SKKN: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TẬP VIẾT Ở LỚP MỘT

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
- Trong các môn học ở lớp Một, Tập viết là một trong những phân môn có tầm
quan trọng đặc biệt. Phân môn Tập viết không những trang bị cho học sinh bộ chữ cái
La tinh mà thông qua nét chữ còn thể hiện tính cách của con người. Chính vì vậy mà
chữ viết của học sinh luôn là vấn đề hàng đầu được giáo viên cũng như phụ huynh
quan tâm đến.
- Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy nếu viết đúng chữ mẫu, rõ ràng, tốc
độ nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ
cao hơn. Viết xấu tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng học tập.
- Ngoài ra, tập viết còn góp phần quan trọng vào việc rèn luyện cho học sinh
những phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩn thận, tính kỉ luật và khiếu thẩm mĩ. Từ đó,
ta xây dựng nên những con người có tác phong đạo đức mẫu mực.
- Thực tế ở nhà trường hiện nay vẫn còn một số học sinh đã biết viết nhưng
chữ viết chưa đẹp hoặc chưa đúng mẫu chữ qui định. Vì vậy việc rèn chữ cho học
sinh là quan trọng cho nên trong suốt quá trình giảng dạy, tôi đã suy nghĩ, tìm tòi, đúc
kết kinh nghiệm cùng đồng nghiệp trao đổi để giúp học sinh viết đẹp, viết đúng mẫu.
Đây là việc làm thường xuyên để “Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tập
viết ở lớp Một”.
- Việc dạy tốt môn Tập viết sẽ giúp cho giáo viên ngày càng có kinh nghiệm
hơn trong việc truyền đạt kỷ năng tiếp nhận tiếng mẹ đẻ đối với học sinh khi mới
bước vào nhà trường phổ thông. Từ đó, môn học sẽ giúp cho phát triển tư duy và có
khả năng tiếp nhận những môn học khác tốt hơn.
- Học sinh học tập tốt môn Tập viết ở lớp Một sẽ giúp các em có khả năng tư
duy và sáng tạo trong quá trình học tập. Mặt khác, nó giúp học sinh trau dồi ngôn ngữ
Tiếng Việt và khả năng giao tiếp trong sinh hoạt và công tác sau này.
II. NỘI DUNG, BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT:
1. Quá trình phát triển kinh nghiệm:
Đối với học sinh lớp Một, chữ viết rất quan trọng, khi nhìn bài viết sạch, đẹp ta
thấy thoải mái còn bài viết nguệch ngoạc làm cho người đọc cảm thấy khó chịu vô

+ Bảng con: loại viết phấn.
+ Khăn lau bảng: cần sạch sẽ (có độ ẩm, được gấp lại nhiều lần để các em dễ
cầm).
- Kết hợp với nhà trường để trang bị cơ sở vật chất nhằm phục vụ tốt việc giảng
dạy.
b. Chuẩn bị cho việc dạy tập viết:
Tập viết là phân môn thực hành. Tính chất thực hành thể hiện ở hoạt động của
giáo viên và trọng tâm ở hoạt động của học sinh. Học sinh được quan sát trực tiếp
chữ mẫu và cách viết chữ do giáo viên viết mẫu, nghe giáo viên phân tích rồi tự mình
phân tích để hình thành biểu tượng chữ viết. Sau đó, học sinh được luyện tập nhiều
lần trên bảng con được sửa chữa rồi mới viết vào vở Tập viết. Do vậy, hoạt động của
thầy và trò có đạt kết quả cao hay không phụ thuộc nhiều vào những điều kiện ban
đầu về cơ sở vật chất như lớp học, ánh sáng, bàn ghế, học phẩm … có chuẩn bị tốt
những điều kiện này mới có thể tạo được tâm thế thoải mái, duy trì nền nếp học tập
tốt cho học sinh.
Trang 2


SKKN: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TẬP VIẾT Ở LỚP MỘT

c. Những điều kiện về cơ sở vật chất:
- Ánh sáng phòng học:
Phòng học có đủ ánh sáng cho mọi học sinh ngồi học theo qui định của vệ sinh
học đường.
- Bảng lớp:
Bảng lớp được treo ở độ cao vừa phải. Trên bảng có dòng kẻ, cự li 4 cm đến 5
cm. Ở phần bảng phía dưới ngang tầm đứng viết của học sinh, chia đôi khoảng cách
dòng lớn thành 2 dòng kẻ nhỏ để học sinh luyện tập viết.
- Bàn ghế học sinh:
Kích thước bàn ghế phù hợp với độ cao trung bình của học sinh. Ngồi viết

cạnh bàn, đầu hơi cúi, hai mắt cách mặt vở từ 25cm đến 30cm. Cánh tay trái đặt trên
mặt bàn bên trái vở, bàn tay trái tì vào mép vở giữ vở không xê dịch khi viết. Cánh
tay phải cũng ở trên mặt bàn. Với cách để tay như vậy, khi viết, bàn tay và cánh tay
phải có thể dịch chuyển thuận lợi từ trái sang phải dễ dàng.
- Cách cầm bút:
Khi viết, học sinh cầm bút và điều khiển bút viết bằng ba ngón tay (ngón trỏ,
ngón cái, ngón giữa) của bàn tay phải. Đầu ngón tay trỏ đặt ở phía trên, đầu ngón tay
giữa bên trái, phía bên phải của đầu bút tựa vào cạnh đối đầu ngón tay giữa. Ba điểm
tựa này giữ bút và điều khiển ngòi bút dịch chuyển linh hoạt.
- Vị trí đặt vở khi viết chữ:
Vở viết cần đặt nghiêng so với mép bàn một góc khoảng 250 (nghiêng về bên
phải).
e. Sử dụng bảng con và các đồ dùng trực quan khi dạy học tập viết:
- Sử dụng bảng con:
Bảng con cũng là phương tiện hữu hiệu để học sinh luyện tập kĩ năng viết chữ
trước khi viết vào vở. Trong quá trình viết bảng con, học sinh có thể nhận xét chữ của
mình, của bạn và có thể xoá ngay chỗ sai để viết lại cho đúng hoặc giáo viên có thể
chữa đè lên chỗ học sinh viết sai bằng phấn màu (học sinh viết bằng phấn trắng). Học
sinh giơ bảng bằng hai tay, khuỷu tay tì xuống mặt bàn.
- Sử dụng đồ dùng trực quan:
Những đồ dùng này nhằm mục đích giúp học sinh khắc sâu những biểu tượng
về chữ viết, có ý thức viết đúng mẫu và tạo không khí sôi nổi, phấn chấn trong quá
trình dạy học viết chữ theo hướng đổi mới phương pháp dạy học. Có thể sử dụng các
đồ dùng trực quan sau:
+ Mẫu chữ trong khung chữ phóng to theo bảng mẫu chữ hiện hành treo bên
phải bảng lớp, không chỉ trong giờ tập viết mà ngay cả ở những giờ các môn học
khác khi có học sinh viết chưa được đúng mẫu.
+ Bộ chữ rời viết thường và bộ chữ viết hoa.
- Một số qui định về đường kẻ:
+ Thứ tự dòng kẻ trong khung kẻ ca rô

- Nét cong kín: điểm đặt bút bên dưới dòng ba một chút, đưa nét bút sang trái
và lượn cong xuống chạm dòng một rồi đưa bút về bên phải và lượn lên cho đến khi
chạm nét đặt bút.

* Cách viết nét móc:
- Nét móc xuôi: điểm đặt bút từ dòng 2 lượn sang bên phải về phía trên chạm
dòng 3 rồi kéo thẳng xuống chạm dòng 1. Độ rộng của đường cong gần ½ đơn vị.

- Nét móc ngược, móc hai đầu, nét khuyết trên, nét khuyết dưới, nét thắt, nét
gút: điểm bắt đầu, điểm uốn lượn, điểm dừng bút.

Trang 5


SKKN: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MƠN TẬP VIẾT Ở LỚP MỘT

Học sinh được luyện viết các nét trên vào bảng con nhiều lần, vì nếu các nét cơ
bản này có viết đẹp thì sẽ viết đẹp các con chữ.
- Tập viết chữ thường:
Ở mỗi giờ tập viết, tơi ln u cầu các em phải nắm vững: cấu tạo từng con
chữ (hình dáng, độ cao, độ rộng).
+ Các chữ cái b, g, h, k, l, y được viết với chiều cao 2,5 đơn vị.
+ Chữ cái t được viết với chiều cao 1,5 đơn vị.
+ Chữ cái d, đ, p, q được viết với chiều cao 2 đơn vị.
+ Các chữ cái còn lại o, ơ, ơ, a, ă, â, e, ê, i, u, ư, n, m, v, x được viết với chiều
cao 1 đơn vị.
+ Các dấu thanh được viết trong phạm vi 1 ơ vng có cạnh là 0,5 đơn vị
+ Quy trình viết các con chữ (điểm đặt bút, điểm uốn lượn, điểm dừng bút)
Ví dụ: Khi viết chữ g: điểm đặt bút ở dưới dòng kẻ ba một chút và điểm dừng
bút ở dòng kẻ hai (chữ g kéo xuống 2,5 đơn vị).

Ở các chữ ghi tiếng không có âm đệm và không có âm cuối vần, dấu thanh đặt
trên hoặc dưới âm chính.
Ví dụ: bà, mẹ, bố
Ở các chữ ghi tiếng có âm chính là nguyên âm đơn và âm cuối vần cũng là bán
nguyên âm, dấu thanh đặt trên chữ ghi âm đơn làm âm chính.
Ví dụ: đầu, vào
Ở các chữ ghi tiếng có âm đệm đầu vần, dấu thanh đặt trên hoặc dưới âm chính
Ví dụ: loé, nhoẻn, thuỷ, toàn
Trong trường hợp chữ viết ghi tiếng có nguyên âm đôi mà không có âm cuối
vần thì dấu thanh được viết ở vị trí con chữ thứ nhất của nguyên âm đôi.
Ví dụ: tía, rùa, ngựa
Nếu có âm cuối vần thì dấu thanh được viết ở vị trí con chữ thứ hai của nguyên
âm đôi.
Ví dụ: miếng, buồng, rượu
Trường hợp dấu thanh xuất hiện trong các tiếng mà nguyên âm ở phần đầu có
dấu phụ thì dấu thanh viết như sau:
Ở các nguyên âm có dấu mũ (^) (â, ê, ô), dấu sắc (/), huyền (\), hỏi (?) được
viết hơi cao hơn và hơi lệch về phía phải của dấu mũ.
Ví dụ: ấm, trồng, biển
Các nguyên âm có dấu thanh ở vị trí phía trên của dấu ( )
Ví dụ: bắp, nằm, tắm
Trang 7


SKKN: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TẬP VIẾT Ở LỚP MỘT

Trong giờ tập viết điều quan trọng là khi học sinh viết, giáo viên phải theo dõi
và luôn nhắc nhở độ cao từng con chữ, khoảng cách giữa các tiếng trong từ. Nhất là
với học sinh yếu các em thường dễ lẫn lộn độ cao. Vì thế khi chấm điểm giáo viên
phải kiểm tra và xem của chính giáo viên luôn là một đồ dùng trực quan sinh động, rõ

Giải II
:
2 HS
Giải III
:
1 HS
Năm học 2008 – 2009 có 7 em đạt vòng trường:
Giải I
:
3 HS
Giải II
:
2 HS
Giải III
:
2 HS
Năm học 2009 – 2010: qua học kì I lớp tôi chủ nhiệm chỉ còn lại 2 trường hợp
là em Nguyễn Quốc Thái và Bùi Công Bằng chưa cẩn thận khi viết như: chưa đúng
độ cao con chữ, điểm đặt bút, điểm dừng bút chưa đúng qui định, nhưng đã rất tiến bộ
so với đầu năm học (2 em này chưa biết cầm viết).
Trang 8


SKKN: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TẬP VIẾT Ở LỚP MỘT

4. Nguyên nhân thành công:
- Qua việc rèn chữ sẽ giúp học sinh rèn tính cẩn thận, tỉ mỉ, ham học hơn khi
viết chữ và đúng qui trình viết chữ cái.
- Các em phấn khởi hơn, xoá đi mặc cảm tự ti trong suy nghĩ chữ viết tiến bộ
nhanh.

Trang 9


SKKN: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TẬP VIẾT Ở LỚP MỘT

xuyên nhắc nhở học sinh giữ gìn cẩn thận không để cuốn bìa, quăn góc) bìa lót tay
cho học sinh …
- Sắp xếp chỗ ngồi hợp lí để dễ theo dõi giúp đỡ học sinh yếu.
- Luôn nhắc nhở tư thế ngồi, cầm bút, để vở của học sinh.
- Để học sinh có thói quen giữ vở sạch, viết chữ đẹp, giáo viên phải trình bày
bảng sạch, rõ ràng, hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu các bài học, những chữ viết vào vở tập
viết của học sinh phải đúng li, đúng nét, chữ số chấm bài phải chân phương, đúng
mẫu chữ, số các em đang học.
- Cùng đồng nghiệp, tổ chuyên môn trao đổi những kinh nghiệm, những vướng
mắc trong quá trình giảng dạy để cùng thực hiện tốt việc “Nâng cao chất lượng giảng
dạy môn Tập viết ở lớp Một”.
- Thường xuyên trao đổi với phụ huynh những em có tính cẩu thả, viết sai nét
để khắc phục nhược điểm của các em.
IV. KẾT LUẬN:
Qua nhiều năm dạy lớp, tôi thấy nếu giáo viên dạy tốt phân môn Tập viết sẽ
giúp cho học sinh có một thói quen tốt như: tính cẩn thận, tính kỉ luật và khiếu thẩm
mĩ. Đó là việc đòi hỏi sự phấn đấu, cố gắng giữa thầy và trò, chữ đẹp luôn tạo hứng
thú trong học tập, sẽ giúp các em học tập tốt hơn ở các môn học khác. Đây là điều rất
quan trọng và cần thiết trong công tác giảng dạy, cũng bởi tâm niệm “nét chữ nết
người”.

Trang 10