuất khẩu tác động mạnh tới cơ cấu kinh tế của toàn bộ nền kinh tế cũng
như tác động tới cơ cấu của ngành theo hướng sử dụng có hiệu quả nhất lợi thế so sánh.
Mỗi quốc gia đều có những ưu thế nhất định về một hoặc một vài chủng loại sản phẩm.
Trong thương mại quốc tế, các quốc gia luôn phải cạnh tranh với nhau vĩ thế để thu được


lợi ích cao nhất buộc mỗi quốc gia phải tim một hướng đi đúng cho minh, phải tim kiếm
và khai thác tối đa những thế mạnh của riêng minh. Khi đã biết được minh có điểm mạnh
gĩ, các quốc gia sẽ chuyên biệt hóa, đầu tư nhiều hơn tới việc phát triển thế mạnh của
minh, nghĩa là cơ cầu của nền kinh tế dần chuyển đổi theo hướng ưu tiên cho các ngành,
các mặt hàng mang lại giá trị và hiệu quả kinh tế tốt hơn.
Thứ năm, xuất khẩu có tác động tích cực và trực tiếp tới việc nâng cao mức sống
của người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo. Khi kim ngạch xuất khẩu của một mặt
hàng, ngành hàng nào đó không ngừng tăng lên, quy mô sản xuất của ngành đó sẽ được
mở rộng. Sản xuất mở rộng, nhu cầu về lao động tăng, số lượng việc làm nhiều hơn, điều


Xuẩt khẩu trực tiến

Xuất khẩu trực tiếp là hoạt động bán hàng trực tiếp của một chủ thể kinh tế cho các
khách hàng của minh ở thị trường nước ngoài. Hĩnh thức này thường được các công ty có
kinh nghiệm quốc tế sử dụng, khách hàng của họ không chỉ đơn thuần là người tiêu dùng
mà bao gồm tất cả những đối tượng có nhu cầu, đã, đang và sẽ tiêu dùng sản phẩm của
công ty. Xuất khẩu trực tiếp thường được tiến hành qua hai hĩnh thức cơ bản:
a) Đại diện bản hàng
Đại diện bán hàng là hĩnh thức bán hàng không mang danh nghĩa của mình mà lấy
danh nghĩa của người ủy thác nhằm nhận lương và một phần hoa hồng trên cơ sở giá trị
của khối lượng hàng hóa bán được. Xét về bản chất, hoạt động của đại diện bán hàng
chính là hoạt động của nhân viên bán hàng của công ty ở thị trường nước ngoài, thông
qua hĩnh thức này công ty sẽ tiến hành ký kết các hợp đồng trực tiếp với khách hàng tại
thị trường mà người đại diện bán hàng đang hiện diện.
b) Đại lý phân phối
Đại diện phân phối là người đứng ra mua hàng của công ty để bán theo kênh tiêu
thụ tại khu vực đã được quy định. Theo hĩnh thức này, công ty là người khống chế phạm
vi giới hạn hoạt động của người phân phối đồng thời đặt hoạt động của các kênh phân
phối này trong sự kiểm soát của minh. Mặc dù nằm dưới sự kiểm soát của công ty ủy thác
nhưng đại lý phân phối phải chịu trách nhiệm, chấp nhận toàn bộ rủi ro liên quan đến việc
bán hàng của công ty ủy thác trên thị trường đã được phân định và sẽ được hưởng phần
lợi nhuận thu được từ chênh lệch giá mua và giá bán hàng hóa.
1.1.2.2.

Xuẩtkhẩu eián tiếp

Xuất khẩu gián tiếp là hĩnh thức bán hàng hóa, dịch vụ của công ty ra thị trường
nước ngoài thông qua trung gian (qua người thứ ba). Nếu trong loại hĩnh xuất khẩu trực
tiếp thi người mua tim tới người bán, người bán tim gặp người mua, giữa hai bên tiến

cho tới trực tiếp tham gia một công đoạn sản xuất bổ trợ nào đó cho quá trình sản xuất
sản phẩm...Trên thực tế, các công ty kinh doanh xuất khẩu đều là những công ty có tiềm


lực và sự đảm bảo về tài chính cũng như có kinh nghiệm chuyên sâu về một mảng thị
trường nào đó với những chuyên gia làm dịch vụ xuất khẩu. Chi phí hoạt động của công
ty kinh doanh xuất khẩu là nguồn vốn của công ty và thu hồi lại từ các dịch vụ xuất khẩu
mà công ty thực hiện.
d) Đại lý vận tải
Là các công ty thực hiện dịch vụ thuê vận chuyển và những hoạt động có liên quan
đến xuất nhập khẩu hàng hóa: khai báo hải quan, áp biểu thuế quan, thực hiện giao nhận
chuyên chở và bảo hiểm. Các đại lý vận tải cũng thực hiện các nghiệp vụ xuất khẩu và
phát triển nhiều loại hĩnh dịch vụ giao nhận đến tận tay người nhận. Khi các công ty xuất
khẩu thông qua các đại lý vận tải hay các công ty chuyển phát hàng thì các đơn vị này
cũng làm các dịch vụ xuất nhập khẩu liên quan đến hàng hóa của công ty. Như vây, thực
chất hoạt động của các đại lý vận tải cũng chính là hoạt động của các công ty kinh doanh
giao nhận vận chuyển và dịch vụ xuất nhập khẩu, thậm chí nó còn đi sâu hơn khi bao gồm
cả dịch vụ bao gói hàng hóa cho phù họp với phương thức vận chuyển và mua bảo hiểm
cho hàng hóa xuất khẩu trong phạm vi hoạt động, quyền hạn của mình.

1.1.3.

NỘỈ dung xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu hàng hóa có hai khâu liên hệ mật thiết với nhau đó là thu mua,
huy động hàng xuất khẩu từ các đơn vị kinh tế trong nước và tiến hành ký kết, thực hiện
họp đồng xuất khẩu với nước ngoài. Trong hai khâu đó, thu mua hàng xuất khẩu là tiền đề
vật chất của xuất khẩu hàng hóa.
1.1.3.l.


trang thiết bị, trình độ kỳ thuật, số lượng công nhân, trình độ tổ chức và quản lý.
1.1.3.2.

Ký kết và thực hiên hợp đồns xuất khẩu

Với tư cách là doanh nghiệp ngoại thương kinh doanh hàng xuất khẩu, sau khi đã có
được nguồn hàng xuất khẩu, doanh nghiệp tiến hành ký kết họp đồng ngoại thương. Song
song với ký hợp đồng ngoại, doanh nghiệp cũng phải tiến hành đồng thời việc lưu kho
hàng xuất khẩu tiếp nhận từ các đơn vị nguồn hàng, việc lưu kho nhằm mục đích đóng
gói bảo quản hàng hóa trong thời gian hoàn tất thủ tục xuất hàng và sau khi đã hoàn tất
các thủ tục, trong thời gian thỏa thuận của họp đồng, doanh nghiệp tiến hành xuất kho
hàng hóa cho người nhập khẩu. Việc xuất hàng cho đối tác phải dựa trên cơ sở họp đồng
đã ký kết, người xuất khẩu phải có trách nhiệm đóng gói, phân lô phân loại, bảo đảm về
số lượng và chất lượng hàng hóa cho đến khi làm biên bản giao nhận với người nhập


khẩu, khi đó người xuất khẩu mới hết trách nhiệm.
Sau khi giao hàng, tùy theo thỏa thuận của hai bên mà hàng hóa có thể được bảo
hành trong phạm nhất định của người xuất khẩu. Còn người nhập khẩu sau khi nhận hàng
phải có trách nhiệm thanh toán đầy đủ tiền hàng cũng như những chi phí được hai bên
thỏa thuận. Sau khoảng thời gian được quy định trong hợp đồng mà hai bên không có bất
cứ khiếu kiện nào thì hoạt động xuất khẩu được thực hiện hoàn tất.

1.1.4.

Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu

1.1.3.1.

Các nhân tổ thuộc về môi trường kinh doanh

của nền kinh tế lớn cũng khiến cho nhu cầu nhập khẩu tăng lên, và cũng tạo ra những
điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu. Cơ cấu của nền kinh tế ảnh hưởng đến
cơ cấu xuất khẩu vào một quốc gia. Các nhà xuất khẩu khi lựa chọn thị trường xuất khẩu
thường phải có những đánh giá xem thị trường nội địa của quốc gia đó đang sản xuất
được cái gì, chủng loại ra sao để từ đó sẽ quyết định đưa mặt hàng nào xuất khẩu, khi lựa
chọn mặt hàng xuất khẩu doanh nghiệp cũng cần phải đánh giá yếu tố thị trường, thị
trường nào đang có nhu cầu về mặt hàng mà doanh nghiệp có khả năng cung cấp thi
doanh nghiệp sẽ quyết định lựa chọn thị trường đó.
1.1.3.2.

Nhân tổ thuộc về doanh nghiệp

Trước hết phải đề cập tới chiến lược hoạt động của doanh nghiệp. Nếu doanh
nghiệp đặt ra một mức tăng trưởng cao trong kim ngạch xuất khẩu trong một khoảng thời
gian nhất định, khi đó mọi hoạt động của doanh nghiệp đều phải hướng tới đạt được mục
tiêu đó, hoạt động xuất khẩu được đặt lên hàng đầu, doanh nghiệp sẽ nỗ lực trong việc
tim kiếm thị trường, xây dựng quảng bá hĩnh ảnh của doanh nghiệp cũng như sản phẩm
với mong muốn người tiêu dùng tại thị trường nước ngoài sẽ ưu thích sản phẩm của minh
tạo cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu nhiều hàng hóa hơn.
Thứ hai, chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất sẽ quyết định một phần quan trọng giá cả
của hàng hóa. Bằng cách kiểm soát tổng chi phí sẽ kiểm soát được giá cả hàng hóa ở mức
thấp, giá cả thấp khiến cho sản phẩm có khả năng cạnh tranh tốt hơn. Ngoài ra chi phí sản
xuất thấp cũng mang lại nhiều lợi nhuận hơn cho doanh nghiệp vĩ cùng một điều kiện
thương mại bĩnh thường, mức giá của một loại sản phẩm trên 1 thị trường là như nhau
trong khi chi phí sản xuất ra sản phẩm lại thấp hơn các đối thủ, như vậy doanh thu của
doanh nghiệp tăng lên, từ đó doanh nghiệp có điều kiện đầu tư khoa học công nghệ tăng


cường sản xuất sản phẩm xuất khẩu. Chi phí vận chuyển cũng là một nhân tố tác động tới
giá cả hàng hóa, chi phí vận chuyển cao làm tăng giá thành sản phẩm, chi phí thấp, giá cả


tác hữu nghị, hai bên đều có nhu cầu hướng tới mối quan hệ hợp tác kinh tế, mở rộng xuất
nhập khẩu các mặt hàng mang tính bổ sung lẫn nhau. Hoa Kỳ đang hướng tới Việt Nam
như một thị trường đông dân đầy tiềm năng, một thị trường sản xuất hàng nông, thủy sản
đầy tiềm năng của châu Á. Còn Việt Nam hướng tới thị trường Hoa Kỳ như một thị
trường tiêu thụ khổng lồ có nền công nghệ kỹ thuật hiện đại và có nguồn vốn dồi dào vào
bậc nhất thể giới. Có thể thấy tính quy mô của thị trường này qua bảng 1.1 dưới đây:
Bảng 1.1.Nhu cầu nhập khẩu của thị trường Hoa Kỳ và xuất khẩu của Việt Nam
trong một số mặt hàng
Nhóm hàng

Tổng nhập khẩu của
Hoa Kỳ năm 2005

Đơn vị: Triệu USD
Xuất khẩu của Việt
% của Việt Nam
Nam sang Hoa Kỳ
năm 2005

Thủy sản

trong

tổng

nhập

khẩu của Hoa Kỳ



24.300

684

2,815 %

(Nguồn: Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ)
Việt Nam đã và đang đạt được những bước phát triển qua trọng trên tiến trình
hội nhập kinh tế quốc tế của minh, thực hiện đường lối tự do hóa thưcmg mại trên cơ
sở hợp tác đa phưcmg. Việt Nam muốn làm bạn với các quốc gia trên thế giới, vĩ vậy
trong mọi đường lối chính sách của minh, Đảng và Nhà nước luôn thể hiện tinh thần
hòa bĩnh hữu nghị, không chỉ trong văn hóa xã hội mà trên mọi mặt kinh tế. Nằm
trong xu thế toàn cầu hóa như hiện nay, Việt Nam không thể phát triển một cách cô
lập đóng cửa với bên ngoài, chúng ta phải mở cửa, chủ động bắt tay hợp tác với nhiều
nền kinh tế khác nhau, và thực tế là chúng ta đang thực hiện thành công quan chính
sách đa dạng hóa các quan hệ kinh tế trên tinh thần hợp tác cùng có lợi.
Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế (KTQT) của Việt Nam diễn ra chủ động và
tích cực với việc tham gia các tổ chức, các liên kết và các định chế KTQT ở nhiều
cấp độ khác nhau: gia nhập ASEAN (1995), tham gia AFTA (1996), gia nhập APEC


(1998) và việc ký kết BTA là cơ sở cho việc gia nhập WTO năm 2006 - bước phát
triển quan trọng trong tiến trình hội nhập của Việt Nam. Gia nhập WTO, cơ hội xuất
khẩu cho hàng hóa Việt Nam là rất lớn, chúng ta sẽ được cạnh tranh bĩnh đẳng, thị
trường tiêu thụ được mở rộng. Trong sân chơi thương mại toàn cầu đó, Hoa Kỳ là
quốc gia có tầm ảnh hưởng lớn tới các chính sách thương mại quốc tế của nhiều quốc
gia, trong đó có Việt Nam. Khi trở thành thành viên chính thức của WTO, chúng ta sẽ
được hưởng sự đãi ngộ như các quốc gia thành viên khác vĩ thế các doanh nghiệp
xuất khẩu của Việt Nam phải biết khai thác mọi lợi thế để thúc đẩy xuất khẩu hàng

Năm 2005 Trung Quốc xuất sang Hoa Kỳ khoảng 27 tỷ USD tăng 42,5% so với năm
2004 và chiếm khoảng 27% tổng kim ngạch nhập khẩu dệt may của Hoa Kỳ. Sức
mạnh cạnh tranh của hàng dệt may Trung Quốc là nhờ vào các nhân tố: chi phí lao
động trên mỗi sản phẩm thấp do mức lương thấp và năng suất lao động cao; Trung
Quốc có thể sản xuất vải, phụ kiện trang trí, bao bĩ và hầu hết các phụ kiện khác dùng
để sản xuất hàng dệt may và các sản phẩm khác; Trung Quốc được giới chuyên môn
đánh giá là một nơi tốt nhất về sản xuất quần áo và các sản phẩm dệt may khác với
bất kỳ chất lượng nào hay với bất kỳ mức giá nào; Trung Quốc có thể cung cấp hàng
dệt may với số lượng lớn trong thời gian ngắn, tạo tâm lý an tâm với người nhập
khẩu. Là một ngành truyền thống, lợi thế Trung Quốc có một lực lượng lao động có
kỷ luật và lành nghề, đây cũng là quốc gia tự đảm bảo được nhu cầu về sợi tổng họp
và tự nhiên. Ngành dệt may Trung Quốc là ngành đầu tiên sử dụng Internet để tiến
hàng giao dịch trực tuyến. Một điểm nổi bật nữa là Trung Quốc hiện đang sử dụng có
hiệu quả phương cách one - stop - shopping, theo đó các nhà máy kết nối với nhau, sử
dụng nguyên liệu có sẵn để thực hiện tất cả các khâu: kéo sợi, dệt, nhuộm, cắt và
may. Một kinh nghiệm trong hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc là giao hàng đúng
hạn với chất lượng tốt, điều này có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của ngành dệt
may và thực tế Trung Quốc luôn là người giao hàng đầu tiên và tốt nhất... Với những
lợi thế vốn có cũng như những cố gắng nỗ lực của chính mình, Trung Quốc là nhà
cung cấp hàng đầu, một đối thủ cạnh tranh nặng ký mà không một ai muốn đối đối
đầu. Qua những kinh nghiệm của Trung Quốc, Việt Nam có thể học tập ở cách thức
sản xuất hiện đại, việc cung ứng sản phẩm đảm bảo một giá trị nội địa lớn, phương
cách one - stop - shopping. Ngoài ra chúng ta cũng cần học hỏi cách làm sao đảm bảo
chữ tín trong quan hệ thương mại quốc tế.
Mặt hàng thứ hai mà Trung Quốc vẫn luôn đạt được sự tăng trưởng trong xuất
khẩu vào thị trường Hoa Kỳ, đó là các sản phẩm gia dụng, nội thất. Trung Quốc là


quốc gia xuất khẩu mặt hàng này lớn nhất vào Hoa Kỳ, năm 2005 đạt 11,7 tỷ USD
tăng 2 tỷ so với năm 2004 và chiếm 48% thị phần nhập khẩu mặt hàng này của Hoa

kinh tế quốc tế

2.1.

Thị trường Hoa Kỳ

2.1.1. Những đặc điểm CO’ bản của thị trường Hoa Kỳ
Tên nước: Họp Chủng quốc Hoa Kỳ (The United State of America)
Vị trí địa lỷ\ Nằm ở Bắc Hoa Kỳ, phía đông là Bắc Đại Tây Dương, phía Tây là
Bắc Thái Bĩnh Dương, phía Bắc giáp với Canada và phía Nam giáp với Meehico.
Diện tích'. 9.629.091 km2 chiếm 6,2% diện tích toàn cầu trong đó diện tích đất
liền là 9.158.960 km2 và diện tích mặt nước là 470.131 km2.
Dân số Hoa Kỳ tính đến tháng 7/2005 là 295.734.134 người trong đó độ tuổi 0
-14 chiếm 21%; có 66,4% dân số trong độ tuổi 15 - 64 và có 12,6% dân số ở độ tuổi
trên 65. Tuổi thọ trung bĩnh của người dân Hoa Kỳ là 77,4 tuổi trong đó nam trung
bĩnh là 75,5 tuổi và nữ là 80,2 tuổi. Đây là một quốc gia đa sắc tộc với người da trắng
chiếm 77,1%; người da đen chiếm 12,9%; người châu Á chiếm 4,2% còn lại là thổ
dân và các dân tộc khác. Có khoảng 30% dân số Hoa Kỳ hiện nay là người nhập cư
và trung bĩnh hàng năm có khoảng một triệu người nhập cư vào Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ là quốc gia theo thể chế Cộng hòa Tổng thống, chế độ lưỡng viện (từ
năm 1789). Hiện nay Hoa Kỳ có 50 bang, 1 quận (Washington DC - District of
Columbia) và 13 lãnh thổ quốc đảo phụ thuộc khác.
Thủ đô của Hoa Kỳ là Washington DC với diện tích 176 km2 và khoáng 600
nghìn dân. Các thành phố chính: New York, Los Angeles, Chicago, San Prancisco,
Philadelphia và Boston. Người ta biết đến Hoa Kỳ là một quốc gia có tiềm lực quân
sự mạnh nhất, một nền kinh tế phát triển năng động với cơ cấu kinh tế: công nghiệp
chiếm 18% GDP, 2% nông nghiệp và 80% là ngành dịch vụ. Mặc dù nông nghiệp chỉ
chiếm tỷ lệ nhỏ trong cơ cấu kinh tế của Hoa Kỳ nhưng quốc gia này lại đứng đầu thế



nhiều nhưng họ không quá kỹ tính như những người tiêu dùng châu Âu hay Nhật
Bản. Mặt khác, là đất nước đa sắc tộc, các tầng lớp dân cư trong xã hội cũng có sự


phân hóa nhất định vĩ vậy nhu cầu tiêu dùng của các tầng lớp khác nhau thi cũng
khác nhau, hàng hóa bán trên thị trường Hoa Kỳ cũng sẽ đa dạng phong phú hơn cả
về chủng loại lẫn chất lượng. Sức tiêu thụ hàng hóa trên thị trường Hoa Kỳ là vô
cùng hấp dẫn với bất kỳ nhà xuất khẩu nước ngoài nào. Theo một khảo sát mới đây
thi bĩnh quân một năm, một người phụ nữ Hoa Kỳ mua khoảng 54 bộ quần áo và 6
đôi giày, và người tiêu dùng chủ yếu hiện nay là phụ nữ sau đó đến giới trẻ. Thị
trường đồ gỗ cũng hấp dẫn không kém khi kim ngạch nhập khẩu gỗ, các sản phẩm gỗ
và đồ nội thất là trên 40 tỷ USD/ năm, nhu cầu tiêu dùng đối với mặt hàng này hàng
năm không ngừng tăng lên. Với mặt hàng thủy sản thi trung bĩnh một người Hoa Kỳ
tiêu dùng khoảng 16,3 pound/ người/ năm, tức là họ đã tiêu thụ khoảng 8 % tổng sản
lượng thủy sản thế giới... Có thể thấy, những mặt hàng mà thị trường Hoa Kỳ có kim
ngạch nhập khẩu lớn và có nhu cầu cao đều là những hàng hóa Việt Nam hoàn toàn
có khả năng cung ứng tốt, điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam sẽ có
thêm nhiều cơ hội kinh doanh tại thị trường này.
2.1.1.2,

Tính quy chuẩn và thốne nhất cao đô đối với các sản phẩm nhập

khẩu vào thỉ trườns Hoa Kỳ
Là thị trường rộng, sức mua lớn, nhu cầu đa dạng nhưng đồng thời cũng là thị
trường có những quy định tương đối chặt chẽ đối với hàng hóa nhập khẩu. Thông
thường, hàng hóa được các doanh nghiệp Hoa Kỳ nhập về phải có khối lượng lớn,
phải đảm bảo đúng quy chuẩn, đúng thời hạn và đặc biệt là không được phương hại
đến lợi ích quốc gia cũng như lợi ích của các công ty nhập khẩu. Hàng hóa trước khi
đưa vào phân phối đến tay người tiêu dùng đều phải được kiểm nghiệm chặt chẽ, chỉ
khi đã đáp ứng được các chuẩn mực nhất định mới được phép đưa vào lưu thông tới

là cái đích hướng tới của nhiều nhà xuất khẩu. Do đó trên thị trường này luôn có mặt
của rất nhiều nhà cung cấp lớn nhỏ từ khắp nơi trên thế giới, đó chính là nguyên nhân
cơ bản của sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà xuất khẩu với nhau, giữa nhà xuất khẩu
với nhà sản xuất nội địa, và trong những chiến lược cạnh tranh đó, giá cả và chất
lượng là hai yếu tố cơ bản nhất giữ vai trò quan trọng cần được các doanh nghiệp
xuất khẩu lưu tâm. Trong hai yếu tố đó, giá cả đôi khi có sức cạnh tranh hơn so với


chất lượng sản phẩm bởi người tiêu dùng Hoa Kỳ thường không muốn trả tiền theo
giá niêm yết, hàng hóa bán tại trị trường Hoa Kỳ phải kèm theo dịch vụ sau bán hàng,
số lượng và chất lượng của những dịch vụ này có ý nghĩa quan trọng trong sự lựa
chọn mua hàng của họ. Nắm được đặc điểm này mà các doanh nghiệp thường tập
trung cao vào phục vụ tốt các dịch vụ sau bán hàng cũng như tim cách để hạ thấp giá
thành sản phẩm đến mức tối thiểu có thể. Các nhà kinh doanh tại thị trường Hoa Kỳ
phải chấp nhận cạnh tranh gay gắt và cái giá phải trả cho sự nhầm lẫn là rất lớn.
2.1.1.5. Vai trò của các Hiệp hội kinh doanh và hê thốne tư vấn rất được đề cao
Mặc dù là thị trường có tính mở khá cao nhưng trên thực tế các chính sách
thương mại của quốc gia này vẫn mang xu hướng bảo vệ các doanh nghiệp sản xuất
trong nước tương đối chặt chẽ và nghiêm ngặt. Điều này được thể hiện ở một số
lượng lớn các Hiệp hội, các tổ chức của các nhà kinh doanh giữ vai trò hướng dẫn,
phối hợp hoạt động và bảo vệ lợi ích các doanh nghiệp trong nước trước sự thâm
nhập mạnh mẽ của các doanh nghiệp nước ngoài. Điều này vừa tạo ra những thách
thức và những cơ hội mà nếu doanh nghiệp nước ngoài khai thác được thi sẽ có được
một sự đảm bảo vững chắc cho xuất khẩu hàng hóa vào thị trường Hoa Kỳ là: thông
qua thiết lập mối quan hệ tốt đẹp bĩnh đẳng với các tổ chức Hiệp hội ngành hàng của
Hoa Kỳ, nhà xuất khẩu nước ngoài sẽ có thể dễ dàng tim cho minh những đối tác làm
ăn là các doanh nghiệp nội địa phù họp nhất từ đó thiết lập quan hệ thương mại, cơ sở
cho việc mở rộng thị trường xuất khẩu, đây là cách tiếp cận thị trường hiệu quả cao
và đảm bảo được sự tin cậy.
Hệ thống pháp luật Hoa Kỳ vốn phức tạp nên để có thể hiểu được những vấn đề

luật liên bang thi mỗi bang đều có hệ thống pháp luật riêng nhưng không được trái
với Hiến pháp chung của quốc gia, trong trường hợp có sự mâu thuẫn giữa luật liên
bang, luật của bang hoặc luật địa phương thì luật liên bang sẽ có hiệu lực. Tất cả các
bang của Hoa Kỳ (trừ bang Luoisiana theo hệ thống Luật châu Âu) đều theo hệ thống
Luật Anh - Hoa Kỳ. Theo hệ thống Luật pháp này thì những giải thích luật của Tòa án
sẽ trở thành luật áp dụng trong các trường họp sau và tương tự do đó với các nhà xuất
khẩu nước ngoài khi tìm hiểu luật pháp Hoa Kỳ cũng cần phải nghiên cứu tìm hiểu
các phán quyết của Tòa án.
Hệ thống luật pháp Hoa Kỳ phức tạp nhưng về cơ bản nó bao gồm:
Thứ nhất, Luật bồi thường thương mại được sử dụng với mục đích chống lại sự
cạnh tranh không công bằng của hàng nhập khẩu với hàng hóa được sản xuất trong
nước và bảo vệ lợi ích của các doanh nghiệp trong nước. Luật bồi thường thương mại


bao gồm 2 phân nhánh là Luật chống trợ giá và Luật chống bán phá giá.
Thứ hai, Luật hạn chế nhập khẩu bao gồm: Hạn chế nhập khẩu nông sản và
hàng dệt; Hiệp định đa sợi/ Hiệp định hàng dệt may; Nông nghiệp và Luật thực hiện
các Hiệp định vòng đàm phán Urugoay; Hạn ngạch thuế quan đối với sản phẩm
đường; Hạn ngạch thuế quan đối với thịt; và Luật cấm nhập khẩu một số loại rau quả
nếu không đáp ứng được phẩm cấp tiêu thụ
Thứ ba, các điều Luật hạn chế nhập khẩu căn cứ theo các Luật môi trường: Luật
bảo vệ động vật biển có vú 1972 (MMPA); Luật thực thi lệnh cấm đánh cá ngoài khơi
xa bờ bàng lưới quét; Luật bảo tồn chim rừng năm 1992...
Thứ tư, Luật về trách nhiệm đối với sản phẩm
Thứ năm, Luật bảo vệ người tiêu dùng bao gồm: Luật an toàn sản phẩm tiêu
dùng; Luật liên bang về các chất nguy hiểm; Luật về vải dễ cháy; Luật về an toàn tủ
lạnh gia đĩnh; Luật về đóng gói phòng ngộ độc.
2.1.2.1.

HỆ thốne thuế và biểu thuế nhập khẩu đổi với hàne hóa nhập khẩu

Thứ sáu, thuế leo thang. Thuế leo thang được tính trên cơ sở mức độ chế biến
của sản phẩm, các mặt hàng có tỷ lệ chế biến cao thi thuế suất nhập khẩu càng cao.
Loại thuế này còn được gọi là thuế lũy tiến: thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm thô
là rất thấp trong khi thuế đối với sản phẩm chế biến là rất cao. Chính vĩ vậy mà thuế
leo thang được sử dụng với mục đích khuyến khích nhập khẩu nguyên liệu và hàng
sơ chế thay vĩ nhập khẩu thành phẩm.
b) Các mức thuế
Theo một cách phân chia khác, trong từng loại thuế, hàng hóa nhập khẩu vào
Hoa Kỳ còn được điều chỉnh theo các mức thuế suất khác nhau mà cơ sở để điều
chỉnh được dựa trên nguồn gốc của sản phẩm:
Thứ nhất, mức thuế tối huệ quốc (MFN) hay còn được gọi là mức thuế dành cho
các nước có quan hệ thương mại bĩnh thường (NTR). Mức thuế này được áp dụng
cho các nước thành viên WTO và những nước tuy chưa phải là thành viên WTO
nhưng đã ký Hiệp định thương mại song phương. Theo quy định của Hoa Kỳ, mức
thuế MFN nằm trong phạm vi giới hạn từ dưới 1% đến gần 40%, trong đó hầu hết các
mặt hàng đều chịu mức thuế từ 2% - 7% và theo giá trị bĩnh quân là khoảng 4%.
Thứ hai, mức thuế phi tối huệ quốc (Non - MFN) được áp dụng với những quốc
gia chưa phải là thành viên của WTO và chưa ký Hiệp định thương mại song phương


với Hoa Kỳ, mức thuế suất nằm trong khoảng 20% -110%.
Thứ ba, mức thuế áp dụng với khu vực mậu dịch tự do NAFTA: hàng hóa được
nhập khẩu từ Mexico và Canada sẽ được miễn thuế nhập khẩu hoặc được hưởng mức
thuế suất ưu đãi thấp hơn mức thuế MFN.
Thứ tư, chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP): Một số hàng hóa xuất khẩu từ
một số quốc gia đang phát triển được Hoa Kỳ cho hưởng GSP sẽ được miễn thuế
nhập khẩu. Hiện nay có khoảng 3500 sản phẩm từ trên 140 quốc gia và vùng lãnh thổ
được hưởng ưu đãi này, trong đó có Việt Nam. Những hàng hóa được hưởng GSP là
những sản phẩm công nghiệp và bán công nghiệp, một số mặt hàng nông thủy sản và
các nguyên liệu công nghiệp. Chương trình GSP của Hoa Kỳ thực sự được thực hiện