SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
“SỬ DỤNG HÌNH ẢNH ĐỂ HỌC CÁC TỪ KHOÁ VÀ MỘT SỐ
LỆNH TRONG PASCAL LỚP 8”


A. PHẦN MỞ ĐẦU

I. CƠ SỞ KHOA HỌC
1. Cơ sở lý luận
Ngày nay, chúng ta đang đứng trước một xã hội phát triển trong nhiều lĩnh vực và
nhiều ngành công nghiệp hoá khác nhau. Một trong những lĩnh vực phát triển nhất đó
chính là khoa học kỹ thuật. Trong đó, ngành Công nghệ thông tin góp phần không nhỏ
vào lĩnh vực này.
Máy vi tính giúp ích cho con người rất nhiều, nó có thể giúp con người làm những
công việc văn phòng, liên lạc với nhau thông qua thư điện tử… Bên cạnh đó nó còn giúp
cho chúng ta tạo lập ra những chương trình để phục vụ cho công việc hàng ngày thông
qua ngôn ngữ lập trình.
2. Cơ sở thực tiễn
Là một giáo viên giảng dạy Tin học trong trường THCS không những giúp học sinh
biết soạn thảo văn bản và sử dụng máy tính mà còn phải có khả năng phân tích, tổng hợp,
trừu tượng hoá, khái quát hoá vấn đề và đặc biệt là phát triển tư duy, sáng tạo.
Ngôn ngữ lập trình Pascal là một loại ngôn ngữ lập trình bậc cao, các câu lệnh và từ
khóa rất gần gũi với ngôn ngữ của con người. Là một môn lập trình nên đòi hỏi người lập


trình phải có tính tư duy, có khả năng phân tích, tổng hợp. Chính vì những điều đó nên
Pascal cũng là một môn học gây khó khăn cho không ít học sinh, nhất là học sinh lớp 8.
Ở lứa tuổi này, các em đang phát triển không đồng đều về tâm sinh lý nên gây không ít
khó khăn cho các em khi phải sử dụng Pascal để lập trình.

Hiện nay, chúng ta đang áp dụng và phát huy phương pháp dạy học trực quan, phát
huy tối đa sự tư duy sáng tạo của học sinh thông qua sơ đồ tư duy. Chính vì vậy, việc
sử dụng hình ảnh để học các từ khóa và một số lệnh trong ngôn ngữ lập trình Pascal sẽ
giúp cho học sinh dễ nhớ, dễ hiểu và phát huy được khả năng tư duy sáng tạo của
mình.


VI. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
- Từ tháng 8/2011 đến 11/2012


B. NỘI DUNG

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trước khi muốn học một ngôn ngữ lập trình nào đó ta phải biết và hiểu được các
khái niệm sau:
Ngôn ngữ lập trình là gì? Ngôn ngữ lập trình là một ngôn ngữ dùng để viết ra các
chương trình máy tính.
Máy tính có hiểu ngay các chương trình này không? Câu trả lời là không! Muốn máy
tính hiểu được các chương trình này thì phải thông qua một chương trình biên dịch.
Chương trình biên dịch là gì? Chương trình biên dịch là một chương trình dùng để
chuyển đổi từ ngôn ngữ lập trình sang ngôn ngữ máy.
Ngôn ngữ máy là gì? Ngôn ngữ máy là một dãy các bit nhị phân 0 và 1. Trong đó 0
cho biết không có tín hiệu và 1 cho biết có tín hiệu.
Làm sao con người điều khiển được máy tính? Con người đã lập trình ra những
chương trình và sử dụng chương trình biên dịch để chuyển thành ngôn ngữ máy, từ đó
máy tính có thể hiểu và làm theo sự điều khiển của con người.


Khi chúng ta hiểu được rõ ràng những khái niệm như vậy thì việc lập trình cũng

(Kết thúc chƣơng trình)

Program
(Khai báo tên chƣơng trình)


Read (Readln)
(nhập dữ liệu vào từ bàn phím
hay tạm dừng chƣơng trình)

Write (Writeln)
(In dữ liệu ra màn hình)

Var
(Khai báo biến)


Uses
(Khai báo thƣ viện)

Const
(Khai báo hằng số)

Các phép tính

Sau khi quy ước xong các từ khóa tương ứng với các hình ảnh, tôi bắt đầu cho học
sinh làm những bài tập từ cơ bản đến nâng cao.
Ví dụ 1: Viết chương trình in ra màn hình câu sau “Chao cac ban!”. (sử dụng hình
ảnh để tạo thành chương trình). Lúc đó học sinh có thể sắp xếp các hình ảnh như sau:


Var x,y,z : integer;
Begin
Write(„Nhap x,y =‟);
Read(x,y);
z:=x;
x:=y;


y:=z;
Write(x,y);
Readln;
End.
Ví dụ 3: Hãy viết chương trình Pascal để nhập vào bán kính của hình tròn và in ra
màn hình chu vi của hình tròn đó.
Tôi chia lớp thành 4 nhóm trong đó nhóm 1, 2 viết chương trình bằng chữ còn
nhóm 3, 4 sử dụng hình ảnh để viết chương trình:
- Nhóm 1, 2 thực hiện như sau:
Program chu_vi_hinh_tron;
Uses

crt;

Var

r, cv: real;

Const

pi = 3.14;


Kết quả khảo sát các lớp trước khi thực hiện:
Năm 2011 - 2012
LỚP TSHS GIỎI KHÁ TB YẾU KÉM GHI CHÚ
8A

29

2

14

13 0

0

8B

28

1

10

15 2

0

Năm 2012 – 2013
LỚP TSHS GIỎI KHÁ TB YẾU KÉM GHI CHÚ


Năm 2011 - 2012
LỚP TSHS GIỎI KHÁ TB YẾU KÉM GHI CHÚ
8A

29

6

16

7

0

0

Áp dụng đề tài

8B

28

5

18

5

0


21 1

0

Không áp dụng đề tài

Qua kết quả trên tôi nhận thấy đa số học sinh đều hiểu rõ về các từ khóa và một số
lệnh cũng như sử dụng chúng trong các ví dụ và các bài tập.


Tuy nhiên, với phương pháp này chúng ta chỉ có thể áp dụng tập trung vào những học
sinh yếu, trung bình và khá, còn đối với học sinh giỏi thì cần phải phát triển và sáng tạo
ra các phương pháp khác cho phù hợp hơn.
V. NHỮNG ĐIỂM CÒN HẠN CHẾ
- Là môn khoa học mới đưa vào chương trình giảng dạy học sinh bước đầu làm quen với
môn khoa học mới nên việc giảng dạy cho học sinh nắm và lĩnh hội kiến thức còn chưa
đạt hiệu quả cao. Đặc biệt là tiết thực hành, học sinh còn lúng túng trong việc sử dụng
chuột và bàn phím nên thời gian thực hành chưa đủ.
- Do phòng mày vi tính chưa đủ số lượng máy cho học sinh (mỗi em 1 máy) để các em
quan sát, viết chương trình và chạy chương trình nhiều hơn trên máy tính.


C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

I. KẾT LUẬN CHUNG:
Qua thực tế giảng dạy theo phương pháp trên bước đầu đem lại một số kết quả:
- Học sinh hứng thú, say mê hơn khi học, đạt được độ bền kiến thức.
- Học sinh phát huy tính độc lập suy nghĩ, rèn luyện tư duy sáng tạo cho học sinh.
- Học sinh được rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, thực hành, liên hệ thực tế tốt
hơn.