SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
N NG

O H T

NG HO TR

M QU N V I TOÁN”


PH N I

TV N

1.
Chủ tịch Hồ chí Minh muôn vàn kinh yêu của chúng ta , lúc sinh thời người
đã nói “ Non song việt nam có được vẻ vang hay không, dân tộc việt năm có được sánh
vai với các cường quốc năm châu hay không, chính là nhờ vào việc học tập của các
cháu”. Trẻ em những Mầm non tương lai của đất nước, Đất nước có giầu mạnh, phồn
vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay từ khi trẻ
còn ở độ tuổi Mầm non. Người giáo viên Mầm non ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui
chơi, cho ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ trở thành những đứa trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi
chưa đủ, mà nhiêm vụ của người giáo viên Mầm non còn phải trang bị cho trẻ những kiến
thức ban đầu thông qua các hoạt động và qua các môn học như làm quen với môi trường
xung quanh, làm quen với tạo hình, môn văn học, chữ cái, thể dụC, âm nhạc, làm quen
với toán sơ đẳng thông qua các môn học trẻ được học mà chơi chơi mà học. Từ đó dần
hình thành lên nhân cách của trẻ và cũng từ đó trẻ được tiếp cận với những kiển thức từ
đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó. Thông qua các môn học giúp cho trẻ phát triển một
cách toàn diện về mọi mặt như : Đức, Trí, , Thể, Mỹ. Giúp trẻ có một hành tranh vững

Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục tại nghị quyết hội nghị lần
thứ 2 ban chấp hành TW Đảng khóa VIII đã nêu: “ Giáo viên là nhân tố quyết định chất
lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ đức tài”. Xuất phát từ xu
thế phát triển của thế giới hiện nay từ những yêu cầu của đất nước ta là phải trở thành
một nước “ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” nh m nâng cao dân trí và đào tạo
nhân tài. Nhiệm vụ của giáo dục là phải phát triển toàn diện cho trẻ, chính vì vậy giáo
viên mầm non phải là một tấm gương sáng về mọi mặt cho các cháu noi theo. Là những
người mang đến tinh hoa tươi đ p cho những mầm non tương lai của đất nước. Mang
những kiến thức tuy đơn giản nhưng vô cùng quí báu đến cho trẻ.
Việc dạy cho trẻ nắm chắc các kiến thức trong hoạt động làm quen với biểu tượng toán sơ
đẳng, không những giúp cho trẻ học bộ môn toán sau này đẽ dàng hơn mà còn giúp cho
trẻ tiếp thu kiiến thức của các môn học khác một cách nhanh nhạy và chính xác hơn.
Dạy trẻ nhận biết phân biệt về biểu tượng toán là dạy trẻ cách làm quen và hình thành cho
trẻ các biểu tượng toán về tập hợp, số lượng, phép đếm... Trong dó yêu cầu cảu nội dung
này là trẻ phải đếm được thứ tự trong phạm vi đếm 10. Nhận biết quan hệ số lượng trong
phạm vi 10, nhận biết các chữ số từ 0 – 10. biết thực biện một số những phép biến đổi
đơn giản như thêm bớt, tạo nhóm, chia nhóm đồ vật có số lượng trong phạm vi 10 ra 2


phần. Đây là một trong những nội dung chính n m trong các nội dung khác của việc dạy
học cho trẻ làm quen với biểu tượng toán. Vì số lượng bài chiếm nhiều thời gian so với
nội dung về các hình, các khối, định hướng không gian, phép đo, Mà để dạy trẻ được
những nội dung này và nắm bắt kiến thức được một cách có hệ thống và chính xác, đòi
hỏi người giáo viên phải sự thay đổi mưói trong phương pháp dạy trẻ theo hướng cực hoá
hoạt động lấy trẻ làm trung tâm. trẻ tụ minh khám phá nhận xét phán đoán về những vấn
đề có liên quan đến môn học. Chính vì vậy để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với
biểu tượng toán siư đẳng cho trẻ tôi mạnh dạn nghiên cứu thực nghiệm và viết đề tài
“Nâng cao chất lượng cho trẻ 5 -6 tuổi làm quen vởi biểu tượng toán sơ đẳng”
Trong các hoạt động thì hoạt động làm quen với toán có một vị trí quan trọng. Trẻ nhận
biết được các biểu tượng về số lượng, đếm và nhận biết được 10 chữ số đầu tiên, nhận

tượng toán học sơ đẳng cho trể 5 -6 tuổi một cách chính xác và bền vững, khắc phục
phần lớn những khó khăn chung đồng thời phát huy cao nhất được tính tích cực của trẻ.
3. T ờ

a

.

Do thời gian không cho phép tôi chỉ nghiên cứu về “ Nâng cao chất lượng cho trẻ làm
quen với toán” trẻ 5 -6 tuổi Trường Mầm non Lê Thanh .
- Thời gian xây dựng đề cương ngày 20 tháng 10 – ngày 30 tháng 10 năm 2011.
- Viết đề tài 1/1 – 20/4 – 2012
- Hoàn thành đề tài 05/ 05/ 2012.
- Địa điểm: Trường Mầm non Lê Thanh

- Huyện Mỹ Đức – TP. Hà Nội

- Đối tượng: 5 – 6 tuổi.
4. ó

óp v mặ

.

Đề tài này thể hiện sự quan tâm thiết thực đến trẻ em tôn trọng quyền của trẻ được
sống và phát triển, quyền được học tập hình thành tiếp thư nền giáo dục tiến bộ, được
hưởng nền văn hoá của dân tộc mình. Trên cơ sở tiếp thu và vận dụng những thành tựu
niên ngành, thì đề tài này góp phần làm sáng tổ đúng đắn các vấn đề l luận và học tập
vui chơi của trẻ với phương châm “ Học mà chơi, chơi mà học” trong trường Mầm non
làm phong phú hơn về cách hiểu và cách nhìn trẻ em hiện nay trong giáo dục Mầm non.

%

%

%

1

hả năng nhận
biết về biểu
tượng

26

39

26

9

2

hả năng so
sánh

23

32

32

lượng , hình dạng, màu sắc, kích thước, vị trí, sắp xếp của chúng trong không gian.
VD: Khi chơi với đồ vật trẻ muốn biết tại sao vật này lại lăn được nhưng vật kia lại
không lăn được . hình dạng, kích thước và chất liệu của chúng khác nhau như thế nào
Hoặc trẻ muốn biết từng nhóm đồ vâth có bao nhiêu vật và cách so sánh các nhóm với
nhau. trẻ muốn biết nhóm này có số lượng nhiều hay ít hơn nhóm kia. ắt đầu trẻ muốn
biết làm thế nào để cho hai nhóm được b ng nhau. Từ đó trong tư duy của trẻ đã nảy sinh
khái niện thêm bớt một cách giản đơn nhất về phép cộng trừ của bậc tiểu học. Xuất phát
từ nhu cầu đó mà việc cho trẻ làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng là nhu cầu cần thiết.
Nhưng thực chất chương trình toán học trong trường mầm non hiện nay chỉ cho phép dạy
trẻ làm quen với một số khái niện về toán đơn giản, chưa dạy trẻ học toán. Nếu nhu dạy
trẻ học toán sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trể. Vì vậy nảy sinh vấn đề là làm
thế nào để dạy trẻ những khái niếm về toán học mang tính chất trìu tượng nhưng lại phải
phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ mẫu giáo. ong khó khăn lớn nhất của trẻ mẫu
giáo là làm quenvới một số khải niệm toán học đó là khả năng lĩnh hội tri thức của trẻ
còn non nớt, do thực tế đó mà không thể cho trẻ làm quen với khái niệm về tổ hợp, phép
đếm, số lượng, hình dạng, kích thước, định hướng không gian b ng các định nghĩa chính
xác mà phải dựa trên tâm l của trẻ và khái niệm toán học sơ đẳng, để có phương pháp


giảng dạy cụ thể, phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ biến những khái niệm toán học
trìu tượng thành những biểu tượng quen thuộc mà trẻ có thể lĩnh hội được một cách ấn
tượng và sâu sắc nhất, hình thành những kiến thức ban đau về toán học sơ đẳng cho trẻ.
2. C

.

2.1: Đặc điểm tình hình địa phương và nhà trường
* Đặc điểm của địa phương.
- Là một xã bần nông kinh tế còn ngh o nàn do đó mà cơ sở vật chất trang thiết bị phục
vụ cho hoạt động chuyên môn còn hạn chế.

của trẻ còn hạn chế một số cháu chưa được học lớp 3 - 4 tuổi nên còn nhút nhát chưa biết
cách cầm bút, cách ngồi và nhận biết về toán còn kém chưa xác định được hình dạng
,hình khối, kích thước, mầu sắc, số lượng...
+ Điều kiện phục vụ của lớp.
Về cơ sở vật chất đã được nhà trường quan tâm đáp ứng nhu cầu đồ dùng đồ chơi. Đảm
bảo 2 cháu 1 bàn m i cháu 1 nghế. Tuy vậy một số đồ dùng phục vụ môn toán cũng như
môn học khác còn nhiều hạn chế nên việc học tập các cháu chưa được đảm bảo.
* Về nhu cầu phụ huynh.
Giáo viên đã phối kết hợp sưu tầm nghiên cứu và làm dồ dùng đồ chơi học liệu cho trẻ
học tập được tốt hơn.
* Về phía nhà trường
Nhà trường quan tâm đến việc học tập của các cháu, m i tháng đều lên kế hoạch chương
trình cụ thể, chi tiết, đầy đủ đảm bảo dạy và học theo chủ đề.
3. N

p

p

Để nâng cao chất lựơng dạy môn làm quen với toán, đòi hỏi người giáo viên phải đào sâu
suy nghĩ tự lập và sáng tạo làm việc khoa học trình tự . trang bị cho mình một hành trang
kiến thức vững chắc, có khả năng giải quyết mọi vấn đề . Thông qua quá trình đánh giá
nhận thức trên trẻ ngay từ đầu năm tôi đa lựa chọn cho mình một số phương pháp sau
đây:
3.1. G

v


Giáo viên là nguồn động lực chính để thúc đẩy phong trào thi đua hai tốt, giáo viên là

7---thêm----2= ?

Hay cô xếp 5 bông hoa ---thêm ---.....(hoa) = ?

9---bớt------2= ?

7 bông hoa ---bớt ----......(hoa = ?


Trẻ có thể gắn thẻ số hoặc số bông hoa vào .... hay ch

3.3.
Đối với trẻ cái gì mới lạ cũng là điều hấp dẫn và thu hút trẻ. Đồ dùng đ p phong phú,
màu sắc phù hợp hài hòa, giống thật luôn cuốn hút trẻ vào học tập. Vì vậy trước khi tiến
hành dạy tôi phải nghiên cứu nội dung của từng bài để làm đồ dùng của cô của trẻ sao
cho phù hợp thuận tiện khi s dụng.
Nhưng làm thế nào để có được những đồ dùng, đồ chơi, mới lạ, hấp dẫn để gây hứng thú
cho trẻ đó là điều khó khăn tôi băn khoăn và suy nghĩ nhiều. Cuối cùng tôi xây dựng
cho mình một kế hoạch làm đồ dùng cụ thể như sau:
ước vào đầu năm học nhà trường bổ sung cho toàn bộ giáo viên và học sinh có đủ các
chữ số và lô tô dùng cho tiết và nhà trường còn phát động phong trào thi đua làm đồ dùng
đồ chơi chào mừng ngày 20-11, ngày 8-3 và ngày 26-3 đối với các đồng chí đoàn viên
chúng tôi . Đồ chơi nào đạt giải vừa được thưởng vừa chấm vào điểm thi đua.
Đối với trẻ 100% các cháu phải có đồ dùng như bảng, phấn, chữ số, lô tô, các đồ vật và
các hình khối cho trẻ s dụng trong tiết học.


ua kế hoạch đặt ra tôi đã tìm tòi và sưu tầm được những cách làm đồ dùng của cô và
của trẻ như sau:
VD: Xốp bi tít các loại màu tôi cùng trẻ cắt thành những bông hoa qủa, hoặc tận dụng


5 bông)

- Nếu l ng của con có 4 bông thì con dán thêm mấy bông nữa

4 bông

Cho trẻ thực hiện và trả lời cô kiểm tra lại kết quả trên máy ...
Cứ như vậy tôi thấy trẻ rất có hứng thú học và tích cực phát huy kiến thức của mình.
3.4. N

a

Muốn nâng cao nghệ thuật giảng dạy môn làm quen với toán tôi chú
chơi mà học, học mà chơi”để trẻ học thoải mái hứng thú học

đến phương pháp “

VD: Trong tiết chia tách nhóm 6 đối tượng thành 2 phần ở chủ điểm bản thân trông trò
chơi ôn luyện tôi có thể đặt lời v để cho trẻ đối nhau trong khi chơi
Ve vẻ v ve

Ve vẻ v ve

Cái v đố bé

cái v đố bé

Tôi v 3 cái 1x 2x 3x


p


Vì m i trẻ có một tâm sinh l khác nhau, điều kiện hoàn cảnh sống khác nhau dẫn đến
tâm l từng trẻ khác nhau. Trẻ thì hiếu động trẻ thì nhút nhát , trẻ thì ngoan ngoãn, trẻ thì
nghịch ngợm, trẻ thì hay thích cô gọi lên bảng , trẻ thì rất sợ cô gọi lên bảng . Vì thế
trong tiết dạy cô cần động viên những trẻ nhút nhát và đặt ra những câu hỏi rễ hiểu đối
với trẻ cùng trẻ tập trung vào tiết học.
VD: Con hãy chia cho cô 6 đồ dùng gia đình này làm 2 phần 1 phần là 2 phần còn lại
con hãy đếm là mấy hay có 7 bông hoa thêm 1 bông hoa là mấy bông hoa ...
Cứ như vậy và dưới sự diệu dàng niềm nở của cô trẻ sẽ mạnh dạn dần.
Còn đố vối những cháu nhanh nh n thông minh cô có thể đặt câu hỏi khó hơn để trẻ phải
suy nghĩ trả lời
VD: Con hãy chia cho cô 8 bông hoa thành 2 phần 1 phần là mấy và phần còn lại là mấy
còn cách nào khác nữa không ....
Đối với những trẻ bị khuyết tật cô phải luôn động viên v về cháu và luôn cùng cháu tâm
sự và đưa ra trước lớp động viên các cháu hãy đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau
VD: Trong tiết nhận biết khối cầu khối trụ tôi cho trẻ ngồi bên cạnh mình sau khi hỏi cả
lớp đây là khối gì tại sao nó lăn được thì tôi mới cho trẻ nói tên khối và lăn khối.
Từ những việc làm trên tôi đã động viên được các cháu nhút nhát và khuyết tật tham gia
vào các hoạt động học tập tiến bộ còn các cháu nghịch ngợm chú đến bài khi cô dạy
hơn .
3.6.

a

m

p


b ng nhiều cách khác nhau nh m cho trẻ ôn và nhớ lại xem trẻ tiếp thu bài đến đâu. Nếu
trẻ còn chưa nhớ và chưa hiểu bài cô có thể nhắc lại và cho trẻ chơi nhiều lần với các
hình thức khác nhau.
Hay khi dạy trẻ xác định phía phải, trái, trước, sau của bản thân và của đối tượng khác cô
có thể vận dụng kiểm tra nhận thức của trẻ vào giờ thể dục sáng . Nếu trẻ chưa nắm bắt
được thì chỉ thêm cho trẻ và giờ sau cô kiểm tra lại.
3.8. T

ờ

p

p

a

a

v

ờ

Thông qua cuốn bé học toán hoặc thực tế trẻ học tại lớp tôi thường xuyên trao đổi voái
phụ huynh tình hình học tập của cháu ở lớp và yêu cầu gia đình cùng với nhà trường kết
hợp chăm sóc và dạy d trẻ để trẻ khắc sâu kiến thức nhớ bài tốt hơn
VD: hi học về số lượng tôi có thể trao đổi với phụ huynh về nhà cho trẻ đếm những đồ
dùng gì có số lượng là 7 hay 1 cái tủ có tất cả bao nhiêu ngăn hay những đồ dùng gì có
dạng khối trụ, khối cầu, khối vuông, khối chữ nhật...
4. K
Nhờ áp dụng biện pháp trên tôi đã thu được một số két quả sau:

Đầu năm

Cuối năm

Phân loại
khả năng

1

hả năng
nhận biết

Tốt
%

há
%

TB

Tốt

%

ếu
%

26

39

3

hả năng
so sánh

23

hả năng
chia tách
16
phân nhóm

32

32

13

55

36

6

3

25

29



U T S U QUÁ TRÌNH THỰ HIỆN

T I

:

Từ những kết quả nghiên cứu trên cơ sở tôi rút ra kết luận sau:
Việc hình thành biểu tượng về toán sơ đẳng cho trẻ 5 -6 tuổi là một trọng tâm những nội
dung lớn của chương trình giáo dục cho trẻ Mầm non. Nh m phát triển trí tuệ và các mặt
khác của nhân cách toàn diện, góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị cho trẻ học toán ở
phổ thông.
Việc làm này không chỉ có nghĩa lớn nao đối với các nhà nghiên cứu mà đối với các
trường Mầm non phải đặc bịêt là các giáo viên Mần non cần nắm vững những nội dung
chương trình và thường xuyên mở rộng nội dung chương trình.
Ngoài việc cung cấp cho trẻ những kiến thức, kỹ năng mới mà còn phải thường xuyên tổ
chức cho trẻ luyện tập b ng các biện pháp phù hợp nh m ôn luyện, củng cố và nâng cao
chất lượng các biểu tượng về hình khối cho trẻ.
Tôi xây dựng hệ thống tổ chức trò chơi học tập nh m ôn luyện, củng cố làm quen những
kiến thức, kỹ năng về hình khối như phân biệt nhận biết các dạng từ đơn giản đến phức
tạp, kết quả thu được phù hợp với giả thuyết khoa học mà tôi đã đưa ra.


Trong quá trình nghiên cứu thực trạng, tôi nhận thấy biểu tượng hình khối của trẻ còn
ngh o nàn, hạn chế.
Nguyên nhân hoàn toàn không phụ thuộc vào phía trẻ. hông phải là do trẻ không có khả
năng lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng cơ bản và mở rộng về nội dung toán học sơ đẳng
nói chung mà do chúng ta chưa giúp trẻ ghi nhớ sâu sắc và mở rộng những biểu tượng
toán học sơ đảng đó.
Chính vì vậy công việc nghiên cứu tìm tòi những biện pháp dạy học có hiệu quả để h trợ