BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

NGUYỄN ÁNH NGỌC

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CHO
CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG VICEM HOÀNG MAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ

KHÁNH HÒA - 2016


BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

NGUYỄN ÁNH NGỌC

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CHO
CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG VICEM HOÀNG MAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ngành:

Quản trị kinh doanh

Mã số:

60 34 01 02

Quyết định giao đề tài:

khách hàng của Công ty Cổ phần Xi măng Vicem Hoàng Mai.
Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu trường Đại học Nha
Trang, Quý Thầy Cô Khoa Sau Đại học, Khoa Kinh tế đã tạo điều kiện cho tôi được
tham gia khóa học và truyền đạt cho tôi những kiến thức bổ ích để tôi có thể thực hiện
nghiên cứu đề tài này.
Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn TS. Lê Kim Long, giảng viên hướng dẫn
khoa học, người đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này với sự tận tụy và
lòng nhiệt tình đầy trách nhiệm.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các nhà quản lý cùng toàn thể anh chị
em nhân viên, cán bộ, đại lý và khách hàng của Công ty Cổ phần Xi măng Vicem Hoàng
Mai đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ cho tôi trong quá trình thực hiện luận văn này.
Tác giả luận văn

Nguyễn Ánh Ngọc

iv


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... iii
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................iv
MỤC LỤC...................................................................................................................v
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT....................................................................................viii
DANH MỤC BẢNG ..................................................................................................ix
DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ ...................................................................................x
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN..........................................................................................xi
MỞ ĐẦU.....................................................................................................................1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP...10
1.1 Lý thuyết về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh .......................................................10
1.1.1 Cạnh tranh ........................................................................................................10

2.2.3 Chức năng và nhiệm vụ.....................................................................................36
2.2.4 Tình hình sản xuất, kinh doanh của Công ty......................................................37
2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi măng Vicem
Hoàng Mai.................................................................................................................40
2.3.1 Môi trường bên ngoài........................................................................................40
2.4 Các yếu tố tạo nên năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi măng Vicem
Hoàng Mai.................................................................................................................54
2.4.1 Năng lực tài chính.............................................................................................54
2.4.2 Năng lực máy móc thiết bị ................................................................................57
2.4.3 Trình độ, chất lượng nguồn nhân lực.................................................................59
2.4.4 Thị phần, thương hiệu .......................................................................................60
2.4.5 Năng lực quản lý điều hành...............................................................................62
2.4.6 Năng lực Marketing ..........................................................................................64
vi


2.4.7 Hệ thống thông tin hỗ trợ ..................................................................................70
2.4.8 Hoạt động nghiên cứu và phát triển...................................................................71
2.5 Đánh giá năng lực cạnh tranh, vị thế cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi măng
Vicem Hoàng Mai so với đối thủ cạnh tranh ..............................................................72
2.5.1 Quy trình và phương pháp đánh giá ..................................................................72
2.5.2 Kết quả nghiên cứu ...........................................................................................77
2.5.3 Ma trận hình ảnh cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi măng Vicem Hoàng Mai ...80
Kết luận chương 2......................................................................................................85
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC
CẠNH TRANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG VICEM HOÀNG MAI ............86
3.1 Căn cứ cho giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi măng
Vicem Hoàng Mai .....................................................................................................86
3.1.1 Xu hướng phát triển ngành xi măng Việt Nam trong thời gian tới .....................86
3.1.2 Định hướng phát triển của Công ty CPXM Vicem Hoàng Mai..........................87


Cán bộ công nhân viên

KHCN:

Khoa học công nghệ

KS-TK:

Khảo sát- thiết kế

MM - TTB: Máy móc - trang thiết bị
NLĐ:

Người lao động

SXKD:

Sản xuất kinh doanh

TBCN:

Tư bản chủ nghĩa

TSCĐ:

Tài sản cố định

UBND:


Bảng 2.12: Tỷ lệ hỗ trợ thanh toán đối với các nhà phân phối chính ..........................69
Bảng 2.13: Các yếu tố đánh giá năng lực cạnh tranh doanh nghiệp ngành xi măng được
điều chỉnh để lấy ý kiến của các chuyên gia...............................................................73
Bảng 2.14: Kết quả đánh giá của các chuyên gia về các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực
cạnh tranh của ngành xi măng....................................................................................74
Bảng 2.15: Điểm số trung bình của các chuyên gia đánh giá bên trong Công ty.........77
Bảng 2.16 : Điểm số trung bình nhóm chỉ tiêu dành cho đối tượng bên ngoài công ty
(120 khách hàng và 30 nhà đại lý)..............................................................................78
Bảng 2.17. Ma trận hình ảnh cạnh tranh.....................................................................81

ix


DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ
Hình 1.1. Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Micheal Porter.........................................17
Sơ đồ 2.1. Mô hình tổ chức bộ máy quản lý tại công ty xi măng Hoàng Mai..............35
Hình 2.2. Mô hình xác định khách hàng.....................................................................42
Sơ đồ 2.2. Tốc độ tăng trưởng kinh tế 2013 – 2015....................................................49
Sơ đồ 2.3. Cung cầu xi măng giai đoạn 2007 - 2015 .................................................50

x


TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
1. Giới thiệu về chủ đề nghiên cứu
Là đơn vị thành viên của Tổng công ty Công nghiệp xi măng Việt Nam (VICEM)
cùng với Vicem Hoàng Thạch, Vicem Bỉm Sơn, Vicem Hà Tiên,… Công ty Cổ phần
xi măng Vicem Hoàng Mai được thành lập vào ngày 07 tháng 10 năm 1995, nhà máy
được khởi công xây dựng từ tháng 6/1999 và đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh từ
tháng 7 năm 2002. Để cạnh tranh hội nhập và phát triển trong môi trường cạnh tranh,

Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ yếu là: Phương pháp chuyên gia;
Phương pháp thống kê, so sánh và tổng hợp số liệu. Nghiên cứu tâm lý khách hàng,
đại lý thông qua khảo sát, thăm dò đối với khách hàng và các chuyên gia trong lĩnh
vực ngành xi măng nói riêng và vật liệu xây dựng nói chung.
4. Tóm lược kết quả nghiên cứu đã đạt được
Hệ thống hoá cơ sở lý thuyết, lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh, các chỉ
tiêu đo lường năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực ngành xi măng.
Đánh giá năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần xi măng Vicem Hoàng Mai
trong thời điểm hiện nay, làm cơ sở đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực
cạnh tranh trong thời gian tới. Đồng thời, là tài liệu tham khảo cho Ban lãnh đạo Công
ty và các tổ chức, cá nhân khác có nhu cầu nghiên cứu thêm.
Kết quả nghiên cứu qua phân tích thống kê, khảo sát ý kiến các chuyên gia,
khách hàng, tác giả đề xuất 03 nhóm giải pháp chính nhằm nâng cao năng lực cạnh
tranh tại Công ty Cổ phần xi măng Vicem Hoàng Mai.
5. Kết luận
Từ nghiên cứu đã tìm ra được những điểm mạnh của Công ty Cổ phần xi măng
Vicem Hoàng Mai như Quy mô doanh nghiệp, năng lực tài chính, chính sách giá linh
hoạt, sự quan tâm ưu đãi của các Ban ngành, máy móc công nghệ khá hiện đại và
những điểm yếu như hiệu quả Marketing, năng lực quản lý điều hành, chất lượng nhân
lực không đồng đều.
Từ những nghiên cứu trên giúp cho tác giả có thêm những kiến thức về cạnh tranh
trong lĩnh vực sản xuất xi măng và sẽ ứng dụng thực tế chuyên môn tại đơn vị.
6. Từ khóa: Năng lực cạnh tranh, ngành xi măng, xi măng Hoàng Mai

xii


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Từ năm 2001 đến nay, cùng với nền kinh tế cả nước trên đà phát triển mạnh và


động sản. Tuy nhiên, nguồn cung vẫn dư thừa lớn và trong vài năm tới còn tăng mạnh.
Do vậy, cuộc cạnh tranh được dự báo sẽ rất căng thẳng, đòi hỏi các doanh nghiệp sản
xuất xi-măng cần tính toán thận trọng, hợp lý.
Công ty Cổ phần Xi măng Vicem Hoàng Mai tiền thân là Công ty xi măng Nghệ
An, thuộc UBND tỉnh Nghệ An là doanh nghiệp Nhà nước được thành lập vào ngày
07/10/1995. Nhà máy được khởi công xây dựng từ tháng 06 năm 1999. Nhà máy có
công suất 1,4 triệu tấn xi măng/năm; sản xuất theo phương pháp khô, lò quay do hãng
FCB (Cộng hòa Pháp) chuyển giao công nghệ và cung cấp thiết bị đồng bộ, Công ty
Xi măng Hoàng Mai đã đóng góp rất đáng kể nào sự phát triển của Tổng công ty xi
măng Việt Nam cũng như vào ngân sách của Quốc gia. Tuy vậy, khả năng cạnh tranh
của Công ty nói chung vẫn còn yếu so với không chỉ các Công ty thành viên trực thuộc
Tổng mà còn với các Công ty tư nhân khác. Công ty xi măng Hoàng Mai về cơ bản
còn thiếu chiến lược cạnh tranh, thiếu kinh nghiệm tiếp cận thị trường, thiếu đội ngũ
cán bộ có kinh nghiệm cũng như trình độ trong công tác thị trường, marketing. Nguồn
tài chính dành cho hoạt động marketing, quảng cáo của Công ty còn rất hạn chế.
Trong điều kiện phát triển và bối cảnh nền kinh tế như hiện nay thì việc nâng cao
năng lực cạnh tranh của Công ty là một đòi hỏi cấp thiết. Nếu không có đủ năng lực
tiếp cận thị trường, thiếu một chiến lược cạnh tranh linh hoạt thì Công ty sẽ khó có khả
năng cạnh tranh được với các đối thủ cạnh tranh trong ngành, sẽ bị loại khỏi cuộc chơi
trong việc tiếp cận thị trường và thu hút khách hàng. Để tồn tại và phát triển trong
tương lai, Công ty đang tích cực tìm hiểu, nghiên cứu để đưa ra những chiến lược,
những giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh, tạo vị thế vững chắc cho sản
phẩm chủ lực là Xi măng của Công ty trên thị trường. Xuất phát từ các vấn đề thực
tiễn trên, tác giả đã chọn đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ: “Nâng cao năng lực
cạnh tranh của Công ty cổ phần xi măng Vicem Hoàng Mai” làm đề tài nghiên cứu.
Nhằm mục tiêu góp phần công sức nhỏ bé vào việc tìm ra những giải pháp nâng cao
năng lực cạnh tranh của Công ty trước sự xuất hiện ngày càng nhiều các đối thủ cạnh
tranh trong và ngoài nước trong xu thế phát triển chung của đất nước.
Nghiên cứu năng lực cạnh tranh của một đơn vị sản xuất kinh doanh là một chủ đề

hệ so sánh với các đối thủ cạnh tranh chủ yếu trên thị trường Nghệ An từ 2013 đến
2015.
4. Phương pháp nghiên cứu
Do đây là đề tài nghiên cứu ứng dụng nên phương pháp nghiên cứu chủ yếu là
phương pháp thống kê, so sánh và tổng hợp số liệu. Nghiên cứu tâm lý khách hàng
thông qua khảo sát, thăm dò đối với đại lý, khách hàng của Công Cổ phần Xi măng
Vicem Hoàng Mai.
3


4.1 Phương pháp thu thập thông tin và xử lý thông tin.
- Đối với thông tin thứ cấp: Các thông tin thứ cấp, bao gồm các số liệu về tài
chính, về hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty hay của Ngành xi măng, các thông
tin về xã hội, môi trường sẽ được thu thập thông qua các báo cáo, các tài liệu khác như
sách báo, tạp chí thống kê, tạp chí ngành Xây dựng, báo cáo kinh doanh của Công ty xi
măng Nghi Sơn và Công ty Cổ phần xi măng Bỉm Sơn cùng một số website.
- Đối với thông tin sơ cấp: Các thông tin sơ cấp sẽ được thu thập thông qua điều
tra trực tiếp.Cụ thể là thông qua phỏng vấn đối với một số chuyên viên, lãnh đạo
trưởng, phó phòng của Công ty Công Cổ phần Xi măng Vicem Hoàng Mai, các đại lý,
khách hàng của Công ty.
Phương pháp xử lý thông tin
- Đối với thông tin thứ cấp: Sử dụng phương pháp thống kê, mô tả, so sánh, tổng
hợp và tính toán số liệu.
- Đối với thông tin sơ cấp:
Thông tin thu thập từ điều tra khách hàng, đại lý: Sau khi thu thập số liệu
điều tra, loại bỏ các phiếu điều tra không hợp lệ, dùng phương pháp tổng hợp số liệu
bằng Excel và rút ra kết luận.
Thông tin thu thập được từ ý kiến của các chuyên gia: Tổng hợp số liệu thu
thập được, sau đó tính điểm số trung bình tổng hợp của các chuyên gia cũng bằng
Excel và rút ra kết luận.


Hoạt động nghiên cứu và phát triển;

-

Năng lực quản lý điều hành.

(2) Nhóm các chỉ tiêu dành cho các đối tượng bên ngoài công ty bao gồm:
-

Uy tín thương hiệu;

-

Khả năng cạnh tranh về giá;

-

Chất lượng sản phẩm;

-

Thị phần;

-

Mạng lưới phân phối;

-



Qui mô doanh nghiệp;

-

Hoạt động nghiên cứu và phát triển;

-

Năng lực quản lý điều hành.

c, Phương pháp điều tra: tác giả thiết kế bảng câu hỏi và gửi cho các chuyên gia.
Các chuyên gia sẽ đánh giá và cho điểm từ 1 đến 4 cho từng chỉ tiêu.
4.2.2.2 Lấy ý kiến của các đối tượng bên ngoài công ty
a. Đối tượng điều tra: Bao gồm 150 khách hàng, đại lý trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Như vậy, tổng số mẫu được chọn là 150 mẫu theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên.
b. Nội dung điều tra: Đánh giá năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi
măng Vicem Hoàng Mai so với các đối thủ cạnh tranh tại thị trường với các chỉ tiêu
đánh giá bao gồm 7 chỉ tiêu sau: (V1) uy tín, thương hiệu; (V2) khả năng cạnh tranh
về giá; (V3) Chất lượng sản phẩm; (V4) hình thức bao bì; (V5) hiệu quả marketing; và
(V6) Sự trung thành của khách hàng.
c. Phương pháp điều tra: tác giả thiết kế bảng câu hỏi và gửi cho khách hàng, đại
lý kết hợp phỏng vấn trực tiếp để đánh giá và cho điểm từ 1 đến 4 cho từng chỉ tiêu.
4.2.3 Công cụ phục vụ cho việc đánh giá năng lực cạnh tranh
- Sử dụng lý thuyết về năng lực cạnh tranh và mô hình 5 áp lực cạnh tranh của
Micheal Porter.
- Sử dụng công cụ ma trận hình ảnh cạnh tranh nhằm đánh giá và so sánh năng
lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi măng Vicem Hoàng Mai với các đối thủ cạnh
tranh; trên cơ sở đó đề ra các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty.
5 Tình hình nghiên cứu

sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Các đề tài, công trình nghiên cứu
đa dạng trong các lĩnh vực như khách sạn, ngân hàng, bảo hiểm, vật liệu xây dựng.
Một số đề tài luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ đã được công bố như: Luận án tiến sĩ của
tác giả Nguyễn Quốc Dũng (2001) về đề tài “Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường ở
Việt Nam” đã cung cấp cái nhìn tổng quan về cạnh tranh khi nước ta có sự chuyển đổi
nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường, Luận văn thạc sĩ của tác giả Hoàng
Thị Phương Thanh (2013), Đại học Nha Trang “Nâng cao năng lực cạnh tranh của
Khách sạn Hòn Ngư”đã trình bày rõ ràng cơ sở cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của
các khách sạn, đồng thời xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh Đối
với các đề tài về năng lực cạnh tranh thuộc chuyên ngành khác còn có tác giả Ngô Đức
Giang (2011), Đại học Thương Mại, hay gần đây còn có đề tài của Nguyễn Quốc Đạt
(2014), chuyên ngành Kinh tế chính trị, Đại học Vinh cũng bàn về năng lực cạnh tranh
7


của Công ty Cổ phần xi măng vicem Hoàng Mai. Đề tài của Nguyễn Quốc Đạt đã làm
rõ các nội dung cũng như tầm quan trọng của cạnh tranh, trình bày hệ thống các yếu tố
ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh ngành xi măng nói chung và xi măng Hoàng Mai.
Tuy nhiên, khi đi vào phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh thì luận văn chỉ tập
trung vào các yếu tố bên trong như Năng lực tài chính, Công nghệ, Marketing, chất
lượng sản phẩm và thương hiệu mà bỏ qua các yếu tố khác để nâng cao năng lực cạnh
tranh trong xu thế hiện nay, đó là nguồn nhân lực, khả năng nắm bắt thông tin, nghiên
cứu sản phẩm. Mặt khác luận văn phân tích còn mang tính chủ quan của tác giả, không
có phép so sánh với các đối tượng cạnh tranh nên kết quả còn thiếu tính thực tế, chưa
xây dựng được mối tương quan với các doanh nghiệp là đối thủ cạnh tranh nên chưa
thuyết phục nhất là dưới góc độ chuyên ngành Quản trị kinh doanh.
Chính vì vậy, theo cập nhật của tác giả thì cho đến nay, đề tài “Nâng cao năng
lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần xi măng Vicem Hoàng Mai” được nghiên cứu và
phân tích dưới góc độ chuyên ngành Quản trị Kinh doanh chưa được đề cập trong các
công trình nghiên cứu trước đây.

hưởng đến năng lực cạnh tranh của Công ty, thực trạng các yếu tố tạo nên năng lực
cạnh tranh của Công ty, đồng thời đánh giá năng lực cạnh tranh của Công ty so với các
đối thủ cạnh tranh tại thị trường Nghệ An.
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ
phần xi măng Vicem Hoàng Mai. Chương này trình bày ba nhóm giải pháp chủ yếu
được áp dụng là: nhóm giải pháp duy trì lợi thế cạnh tranh, nhóm giải pháp nâng cao
lợi thế và nhóm giải pháp hạn chế những điểm yếu, bất lợi của Công ty Cổ phần xi
măng Vicem Hoàng Mai.

9


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP
1.1 Lý thuyết về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh
1.1.1 Cạnh tranh
Doanh nghiệp là một bộ phận của nền kinh tế thị trường nên chịu sự chi phối
hoạt động của các quy luật kinh tế: quy luật giá trị, quy luật cung cầu và quy luật cạnh
tranh. Trong nền kinh tế này mọi người đều được tự do kinh doanh, đây chính là
nguồn gốc dẫn tới cạnh tranh. Cạnh tranh trên thị trường rất đa dạng và phức tạp giữa
các chủ thể có lợi ích đối lập nhau như cạnh tranh giữa những người mua, giữa những
người bán, giữa những người bán với người mua, giữa các nhà sản xuất, giữa các
doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp nước ngoài,... Cạnh tranh phát triển cùng với
sự phát triển của nền sản xuất hàng hoá tư bản chủ nghĩa.
Vậy cạnh tranh là gì?
Xét dưới giác độ các quốc gia thì cạnh tranh có thể được hiểu là quá trình đương đầu
của các quốc gia này với các quốc gia khác trong quá trình hội nhập kinh tế.
Xét dưới giác độ ngành kinh tế - kỹ thuật, từ trước đến nay, cạnh tranh được chia
thành 2 loại là cạnh tranh giữa các ngành và cạnh tranh nội bộ ngành.
- Cạnh tranh giữa các ngành là cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong

Micheal Porter (1985) đưa ra định nghĩa về cạnh tranh như sau: Cạnh tranh
hiểu theo cấp độ doanh nghiệp là việc đấu tranh hoặc giành giật từ một số đối thủ về
khách hàng, thị phần hay nguồn lực của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, bản chất của
cạnh tranh ngày nay không phải tiêu diệt đối thủ mà chính là doanh nghiệp phải tạo ra
và mang lại cho khách hàng những giá trị gia tăng cao hơn hoặc mới lạ hơn đối thủ để
họ có thể lựa chọn mình mà không đến với đối thủ cạnh tranh [11].
Có thể nói, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường là
một tất yếu xảy ra và nó đóng vai trò quan trọng với tất cả các doanh nghiệp đó. Trong
khuôn khổ luận văn này, tác giả sẽ sử dụng định nghĩa của Giáo sư Micheal Porter để
hiểu và nghiên cứu về cạnh tranh.
1.1.2 Năng lực cạnh tranh
Khi nói đến cạnh tranh thì người ta thường nhắc đến thuật ngữ “Năng lực cạnh
tranh” – đây là thuật ngữ đã được sử dụng rất rộng rãi, nhưng đến nay vẫn chưa có một
định nghĩa, tiêu thức nào để đo lường rõ ràng.
11


Cạnh tranh, một mặt là động lực cho sự phát triển; mặt khác, nó cũng dẫn đến
các sự phá sản và nhiều hậu quả tiêu cực khác. Do đó, muốn tồn tại thì phải giành
thắng lợi trong cạnh tranh. Để giành thắng lợi trong cạnh tranh thì phải nâng cao năng
lực cạnh tranh.
Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trước hết phải được tạo ra từ thực lực
của doanh nghiệp. Đây là các yếu tố nội hàm của mỗi doanh nghiệp, không chỉ được
tính bằng các tiêu chí về công nghệ, tài chính, nhân lực, tổ chức quản trị doanh nghiệp
một cách riêng biệt mà cần đánh giá, so sánh với các đối thủ thủ cạnh tranh hoạt động
trong cùng một lĩnh vực, cùng một thị trường. Sẽ là vô nghĩa nếu những điểm mạnh và
điểm yếu bên trong doanh nghiệp được đánh giá không thông qua việc so sánh một
cách tương ứng với các đối thủ cạnh tranh. Trên cơ sở các so sánh đó, muốn tạo nên
năng lực cạnh tranh, đòi hỏi doanh nghiệp phải tạo ra và có được các lợi thế cạnh tranh
cho riêng mình. Nhờ lợi thế này, doanh nghiệp có thể thỏa mãn tốt hơn các đòi hỏi của

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện thực lực và lợi thế cạnh tranh
của doanh nghiệp so với các đối thủ khác trong việc thỏa mãn tốt nhất các đòi hỏi của
khách hàng để thu lại lợi ích ngày càng cao cho doanh nghiệp trong môi trường cạnh
tranh trong nước và ngoài nước.
Năng lực cạnh tranh sản phẩm:
Năng lực cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa là khả năng sản phẩm đó tiêu thụ
được nhanh chóng khi có nhiều người cùng bán loại sản phẩm đó trên thị trường. Hay
nói một cách khác, năng lực cạnh tranh của sản phẩm phụ thuộc vào chất lượng, giá
cả, tốc độ cung ứng, dịch vụ đi kèm, uy tín của người bán, thương hiệu, quảng cáo,
điều kiện mua bán.
1.1.4 Lợi thế cạnh tranh
Lợi thế cạnh tranh được định nghĩa là những nguồn lực, lợi thế của ngành,
quốc gia mà nhờ có chúng các doanh nghiệp kinh doanh trên thương trường tạo ra một
số ưu thế vượt trội hơn, ưu việt hơn so với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Lợi thế
cạnh tranh giúp cho nhiều doanh nghiệp có được “Quyền lực thị trường” để thành
công trong kinh doanh và trong cạnh tranh.
Như vậy, lợi thế cạnh tranh của một doanh nghiệp chính là những thế mạnh mà
doanh nghiệp có được trong khi đối thủ cạnh tranh không có hoặc doanh nghiệp khai
thác tốt hơn, làm tốt hơn so với đối thủ cạnh tranh. Việc duy trì và tạo dựng lợi thế
cạnh tranh so với đối thủ sẽ quyết định rất lớn đến sự thành công của một tổ chức [4].

13