SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
“RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH”

TaiLieu.VN

Page 1


I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Ở Tiểu học, từ chưa biết đọc tới biết đọc chữ, học sinh đã trải qua một bước nhảy
vọt về chất để thoát khỏi nạn mù chữ. Do đó đọc thông, viết thạo là hai kĩ năng đầu tiên
nhà trường phải phấn đấu rèn luyện cho học sinh. Suốt thời gian học tập từ nhỏ tới lớn,
học sinh sử dụng hoạt động đọc nhiều nhất. Hoạt động đọc chỉ xảy ra khi người đọc nắm
được chữ viết. Tập đọc là phân môn có tầm quan trọng đặc biệt trong môn Tiếng Việt. Nó
là tiền đề để giúp các em học tốt các phân môn khác của môn Tiếng Việt đó là: Kể
chuyện, Chính tả, Tập làm văn, Luyện từ và câu, Tập viết.
Ở lớp 1 học sinh chỉ mới được học đọc vần, tiếng, từ, câu và đoạn văn ngắn. Lên
lớp 2, yêu cầu đọc được nâng dần về tốc độ đạt khoảng 50 tiếng/1 phút, đọc rõ ràng, rành
mạch, biết hiểu và cảm nhận văn bản, cao hơn nữa là bước đầu biết đọc diễn cảm. Thông
qua việc dạy tập đọc để giúp học sinh tiếp cận với tri thức, rèn luyện các thao tác tư duy,
bồi dưỡng
tình yêu Tiếng Việt và giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt.
Để đạt được mục tiêu trên giáo viên cần phải sử dụng những biện pháp nào? Bắt
nguồn từ thực tiễn dạy học tôi có suy nghĩ: Có nâng cao chất lượng của phân môn tập đọc

TaiLieu.VN

Page 2

Page 4


- Đặc biệt do ảnh hưởng của phương ngữ các em hay sai lỗi phát âm giữa thanh
ngã/thanh hỏi, thanh ngã/thanh nặng.

B. NHỮNG BIỆN PHÁP CỤ THỂ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG RÈN KĨ
NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH

1. Khảo sát thực tế:
Để quan tâm được tới từng đối tượng học sinh việc đầu tiên tôi làm khi tiếp nhận
lớp mới là khảo sát thực tế: Kiểm tra việc đọc của các em qua một bài văn ngắn. Kết
quả cụ thể như sau:

Tổng

TaiLieu.VN

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

Page 5


số học Số

40,6%

7 em

21,8%

2. Nắm vững yêu cầu của tiết học
Ở trường tiểu học, phân môn Tập đọc có nhiệm vụ rèn kĩ năng đọc. Trước tiên là rèn
yêu cầu đọc thành tiếng với các mức độ đọc đúng, đọc rõ ràng rành mạch, đọc thông
thạo và lưu loát. Bên cạnh đó là yêu cầu đọc hiểu. Ngoài ra, yêu cầu đọc diễn cảm với
quan niệm: đọc diễn cảm là một hình thức đọc thơ văn của thầy và trò nhằm mục đích rèn
luyện kĩ năng đọc và kĩ năng cảm thụ văn học cho học sinh. Đọc diễn cảm tốt tức là
truyền được một phần nội dung và cảm xúc bài văn tới người nghe mà chưa cần giảng.
Thông qua đọc các bài văn thơ trong chương trình, học sinh được tiếp xúc với ngôn ngữ
nghệ thuật và cảm thụ được cái hay, cái đẹp của văn chương. Như vậy đọc diễn cảm
không chỉ đơn thuần thuộc phạm trù ngôn ngữ mà còn thuộc phạm trù văn học, phạm trù
thẩm mĩ.

TaiLieu.VN

Page 6


Xét ở cách đọc có thể chia ra: đọc thành tiếng và đọc thầm.
Những yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng đọc là khả năng hoạt động của cơ quan thị giác
và cơ quan phát âm, trình độ am hiểu về đề tài sẽ đọc, năng lực cảm thụ văn học, các kĩ
thuật xử lí giọng đọc để diễn đạt cảm xúc.
Đọc thành tiếng là hoạt động chuyển các kí hiệu chữ viết trong văn bản thành dòng âm
thanh vang lên trong không khí. Xét về đối tượng đọc có thể chia ra: đọc cá nhân và đọc
đồng thanh (của nhiều người), xét về mặt chất lượng đọc có thể chia ra: đọc thông thường

ât/âc, ăt/ăc; tiếng có thanh ngã/thanh hỏi, thanh ngã/thanh nặng (do ảnh hưởng của
phương ngữ).

TaiLieu.VN

Page 8


Ví dụ:

“nhất định” đọc là “nhấc định”
“trìu mến” đọc là “chìu mến”
“bắt đầu” đọc là “bắc đầu”
“sẽ” đọc là “xẽ”
“nặng trĩu nỗi buồn” đọc là “nặng trỉu nổi buồn”
“buồn bã” đọc là “buồn bạ”
“lặng lẽ” đọc là “lặng lẹ”
(Bài Bàn tay dịu dàng – Tiếng Việt 2 tập 1, trang
166)

Để sửa sai cho học sinh tôi cho 2 em ngồi cạnh nhau, em đọc tốt đọc trước, em đọc
yếu nghe bạn đọc rồi đọc theo.
Hầu hết học sinh đã biết đọc to, rõ ràng, biết ngắt nghỉ ở chỗ có dấu câu, nhưng khi
đọc những câu dài không có dấu phẩy ngăn cách giữa các cụm từ các em thường tỏ ra
lúng túng. Với đối tượng này tôi ghi sẵn các câu khó cần luyện đọc ra bảng phụ, đọc mẫu
giúp học sinh tìm ra cách đọc cho mình.

TaiLieu.VN

Page 9

cảm thì chú ý đến cảm xúc của tác giả (vui, buồn, giận dữ, hài hước,…). Với kiểu câu hỏi
thì cần lên giọng ở cuối câu, nhấn giọng ở các từ để hỏi. Với kiểu câu cầu khiến giọng
đọc cao hơn và nhấn giọng ở các từ cầu khiến.
Tôi giúp học sinh nắm cách đọc đặc trưng của từng loại văn bản. Chẳng hạn với thể
thơ lục bát các em đọc giọng êm, nhẹ, nhấn giọng ở các tiếng gieo vần. Với những bài
văn xuôi chú ý ngắt hơi theo ý mạch văn dựa vào dấu câu.
Để giúp các em đọc hiểu tôi cho các em đọc nhẩm, đọc thầm. Trong quá trình học
sinh đọc nhẩm, đọc thầm giáo viên phải kiểm tra, đánh giá được kết quả hoạt động đọc
thầm của các em để giúp đỡ, uốn nắn. Trước khi đọc thầm tôi thường giao kèm nhiêm vụ
nhằm định hướng đọc hiểu (đọc để biết – hiểu – nhớ điều gì?). Cũng có thể cho học sinh
đọc đồng thanh nhịp nhàng, vừa phải (tránh đọc quá to) ở những bài học thuộc lòng để
học sinh chóng thuộc bài. Đọc thầm giúp học sinh tập trung suy nghĩ để hiểu, do đó tôi
rèn luyện nhiều cho học sinh kết hợp với phần tìm hiểu bài.

TaiLieu.VN

Page 11


Để giúp học sinh hiểu nghĩa từ khó trong bài giáo viên cần giải nghĩa bằng nhiều cách:
cho học sinh đọc chú giải (nếu có) rồi tìm từ trái nghĩa, thay thế từ đó bằng một từ đồng
nghĩa, đặt câu với từ đó… Giáo viên nêu tác dụng của từ đó trong văn cảnh cụ thể, hướng
vào chủ đề bài học, tránh quá rộng, quá sâu, vượt quá trình độ của các em.
Ví dụ: Để giúp học sinh hiểu nghĩa từ “hoành hành” trong bài “Ông Mạnh thắng Thần
Gió” tôi cho học sinh
- Đọc chú giải
- Đặt câu có từ “hoành hành”
Giáo viên giảng: Ngỡ rằng rời hang núi về đồng bằng cuộc sống của loài người sẽ gặp
nhiều thuận lợi hơn. Nhưng không! Cuộc sống của loài người vẫn chưa yên ổn khi gặp
phải Thần Gió.

III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Trên đây là những biện pháp mà tôi đã thực hiện trong quá trình dạy học phân môn
Tập đọc lớp 2 và thấy có kết quả khả quan. Đặc biệt càng gần cuối năm học kĩ năng đọc
của các em càng thành thạo, đáp ứng được yêu cầu đặc trưng của phân môn. Các em ham
thích đọc sách báo nhiều hơn trước, cách diễn đạt trong giao tiếp và học tập cũng tốt hơn
trước. Qua lần khảo sát chất lượng phân môn Tập đọc vừa qua lớp tôi đạt kết quả như
sau:

Tổng số
học sinh
dự kiểm

Giỏi
Số
lượng

Tỉ lệ

16 em

50%

Khá

Yếu

Trung bình

Số


Page 14


IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Từ những kết quả mà tôi đã nêu trên, trong quá trình giảng dạy tôi tự nhận thấy
rằng: Để rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 cũng như để nâng cao chất lượng học tập của
học sinh giáo viên cần phải thực hiện tốt những vấn đề sau:
Trước hết người giáo viên phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, phải hết lòng vì sự
nghiệp giáo dục, vì học sinh thân yêu. Từ đó có ý thức học hỏi, tìm tòi các phương pháp,
biện pháp tối ưu, vận dụng linh hoạt các hình thức tổ chức dạy học, tránh sự nhàm chán,
buồn tẻ cho học sinh.
Giáo viên cần tạo tình huống gây hứng thú cuốn hút học sinh tập trung vào bài học:
đọc mẫu thể hiện đúng giọng điệu của bài; khi yêu cầu học sinh đọc thầm cần nêu câu hỏi
để hướng cho học sinh tìm hiểu nội dung bài. Đối với những bài có lời thoại, cần cho học
sinh xác định lời các nhân vật sau đó cho thi đọc phân vai để gây không khí hào hứng, sôi
nổi trong giờ học.
Bố trí chỗ ngồi hợp lý để giáo viên tiện theo dõi những em còn yếu và để cho các
em học giỏi giúp giáo viên kèm cặp thêm những em đó.

TaiLieu.VN

Page 15


Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã thực hiện nhằm mục đích rèn luyện kĩ
năng đọc, góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh, tạo cho các em có một cơ
sở ban đầu vững chắc đẻ học lên các bậc học trên. Những ý kiến nhỏ này chỉ là những gì
tôi suy nghĩ, tìm tòi và thực hiện chắc chắn còn nhiều thiếu sót. Rất mong được sự góp ý