B GIO DC V O TO

HC VIN CHNH TR QUC GIA
H CH MINH

HC VIN BO CH V TUYấN TRUYN

NGUYN VIT ANH

Báo đảng địa phơng với việc giữ gìn và
phát huy những giá trị văn hóa truyền thống

Chuyờn ngnh : Bỏo chớ hc
Mó s

: 62 32 01 01

TểM TT LUN N TIN S BO CH HC

H NI - 2016


Công trình được hoàn thành tại
Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Hoàng Đình Cúc
2. PGS.TS. Nguyễn Đức Dũng

Phản biện 1: .........................................................
.........................................................


văn hóa, con người Việt Nam; tuyên truyền nhiệm vụ giữ gìn và phát huy bản sắc
văn hóa tại địa phương; đấu tranh chống sự suy thoái về văn hóa, làm biến dạng
tài sản văn hóa của dân tộc.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, BĐĐP cũng đã bộc lộ nhiều
hạn chế, yếu kém trong thông tin, tuyên truyền, quảng bá việc giữ gìn và phát huy
những giá trị văn hóa truyền thống (GTVHTT). Một số báo chưa nhận thức sâu
sắc và toàn diện về vai trò, vị trí của vấn đề này trong đời sống văn hóa - xã hội
của cộng đồng. Nhiều bài viết trên BĐĐP còn hời hợt, hình thức thiếu tính hấp
dẫn, chưa đáp ứng được nhu cầu của công chúng; thậm chí, một số bài còn phản
ánh không đúng với yêu cầu của nhiệm vụ giữ gìn và phát huy giá trị truyền thống
và văn hóa dân tộc; chưa coi trọng biểu dương, nhân rộng gương điển hình tiên
tiến, những nhân tố tích cực trong học tập, lao động sản xuất, chiến đấu, xây dựng
khối đại đoàn kết tại địa phương. Tính chuyên nghiệp, tính chiến đấu của đội ngũ
phóng viên, biên tập viên trên mặt trận bảo vệ, giữ gìn và phát huy những
GTVHTT, góp phần thực hiện chức năng nhiệm vụ của BĐĐP còn nhiều hạn chế.
Đây là những nguyên nhân dẫn đến hạn chế sức hấp dẫn, chất lượng và hiệu quả
tác động của tờ báo đối với công chúng.
Vì vậy, để nâng cao chất lượng toàn diện của BĐĐP trong việc góp phần
bồi đắp nền tảng tinh thần, động lực và mục tiêu cho quá trình xây dựng và phát
triển kinh tế - xã hội của địa phương, đóng góp cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng
các chuẩn mực giá trị văn hóa thời kỳ CNH, HĐH và HNQT, tác giả luận án lựa
chọn đề tài "Báo đảng địa phương với việc giữ gìn và phát huy những giá trị


2
văn hóa truyền thống" để làm luận án tiến sĩ chuyên ngành Báo chí học.
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ một số vấn đề lý luận và thực
tiễn về BĐĐP giữ gìn và phát huy những GTVHTT; đánh giá thực trạng nhiệm vụ

3
nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; Lý thuyết về chức năng, đối tượng
và cơ chế tác động của báo chí; Lý luận văn hóa Việt Nam: lịch sử hình thành và
phát triển hệ giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
- Luận án dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin:
Phương pháp duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử.
- Các phương pháp tiếp cận của báo chí học, văn hóa học, xã hội học
- Phương pháp phân tích tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu giúp cho tác giả kế
thừa được những kết quả nghiên cứu đã có, góp phần làm cho luận án sâu sắc hơn,
đồng thời có cơ sở cho việc so sánh, đánh giá các kết quả khảo sát để tìm ra những
giải pháp, kết luận khoa học cho vấn đề nghiên cứu, từ đó khẳng định những đóng
góp mới của luận án.
- Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng bảng hỏi: Mục đích sử dụng phương
pháp này là thu thập các nhận xét, đánh giá của cán bộ, phóng viên, cán bộ lãnh
đạo quản lý cơ quan báo chí và công chúng BĐĐP. Nghiên cứu sinh tiến hành
điều tra với hai loại đối tượng sau:
Một là, công chúng báo đảng ở các địa phương
Hai là, cán bộ, phóng viên và cán bộ lãnh đạo quản lý của những báo trong
diện khảo sát
- Phương pháp thu thập ý kiến chuyên gia được sử dụng để thu thập những ý
kiến nhận xét, đánh giá chuyên sâu và có tầm khái quát.
- Phương pháp phỏng vấn sâu được thực hiện với cán bộ lãnh đạo, quản lý
báo chí, tuyên giáo, các chuyên gia, các nhà khoa học về những vấn đề liên quan
đến luận án để thu thập thông tin định tính, có tính cơ bản, hệ thống và chiều sâu
nhằm đánh giá ưu điểm, nhược điểm, xác định giải pháp, nâng cao chất lượng
thông tin giữ gìn phát huy GTVHTT của BĐĐP.
- Các phương pháp phân tích, tổng hợp: Để đánh giá, tổng hợp những kết
quả nghiên cứu nhằm đưa ra những luận điểm cần thiết cho luận án.
5. Đóng góp mới của luận án

nổ các phương tiện truyền thông mạng xã hội, hệ thống BĐĐP vẫn đang phát huy
những ưu thế và khẳng định vai trò của mình trong công tác thông tin, tuyên
truyền, định hướng dư luận xã hội để xây dựng văn hóa, con người ở địa phương
- Giả thuyết thứ hai: Phản ánh sự nghiệp đổi mới về văn hóa do Đảng ta
khởi xướng và lãnh đạo, hệ thống BĐĐP ở nước ta đã có đóng góp quan trọng về
văn hóa, về giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
- Giả thuyết thứ ba: Bên cạnh những thành tựu nổi bật, nhiệm vụ giữ gìn và
phát huy giá trị văn hóa truyền thống của BĐĐP đang bộc lộ những thiếu sót,
nhược điểm cần phải nhanh chóng điều chỉnh, khắc phục, bổ sung để nâng cao
chất lượng và hiệu quả nhiệm vụ này trong tình hình mới.
8. Bố cục của luận án
Ngoài các phần Mở đầu, Tổng quan nghiên cứu, Kết luận, Tài liệu tham
khảo và phụ lục, nội dung chính của luận án được kết cấu gồm 3 chương, 12 tiết.


5
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
1. Những công trình, tài liệu định hướng nghiên cứu chức năng, nhiệm
vụ, vai trò, nội dung, hình thức, của báo đảng địa phương:
Luận án đã trình bày và phân tích một số công trình lý luận về báo chí như:
"Giáo trình cơ sở lý luận báo chí", “Tác phẩm báo chí” của Học viện Báo chí và
Tuyên truyền; “Truyền thông - lý thuyết và kỹ năng cơ bản” của Nguyễn Văn
Dững "Báo chí và đào tạo báo chí Thụy Điển" của Vũ Quang Hào; "Xã hội học
báo chí" của Trần Hữu Quang; "Những vấn đề của báo chí hiện đại" của Hoàng
Đình Cúc, Nguyễn Đức Dũng v.v.. Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng
giúp tác giả Luận án nhận thức một cách có hệ thống và sâu sắc hơn về lý luận báo
chí hiện nay, trên cơ sở đó có thể vận dụng các lý thuyết truyền thông đi sâu
nghiên cứu về vấn đề BĐĐP với việc giữ gìn và phát huy những GTVHTT.
2. Những tài liệu, công trình khoa học nghiên cứu về giá trị văn hóa,
văn hóa truyền thống, giá trị văn hóa truyền thống và sự biến đổi giá trị văn

- Các công trình nghiên cứu về vai trò của BĐĐP đối với một vấn đề cụ thể
của đời sống xã hội. Tổng hợp các vấn đề đó khái quát cho tác giả Luận án bức
tranh tổng thể về vai trò, nhiệm vụ, ưu thế của BĐĐP trong việc đảm nhiệm chức
năng thông tin, hướng dẫn, phân tích các vấn đề đang đặt ra, trong đó có những
vấn đề về văn hoá nói chung và vấn đề bảo tồn, phát huy GTVHTT ở địa phương
nói riêng. Điểm chung của các công trình này là đã bước đầu phân tích những
quan niệm khác nhau về vai trò của BĐĐP với một nhiệm vụ cụ thể.
- Các cuộc hội thảo của các cơ quan nghiên cứu, trường đại học, học viện và
BĐĐP được tổ chức thường xuyên, với những chủ đề cụ thể. Phần lớn các hội
thảo tập trung vào việc đánh giá thời cơ, thách thức, quan điểm, nguyên tắc,
phương pháp, đạo đức nghề nghiệp, trao đổi kỹ năng, bí quyết nghề nghiệp trong
việc làm thế nào để báo chí nói chung, BĐĐP nói riêng; nâng cao hiệu quả thông
tin về những nhiệm vụ mới đặt ra, thông tin về các lĩnh vực khác nhau của đời
sống xã hội…
4. Những công trình, tài liệu về văn hóa truyền thống và xử lý văn hóa
của một số nước liên quan đến đề tài
Tác giả tập trung vào một số nước khu vực Đông Á, đặc điểm của các quốc
gia khu vực này là đa dân tộc, đa văn hóa, đa ngôn ngữ, là những nước nông
nghiệp, đang chuyển thành các nước công nghiệp. Vấn đề giữ gìn và phát huy
những giá trị văn hóa phi vật thể - những sáng tạo tinh thần của dân tộc được quan
tâm, có ý nghĩa thiết thực trong đời sống xã hội của các quốc gia này. Giải quyết
vấn đề “lễ hội truyền thống” và “xã hội hiện đại” nhằm giải quyết các mối quan hệ
xưa và nay, cũ và mới, quá khứ và hiện tại...ra sao là câu hỏi được các nhà nghiên
cứu của Indonexia, Philipin, Thái Lan đặc biệt quan tâm. Kinh nghiệm xử lý mối
quan hệ giữa truyền thống và hiện đại là tài liệu tham khảo góp phần giúp tác giả
luận án nhận định, đánh giá một cách khách quan, toàn diện đối với vấn đề giữ
gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của báo đảng địa phương.
Đánh giá tổng quan
Các công trình liên quan đến luận án mới chỉ dừng lại ở những tiếp cận ban
đầu, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống, chuyên biệt về hoạt

chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; thông tin, tuyên truyền chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị,
nghị quyết, quyết định của cấp ủy, chính quyền và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã
hội của địa phương; đấu tranh chống những âm mưu và hoạt động phá hoại của
các thế lực thù địch, là diễn đàn của nhân dân theo quy định của pháp luật, hoạt
động theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đặt dưới sự lãnh đạo,
chỉ đạo, quản lý trực tiếp của tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương.
1.1.3. Giá trị văn hóa truyền thống
Trên cơ sở làm rõ các khái niệm bộ phận, tác giả luận án xác định: Giá trị
văn hóa truyền thống Việt Nam là tổng thể những sáng tạo về vật chất và tinh


8
thần của dân tộc Việt Nam, được hình thành và phát triển trong quá khứ và hiện
tại, được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác; là nhân tố tiến bộ, tích cực, có
vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đời sống xã hội, góp phần xây dựng
và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, con người
Việt Nam yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, sáng tạo; là cơ sở
để xây dựng và hoàn thiện chuẩn mực giá trị văn hóa và con người Việt Nam đáp
ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.
1.1.4. Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống
Giữ gìn và phát huy những GTVHTT được hiểu theo những ý nghĩa sau:
Thứ nhất, đó là những hành động, việc làm để đưa những GTVHTT vào
thực tiễn xã hội, biến những giá trị đó thành nguồn lực nội sinh, tiềm năng to lớn
góp phần thúc đẩy sự phát triển xã hội, mang lại những lợi ích vật chất và tinh
thần cho con người, thể hiện vai trò của văn hóa đối với sự phát triển kinh tế - xã
hội.
Thứ hai, phải tạo lập được môi trường tốt nhất để những GTVHTT được
nuôi dưỡng, vun đắp, nảy nở và thể hiện vai trò là nền tảng tinh thần trong đời
sống xã hội.

chủ nghĩa xã hội, lối sống lành mạnh, truyền thống tốt đẹp, góp phần thực hiện
mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
- Tham gia phát động và tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, phát hiện,
nêu gương các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến.
- Tổ chức tiếp nhận, xử lý, đăng tải thông tin kịp thời, chính xác; thực hiện
là diễn đàn của nhân dân theo quy định của pháp luật.
- Chủ động đấu tranh kiên quyết, sắc bén với những âm mưu và hoạt động
phá hoại của các thế lực thù địch, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
1.2.2. Báo đảng địa phương là một thiết chế văn hóa
Báo đảng địa phương có nhiệm vụ sáng tạo, truyền bá và tổ chức các hoạt
động văn hóa nhằm khẳng định, tôn vinh, phát triển các GTVHTT đồng thời đáp
ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng. Những tác phẩm báo chí mang
nội dung GTVHTT được đăng tải trên BĐĐP vừa làm nhiệm vụ tuyên truyền, vừa
là kênh thông tin để mỗi địa phương chia sẻ về GTVHTT và phong tục tập quán
của mình, chủ động trong giao lưu, hội nhập để phát triển. Mặt khác, qua thông tin
trên BĐĐP, người dân có điều kiện tìm hiểu, chắt lọc những GTVHTT tốt đẹp,
phù hợp với xu thế phát triển hiện đại để giữ gìn và trao truyền cho các thế hệ mai
sau, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
1.3. VAI TRÒ CỦA BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG VỚI GIỮ GÌN VÀ PHÁT
HUY NHỮNG GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG

1.3.1. Góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của công
chúng địa phương về giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống
Báo đảng địa phương nhận diện và xác định đúng những GTVHTT tiêu
biểu của cộng đồng, của địa phương để thông tin, tuyên truyền đến công chúng;
Chỉ ra được những mặt hạn chế (tiêu cực) của truyền thống đối với công cuộc đổi
mới phát triển đất nước, xây dựng nền văn hoá, con người Việt Nam; Hướng sự



Tham gia giám sát và phản biện xã hội trong lĩnh vực giữ gìn, phát huy
những GTVHTT, BĐĐP cần thực hiện tốt các nguyên tắc sau:
- Đảm bảo sự lãnh đạo của tổ chức Đảng; Không gây trở ngại cho hoạt động
của các cơ quan, tổ chức, cá nhân được giám sát; Đảm bảo dân chủ, khách quan,
công khai và mang tính xây dựng.
1.3.4. Định hướng tư tưởng và dư luận xã hội cho công chúng ở địa


11
phương trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống
Mục đích của định hướng tư tưởng và DLXH cho công chúng là nâng cao
tính tự giác của họ khi tiếp nhận những GTVHTT tốt đẹp của dân tộc, của địa
phương, nâng cao nhận thức, tạo động lực cho những hành động sáng tạo nhằm
xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam trong giai đoạn mới.
Cơ sở định hướng tư tưởng và DLXH là thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ
đạo, tổ chức quản lý hoạt động của các cơ quan chức năng và sự tham gia của
nhân dân vào việc giữ gìn và phát huy những GTVHTT, làm sâu sắc thêm bản sắc
văn hoá dân tộc, bản sắc văn hoá địa phương, tránh hiện tượng cục bộ, địa phương
khi tuyệt đối hoá GTVHTT của địa phương.
1.3.5. Chống những biểu hiện tiêu cực trong quá trình xây dựng, phát
triển văn hoá, con người Việt Nam, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa
truyền thống
Báo đảng địa phương phải tích cực giám sát, phát hiện, đấu tranh chống
tham nhũng, lãng phí, quan liêu và các biểu hiện tiêu cực làm suy thoái GTVHTT
và BĐĐP phải trở thành lực lượng đi đầu trong cuộc đấu tranh này. Để phát huy
lợi thế của mình, BĐĐP cần: Chủ động, đẩy mạnh thông tin tuyên truyền đường
lối, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước về văn hoá, về ý nghĩa
và tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy những GTVHTT; Khẳng định, tôn
vinh cái đúng, cái tốt, cái đẹp, cái tích cực, cao thượng; đấu tranh phê phán, đẩy
lùi cái xấu, cái ác, cái thấp hèn, lạc hậu, hành vi sai trái, lối sống thực dụng, vị kỷ,

dung, sự kiện, như: thông tin, tuyên truyền theo vệt chủ đề gắn với việc thực hiện
nhiệm vụ thường niên của báo; thông tin theo sự kiện thời sự tiêu biểu nhằm cung
cấp thông tin kịp thời, chính xác đáp ứng nhu cầu của công chúng và định hướng dư
luận trước những sự kiện có nhiều cách hiểu, nhiều luồng ý kiến khác nhau; thông
tin theo góc nhìn văn hóa, nhằm hướng công chúng nhận thức vấn đề theo định
hướng; thông tin theo tiêu điểm để quảng bá những giá trị tiêu biểu của địa phương.
Trên cơ sở phân tích một số nội dung trên, tác giả luận án đưa ra khung lý
thuyết phân tích của luận án như sau:
Hà Nội
BĐĐP

-

mới
Hải Phòng
Bắc Ninh
Thái
Nguyên

Vật thể
Phi vật

GTVHTT
thể

Nội dung thông tin
Hình thức thông tin

Giải pháp
kiến nghị

Nghị quyết Đại hội lần thứ XI đã nêu. Trong đó "kế thừa và phát huy những
truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam" nhằm "xây dựng một
xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, vì lợi ích chân chính và phẩm giá con
người", về nguồn nhân lực chất lượng cao - một trong ba đột phá chiến lược nhằm
thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020; chống suy
thoái về đạo đạo đức, lối sống, tệ nạn xã hội, trật tự, kỷ cương xã hội... để đưa nghị
quyết của Đảng vào cuộc sống.
2.2.2. Thông tin về giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa vật thể và
phi vật thể
Theo phân loại cấu trúc của văn hóa, những giá trị văn hóa được chia thành
giá trị văn hóa vật thể và giá trị văn hóa phi vật thể. Tuy nhiên, chúng có mối quan
hệ chặt chẽ với nhau, cùng song song tồn tại trong các sự vật, hiện tượng, tác động
qua lại với nhau. Mỗi di tích, công trình văn hóa do cha, ông để lại đều ẩn chứa
trong nó nhu cầu hoạt động tinh thần nào đó. Chẳng hạn, các di tích lịch sử văn
hóa là sản phẩm vật chất nhưng luôn mang trong mình những biểu hiện tinh thần,
là thông điệp phản ánh sức sáng tạo, ý thức xã hội, đời sống tinh thần của thế hệ
trước lưu truyền cho thế hệ sau. Với khả năng đăng tải thông tin phong phú, đa
dạng, liên tục, BĐĐP có vai trò quan trọng trong việc giữ gìn giá trị văn hóa vật
thể và phi vật thể.
2.2.3. Thông tin về giữ gìn, phát huy giá trị đạo đức truyền thống
Phản ánh đầy đủ, chân thật quan niệm về đạo đức, giữ gìn và phát huy giá trị
đạo đức truyền thống là một thế mạnh của BĐĐP bởi đội ngũ phóng viên BĐĐP
là những người am hiểu các vấn đề trong đời sống xã hội ở địa phương, nắm bắt
được quan niệm, các trạng thái cảm xúc tâm lý chung của cộng đồng, của công


14
chúng địa phương. Có 68.6% số phóng viên, biên tập viên các báo được tác giả
luận án khảo sát cho rằng, giá trị đạo đức truyền thống là chủ đề được chú trọng
phản ánh trên tờ báo của mình. Việc đăng tải những thông tin về giá trị đạo đức

những danh nhân là người địa phương đến với công chúng.
2.2.7. Thông tin chống những hiện tượng tiêu cực, sai trái trong giữ gìn
và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống
Giữ gìn và phát huy những GTVHTT, sáng tạo ra những giá trị văn hóa mới


15
XHCN nhằm làm cho chúng thấm sâu vào đời sống xã hội, vào mỗi con người, trở
thành tâm lý, tập quán tiến bộ, văn minh; mặt khác, phải tiến hành kiên trì, lâu dài
cuộc đấu tranh bài trừ các hủ tục, thói hư, tật xấu, chống mọi âm mưu lợi dụng văn
hóa để thực hiện "diễn biến hòa bình". Mảng đề tài được khai thác, phản ánh
thường xuyên trên BĐĐP là những mặt trái tại các lễ hội truyền thống; sự xuống
cấp về nhân cách, lối sống của cá nhân, lãng phí, rườm rà, mê tín dị đoan trong
việc cưới, việc tang, tín ngưỡng, tôn giáo.
2.3. VỀ HÌNH THỨC THÔNG TIN

Bên cạnh việc lựa chọn nội dung, chủ đề thông tin phù hợp để chuyển tải
đến công chúng nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong giữ gìn, phát huy những
GTVHTT.
2.3.1. Hệ thống chuyên trang, chuyên mục
Căn cứ vào yêu cầu, nội dung phản ánh, các BĐĐP đã xây dựng một số
chuyên mục nhằm thông tin nhiều nội dung khác nhau, trong đó có những chuyên
trang, chuyên mục về văn hóa, giá trị văn hóa truyền thống. Những thông tin liên
quan đến lĩnh vực văn hóa như các hoạt động biểu diễn, sự kiện văn hóa…được
chú trọng phản ánh trên các báo được khảo sát. Các nội dung về những GTVHTT
thường tập trung vào một vài chủ đề, chưa bao quát, phong phú, đa dạng, từ đó
làm hạn chế hiệu quả nhiệm vụ quan trọng này của BĐĐP.
2.3.2. Thể loại
Tác giả phân tích, đánh giá tiêu chí về thể loại sử dụng để thông tin về
những GTVHTT của 04 tờ báo trong diện khảo sát từ nghiên cứu các tác phẩm,

giữ gìn và phát huy những GTVHTT trên BĐĐP, đó là: thông tin, tuyên truyền
các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về văn
hóa, về giữ gìn, phát huy những GTVHTT chưa đều. Chưa có nhiều bài viết hay,
sắc sảo, mang tính phản biện thu hút được sự quan tâm của công chúng. Nhiều bài
viết ca ngợi một chiều về cái đúng, cái tốt, cái đẹp, xong chưa chỉ ra được phải
làm gì để chúng lan tỏa và có sức sống bền vững.
2.5.1.2. Về hình thức thể hiện
Báo đảng địa phương đã xây dựng được hệ thống chuyên trang, chuyên mục
bao quát các vấn đề về xây dựng nền văn hóa, con người Việt Nam, thể hiện nét
đặc thù của từng địa phương. Tuy nhiên, thông tin về GTVHTT còn tản mạn,
thường nằm trong các chuyên trang, chuyên mục khác nhau. Những bài viết nhiều
kỳ về một vấn đề nhưng được đăng tải cách quãng, thậm chí cách nhau cả tháng,
gây khó khăn cho công chúng trong việc theo dõi, tổng hợp thông tin. Thể loại báo
chí được sử dụng còn đơn điệu, nghèo nàn (chủ yếu là tin, bài phản ánh). Các thể
loại chính luận, điều tra, phỏng vấn… ít xuất hiện. Có sự trùng lặp về hình thức
thể hiện, cách đặt tiêu đề trên các báo khảo sát.
2.5.1.3. Về đánh giá của công chúng
Phần lớn công chúng BĐĐP đánh giá cao vai trò của thông tin về giữ gìn,
phát huy những GTVHTT trên BĐĐP,đó là: đã tác động tích cực đến suy nghĩ,
hành động của công chúng, từ các thói quen sinh hoạt hàng ngày, các mối quan hệ
gia đình, xã hội, nơi công tác, đến gia tăng ý thức phòng, chống tệ nạn xã hội,
củng cố tình yêu quê hương, đất nước, giữ gìn, bảo vệ vệ môi trường…
2.5.2. Nguyên nhân của những thành công và hạn chế
2.5.2.1. Nguyên nhân của những thành công
Một là, báo đảng địa phương luôn bám sát tôn chỉ, mục đích, chức năng,


17
nhiệm vụ được giao.
Hai là, báo đảng địa phương đã chủ động, tích cực và thường xuyên tiến

3.1.1. Sự biến đổi giá trị văn hóa truyền thống trong điều kiện kinh tế
thị trường, hội nhập quốc tế
Quá trình chuyển sang nền KTTT định hướng xã hội chủ nghĩa, HNQT đã
tác động mạnh mẽ đến sự biến đổi các giá trị văn hóa truyền thống. Đó là quá trình


18
đan xen, xâm lấn và đấu tranh giữa các mặt tích cực và tiêu cực trong giữ gìn và
phát huy những GTVHTT. Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối
sống trong đảng và trong xã hội có chiều hướng gia tăng. đòi hỏi BĐĐP phải
không ngừng đổi mới, tìm tòi, sáng tạo để đem thông tin đến công chúng đảm bảo
tính khách quan, chính xác, kịp thời.
3.1.2. Cách mạng khoa học và công nghệ, sự đa dạng thông tin
Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đã tạo ra những điều kiện chưa
từng có cho việc sáng tạo và chuyển tải các sản phẩm báo chí đến công chúng.
Nằm trong vòng xoáy bùng nổ thông tin và truyền thông tin, BĐĐP đang đứng
trước những cơ hội và thách thức khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.
3.1.3. Trình độ nhận thức và nhu cầu của công chúng
Do sự khác nhau về nhận thức, nghề nghiệp, độ tuổi, sở thích và các quan hệ
xã hội... nên khả năng tiếp cận, khai thác, sử dụng thông tin của công chúng BĐĐP
cũng rất đa dạng. Thực tế cho thấy, công chúng luôn mong muốn nhu cầu thông tin
của mình được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Trong bối cảnh đó, BĐĐP cần phải vươn
lên để chiếm lĩnh vị trí tiên phong trong mặt trận thông tin ở địa phương.
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÁO ĐẢNG
ĐỊA PHƯƠNG GIỮ GÌN, PHÁT HUY NHỮNG GIÁ TRỊ VĂN HÓA
TRUYỀN THỐNG

3.2.1. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng bộ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả
quản lý nhà nước của chính quyền địa phương
Cấp ủy đảng, chính quyền cần quan tâm sâu sắc, toàn diện, xác định đúng

địa phương
Phóng viên là lực lượng trực tiếp sáng tạo tác phẩm báo chí, là người quyết
định chất lượng nội dung, hình thức tác phẩm. Chất lượng đội ngũ phóng viên,
biên tập viên của BĐĐP được phản ánh qua năng lực làm báo, được tổng hợp từ
các tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm, trách nhiệm xã hội, thái độ, hành vi của họ.
Chú trọng công tác bồi dưỡng và đào tạo, nâng cao tính chuyên nghiệp cho đội
ngũ phóng viên viết về lĩnh vực văn hóa và GTVHTT.
3.2.4. Nâng cao tính hấp dẫn và tầm ảnh hưởng của báo đảng địa
phương trong đời sống xã hội
Kịp thời cung cấp thông tin chính thống, khách quan, trung thực để định
hướng DLXH, chủ động phân tích, chỉ rõ những quan điểm sai trái chống phá
đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xuyên tạc truyền thống
tốt đẹp của dân tộc. Chọn lọc, thẩm định chặt chẽ, đăng tải những thông tin khách
quan, có lý, có tình, có sức thuyết phục cao, phù hợp với thời cuộc, có ý nghĩa đối
với quá trình giữ gìn và phát huy những GTVHTT.
3.2.5. Đẩy mạnh tổ chức các sự kiện hướng vào giữ gìn, phát huy những
giá trị văn hóa truyền thống
Ngoài việc đăng tải các thông tin, tổ chức các chuyên trang, chuyên mục về
giá trị văn hóa truyền thống, BĐĐP cần đẩy mạnh những hoạt động bên ngoài mặt
báo nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp để thực hiện nhiệm vụ giữ gìn, phát huy
những GTVHTT.
BĐĐP có thể tạo lập và duy trì một số loại quỹ nhằm tổ chức các hoạt
động về nguồn, đền ơn đáp nghĩa đối với các đối tượng chính sách, người có
công, những người có hoàn cảnh khó khăn, những học sinh nghèo vượt khó; Phối
hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông tổ chức các hội thảo, tọa đàm chuyên


20
đề về giữ gìn và phát huy những GTVHTT; Tổ chức các cuộc thi viết nhằm thu
hút đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân về chủ đề xây dựng, phát triển văn

tải trên 04 tờ báo được khảo sát, luận án đã có những đánh giá ban đầu về những
đóng góp lớn của BĐĐP. Đó là: đấu tranh kiên quyết chống các yếu tố lạc hậu, lỗi
thời trong truyền thống ảnh hưởng tiêu cực đến xây dựng và phát triển văn hóa,
con người Việt Nam; tuyên truyền, nhân rộng các giá trị văn hóa vật thể, phi vật
thể, giá trị đạo đức truyền thống, người tốt, việc tốt, khơi dậy tinh thần yêu nước,
lòng tự hào dân tộc, cái đúng, cái tốt, cái đẹp...thông qua hoạt động thực tiễn của
cộng đồng, các tổ chức, cá nhân, phát huy GTVHTT lên một tầm cao mới trong
thời đại Hồ Chí Minh.
- Luận án khảo sát, tập hợp ý kiến của đội ngũ phóng viên, biên tập viên,
lãnh đạo cơ quan báo chí nhằm thu thập những thông tin từ các chủ thể sáng tạo
tác phẩm báo chí; đánh giá, phân tích ưu điểm, hạn chế, thuận lợi, khó khăn của
đội ngũ những người làm BĐĐP đáp ứng nhiệm vụ giữ gìn và phát huy những giá
trị văn hóa truyền thống. Bên cạnh những ưu điểm như: bám sát đường lối, nghị
quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy định của địa phương...bám sát
đời sống thực tiễn, thấu hiểu phong tục tập quán của người dân, thì một bộ phận
phóng viên, biên tập viên BĐĐP thiếu hụt các kiến thức lịch sử, văn hóa dân tộc,
kiến thức tổng hợp về lĩnh vực văn hóa…Phát huy những ưu điểm, khắc phục hạn
chế của đội ngũ phóng viên, biên tập viên, nâng cao chất lượng nội dung, hình
thức các sản phẩm báo chí, nâng tầm ảnh hưởng của BĐĐP trong đời sống xã hội
là đòi hỏi khách quan, có tính cấp bách để BĐĐP làm tốt chức năng, nhiệm vụ giữ
gìn và phát huy những GTVHTT.
- Luận án đã xác định một số vấn đề đặt ra với BĐĐP giữ gìn và phát huy
những GTVHTT. Đó là: sự biến đổi những GTVHTT trong điều kiện kinh tế thị
trường, hội nhập quốc tế; sự tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học và
công nghệ đã cho ra đời công cụ, phương tiện mới, đa dạng để truyền tải thông tin,


23
sản phẩm báo chí đến với công chúng, sự cạnh tranh trong việc cung cấp thông tin,
bất cập trong việc kiểm soát, thẩm định thông tin đến "công nghệ" giữ gìn, bảo

vào tư tưởng, tình cảm của cán bộ, đảng viên và nhân dân địa phương; bám sát
những nét đặc thù riêng của địa phương về bản sắc, phong tục, tập quán...là công
cụ tư tưởng, hỗ trợ đắc lực cho sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa
phương, là thiết chế văn hóa hướng các hoạt động văn hóa ở địa phương vào các