MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
3
Chương 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI
TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG VŨ TRANG TRONG VẬN
ĐỘNG ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO Ở HUYỆN KIM SƠN,
TỈNH NINH BÌNH HIỆN NAY
11
1.1. Một số vấn đề lý luận về vai trò của lực lượng vũ trang
trong vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn,
tỉnh Ninh Bình hiện nay
1.2. Kết quả thực hiện vai trò của lực lượng vũ trang trong
11
vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh
Ninh Bình hiện nay
Chương 2.
36
YÊU CẦU VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT
HUY VAI TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG VŨ TRANG
TRONG VẬN ĐỘNG ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO Ở
HUYỆN KIM SƠN, TỈNH NINH BÌNH HIỆN NAY
giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, văn hóa, đạo đức tôn
giáo có những giá trị tích cực, tôn giáo còn tồn tại lâu dài trong quá trình xây
dựng chủ nghĩa xã hội. Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch
đang đẩy mạnh chiến lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, trong đó rất
coi trọng việc lợi dụng vấn đề “tôn giáo” để chống phá cách mạng nước ta.
Do đó, vận động đồng bào Công giáo tin tưởng và đi theo sự nghiệp cách
mạng có ý nghĩa quan trọng để tạo nên sức mạnh tổng hợp của đất nước, thực
hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Kim Sơn là huyện vùng đồng bằng ven biển duy nhất ở đông nam tỉnh
Ninh Bình, có vị trí quan trọng về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh. Huyện
Kim Sơn được ví như “Thủ đô Công giáo” của Việt Nam. Nơi đây có Tòa
Giám mục Phát Diệm và Nhà thờ Phát Diệm nổi tiếng trong nước và quốc tế.
Đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình đã góp phần đáng kể
vào sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Hiện nay, đồng bào Công giáo có tỷ lệ
47,07% dân số của huyện Kim Sơn, là một trong những nguồn lực quan trọng
để xây dựng và phát triển địa phương. Trong lịch sử, một số chức sắc, chức
việc, giáo dân Kim Sơn đã có hoạt động cho thực dân, đế quốc, gây ảnh
hưởng xấu tới sự nghiệp cách mạng. Trong giai đoạn hiện nay, chủ nghĩa đế
quốc và các thế lực thù địch tiến hành các âm mưu, thủ đoạn chống phá cách
mạng nước ta thông qua vấn đề tôn giáo. Trên thực tế, tình hình tôn giáo ở
3
huyện Kim Sơn vẫn tiềm ẩn những nhân tố có thể gây mất ổn định trên địa
bàn, ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc,
nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Thực tiễn trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục đổi mới nâng cao chất
lượng, hiệu quả vận động đồng bào Công giáo trên địa bàn huyện Kim Sơn,
tỉnh Ninh Bình. Đó là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của cán bộ, đảng
viên và lực lượng vũ trang trên địa bàn.
xã hội chủ nghĩa. Công tác dân vận, vận động đồng bào Công giáo được lãnh
đạo Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ở các cấp độ
và góc độ khác nhau theo các nhóm vấn đề sau.
* Các nghiên cứu về công tác dân vận của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ
trang
Các nghiên cứu đăng tải trên tạp chí: Đảng Cộng sản Việt Nam với công
tác quần chúng - thực tiễn và một số kinh nghiệm của Đinh Thế Huynh, Ủy
viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung
ương (Tạp chí Dân vận, số 1-2012); Củng cố, tăng cường mối quan hệ mật
thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân - nhiệm vụ trọng tâm của công tác
dân vận của Đảng trong thời kỳ mới (Tạp chí Cộng sản, số 831, tháng 012012), 65 năm thực hiện tư tưởng dân vận Hồ Chí Minh (Tạp chí Dân vận, số
10-2014), Phát huy truyền thống và chức năng “Đội quân công tác” của Quân
đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay tiếp tục đổi mới và nâng cao
hiệu quả công tác dân vận của Đảng trong giai đoạn mới (Tạp chí Cộng sản,
số 876, tháng 12-2014) của Hà Thị Khiết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng
Ban Dân vận Trung ương; Tăng cường và đổi mới, xây dựng hình ảnh người
chiến sĩ công an nhân dân “vì nhân dân phục vụ” của Đại tướng Trần Đại
Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an (Tạp chí Dân vận, số
1+2-2014); Lực lượng Công an nhân dân đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu
quả công tác dân vận trong tình hình mới của Trung tướng Lê Quý Vương, Ủy
5
viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an (Tạp chí Dân
vận, số
1+2-2013); Quân đội nhân dân Việt Nam tăng cường và đổi mới
công tác dân vận đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình
mới của Thượng tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên
Chí Minh như: Tìm hiểu tổ chức Giáo hội Công giáo cơ sở ở địa phận Phát
Diệm, tỉnh Ninh Bình của Nguyễn Phú Lợi (2001); Quản lý nhà nước đối với
hoạt động của đạo Công giáo ở thành phố Cần Thơ hiện nay của Trần
Thường Phục (2014); Vai trò của Công giáo trong đời sống xã hội ở thành phố
cần Thơ hiện nay của Ngô Trường Toản (2014). Các luận văn trên đã làm sáng
tỏ những nội dung cơ bản về công tác tôn giáo ở Việt Nam, tổ chức giáo hội
Công giáo cơ sở ở địa phận Phát Diệm, Ninh Bình, quản lý nhà nước về tôn
giáo, vai trò của Công giáo trong đời sống xã hội, đấu tranh chống địch lợi
dụng tôn giáo theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
* Các nghiên cứu về vận động đồng bào có đạo
Các luận văn Thạc sĩ Tôn giáo học tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ
Chí Minh năm 2014: Công tác vận động tín đồ tôn giáo tham gia phong trào
bảo vệ an ninh trật tự của Công an thành phố Cần Thơ hiện nay của Dương
Xuân Huynh, Vận động thanh niên tôn giáo của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp của Võ Chí Hữu đã luận giải cơ sở khoa
học và thực tiễn của công tác vận động đồng bào có đạo, nghiên cứu các dự báo
về vấn đề tôn giáo và đề ra các phương hướng, giải pháp, kiến nghị nhằm nâng
cao chất lượng, hiệu quả vận động đồng bào theo các tôn giáo đối với từng đối
tượng của mỗi chủ thể, trong đó có lực lượng vũ trang.
* Các luận án, luận văn về vận động đồng bào Công giáo
Công tác vận động đồng bào Công giáo của đảng bộ một số tỉnh miền
Đông Nam Bộ từ năm 1986 đến năm 2006 - Luận án Tiến sĩ Lịch sử của Đặng
Mạnh Trung, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh (2011);
Công tác vận động giáo dân của các đảng bộ huyện ở tỉnh Ninh Bình hiện
nay - Luận văn Thạc sĩ Khoa học Chính trị của Quách Thị Cúc, Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (2010). Các công trình trên đã
7
nghiên cứu công tác vận động đồng bào Công giáo của tổ chức đảng ở cấp xã,
giải pháp cơ bản để tiến hành tốt vận động đồng bào Công giáo trên địa bàn.
Như vậy, đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về công tác, hoạt
động của Đảng, Nhà nước, Quân đội, Công an, Bộ đội địa phương tỉnh Ninh
Bình trong công tác dân vận, vận động đồng bào Công giáo ở các góc độ
thuộc các chuyên ngành khác nhau, song chưa có công trình nào đề cập một
cách toàn diện, hệ thống, chuyên sâu về vấn đề: Vai trò của lực lượng vũ
trang trong vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh
Bình hiện nay. Vì vậy, đề tài luận văn không trùng lặp với các công trình
khoa học đã được công bố.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của lực
lượng vũ trang trong vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, Ninh
Bình; đề xuất một số yêu cầu và giải pháp cơ bản để phát huy vai trò của lực
lượng vũ trang trong vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh
Ninh Bình hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ quan niệm về vai trò của lực lượng vũ trang trong vận động
đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình hiện nay;
Đánh giá đúng vai trò của lực lượng vũ trang trong vận động đồng bào
Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình hiện nay;
Đề xuất một số yêu cầu và giải pháp để phát huy vai trò của lực lượng
vũ trang trong vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh
Bình hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Vai trò của lực lượng vũ trang trong vận động đồng bào Công giáo gồm
chức sắc, chức việc, giáo dân ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình.
* Phạm vi nghiên cứu
7. Kết cấu của đề tài
10
Gồm phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham
khảo và phụ lục.
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ
CỦA LỰC LƯỢNG VŨ TRANG TRONG VẬN ĐỘNG ĐỒNG BÀO
CÔNG GIÁO Ở HUYỆN KIM SƠN, TỈNH NINH BÌNH HIỆN NAY
1.1. Một số vấn đề lý luận về vai trò của lực lượng vũ trang trong vận
động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình hiện nay
1.1.1. Một số vấn đề về vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim
Sơn, tỉnh Ninh Bình hiện nay
* Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về
vận động quần chúng, vận động đồng bào có đạo
Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin, quần chúng là lực
lượng đông đảo trong xã hội, bao gồm rộng rãi các giai cấp, tầng lớp nhân
dân, chẳng những đa số công nhân, nông dân, mà là đa số những người bị bóc
lột. V.I.Lênin đã định nghĩa quần chúng nhân dân “là toàn bộ những người
lao động và những người bị tư bản bóc lột, đặc biệt là những người ít được tổ
chức và giáo dục nhất, bị áp bức nhất và khó đưa vào tổ chức nhất”
[55, tr.235]. Hồ Chí Minh, trong điều kiện Đảng Cộng sản đã giành được
chính quyền, thiết lập nhà nước của nhân dân, khẳng định: “Quần chúng tức
là toàn thể chiến sĩ trong quân đội, toàn thể công nhân trong công xưởng, toàn
thể nhân viên trong cơ quan, v.v., rồi đến toàn thể nhân dân” [68, tr.362].
Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định quần chúng
tất cả mọi người lao động những mối liên hệ keo sơn về những quyền lợi thiết
thân và ý thức giai cấp” [53, tr.347]; “Nhiệm vụ cơ bản của các cán bộ công
12
tác giáo dục và của Đảng Cộng sản, đội tiên phong trong cuộc đấu tranh là
phải giúp đỡ việc giáo dục và rèn luyện quần chúng lao động” [55, tr.474] và
“… một nước mạnh là nhờ ở sự giác ngộ của quần chúng. Nước mạnh là khi
nào quần chúng biết rõ tất cả mọi cái, quần chúng có thể phán đoán được về
mọi cái và đi vào hành động một cách có ý thức” [55, tr.23]. Những điều này
hoàn toàn đúng đắn, đã được thực tiễn lịch sử chứng minh.
Tiếp thu các giá trị văn hóa nhân loại, quan niệm về dân trong lịch sử,
đặc biệt là chủ nghĩa Mác - Lênin, vận dụng sáng tạo trong thực tiễn cách
mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng nhân dân.
Người cho rằng dân là gốc của nước, là chủ nhân của đất nước - quyền hành
và lực lượng đều ở nơi dân, dân là động lực của cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Người quan niệm:
“Nước lấy dân làm gốc…
Gốc có vững cây mới bền,
Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân” [67, tr.501-502].
Người tin tưởng vào sức mạnh to lớn của nhân dân và kết luận: “Dân
khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại” [65, tr.297]
nổi. Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân.
Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”
[70, tr.453].
Hồ Chí Minh đã định nghĩa khoa học và súc tích về dân vận: “Dân vận
là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người
dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên
làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho” [68, tr.232]. Người
đề cao việc vận động nhân dân trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa:
biến thành phê phán cõi trần, phê phán tôn giáo biến thành phê phán pháp
quyền, phê phán thần học biến thành phê phán chính trị” [62, tr.571]. Người
14
đã chỉ dẫn: “Không thể đả kích vào tôn giáo dưới mọi hình thức thù địch
cũng như dưới những hình thức khinh bạc chung cũng như riêng, nghĩa là
nói chung không được đả kích vào nó” [62, tr.23]. V.I.Lênin giải thích:
“... sẽ thật là vô lý nếu tưởng rằng người ta có thể đánh tan được những thiên
kiến tôn giáo bằng tuyên truyền không thôi. Nếu quên rằng ách tôn giáo đè
nặng trên loài người chẳng qua chỉ là sản phẩm và là phản ánh của ách áp
bức kinh tế trong xã hội mà thôi, thì như thế là có đầu óc thiển cận tư sản”
[51, tr.174]. V.I.Lênin xác định phương pháp giải quyết vấn đề tôn giáo trên
cơ sở thực tiễn: “Đối với chúng ta sự thống nhất của cuộc đấu tranh thật sự
cách mạng để sáng tạo nên một cảnh cực lạc trên trái đất là quan trọng hơn
sự thống nhất của những người vô sản về cảnh cực lạc trên thiên đường”
[51, tr.174].
V.I.Lênin đã phát triển quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về việc
vận động quần chúng có đạo vào đảng của giai cấp công nhân. Người khẳng
định một linh mục cũng có thể trở thành đảng viên: “Nếu có một linh mục nào
lại cùng đi với chúng ta để cùng hoạt động chính trị, tận tâm làm tròn nhiệm
vụ của mình trong đảng và không chống lại cương lĩnh của đảng, thì chúng ta
có thể kết nạp người ấy vào hàng ngũ Đảng dân chủ - xã hội, bởi vì trong
những điều kiện ấy, mâu thuẫn giữa tinh thần của cương lĩnh đảng ra và các
nguyên tắc của cương lĩnh ấy với những tín ngưỡng, tôn giáo của linh mục đó
có thể vẫn chỉ là mâu thuẫn riêng của người đó, là việc riêng của bản thân
người đó thôi” [52, tr.519]. Hồ Chí Minh luôn thể hiện quan điểm tự do tín
ngưỡng, tôn giáo, coi trọng các giá trị văn hóa, đạo đức tôn giáo, chủ trương
đoàn kết lương giáo thành sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để thực hiện
thắng lợi mục tiêu của cách mạng xã hội chủ nghĩa. Trong phiên họp đầu tiên
Chúa”. Con đường yêu nước mà đồng bào đang đi là hoàn toàn đúng. Tôi
mong các cụ phụ lão, các vị giám mục và các linh mục hăng hái khuyến khích
tín đồ trong mọi công việc ích nước lợi dân” [73, tr.381]. Hồ Chí Minh rất
16
quan tâm đến việc xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ làm công tác vận động
quần chúng tín đồ tôn giáo, coi đó là nhân tố quyết định đến sự thành công
của công tác dân vận, công tác tôn giáo. Người nói: “Ở Việt Nam có vấn đề
tôn giáo, đặc biệt là Thiên Chúa giáo; nơi nào có cán bộ tốt, tổ chức hợp tác
xã đưa lại quyền lợi cho giáo dân thì giáo dân rất đồng tình” [t74, tr.141].
Những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về
vai trò của quần chúng, vận động quần chúng, vận động đồng bào có đạo là
cơ sở lý luận để Đảng Cộng sản Việt Nam xây dựng đường lối, chiến lược,
sách lược cách mạng, quan điểm chỉ đạo trong công tác vận động quần chúng,
vận động tín đồ các tôn giáo trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
* Khái quát về huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình
Huyện Kim Sơn là huyện đồng bằng ven biển duy nhất của tỉnh Ninh
Bình. Kim Sơn nằm ở phía Đông Nam của tỉnh, cách thành phố Ninh Bình 28
km; phía Tây giáp huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hoá), phía Đông giáp huyện
Nghĩa Hưng (tỉnh Nam Định), phía Nam giáp biển Đông. Diện tích đất tự
nhiên của huyện là 214,87 km2, với khoảng 70 km2 vùng bãi bồi ven biển và
khoảng 7 km2 Cồn Nổi. Kim Sơn có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển
nông nghiệp, kinh tế du lịch và vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh.
Huyện Kim Sơn có 27 đơn vị hành chính, 25 xã và 02 thị trấn. Kim Sơn có
dân số trên 180.000 người, mật độ dân số trung bình 796 người/km2.
Huyện Kim Sơn có chiều dài lịch sử đến nay được 187 năm
(1829 - 2016). Dưới sự lãnh đạo của Đảng, ngày 21/8/1945, nhân dân Kim
Sơn tổ chức biểu tình và lật đổ chính quyền của chế độ cũ, thiết lập chính
và có hai tôn giáo là Phật giáo và Công giáo. Tín ngưỡng, tôn giáo ở Kim Sơn
được bảo đảm theo quy định của pháp luật. Các chức sắc, chức việc, nhà tu
hành và tín đồ các tôn giáo phấn khởi, tin tưởng và thực hiện tốt các chủ
trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đoàn kết xây dựng quê
hương, sống “tốt đời, đẹp đạo”.
18
* Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình
Công cuộc khẩn hoang thành lập huyện Kim Sơn năm 1829 đã thu hút
giáo dân từ Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam, dần dần biến nơi đây thành một
trung tâm Công giáo lớn. Đồng bào Công giáo huyện Kim Sơn đã đóng góp
đáng kể cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, xây
dựng chủ nghĩa xã hội. Bên cạnh đó, một số chức sắc, chức việc và giáo dân
đi theo thực dân, đế quốc chống phá cách mạng, dụ dỗ, kích động, cưỡng ép
đồng bào Công giáo di cư vào miền Nam, đã chia rẽ khối đoàn kết dân tộc,
đoàn kết tôn giáo, ảnh hưởng đến sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc,
thống nhất đất nước và đi lên chủ nghĩa xã hội.
Tòa Giám mục Phát Diệm quản lý hoạt động của Công giáo thuộc địa
phận Phát Diệm, trong đó có huyện Kim Sơn. Công giáo ở huyện Kim Sơn
được tổ chức chặt chẽ từ giáo phận, giáo hạt, giáo xứ, giáo họ. Trên địa bàn
huyện có 32 giáo xứ; 01 trung tâm hướng nghiệp và mục vụ; 01 dòng tu là
Hội dòng Mến Thánh Giá Phát Diệm. Năm 2013, huyện Kim Sơn có dân số
183.348 người dân số, trong đó Công giáo có 85.931 tín đồ, chiếm 47,07%
dân số của huyện [103]. Hoạt động của chức sắc, chức việc, tín đồ Công giáo
cơ bản theo đúng pháp luật Nhà nước. Đồng bào Công giáo thực hiện tốt
phương châm sống “tốt đời, đẹp đạo”, góp phần quan trọng trong giữ vững ổn
định chính trị - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế, văn
hóa, xã hội của địa phương.
Trong thời gian qua, hoạt động của Công giáo còn tiềm ẩn những nhân tố
ở các tỉnh, thành trong cả nước. Bộ phận này phải lo toan cho mưu sinh
trong cuộc sống hiện thực, ít có thời gian tham dự các sinh hoạt tôn giáo
nên có biểu hiện khô đạo, nhạt đạo. Tâm thức tôn giáo của một bộ phận
đồng bào Công giáo ở đây đang có chiều hướng phai nhạt trong thực tế vì
phải lo toan cuộc sống thường nhật nơi trần thế, trước sự phát triển của
giáo dục, khoa học, công nghệ và toàn cầu hóa và xu hướng thế tục hóa.
20
Hai là, đại đa số đồng bào Công giáo huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình
là nông dân, sống “tốt đời, đẹp đạo”, một bộ phận có mặc cảm với chế độ
do vấn đề lịch sử để lại.
Năm 2014, dân số ở khu vực thành thị ở huyện Kim Sơn là 12.261
người, tương đương 7,17% tổng dân số, khu vực nông thôn là 158.697 người
tương đương 92,83% tổng dân số [27, tr.21, 25]. Các số liệu trên cho thấy đại
đa số nhân dân huyện Kim Sơn cư trú trên địa bàn nông thôn, đa số làm nông
nghiệp, một bộ phận nhỏ làm trong các ngành công nghiệp, xây dựng và dịch
vụ, đa số cư trú ở quê hương, ảnh hưởng của tập quán, tâm lý tiểu nông, nên
việc truyền đạo, phát triển đạo Công giáo ở huyện Kim Sơn có nhiều thuận
lợi.
Trong lịch sử và hiện nay, đại đa số tín đồ Công giáo ở Kim Sơn sống
“tốt đời, đẹp đạo”, thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ công dân, đóp góp tích cực
trong công cuộc đấu tranh giành độc lập tự do cho dân tộc, thống nhất đất
nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đạo đức Công giáo có
nhiều điểm tương đồng với đạo đức của con người trong xã hội xã hội chủ
nghĩa mà chúng ta đang xây dựng. Huyện Kim Sơn là địa phương tiêu biểu,
dẫn đầu toàn quốc về hiến giác mạc. Đến nay, có 9945 người đăng ký, đã hiến
203 người, đem lại ánh sáng cho 406 người, trong đó gần 100% số người đã
hiến và đăng ký hiến giác mạc là người Công giáo.
Trong lịch sử, một số chức sắc, chức việc, giáo dân có hoạt động cho
đội trưởng, dân quân tự vệ, dự bị động viên. Số lượng đảng viên người
Công giáo ở huyện Kim Sơn là 186 trên tổng số 1266 đảng viên, chiếm tỷ
lệ 14,69% [Phụ lục 6]. Đây là lực lượng quan trọng để xây dựng cốt cán
phong trào trong Công giáo ở huyện Kim Sơn. Đóng góp quan trọng của
đồng bào Công giáo nơi đây là phát huy tinh thần yêu nước, đoàn kết, sống
“tốt đời, đẹp đạo”, giữ vững sự ổn định, phát triển của địa phương.
22
Bốn là, đồng bào Công giáo huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình có quan
hệ với giáo dân, tổ chức Công giáo trong và ngoài nước ngày càng tăng,
tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn.
Trong những năm 1954 - 1955, hơn 30.000 đồng bào Công giáo
huyện Kim Sơn bị các thế lực phản động, thù địch dụ dỗ, cưỡng ép chuyển
cư vào miền Nam. Đại đa số giáo dân Kim Sơn vào sinh sống ở thành phố
Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, một bộ phận đã ra nước ngoài định cư.
Đã và đang có hàng trăm giám mục, linh mục người gốc địa phận Phát
Diệm hoạt động ở trong nước, nước ngoài và ở Tòa thánh Vatican. Đây là
cơ sở cho sự mở rộng quan hệ xã hội của Công giáo huyện Kim Sơn. Trong
xu thế hội nhập và mở rộng quan hệ quốc tế, quan hệ giữa đồng bào Công
giáo huyện Kim Sơn với các chức sắc, giáo dân là người gốc Kim Sơn ở
các địa phương khác trong nước, ở nước ngoài, Tòa thánh Vatican được gia
tăng. Việc phát triển du lịch tại Nhà thờ Phát Diệm là điều kiện gia tăng
quan hệ giữa Tòa Giám mục, đồng bào Công giáo với các tổ chức, giáo dân
và các tôn giáo khác.
Quan hệ giữa Tòa Giám mục Phát Diệm đối với tổ chức, cá nhân
Công giáo trong nước khá nhộn nhịp. Từ năm 2011 đến năm 2014, trung
bình mỗi năm có 110 đoàn khách nước ngoài với 1693 lượt người về huyện
Kim Sơn thăm quan, du lịch; riêng năm 2015 có 2912 lượt người [5], [7],
ở đây có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết.
Theo Từ điển Tiếng Việt (2003) do Hoàng Phê chủ biên, vận động là
“Tuyên truyền, giải thích, động viên làm cho người khác tự nguyện làm việc gì,
thường là theo một phong trào nào đó” [91, tr.1067].
Từ cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: Vận động đồng bào Công giáo ở
huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình là tổng thể các hoạt động của hệ thống chính
trị, bao gồm tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn, tập hợp, tổ chức đồng bào
Công giáo phát huy truyền thống yêu nước, đại đoàn kết toàn dân tộc, sống
24
“tốt đời, đẹp đạo”, góp phần giữ vững sự ổn định và phát triển của địa
phương, khắc phục ảnh hưởng tiêu cực của tín ngưỡng, tôn giáo, làm thất bại
các âm mưu, thủ đoạn lợi dụng vấn đề tôn giáo của các thế lực thù địch.
Vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình thực
chất là tiến hành công tác vận động quần chúng hay công tác dân vận của
Đảng đối với một nhóm xã hội đặc thù là tín đồ Công giáo. Chủ thể tiến hành
vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình là hệ thống
chính trị cấp huyện, xã, lực lượng vũ trang, mọi cán bộ, đảng viên, công chức,
viên chức, đoàn viên, hội viên, các đoàn thể nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực
lượng vũ trang. Mục tiêu vận động đồng bào Công giáo ở huyện Kim Sơn,
tỉnh Ninh Bình nhằm củng cố vững chắc lòng tin của đồng bào đối với Đảng,
đoàn kết đồng bào Công giáo với đồng bào theo các tôn giáo khác và đồng
bào không theo tôn giáo, tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với
nhân dân; tập hợp, vận động giáo dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng
và chính sách, pháp luật của Nhà nước, sống “tốt đời, đẹp đạo”; phát huy tiềm
năng, thế mạnh của họ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm lợi ích
chính đáng của đồng bào Công giáo; đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn
của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề tôn giáo, nhằm phá hoại đoàn kết dân
Đảng, chính quyền địa phương và Đảng ủy Quân sự huyện, chịu sự chỉ đạo về
công tác quân sự, quốc phòng của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Bình. Ngày
10/4/2001, nhân dân và lực lượng vũ trang huyện Kim Sơn vinh dự được
Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân
dân thời kỳ chống Mỹ. Ban Chỉ huy Quân sự các xã, thị trấn là cơ quan quân
sự cấp xã, có chức năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về
công tác quân sự, quốc phòng và một số nhiệm vụ do ủy ban nhân dân các
xã, thị trấn giao; chịu sự chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ công tác quân
sự, quốc phòng của Ban Chỉ huy Quân sự huyện Kim Sơn.
Đồn Biên phòng Kim Sơn được thành lập ngày 28/4/1959. Tổ chức đơn
vị gồm Ban chỉ huy, 03 trạm kiểm soát biên phòng và các đội chức năng,
trong đó có Đội Vận động quần chúng. Đồn Biên phòng Kim Sơn luôn hoàn
thành tốt nhiệm vụ quản lý vùng biên giới biển và địa bàn các xã Kim Đông,
Kim Hải, Kim Trung, thị trấn Bình Minh và khu vực Cồn Nổi. Địa bàn Đồn
Biên phòng Kim Sơn quản lý có 48,5% dân số là đồng bào Công giáo. Ngày
26