MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO
VIÊN TRONG NHÀ TRƯỜNG THCS
I - ĐẶT VẤN ĐỀ
Đội ngũ giáo viên (GV) có vai trò rất quan trọng việc thực hiện nhiệm vụ
Giáo dục của Đảng. Họ là những người thực thi những nhiệm vụ, các kế hoạch
của đơn vị, họ quyết định chất lượng giáo dục đào tạo của một nhà trường. Bàn
về vị trí vai trò của người thầy giáo, trong sự nghiệp giáo dục, cố Thủ tướng
Phạm Văn Đồng viết “Thầy giáo là nhân vật trung tâm trong nhà trường, là
người quyết định đào tạo nên những con người mới XHCN”. Thủ tướng còn chỉ
rõ thêm “ Vấn đề lớn nhất trong giáo dục của ta hiện nay là tạo điều kiện thuận
lợi nhất để đội ngũ GV dần dần trở thành một đội quân đủ năng lực, đủ tư cách
làm tròn sứ mệnh của mình. Chất lượng giáo dục trước mắt và tương lai tuỳ
thuộc vào đội ngũ này. Cho nên lo cho chất lượng, lo cho CCGD thì khâu quan
trọng bậc nhất là lo cho đội ngũ GV. Phải thực sự lo và có một biện pháp từ Bộ
đến địa phương. Bộ phải coi đây là công tác trọng yếu nhất, phải kiên trì làm
trong nhiều năm, phải làm cho GV có đạo đức tốt hơn, có ý thức với nghề, có
tâm hồn với trẻ. Không có GV tốt thì không có nhà trường tốt, không có giáo
dục tốt thì không có chất lượng cao. Muốn đạt được như vậy điều quan trọng
trước tiên là phải lo bồi dưỡng đội ngũ GV của ta làm sao để có đủ trình độ về
chính trị, nghiệp vụ văn hoá để ngày mai dạy tốt hơn bây giờ”.
Nghị quyết TƯ 2 khoá VIII của Đảng đã khẳng định “Giáo dục đào tạo
là quốc sách hàng đầu”. Vấn đề trên đòi hỏi chúng ta - Những nhà làm công tác
quản lý phải nhận thức sâu sắc là phải bồi dưỡng đội ngũ GV mới đáp ứng được
công cuộc CNH - HĐH đất nước.
Nghị quyết thứ lần thứ 2 BCH TƯ Đảng khoá VIII đã chỉ rỏ: “ Đội ngũ
GV vừa thiếu, vừa yếu, nhìn chung chất lượng GV chưa đáp ứng yêu cầu phát
triển GD - ĐT trong giai đoạn mới”.
+ TB: 4
đạt 18,2%
+ TB yếu: 2 đạt 9%
* Một số nhận định về đội ngũ:
- Thuận lợi:
Đội ngũ có phẩm chất đạo đức tốt, có tinh thần trách nhiệm , yêu nghề, nhiệt
tình công tác, hầu hết được đào tạo chính quy và phần lớn đạt chuẩn trở lên, có
chí tiến thủ, khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ được giao.
- Khó khăn:
+ Trường thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn, số lớp ít (8 lớp, 2 lớp/ khối)
nên cường độ làm việc của GV lớn, nhất là khâu soạn bài. Cơ cấu đội ngũ
không đồng bộ, một số GV không thuộc hệ đào tạo phải dạy chéo môn ( Môn
Thể dục)
+ Một số GV mới ra trường chưa được bồi dưỡng thay sách, loại hình
đào tạo đa dạng nên gặp nhiều trở ngại trong công tác dạy học.
+ Một số GV lớn tuổi, sức khỏe không đảm bảo, chủ nghĩa kinh nghiệm
còn nặng, ít có nhu cầu học tập nâng cao kiến thức, do đó thực hiện chương
trình đổi mới giáo dục phổ thông còn hạn chế.
III-XÁC ĐỊNH TIÊU CHUẨN NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC BỒI DƯỠNG
CỦA NGƯỜI GV TRONG NHÀ TRƯỜNG THCS.
1-Tiêu chuẩn của người giáo viên trong xã hội hiện nay:
- Trước tiên người GV phải là người công dân tốt, có đầy đủ phẩm chất
“Tài và Đức”. Đây là hai mặt để tạo nên nhân cách con người phát triển toàn
diện. Người GV phải có trình độ sư phạm tối thiểu: CĐSP trở lên đối với bậc
+ Nắm chương trình, SGK từng môn, từng lớp, nắm chuẩn kiến thức, kỉ
năng từng môn, từng chương, từng phần .
+ Xác định đúng, đủ mục tiêu bài dạy.
+ Truyền thụ rỏ ràng chính xác , có hệ thống kiến thức cơ bản bài dạy.
+ Tổ chức và sử dụng phương pháp dạy học, phương tiện dạy học hiện
đại, linh hoạt phù hợp với nội dung bài học và đặc trưng bộ môn.
+ Đánh giá đúng khả năng của học sinh, chấm bài, cho điểm đánh giá học
sinh chính xác, công bằng, khách quan.
- Hoạt động nghiệp vụ của GV được thể hiện qua 3 khâu cơ bản: Soạn
bài- lên lớp- chấm chữa, đánh giá xếp loại học sinh. Ba khâu này tạo thành một
chu trình khép kín công việc của người thầy. Vì thế, khâu nào cũng rất quan
trọng không thể xem nhẹ. Vì vậy, người cán bộ quản lí phải biết tiếp sức cho
GV cả 3 khâu: Soạn bài ( thiết kế xây dựng bài soạn điển hình cho từng kiểu
dạng bài), lên lớp ( qua thao giảng dự giờ), chấm chữa xếp loại học sinh ( qua
việc kiểm tra thực hiện quy chế chuyên môn). Muốn tiếp sức bồi dưỡng kịp thời
cho đội ngũ, người cán bộ quản lí phải làm tốt công tác kiểm tra nội bộ trường
học.
IV.MỘT SỐ GIẢI PHÁP BỒI DƯỠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
GV CỦA NGƯỜI CÁN BỘ QUẢN LÍ.
1-Xác định đúng tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng cán bộ GV.
Đội ngũ GV là lực lượng lao động chủ yếu, giử vai trò quan trọng có tính chất
quyết định đến sự thành công của nhà trường. Thế nhưng trên thực tế đội ngũ
GV nói chung còn gặp khó khăn và nhiều mặt hạn chế trước yêu cầu đổi mới
của sự nghiệp giáo dục . Trước tình hình đó, việc chăm lo bồi dưỡng nâng cao
chất lượng đội ngũ GV có đủ phẩm chất năng lực công tác là vấn đề quan trọng
đối với người Hiệu trưởng trong nhà trường THCS nói riêng, trong nhà trường
4-Thực hiện nề nếp sinh hoạt chuyên môn và đa dạng hoá các loại
hình bồi dưỡng, tự bồi dưỡng cho đội ngũ.
4-1:Thực hiện có nề nếp sinh hoạt chuyên môn ở HĐSP và tổ chuyên
môn:
Tổ chuyên môn đóng vài trò hết sức quan trọng trong nhà trường nếu được
sinh hoạt tốt thì rất có tác dụng thiết thực trong công tác bồi dưỡng đội ngũ, nếu
sinh hoạt qua loa, chiếu lệ thì sẽ trở thành hình thức, ít hiệu quả. Trước đây,
sinh hoạt chuyên môn thường nặng về đánh giá kiểm điểm, như vậy không đem
lại hiệu quả thiết thực cho GV và lảng phí thời gian .
Để nâng cao chất lượng đội ngũ GV, là người HT phải biết định rỏ cụ
thể nội dung sinh hoạt chuyên môn, giành thời gian ưu tiên cho việc giải quyết
những vướng mắc trong chuyên môn, tổ chức đúc rút kinh nghiệm về xây dựng
giáo án bài soạn, về dự giờ thăm lớp, thao giảng giờ dạy. Nội dung sinh hoạt tổ
cần đi sâu ôn lại, có dạy minh hoạ lại các chuyên đề, từ đó góp ý hoàn chỉnh
chuyên đề rồi mới áp dụng đại trà.
4-2: Đa dạng hoá các loại hình bồi dưỡng - Tự bồi dưỡng cho đội ngũ:
- Bồi dưỡng theo chuyên đề do Phòng GD-ĐT tổ chức
- Tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm và tham gia hội thảo về đổi mới
phương pháp dạy học từng bộ môn, để nắm bắt một cách tường minh về phương
pháp giảng dạy .
- Sau mỗi lần tiếp thu chuyên đề về trường, BGH cùng tổ trưởng đi sâu
nghiên cứu kỉ chuyên đề, bàn bạc và thống nhất phương án triển khai, đồng thời
cử GV dạy giỏi hoặc giáo viên có năng lực khá dạy mẫu, để đội ngũ nắm bắt cụ
thể hơn về tinh thần của chuyên đề.
- Mỗi một chuyên đề như vậy yêu cầu GV xem xét nghiên cứu và qua
thực tế để rút ra những ưu điểm và tồn tại . Đây cũng là hình thức tự học, tự bồi
dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho mỗi GV.
nghiêm túc thực hiện khá tốt. Đặc thù trường có số lớp ít, GV trong một khối ít
nên rất hạn chế về trao đổi về chuyên môn nghiệp vụ. Qua sinh hoạt chuyên
môn (SHCM) liên trường nhằm tháo gỡ những vứng mắc khó khăn và học tập
kinh nghiệm của trường bạn. Do vậy, ngoài lịch của Phòng, trường chủ động
liên hệ với trường bạn cùng hợp tác tổ chức SHCM các trường trong cụm để
nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ.
7- Làm tốt công tác kiểm tra nội bộ trường học:
- Đây là hoạt động không thể thiếu trong một nhà trường góp phần tích
cực trong việc bồi dưỡng GV. Kiểm tra không ngoài mục đích là để nắm bắt
tình hình đội ngũ, đánh giá chất lượng đội ngũ, từ đó có kế hoạch bồi dưỡng
cho họ, tiếp sức cho họ hoàn thành nhiệm vụ. HT phải làm tốt công tác kiểm tra
nội bộ trường học. Cụ thể:
+Lên kế hoạch kiểm tra (Năm, tháng, tuần) phù hợp tình hình thực tại của
đơn vị. Kế hoạch kiểm tra phải bám sát Hướng dẫn nhiệm vụ năm học của
Ngành.
+ Thành lập Ban kiểm tra nội bộ trường học, phân công rõ người, rõ việc
và thực hiện kiểm tra theo kế hoạch.
+ Kiểm tra phải thực hiện theo một chu trình khép kín: Thông báo kế
hoạch kiểm tra - Kiểm tra - Xữ lý thông tin kiểm tra - Trả thông tin cho đối
tượng kiểm tra - Thông báo kết quả kiểm tra trong HĐSP.
8- Làm tốt công tác thi đua khen thưởng:
- Muốn nâng cao chất lượng đội ngũ, tạo chất xúc tác cho đội ngũ luôn
luôn tự học, tự rèn, tự phấn đấu để nâng cao trình độ hoàn thành tốt nhiệm vụ
được giao người HT phải làm tốt công tác thi đua khen thưởng trong đơn vị.
- Xây dựng tiêu chí thi đua sát đúng phù hợp đồng thời định ra mức
cao đẳng và 2 Trung cấp. Đã kết nạp thêm 1 Đảng viên nữa là 10 đ/c. Trong
đó, ba Đảng viên có trình độ TCCT.
- Trong năm học này, Phòng thanh tra chuyên đề trường về thực hiện
cuộc vận động “Hai không” và xây dựng chuẩn quốc gia. Kết quả, Ngành nhận
xét, đánh giá khá tốt về kế hoạch, triển khai thực hiện của nhà trường, của GV,
không có CB-GV-NV bị nhắc nhở phê bình.
- Kết quả thi đua cuối năm, trường có: 5 CSTĐ cơ sở đạt 22,7%%, 11
LĐTT đạt 50%, 6 HTNV đạt 27,3%. Trường tự nhận đạt danh hiệu tập thể lao
động Tiên tiến. Các tổ chức đoàn thể trong nhà trường đều đạt danh hiệu vững
mạnh, riêng Liên đội được Hội đồng đội huyện xếp loại vững mạnh xuất sắc.
- Xếp loại năng lực sư phạm đội ngũ:
+ Loại tốt:
6 đạt 27,3%
+ Loại khá: 15 đạt 68,2%
+ Loại TB:
1 đạt 4,5%
+ Không có yếu.
- Xếp loại công chức:
+ Loại xuất sắc: 6 đạt 27,3%
+ Loại khá:
+ Loại TB:
15 đạt 27,3%
1 đạt 4,5%. Không có kém.
trưởng linh hoạt, sáng tạo, kiên trì và phải biết vận dụng sức mạnh tổng hợp
trong quá trình bồi dưỡng. Bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ là trách
nhiệm của các cấp, trong đó vai trò của người Hiệu trưởng là điều kiện tiên
quyết.
Văn Thuỷ, ngày 20 tháng 5 năm
2008
Người viết
Lê Quý Thành