SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị Phòng Giáo dục Tiểu học
Mã số: ................................
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lƣợng
sinh hoạt chuyên môn theo mô hình trƣờng học mới trong các trƣờng
tiểu học trên địa bàn tỉnh Đồng Nai
Người thực hiện: Nguyễn Minh Kiếm
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: ........................
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác: Giáo dục
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN
Mô hình
Phần mềm
Phim ảnh
Hiện vật khác
Năm học: 2015 - 2016
1
7. Chức vụ: Phó Trưởng phòng Giáo dục tiểu học
8. Đơn vị công tác: Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai
4
I. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Đại học Sư phạm
- Năm nhận bằng: 1996
- Chuyên ngành đào tạo: Toán học
II. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Quản Lý Giáo dục Tiểu học
Số năm có kinh nghiệm: 27 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+ Một số biện pháp nâng cao chất lượng phong trào Xây dựng trường học Xanh
- Sạch - Đẹp.
+ Đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong quản lí và giảng dạy.
5
các cán bộ, giáo viên nắm cụ thể hơn yêu cầu, nhiệm vụ công tác của đơn vị, cá nhân
mình; đánh giá được chất lượng công tác của cá nhân, tập thể trong thời gian qua; trao
đổi, bàn biện pháp để thực hiện hiệu quả hơn những nhiệm vụ trong thời gian tới; đây
7
cũng là dịp để chia sẻ, học tập những kinh nghiệm hay của những cá nhân tiêu biểu
trong đơn vị và trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc của các thành viên; từ
đó có được định hướng giải pháp đúng đắn và phù hợp hơn với tình hình thực tế đơn
vị.
Xuất phát từ thực tế nhiều đơn vị trường học trên địa bàn, cán bộ quản lí rất
quan tâm, chỉ đạo sâu sát mọi hoạt động chuyên môn nên chất lượng giáo dục và các
hoạt động khác của trường được vững chắc và phát triển qua từng năm, đồng thời đạt
được nhiều kết quả rất khả quan. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số đơn vị do
cán bộ quản lí chưa sát sao với công tác chuyên môn, nên chất lượng chuyên môn còn
rất thấp, chưa xứng tầm với các đơn vị bạn trong địa bàn.
Mặt khác, việc tổ chức giảng dạy theo mô hình trường học mới Việt Nam
(VNEN) được triển khai thực hiện thí điểm và nhân rộng đại trà trong các năm qua ở
một số trường tiểu học của các tỉnh thành trong cả nước, dù không còn mới mẻ nhưng
trong quá trình thực hiện vẫn còn không ít khó khăn cho cán bộ quản lí và giáo viên
8
trong quá trình quản lí và giảng dạy. Làm thế nào để giúp cán bộ quản lí và giáo viên
cùng trao đổi, chia sẻ để thực hiện hiệu quả mô hình, đồng thời phát huy tối đa hiệu
quả của mô hình trường học mới này trong các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh, đó là
điều mà tôi luôn trăn trở suy nghĩ. Từ lý do trên, với vai trò một người lãnh đạo, quản
từng bước đáp ứng yêu cầu dạy và học.
10
2. Khó khăn
- Một số CBQL chưa thật nhiệt tình, tâm huyết với công việc, chưa chủ động
trong công tác.
- Một số giáo viên chưa nhìn nhận một cách đúng đắn về vai trò, ích lợi của
việc thực hiện mô hình trường học mới nên chưa tích cực trong các hoạt động; vì thế
mà một số hoạt động giáo dục tổ chức cho học sinh tham gia học tập còn đơn điệu,
cứng nhắc, chưa tạo được hứng thú cho học sinh tích cực tự học và tham gia các hoạt
động. Ngoài ra, còn có tư tưởng xem nhẹ các buổi sinh hoạt chuyên môn, chưa thực
sự tích cực, ít phát biểu trong các buổi sinh hoạt, thường sinh hoạt chuyên môn theo
hướng triển khai một chiều từ trên xuống, trên nói sao dưới làm vậy.
- Việc huy động các nguồn lực trong nhân dân còn hạn chế; công tác xã hội hoá
giáo dục tuy có phát triển hơn so với những năm học trước nhưng chưa đáp ứng đầy
đủ nhu cầu cần thiết cho công tác giáo dục.
11
II. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận
Một trong những nhiệm vụ của ngành Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai nói riêng
và toàn diện, luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm,... để đạt
13
được những yêu cầu trên thì không thể không kể đến việc giáo viên trao đổi học tập
lẫn nhau thông qua các lần sinh hoạt chuyên môn từ tổ khối đến cấp trường, liên
trường, cụm trường và cấp huyện, tỉnh.
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Từ thực tế trên, tôi đã đề ra các biện pháp phát huy những thuận lợi và khắc
phục các khó khăn tồn tại, từng bước nâng cao chất lượng chuyên môn ở cơ sở theo
mô hình trường học mới thông qua các biện pháp cụ thể sau:
a) Chú trọng công tác tổ chức quán triệt và xây dựng kế hoạch thực hiện
các văn bản về đổi mới công tác quản lí, nâng cao chất lƣợng giáo dục
Thực hiện các văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT; Ban quản lý dự án Trung
ương, UBND tỉnh Đồng Nai về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học; hướng dẫn
thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành về đổi mới công tác quản lí, nâng cao
chất lượng dạy - học, đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học,.... Ngành giáo dục
tỉnh đã xây dựng kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh Đồng Nai để chỉ đạo
14
các đơn vị tổ chức thực hiện. Từ kế hoạch của ngành giáo dục tỉnh, các đơn vị Phòng
Giáo dục và Đào tạo các huyện, thị, thành phố căn cứ vào tình hình thực tế đơn vị xây
dựng kế hoạch nhiệm vụ năm học của địa phương chỉ đạo các trường học xây dựng kế
hoạch tổ chức thực hiện thật cụ thể, khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của từng
đơn vị.
16
Ngoài ra, việc mở các chuyên đề về đổi mới công tác quản lí, đổi mới PPDH,
nâng cao ứng dụng CNTT trong quản lí và soạn giảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt
hội đồng, sinh hoạt chuyên môn, sinh hoạt tổ khối,…. cũng là một trong những vấn đề
mà tôi hết sức quan tâm, chỉ đạo các địa phương tích cực thực hiện để đáp ứng kịp
thời cho việc nâng cao chất lượng giáo dục ở các đơn vị trường học; từng bước làm
cho sinh hoạt chuyên môn nhà trường, tổ khối đi vào thực chất, đúng hướng, ngắn
gọn, hiệu quả, phát huy hết sự sáng tạo và năng lực của các thành viên trong mỗi đơn
vị trường học.
c) Xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, định hƣớng các nội dung sinh hoạt chuyên
môn đi sâu vào trọng tâm, đặc thù của mô hình trƣờng học mới
- Việc xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn
Hàng năm, tôi xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn cấp cụm trường, với 2
loại hình sinh hoạt là sinh hoạt cấp Cụm do phòng GDTH chủ trì mỗi năm 4 lần (mỗi
học kỳ 2 lần) và sinh hoạt liên trường gồm các trường gần nhau phối hợp tổ chức với
17
sự hỗ trợ của phòng GDTH; cụ thể qua các văn bản số 2457/KH-SGDĐT ngày
21/10/2014 và văn bản số 106/KH-SGDĐT ngày 19/01/2015 về việc sinh hoạt chuyên
môn Cụm, các trường tham gia mô hình trường học mới tại Việt Nam.
+ Trên cơ sở thực hiện công văn số 56/GPE-VNEN ngày 08/4/2013 của Ban
Quản lý Dự án trung ương về việc Hướng dẫn thực hiện Kế hoạch kinh phí Dự án
thường nội dung sinh hoạt chuyên môn về nội dung phương pháp dạy - học được tổ
chức thông qua hoạt động dự giờ, nghiên cứu bài học với 4 bước:
+ Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị;
+ Tổ chức dạy - học minh họa, dự giờ và suy ngẫm;
+ Thảo luận chung;
+ Áp dụng vào thực tiễn.
Tùy vào thời điểm, thời gian và tình hình thực tế để tổ chức buổi sinh hoạt
chuyên môn theo nghiên cứu bài học hiệu quả, có thể trong buổi sinh hoạt đó chỉ tập
trung cho việc dự giờ, nghiên cứu bài học; hoặc có thể kết hợp việc sinh hoạt chuyên
môn theo nghiên cứu bài học với các nội dung sinh hoạt chuyên môn khác về đổi mới
tổ chức lớp học; đổi mới đánh giá học sinh; đánh giá công tác đã thực hiện; trao đổi
bàn phương hướng tháng tiếp theo hoặc hai tuần tiếp theo; thảo luận một số nội dung
chuyên môn (cái hay, cái tồn tại còn vướng mắc).
20
- Nội dung sinh hoạt
+ Nhận định các hoạt động giáo dục và hoạt động dạy học, đánh giá kết quả
giáo dục, kết quả dạy và học;
+ Thảo luận chuyên môn, đưa phương hướng hoạt động và bàn luận các nội
cùng quan trọng trong việc giúp GV thực hiện đổi mới phương pháp, hình thức dạy
học phát huy tính tích cực, chủ động của người học; các hoạt động trao đổi, chia sẻ
chỉ tập trung vào hoạt động học của học sinh để GV nhìn nhận và điều chỉnh quá trình
dạy của mình, không tập trung vào việc đánh giá GV hay đánh giá tiết dạy mà là dịp
22
để GV trao đổi, chia sẻ những ý tưởng về đổi mới phương pháp, hình thức dạy - học,
từ đó có nhiều hình thức tổ chức thực hiện giúp GV vận dụng, học hỏi đồng nghiệp để
nâng cao tay nghề của bản thân, tăng tư vấn, thúc đẩy, giúp đỡ giáo viên tiến bộ hơn.
Trong khi dự giờ, người dự giờ phải luôn quan sát một cách tỉ mỉ thái độ, nét
mặt, hành vi, lời nói, cử chỉ, sự quan tâm của học sinh đối với bài học, mối quan hệ
tương tác giữa các học sinh, việc làm và sản phẩm học tập của học sinh; đồng thời suy
ngẫm về tiết dạy nhằm trả lời các câu hỏi: học sinh có năm được yêu cầu của hoạt
động học tập không? Học sinh có tự học, tích cực tham gia các hoạt động học được
không? Nhóm trưởng điều hành nhóm hoạt động thế nào? Các thành viên trong nhóm
hoạt động ra sao?... là cơ sở cho việc sẽ trao đổi, chia sẻ sau khi dự giờ để giúp GV có
những hình thức, phương pháp dạy học hiệu quả hơn.
+ Đánh giá công tác đã thực hiện: Trong các buổi sinh hoạt, trao đổi thông tin
hai chiều là điều rất cần thiết, nó góp phần quyết định chất lượng của một buổi sinh
hoạt chuyên môn thành công. GV cùng người chủ trì buổi sinh hoạt trao đổi, nhận xét,
23
đánh giá, rút kinh nghiệm. Tổ khối trưởng định hướng cho GV bằng những gợi ý liên
quan nội dung đánh giá để GV mạnh dạn nêu, từ đó các thành viên trong tổ thảo luận
đóng góp, thống nhất ý kiến, đề ra các giải pháp khắc phục.
25