I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trải qua các thời kỳ cách mạng của đất nước, Đảng và nhà nước ta luôn coi
trọng công tác giáo dục thể chất và phong trào TDTT trong nhà trường. Nghị
quyết trung ương 4 khoá VII về “Đổi mới công tác giáo dục” đó khẳng định mục
tiêu…“Nhằm giáo dục hình thành nhân cách và tăng cường thể lực cho những
người chủ tương lai của đất nước, những người tri thức lao động trẻ phát triển
cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất và phong phú về tinh thần, trong sáng về
đạo đức”. Công tác giáo dục thể chất và thể dục thể thao trong các trường học là
một nội dung không thể tách rời được trong quá trình đào tạo.
Vì vậy, việc thường xuyên đổi mới phương pháp, nội dung hoạt động phát
triển tố chất thể lực cũng như thể chất của học sinh, để các em có đủ sức khoẻ và
thể chất thực hiện các nhiệm vụ học tập. Trong lĩnh vực giáo dục thể chất ngoài
việc giáo dục kỹ năng cơ bản cho các em, điều quan trọng hơn là chúng ta phải phát
triển các tố chất thể lực như: Tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo. Đó là
những tố chất thể lực không thể thiếu trong công tác giáo dục thể chất cho các em
học sinh THCS.
Trong cuộc sống hiện nay, vị trí công tác TDTT trong nhà trường càng được xác
định theo đúng tầm quan trọng của nó. Thông qua giáo dục trong bộ môn thể dục, bồi
dưỡng cho học sinh những đức tính dũng cảm, giúp học sinh biết được kĩ năng cơ bản
để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành
mạnh, tác phong nhanh nhẹn, kỉ luật, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ
gìn vệ sinh. Có sự tăng tiến về thể lực, thi đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thể hiện
khả năng của bản thân về thể dục thể thao, biết vận dụng những điều đó học vào nếp
sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường, góp phần chuẩn bị cho thế hệ trẻ có nếp sống, tác
phong công nghiệp.
Điền kinh là môn thể thao cơ bản nó chiếm vị trí quan trọng trong chương
trình thi đấu của các đại hội Olympíc Quốc tế và trong đời sống thể thao của nhân
loại, điền kinh được phát triển cùng với sự ra đời của xã hội loài người. Ngay từ
những ngày đầu tiên xuất hiện xã hội loài người, các bài tập điền kinh đó được loài
người sử dụng từ thời cổ Hy Lạp. Song lịch sử phát triển của nó được ghi nhận
trong cuộc thi đấu chính thức từ năm 776 trước công nguyên, cùng với sự phát triển

1.1. Đặc điểm tâm lý:
Lứa tuổi học sinh THCS là độ tuổi và là giai đoạn rất nhạy cảm, có sự phát
triển đặc biêt mạnh mẽ, linh hoạt của các đặc tính nhân cách các em luôn muốn thử
sức mình theo các phương hướng khác nhau, nên hành vi của các em phức tạp và
mâu thuẫn.
Vì vậy cần phải thường xuyên giám sát và giáo dục cho phù hợp trên cơ sở
phát huy tính tích cực tự giác, tính sáng tạo, biết điều chỉnh và tổ chức hoạt động
tạo điều kiện phát triển tốt các chức năng cho các em.
1.2. Đặc điểm giải phấu, tâm sinh lý lứa tuổi.
1.2.1. Hệ thần kinh
Não bộ đang thời kỳ hoàn chỉnh, hoạt động của thần kinh chưa hoàn chỉnh,
hưng phấn chiếm ưu thế. Do đó khi học tập các em dễ tập trung tư tưởng, nhưng
nếu thời gian kéo dài, nội dung nghèo nàn, hình thức hoạt động đơn điệu thì thần
kinh sẽ chóng mệt mỏi và dễ phân tán sự chú ý.
Vì vậy nội dung tập luyện phải phong phú, phương pháp dạy học, tổ chức giờ
học phải linh hoạt, giảng giải và làm mẫu có trọng tâm, chính xác. Ngoài ra cần tăng
cường tập luyện thể dục thể thao ngoài giờ và các hình thức vui chơi khác để làm
phong phú khả năng hoạt động và phát triển các tố chất thể lực một cách toàn diện.
1.2.2. Hệ vận động
- Đối với hệ xương: Hệ xương đang trong giai đoạn phát triển mạnh về chiều
dài, xương sụn tại các khớp đang đòi hỏi điều kiện tốt về phát triển và hoàn thiện.

2


- Giáo dục thể chất có tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ xương nhưng phải
chú ý đến tư thế, đến sự cân đối trong hoạt động để tránh phát triển sai lệch của hệ
xương và kìm hãm sự phát triển về chiều dài.
- Đối với hệ cơ: Hệ cơ của các em phát triển chậm hơn sự phát triển của hệ
xương, chủ yếu là phát triển về chiều dài, thiết diện cơ chậm phát triển. Do sự phát

mạnh.
1.3.1. Tố chất nhanh:
Tố chất nhanh phát triển sớm hơn sự phát triển tố chất mạnh, thời kỳ phát triển
tố chất nhanh quan trọng nhất là ở lứa tuổi học sinh tiểu học và trung học cơ sở.
1.3.2. Tố chất mạnh:
3


Sức mạnh là năng lực chống đỡ hoặc khắc phục sức cản bên ngoài nhờ những
nỗ lực của cơ bắp.
Đối với môn nhảy xa chúng ta cần quan tâm đến sự phát triển sức mạnh tốc độ
của người tập. Để phát triển sức mạnh tốc độ cần xen kẽ tập luyện đúng mức với
phương pháp dùng sức lớn nhất. Như vậy, trong quá trình cho học sinh tập luyện
môn nhảy xa của chúng ta cần đưa vào các bài tập phát triển sức mạnh bột phát của
các nhóm chi dưới, giúp cho việc thực hiện động tác giậm nhảy trong nhảy xa thật
nhanh, mạnh, để dưa cơ thể bay lên cao hơn và xa hơn.
- Sức mạnh tốc độ: Dạng sức mạnh này thể hiện trong động tác chạy đà.
- Sức mạnh bột phát: Dạng sức mạnh thể hiện trong động tác giậm nhảy
1.3.3. Tố chất khéo léo:
Khéo léo là năng lực tiếp thu nhanh các động tác ứng phó kịp thời với những
thay đổi bất ngờ. Xác định và đánh giá tố chất khéo léo là việc khó. Có thể tính
bằng khoảng thời gian tiếp thu động tác. Để rèn luyện khéo léo cần phải tập nhiều
các loại hình động tác, nhờ quá trình tập thể tiếp thu các động tác đó các tố chất
khác cũng phát triển theo.
Tóm lại, trong quá trình giảng dạy và huấn luyện điền kinh nói chung và nhảy
xa nói riêng, chúng ta cần căn cứ vào đặc điểm phát triển tố chất, đồng thời dùng
các phương pháp huấn luyện khoa học, xúc tiến cho việc phát triển tố chất thể lực
của người tập nói chung và học sinh nói riêng.
2. Thực trạng của vấn đề
Đơn vị trường THCS Chu Văn An là một trong những trường điểm của huyện

- Thực hiện nghiên cứu ứng dụng và xác định hiệu quả của một số bài tập phát
triển sức mạnh cơ chân nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa cho học sinh lớp 8
Để thực hiện được các vấn đề trên cần phải sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu.
- Phương pháp phỏng vấn.
- Phương pháp kiểm tra sư phạm.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
- Phương pháp toán học thống kê.
4. Tổ chức thực hiện nghiên cứu:
4.1. Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu gồm 40 học sinh của lớp 8A và 40 học sinh của lớp 8C
trường THCS Chu Văn An huyện Nga Sơn
4.2. Địa điểm nghiên cứu.
Đề tài được tiến hành nghiên cứu tại trường THCS Chu văn An - Huyện Nga
Sơn - Tỉnh Thanh Hóa
4.3. Thời gian nghiên cứu
Đề tài tiến hành nghiên cứu từ tháng 9 năm 2014 đến tháng 4 năm 2015 và
được chia làm 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Từ ngày 08 tháng 9 năm 2014 đến 06 tháng 10 năm 2014, đọc
tài liệu, lựa chọn đề tài và xây dựng đề cương nghiên cứu.
- Giai đoạn 2: Từ ngày 06 tháng 10 năm 2014 đến ngày 06 tháng 1 năm 2015,
giải quyết nhiệm vụ 1.
- Giai đoạn 3: Từ ngày 06 tháng 1 năm 2015 đến ngày 28 tháng 3 năm 2015
hoàn thành đề tài.
4.4. Lựa chọn một số bài tập phát triển sức mạnh cơ chân nhằm nâng cao
thành tích môn nhảy xa cho học sinh khối 8
Để giải quyết vấn đề này, tôi đã tiến hành phỏng vấn giáo viên giảng dạy thể
dục của các trường THCS trên toàn huyện những người đã có kinh nghiệm trong
giảng dạy. Đồng thời thông qua trao đổi ý kiến với một số giáo viên thể dục có
nhiều năm công tác của các trường THPT ở Nga Sơn và qua tiến hành quan sát sư

12
86
6 Lò cò nhanh một chân 30m
11
79
7 Bật xa tiếp sức
14
100
Từ kết quả ở bảng 1 cho thấy: Có 7/7 bài tập đều có số phiếu tán thành trên
60% (đó là các bài tập mà chúng tôi in đậm ở bảng 1).
Từ những kết quả nghiên cứu trên, tôi đã lựa chọn được 7 bài tập phát triển sức
mạnh cơ chân cho học sinh THCS Chu Văn An. 7 bài tập này áp dụng vào trong giờ
dạy bằng hình thức trò chơi tạo cho học sinh hứng thú sinh động có hiệu quả:
* Trò chơi: Chạy tăng tốc 30 m:
- Chuẩn bị: Từng học sinh khi có hiệu lệnh vào vị trí xuất phát đứng chân
trước chân sau trước vạch xuất phát.
- Cách chơi: Khi có hiệu lệnh xuất phát người chạy thực hiện chạy tăng tốc
30m sau đó chạy nhẹ nhàng về cuối hàng.
* Trò chơi: Đứng lên ngồi xuống bằng 2 chân:
- Chuẩn bị: 2 bàn chân đặt sát nhau, 2 tay buông thẳng tự nhiên, lưng thẳng,
mắt nhìn về trước.
- Cách chơi: Khi có hiệu lệnh, nhịp 1 thực hiện ngồi xuống đồng thời 2 tay
đưa về trước song song với mặt đất, nhịp 2 đứng lên đồng thời 2 tay đưa sang
ngang lòng bàn tay úp. Nhịp 3,4,5,6.. thực hiện lập lại như nhịp 1,2.
* Trò chơi: Nhảy dây bền:
- Chuẩn bị: Mỗi học sinh một dây nhảy ngắn. Tập hợp thành 2-4 hàng ngang
hoặc 1-2 vòng tròn đồng tâm hay chia ra thành nhiều nhóm nhỏ để học sinh tự tập,
người này cách người kia khoảng 1-2m.

6

- Chuẩn bị:
Kẻ 1 vạch xuất phát và 1 vạch đích mỗi vạch cách nhau 30m cho học sinh
đứng trước vạch xuất phát theo 2 hàng
- Cách chơi: Khi có lệnh xuất phát từng người thực hiện co một chân ra sau
dùng chân thuận lò có nhanh về vạch đích 2 tay đánh tự nhiên.
* Trò chơi: Bật xa tiếp sức.
- Chuẩn bị: Kẻ vạch xuất phát, cách vạch xuất phát 6-8m cắm 2-4 lá cờ nhỏ
làm chuẩn. Tập hợp học sinh thành những đội theo hàng dọc sau vạch xuất phát,
thẳng hướng với cờ. Mỗi đội, em số 1 (đứng trên cùng) cằm một quả bóng.
- Cách chơi: Các em số 1 kẹp bóng vào giữa hai đùi. Khi có lệnh, bật nhảy
bằng hai chân từ vạch xuất phát đến cờ, bật nhảy vòng qua cờ về vạch xuất phát,
đưa bóng cho bạn số 2. Số 2 kẹp bóng vào giữa hai đùi rồi bật nhảy như số 1, trò
7


chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến hết. Đội nào xong trước, ít phạm quy là đội đó
thắng cuộc.
5. Tổ chức thực nghiệm sư phạm.
Để đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh cơ chân đã lựa tôi tiến
hành thực nghiệm giảng dạy lòng ghép các bài tập phát triển sức mạnh cơ chân cho
40 học sinh lớp 8A trường THCS Chu Văn An là nhóm thực nghiệm còn 40 học
sinh lớp 8C trường THCS Chu Văn An là nhóm đối chứng vẫn học bình thường
không được lòng ghép bài tập phát triển sức mạnh cơ chân.
- Nhóm thực nghiệm: Tập theo giáo án đặc biệt mà chúng tôi biên soạn có sử
dụng bài tập phát triển sức mạnh cơ chân.
- Nhóm đối chứng: Tập theo giáo án giảng dạy của giáo viên giảng dạy bộ
môn không được chú trọng sử dụng bài tập phát triển sức mạnh cơ chân.
Thời gian thực nghiệm: 3 tháng: Từ 01/2015 đến tháng 03/2015.
5.1. Xây dựng tiến trình thực nghiệm.
Căn cứ vào trình độ của đối tượng, căn cứ vào nội dung, mục đích, khối lượng

x
x
x
x
5 Bật cao với chướng ngại vật
x
x
x
x
x
6 Lò cò nhanh một chân 30m
x
x
x
x
x
7 Bật xa tiếp sức
x
x
x
x
5.2. Kiểm tra kết quả.
Để đảm bảo được tính chính xác, hiệu quả thực nghiệm, trước khi giảng dạy
chúng tôi tiến hành kiểm tra thể lực của các nhóm thực nghiệm và đối chứng ở cả 2
lớp như sau:
Bảng 2: So sánh kết quả test kiểm tra của 2 nhóm đối chứng và thực nghiệm trước thực nghiệm.

8



có ý nghĩa với p = 5% hay 0,05. Hay có thể nói rằng, trước thực nghiệm 2 nhóm
học sinh này có thành tích tương đương nhau.
Chúng tôi tiếp tục so sánh kết quả của 2 nhóm với 4 test kể trên sau 4 tháng
tập luyện. Kết quả thể hiện ở bảng 3
Bảng 3: So sánh kết quả test kiểm tra của 2 nhóm đối chứng và thực nghiệm sau thực nghiệm.
Đối chứng
Thực nghiệm
So sánh
TT
Nội dung
t
P
±
δ
±
δ
tÝnh
X
X
1 Chạy 80m
14
0.8
11
0.5
2.9

15
22
3
- Qua kết quả kỳ thi HSG năm học 2014 - 2015.
- Kỳ thi HSG huyện có 10 giải nhất (môn bóng đá), 1 giải ba môn nhảy xa, 1
giải ba môn nhảy cao, 2 giải khuyến khích môn chạy 100m và chạy 1500m.
- Kỳ thi HSG tỉnh có 2 giải ba môn bóng đá.
TT

Nội dung

Đối chứng
±δ

Thực nghiệm
±δ

9


- Qua kết quả nghiên cứu đề tài trên, tôi đã đạt được một số kết quả thông qua
kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện và cấp tỉnh năm học 2014 – 2015. Tuy thành tích đó
chưa cao so với các trường bạn nhưng đối với tôi đó đã là một sự cố gắng hết sức
mình.
III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1. Kết luận.
Từ kết quả nghiên cứu và phân tích của đề tài này chúng tôi rút ra được một số
kết luận sau.
- Các vấn đề lý luận liên quan đến đề tài là hết sức quan trọng và phù hợp cho
sự nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh cơ chân nhằm nâng cao thành

10


mong các đồng chí, đồng nghiệp nghiên cứu và đóng góp ý kiến để đề tài được
hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày 10 tháng 04 năm 2015
CAM KẾT KHÔNG COPY.

Mai Văn Thành

11


Mục lục
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận của vấn đề
1.1. Đặc điểm tâm lý
1.2. Đặc điẻm giải phẫu tâm sinh lý lứa tuổi
1.2.1. Hệ thần kinh
1.2.2. Hệ vận động
1.2.3. Hệ tuần hoàn.
1.2.4. Hệ hô hấp.
1.3. Cở sở khoa học
1.3.1. Tố chất nhanh
1.3.2. Tố chất mạnh
1.3.3. Tố chất khéo léo
2. Thực trạng của vấn đề

5
5
5
5
5
8
8
9
10
10
10

12