1

A. ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Lí do chọn đề tài
Năm hoc 2013 - 2014 là năm toàn ngành Giáo dục và Đào tạo quán triệt và
triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI, triển khai thực hiện
Chương trình hành động đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đào tạo nhằm
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc công nghiệp
hoá, hiện đại hoá, hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước. Để thực hiện được nhiệm
vụ trên đòi hỏi mỗi nhà trường cần có sự đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc trong công tác
quản lý, chỉ đạo, trong đó có đổi mới công tác sinh hoạt chuyên môn, bởi chất
lượng giáo dục phục thuộc chủ yếu vào chất lượng đội ngũ giáo viên. Nâng cao
chất lượng các buổi sinh hoạt nhóm chuyên môn là việc làm thiết thực nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường.
Tổ, nhóm chuyên môn là đơn vị cơ sở trong nhà trường, trực tiếp triển khai
các hoạt động chuyên môn. Hoạt động tổ, nhóm chuyên môn có vai trò quan trọng
trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và nâng cao chất lượng dạy, học
trong các nhà trường.Tổ chuyên môn còn là cầu nối giữa Ban giám hiệu nhà
trường với giáo viên và học sinh.
Hoạt động sinh hoạt chuyên môn trong các nhà trường nói chung, trường
THPT Ngô Gia Tự nói riêng trong những năm trước đây đã có nhiều chuyển biến.
Tuy nhiên chất lượng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn giữa các tổ chưa đồng đều;
nội dung sinh hoạt còn nghèo nàn;hình thức đơn điệu nhàm chán nên các tổ viên có
phần coi thường sinh hoạt, tham gia sinh hoạt mang tính chiếu lệ, đối phó.
Làm sao để phát huy vai trò của giáo viên trong đổi mới dạy và học đáp ứng
yêu cầu nhiệm vụ của đất nước? Trong những năm qua, trường THPT Ngô Gia Tự,
trong đó có tổ Ngữ văn đã có nhiều giải pháp tích cực trong sinh hoạt tổ, nhóm
chuyên môn nhằm khắc phục những hạn chế nêu trên. Đồng thời góp phần nâng
cao hơn nữa chất lượng giảng dạy.

những hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục.Tổ chuyên môn giúp
Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến
dạy và học;Trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định;Tổ
chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu
vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường
Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch;
điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối
chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của
nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá,
xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý.Do
đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt; có năng
lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học
sinh. Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập hợp giáo viên
trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng,
kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử.
1.2. Nhiệm vụ
- Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau: Xây dựng kế hoạch hoạt
động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ
viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo
dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường;Tổ chức bồi dưỡng
chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ
theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Đề xuất khen thưởng, kỷ
luật đối với giáo viên.
- Để tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả đòi hỏi người tổ trưởng
phải có chuyên môn nghiệp vụ tốt, luôn chủ động trong công việc.Tập trung
xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, học kì và cả
năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động
khác theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo
dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; Xây dựng kế hoạch cụ
thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi,

việc học tập của học sinh : Nắm được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ
môn quản lý để có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục; đề xuất, xây
dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa để thực hiện mục tiêu
giáo dục.Thực hiện tốt hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu
trưởng).
Một trong những công việc quan trọng của tổ, nhóm là sinh hoạt tổ,
nhóm chuyên môn Sinh hoạt tổ, nhóm chuyên là dịp để trao đổi chuyên
môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Thông qua sinh hoạt tổ, nhóm
chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng. Do vậy, tổ trưởng cần tạo điều kiện
để giáo viên nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình. Nội dung sinh hoạt tổ
chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước
về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện; việc sinh hoạt tổ chuyên môn
thực hiện theo định kì quy định trong Điều lệ trường THCS, THPT (2
tuần/lần. Thời gian do Hiệu trưởng quy định và tuỳ yêu cầu về tính chất, nội
dung công việc);Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo nhiệm vụ
quy định (tránh việc sinh hoạt chỉ để giải quyết sự vụ, sự việc và/hoặc mang
tính hành chính);
Những nội dung đổi mới trong sinh hoạt nhóm chuyên môn là:

4

- Đổi mới về nội dung:
+ Không được biến sinh hoạt nhóm chuyên môn thành sinh hoạt hành
chính, nghiêng về thông báo sự vụ
+ Phải tập trung nghiên cứu bài giảng (nội dung cơ bản, phương pháp,
tài liệu hỗ trợ…)
+ Góp ý nhận xét đúc kết kinh nghiệm các tiết nghiên cứu bài học, dự
giờ đánh giá, chuyên đề….
+ Thống nhất những nội dung cơ bản bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo
học sinh yếu kém

Tuy nhiên bên cạnh mặt thuận lợi đó, vẫn còn đó những khó khăn,
giáo viên trong tổ, nhóm tuổi đời, tuổi nghề còn trẻ nên thiếu kinh nghiệm

5

giảng dạy và giáo dục học sinh. Thành viên trong tổ hầu hết giáo viên nữ từ
xa về đây lập nghiệp nên đời sống gặp nhiều khó khăn: phải thuê nhà trọ,
điều kiện sinh hoạt ăn ở chưa ổn định, hầu hết con còn nhỏ trong lúc vừa
phải lo việc nhà vừa phải lo việc trường nên ảnh hưởng không nhỏ trong
công tác chuyên môn(gồm 9 thành viên, trong đó 08 nữ, 01 nam, tuổi đời trung
bình 29, tuổi nghề trung bình 7 năm). Trình độ chuyên môn nghiệp vụ trong tổ
không đồng đều (có đồng chí còn yếu về tay nghề).
Mặc dù văn học là một bộ môn vô cùng quan trọng giúp các em học
cách làm người, trong lúc đó xu hướng của xã hội mở rộng coi trọng với các
ngành khoa học tự nhiên, tính thực dụng phổ biến trong học sinh nên hầu hết
các em thờ ơ quay lưng lại với bộ môn này. Hơn nữa phụ huynh học sinh
đều có tâm lí chung là chỉ cần con học giỏi ba môn toán,lí, hóa là đủ nên có
thái độ thiếu hợp tác gây khó khăn cho sự phối hợp giữa gia đình và nhà
trường về bộ môn.
2.2 Thực trạng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
2.2.1. Thực trạng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn ở các trường THPT
Thực tế cho thấy, các tổ, nhóm chuyên môn đang bộc lộ những khó khăn
vướng mắc về cách thức sinh hoạt, công tác quản lí, chỉ đạo hoạt động đặc biệt là
hiệu quả các buổi sinh hoạt còn hạn chế. Nội dung kế hoạch, sổ nghị quyết, sổ theo
dõi chuyên môn… còn nặng về hình thức, ghi chép còn chung chung, thảo luận về
đổi mới phương pháp chưa đi vào chiều sâu, góp ý giờ dạy chưa đi vào mục tiêu
yêu cầu nội dung. Một số tiết dạy xếp loại giỏi, khá chưa thực chất. Một số tổ
chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn còn mang tính hình thức
chưa căn cứ vào chất lượng thực tế của tổ để xây dựng các chuyên đề cần sinh
hoạt. Những hoạt động như thao giảng, dự giờ góp ý …còn mang tính đại khái,

môn
STT Mức độ của sự cần thiết Số lượng 50 Tỉ lệ (%)
1 Rất cần 23 46
2 Cần 22 44
3 Có cũng được, không cũng được 3 6
4 Không cần thiết 2 4
Kết quả bảng 1 cho thấy đa số giáo viên đều nhận thức được sự cần thiết của
đổi mới sinh hoạt tổ và nhóm chuyên môn .
b. Đánh giá thực trạng đổi mới sinh hoạt tổ và nhóm chuyên môn
Bảng 2a: Đánh giá về nội dung sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn của
trường ( phiếu thăm dò 50 GV toàn trường )
TT

Nội dung thăm dò
Rất tốt
(Rất
thường
xuyên)
Tốt
(Thường
xuyên)
Chưa tốt

(Chưa
thường
xuyên)
1
Sinh hoạt không mang tính hành
chính, nghiêng về thông báo sự vụ
10% 40% 50%

8
Thống nhất cách thức xây dựng ma
trận, ra đề, xây dựng đáp án biểu điểm,
chấm bài, đánh giá học sinh….
20% 25% 55%
9 Ý kiến khác…

Bảng 2b: Đánh giá về nội dung sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
môn Ngữ văn (phiếu thăm dò 50 GV toàn trường )
TT

Nội dung thăm dò
Rất tốt
(Rất
thường
xuyên)
Tốt
(Thườ
ng
xuyên
)
Chưa
tốt
(Chưa
thường
xuyên)
1
Sinh hoạt không mang tính hành
chính, nghiêng về thông báo sự vụ
20% 45% 35%

chấm bài, đánh giá học sinh….
25% 25% 50%
9 Ý kiến khác…
Kết quả bảng 2a cho thấy, các tổ nhóm chuyên môn của trường đã đổi mới
về nội dung sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn. Tuy nhiên việc đổi mới chưa triệt để.
Tình trạng sinh hoạt qua loa, chiếu lệ, nặng về hành chính công vụ, rải rác vẫn còn
ở một số buổi, một số tổ nhóm chuyên môn; chưa đi sâu vào nghiên cứu bài giảng
cũng như đúc kết kinh nghiệm các tiết dự giờ, các tiết chuyên đề…còn mạnh ai nấy
dạy, chưa chia sẻ nguồn tài nguyên một cách đầy thiện ý vì đồng nghiệp; một số tổ
chưa quan tâm thực sự đến việc tự học tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp
vụ của giáo viên.

8

Kết quả bảng 2b cho thấy kết quả đánh giá của các thành viên trong trường
về đổi mới nội dung sinh hoạt của tổ Ngữ văn. Nhìn chung các ý kiến đều thống
nhất sinh hoạt không nặng về hành chính công vụ, có tập trung vào nghiên cứu bài
giảng cũng như đúc kết kinh nghiệm các tiết dự giờ, các tiết chuyên đề…có chia sẻ
nguồn tài nguyên cho đồng nghiệp; tổ đã quan tâm đến việc tự học tự bồi dưỡng
nâng cao chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên. Tuy nhiên các ý kiến đều nhìn nhận
ở mức độ tốt hoặc chưa tốt, rất ít ý kiến đánh giá mức rất tốt. Điều đó đặt ra cho tổ
Ngữ văn cần phải đổi mới nội dung sinh hoạt để nâng cao chất lượng bộ môn.
Bảng 3a: Đánh giá về hình thức sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
của trường ( phiếu thăm dò 50 GV toàn trường )
TT

Nội dung thăm dò
Rất tốt

(Rất

viên; hình thức đơn điệu, chủ yêu thuyết trình –xin ý kiến khiến buổi sinh hoạt trở
nên đơn điệu, nhàm chán, hiệu quả chưa cao.

TT

nội dung thăm dò
Rất tốt
(Rất
thường
xuyên)
Tốt
(Thường
xuyên)
Chưa
tốt
(Chưa
thường
xuyên)
1
Sinh hoạt đảm bảo tính dân chủ
26% 28% 46%
2
Phát huy tính sáng tạo của các
thành vên.
30% 30% 40%
3
Đa dạng phong phú các hình thức
sinh hoạt
34% 28% 38%
4

trong những năm qua đặc biệt năm học 2013-2014,tôi rút ra một số giải pháp trong
việc đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy
như sau:
3.1. Đổi mới trong nhận thưc: Mỗi thành viên trong tổ, đặc biệt tổ trưởng,
tổ phó phải hiểu rõ tầm quan trọng việc đổi mới sinh hoạt nhóm chuyên môn coi
đó là sự sống còn để nâng cao chất lượng dạy và học
3.2. Đổi mới trong xây dựng kế hoạch
3.2.1. Xây dựng kế hoạch chung của tổ
- Căn cứ xây dựng kế hoạch:
+ Dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường, kế hoạch của Ban chuyên môn
nhà trường và kế hoạch về bộ môn của sở Giáo dục và Đào tạo ;
+ Dựa vào thực tế con người của tổ và đối tượng học sinh
- Yêu cầu:
+ Đảm bảo tính khoa học, toàn diện, khá thi…
+ Đảm bảo tính dân chủ, công khai

10

+ Mỗi hoạt động của kế hoạch tổ đều xác định rõ: thời gian tiến hành và
hoàn thành, nội dung cần đạt, người chịu trách nhiệm chính, dự kiến kết quả đạt
được…
+ Quy trình :
. Tổ trưởng chủ động xây dựng dự thảo kế hoạch của tổ
. Họp tổ lấy ý kiến của các thành viên, đi đến thống nhất kế hoạch hoạt
động, các giải pháp thực hiện, chỉ tiêu phấn đấu của tổ trong năm học.
- Xây dựng kế hoạch
+ Kế hoạch xây dựng cụ thể, chi tiết, rõ ràng: từ việc nêu phương hướng
nhiệm vụ, chỉ tiêu phấn đấu, các biện pháp thực hiện…đến việc phân công người
thực hiện, thời gian hoàn thành…cho từng công việc trong từng tháng, từng tuần.
+ Kế hoạch được xây dựng đảm bảo tính toàn diện: từ hoạt động chuyên


. Theo dõi học sinh: khảo sát chất lượng đầu năm, tỉ lệ trung bình của các lớp
và của cả khối về bài kiểm tra định kì, bài kiểm tra học kì, trung bình môn học
kì,hạnh kiểm học sinh các lớp chủ nhiệm (tháng, học kì, năm học), phụ đạo học
sinh yếu (danh sách học sinh yếu thay đổi 3 lần trong 1 năm học: giữa học kì I: học
sinh nào tiến bộ cho ra, bổ sung vào những học sinh yếu kém; tương tự như vậy ở
cuối học kì I, giữa học kì II), bồi dưỡng học sinh giỏi (ai bồi dưỡng chuyên đề nào?
Kết quả học sinh nắm được bài ra sao? thông qua bài kiểm tra do tổ trưởng ra đề
hoặc cử bất kì ai ra đề để kiểm tra lực học của các em về chuyên đề đó)
. Theo dõi giáo viên: lập trường tư tưởng chính trị, ngày giờ công, thực hiện
chuyên môn , đăng kì danh hiệu thi đua, đăng kí giao nhận chỉ tiêu bộ môn của các
lớp, dạy thay, phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi, kiểm tra nội bộ, hội
giảng, chuyên đề, làm đồ dùng dạy học, tham gia các công tác khác (đoàn, công
đoàn…)
+ Phân công nhóm trưởng bộ môn, thư kí, thủ quỹ. Nhóm trưởng phụ
trách chuyên môn cho cả nhóm – nhóm trưởng là giáo viên có tay nghề vững vàng,
nhiệt tình, có tinh thần cầu tiến, biết lôi kéo các thành viên tham gia nhiệt tình
+ Phân công giáo viên trực tiếp tham gia thao giảng cấp trường, cấp tỉnh,
chuyên đề, dạy mẫu, làm đồ dùng dạy học….
- Tổ trưởng triển khai tinh thần của nhà trường về nhiệm vụ năm học đến từng
thành viên, sau đó hướng dẫn các nhóm, các thành viên lên kế hoach hoạt
động.
- Tổ trưởng triển khai cho các thành viên đăng kí danh hiệu thi đua,
đăng kí giao nhận chỉ tiêu phấn đấu về chất lượng bộ môn cho từng khối
lớp, tỉ lệ tốt nghiệp của bộ môn, của giáo viên chủ nhiệm ngay từ đầu năm.
- Tổ trưởng phối hợp tổ phó tiến hành phân công chuyên môn cho từng thành
viên
+ Phân công phù hợp với năng lực giáo viên qua thực tế đứng lớp của năm
học trước
+ Khi phân công, chúng tôi luôn đặt lợi ích học sinh lên hàng đầu, vừa lo chất

xét ưu khuyết điểm, so với kế hoạch đề ra đạt hay chưa đạt, nguyên nhân
của những ưu khuyết điểm đó, trách nhiệm thuộc về ai? Nếu kết quả chưa
đạt so với chỉ tiêu, yêu cầu đã đặt ra hoặc quá thấp thì phải có biện pháp
nhắc nhỡ, bồi dưỡng giúp đỡ kịp thời.
+ Triển khai kế hoạch 2 tuần đến: Dựa trên cơ sở kế hoạch chuyên môn
nhà trường, kế hoạch đã đề ra của tổ, chúng tôi triển khai kế hoạch tới.
Đồng thời bổ sung vào kế hoạch 2 tuần tới về những việc chưa làm được ở 2
tuần trước đó.
+ Trong các buổi sinh hoạt tổ vào thời điểm giữa học kì I, cuối học kì I,
giữa học kì II và cuối năm, ngoài những cống việc như các buổi sinh hoạt
trên còn dành một khoảng thời gian sinh hoạt bình xét thi đua bằng cách:
từng thành viên viết bản tự nhận xét về ưu khuyết điểm, tự đánh giá mức độ
hoàn thành công việc được giao, đọc trước tổ, sau đó toàn tổ đóng góp ý
kiến cho từng cá nhân, căn cứ vào bản tự nhận xét và đóng góp ý kiến từ đó
xếp danh hiệu thi đua A,B,C theo thứ tự từ cao xuống thấp bằng bỏ phiếu
kín. Cuối năm căn cứ vào mức độ hoàn thành nhiệm vụ mà các đợt thi đua
đã bình xét đề nghị cấp trên khen thưởng hoặc kiểm điểm đúng người đúng
việc, đảm bảo quyền lợi một cách dân chủ công khai để thúc đẩy khích lệ
từng cá nhân trong tổ có động lực phấn đấu.
- Về sinh hoạt nhóm:
+Từ đầu năm, tổ trưởng chỉ đạo các nhóm trưởng phân công cho các
thành viên trong nhóm tiến hành nghiên cứu xây dựng phân phối chương
trình từng bài, từng chương, học kì, năm học, dự kiến những vấn đề nảy sinh
trong quá trình thực hiện chương trình, biện pháp giải quyết theo khả năng
giáo viên và điều kiện vật chất của nhà trường;
+ Không những thế, tổ trường còn chỉ đạo các nhóm trưởng trong mỗi
buổi họp, phân công cho các thành viên trong nhóm (1 hoặc 2 giáo viên/ 1

13


phải được chuẩn bị kĩ theo yêu cầu đổi mới kiểm tra đánh giá, có ma trận,
đáp án biểu điểm kèm theo, hạn chế thấp nhất cho điểm theo cảm tính. Ra
đề mở, với những đề nghị luận xã hội phải gắn với thực tiễn, phát huy tính
chủ động, sáng tạo để học sinh có cơ hội phát biểu chính kiến của mình.
Chấm chéo bài, ghi nhận xét cụ thể, rõ ràng, khách quan, chính xác, lựa lời
phê để đảm bảo tính động viên khích lệ sự phấn đấu của học sinh. Trong
sinh hoạt nhóm, các đề kiểm tra được đưa ra thảo luận, nhận xét ưu, khuyết
của đề, đáp án, mức độ làm bài của học sinh, những lỗi học sinh mắc phải
để hoàn thiện kĩ năng ra đề của giáo viên theo hướng đảm bảo tính khoa
học, tính yêu cầu cao và vừa sức với năng lực của học sinh trong từng khối,
để khắc phục những hạn chế của học sinh. Sau khi chấm bài xong, giáo viên
trực tiếp chấm bài của lớp nào đó hoặc của phòng thi nào đó thì nhập ngay
điểm vào máy tính do tổ quản lí để tiện theo dõi .Giáo viên bộ môn xem lại
bài của học sinh lớp mình để nắm bắt được chất lượng, đồng thời kiểm tra

14

lại tính chính xác trong việc chấm bài của đồng nghiệp, nếu phát hiện chấm
sai, chấm sót theo biểu điểm thì giáo viên bộ môn chấm lại theo đúng biểu
điểm đồng thời lập danh sách các học sinh chấm lại nộp cho tổ trưởng. Giáo
viên bộ môn trả lại bài cho học sinh theo quy định trong phân phối chương
trình hoặc chậm nhất hai tuần sau khi kiểm tra.Sau khi nhập điểm,trả bài
xong giáo viên thống kê kết quả kịp thời theo từng lớp: Giỏi, khá, trung
bình, yếu, kém nộp cho nhóm trưởng, nhóm trưởng có nhiệm vụ thống kế
nhóm mình phụ trách báo lên cho tổ trưởng. Từ số liệu đó lại đưa trở về với
các buổi họp tổ, nhóm phân tích phát hiện học sinh giỏi để có kế hoạch bồi
dưỡng nâng cao, lọc ra những học sinh yếu, kém để phụ đạo, kèm cặp thêm.
Cũng từ đó tìm ra nguyên nhân của những kết quả đó, đặc biệt nguyên nhân
của những học sinh yếu kém để xem xét phương pháp, cách thức giảng dạy
cũng như trình độ của giáo viên phụ trách.

- Tổ trưởng/nhóm trưởng điều hành buổi sinh hoạt chuyên đề: Các bước tiến
hành trong buổi sinh hoạt như : Giáo viên phân công viết chuyên đề báo cao, cả tổ
lắng nghe góp ý; giáo viên phân công dạy minh họa tiếp tục dạy, cả tổ dự giờ; sau
đó tiếp tục góp ý xây dựng hoàn thiện chuyên đề. Trong quá trình thực hiện tổ
trưởng/ nhóm trưởng điều hành biết khêu gợi các ý kiến phát biểu của đồng
nghiệp: mời GV cũ phát biểu trước, GV mới phát biểu sau; biết chẻ nhỏ vấn đề
thảo luận bằng những câu hỏi dẫn dắt hợp lý; lắng nghe, tôn trọng các ý kiến phát
biểu
Bước 3: Kết thúc buổi sinh hoạt chuyên đề
Kết thúc buổi sinh hoạt chuyên đề, chúng tôi đưa ra được các kết luận cần
thiết, phương hướng triển khai vận dụng kết quả của chuyên đề trong thực tế giảng
dạy, trường hợp chưa thống nhất chúng tôi bố trí buổi sinh hoạt kế tiếp để thực
hiện.
d. Hồ sơ sinh hoạt tổ/ nhóm chuyên môn theo chuyên đề gồm:
- Kế hoạch triển khai: Trình bày rõ mục tiêu, yêu cầu của tổ/ nhóm chuyên
môn, thời gian thực hiện từng bước (giờ, ngày, tháng) bước 1, bước 2, bước 3; tên
chuyên đề, địa điểm tổ chức, phân công người chuẩn bị, người báo cáo chuyên đề,
thành phần tham dự, phân công người hỗ trợ thiết bị, người viết biên bản,… Bản
kế hoạch có chữ ký duyệt (dấu đỏ) của nhà trường.
- Toàn văn báo cáo chuyên đề (bản in hoặc viết tay)
- Biên bản (2 bản):
+ Buổi sinh hoạt tổ triển khai chuyên đề,
+ Buổi sinh hoạt tổ thảo luận rút kinh nghiệm, tổng kết.
3.3.3.2. Sinh hoạt chuyên môn dựa trên "nghiên cứu bài học" (phụ lục 6)
a. Lập kế hoạch
b. Triển khai kế hoạch:
Bước 1: Họp nhóm chuyên môn: Xác định mục tiêu, chuẩn bị bài dạy.
- Tổ chuyên môn chọn một bài dạy cụ thể để dạy minh họa (bài dạy khó): yêu
cầu giáo viên cả tổ về nghiên cứu, soạn cụ thể.
- Đến buổi sinh hoạt tiếp theo, giáo viên lần lượt trình bày bài soạn của mình cả

- Giáo viên dạy tự nhận xét về hiệu quả giảng dạy của mình: Ý tưởng đã
thực hiện được, chưa thực hiện được so với giáo án đề ra, những tình huống nảy
sinh ngoài giáo án.
- Toàn bộ giáo viên trong tổ tham gia đóng góp ý kiến cho bài giảng minh
họa, cần nhấn mạnh những ưu điểm nổi bật, hạn chế chính, hiệu quả bài giảng đối
với học sinh, tập trung phân tích hoạt động học tập của học sinh, không đi sâu phân
tích về giáo viên dạy và không xếp loại giờ dạy.
- Gợi ý thảo luận về bài dạy minh họa: Trong tiết học hoạt động nào hiệu
quả, chưa hiệu quả; học sinh nào hứng thú, học sinh nào không hứng thú; học sinh
nào khó khăn trong học tập, mức độ học sinh lĩnh hội kiến thức ra sao, tìm ra các
nguyên nhân, từ đó phân tích về nội dung kiến thức, phương pháp giảng dạy đưa ra
đã phù hợp chưa, ưu điểm, hạn chế gì, đề xuất cách khắc phục.
Bước 4: Áp dụng:
Trên cơ sở bài dạy minh họa giáo viên nghiên cứu vận dụng, kiểm nghiệm
những vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, suy ngẫm áp dụng vào bài học hàng
ngày.
c. Hồ sơ sinh hoạt tổ chuyên môn theo "nghiên cứu bài học" gồm:
- Kế hoạch triển khai: Trình bày rõ mục tiêu, yêu cầu của tổ chuyên môn,
thời gian thực hiện từng bước (giờ, ngày, tháng); tên bài dạy, chọn lớp học sinh
dạy, địa điểm dạy, phân công nhóm soạn bài, người dạy minh họa, thành phần
tham dự (cả tổ), phân công người hỗ trợ thiết bị, người viết biên bản,…Bản kế
hoạch có chữ ký duyệt (dấu đỏ) của nhà trường.
- Giáo án thiết kế bài dạy minh họa
- Biên bản (2 bản):
+ Buổi sinh hoạt tổ triển khai kế hoạch,

17

+ Buổi sinh hoạt tổ thảo luận rút kinh nghiệm, tổng kết.
- Phiếu dự giờ (Không xếp loại giáo viên): Phân công một giáo viên có năng

nhóm chuyên môn. Việc đổi mới trong sinh hoạt đã góp phần thực hiện đổi mới
toàn diện giáo dục đáp ứng thời kì hội nhập Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa đất
nước.
4. Kết quả
4.1. Kết quả điều tra và phân tích
Để đánh giá chất lượng đổi mới sinh hoạt tổ và nhóm chuyên môn, đề tài tiếp
tục khảo sát 50 giáo viên của trường THPT Ngô Gia Tự vào tháng 04/ 2014. Nội
dung khảo sát dựa vào các phiếu đã điều tra tháng 09 / 2013 (phụ lục 1). Kết quả
khảo sát như sau: (phụ lục 8)
a. Nhận thức mức độ cần thiết của đổi mới sinh hoạt tổ và nhóm chuyên
môn

18

Bảng 4: Các mức độ cần thiết của đổi mới sinh hoạt tổ và nhóm chuyên
môn
Số lượng 50 Tỉ lệ
STT

Mức độ của sự cần
thiết
Trước
tác
động
Sau tác
động
Trước
tác động
Sau tác
động

xuyên)
Chưa tốt
(Chưa
thường
xuyên)
TT

Nội dung thăm dò
Trước
tác
động
Sau
tác
động

Trước
tác
động
Sau
tác
độn
g
Trước
tác
động
Sau
tác
động
1
Sinh hoạt không

nhóm
15% 68% 35% 22% 50% 10%
6
Tháo gỡ những
tình huống gặp phải
trong quá trình
giảng dạy
22% 70% 30% 24% 48% 6%
7
Kiểm tra việc tự
học, tự bồi dưỡng
của các thành viên
23% 64% 35% 18% 42% 18%
8
Thống nhất cách
thức xây dựng ma
25% 82% 25% 10% 50% 8%

20

trận, ra đề, xây
dựng đáp án biểu
điểm, chấm bài,
đánh giá học
sinh….
9 Ý kiến khác…

Biểu đồ 2 sau đây phản ánh sự đánh giá về nội dung sinh hoạt tổ, nhóm
chuyên môn môn Ngữ văn trường THPT Ngô Gia Tự


Nội dung thăm dò
Trước
tác
động
Sau
tác
động

Trước
tác
động
Sau
tác
động

Trước
tác
động
Sau
tác
động

1
Sinh hoạt đảm bảo
tính dân chủ
26% 80% 28% 16% 46% 4%
2
Phát huy tính sáng
tạo của các thành
viên.

- Bảng thống kê kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2013 – 2014 và kết
quả trung bình môn cả năm năm học 2013 – 2014 (phụ lục 9)
Bảng 7 : Kết quả điểm trung bình môn môn Ngữ văn năm học 2012 – 2013

Khối

SL 8 ->10 6.5 <8 5 <6.5 3.5 < 5.0 0 < 3.5
10 420 7 1.67

147 35.00

190 45.24

64 15.24

12 2.86
11 418 34 8.13

163 39.00

156 37.32

60 14.35

5 1.52
12 407 20 4.91

152 37.35

137 33.66

25
30
35
40
45
50
Từ 8.0 đến 10.0 Từ 6.5 đến <8.0 từ 5.0 đến <6.5 Từ 3.5 đến <5.0 Từ 0 đến <3.5
2012-2013
2013-2014

Biểu đồ 4: Kết quả trung bình môn cả năm năm học 2013 – 2014 so với
năm học 2012 – 2013

Nhìn vào biểu đồ 4 cho thấy kết quả trung bình cả năm bộ môn Ngữ
văn năm học 1013 – 2014 tăng vượt bậc so với kết quả bộ môn môn Ngữ văn năm
học 2012 - 2013. Điều đó khẳng định đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn góp
phần quan trong nâng cao chất lượng bộ môn.
4.2.2. Kết quả khác trong năm học 2013 - 2014 (học sinh giỏi, giáo viên
giỏi, đồ dùng dạy học tự làm…) (phụ lục 10)
- Kết quả:
+ 06 học sinh đạt học sinh giỏi cấp tỉnh
+ 01 giáo viên đạt giáo viên giỏi cấp tỉnh
+ 01 đồ dùng dạy học đạt cấp tỉnh
+ Tham gia dự thi bài viết vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các
tình huống thực tiễn
+ 02 giáo viên tham gia thi kể chuyện học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh đạt giải cấp trường, 01 đồng chí đại diện cho trường dự thi cấp
tỉnh.
+ 03 tập thể lớp của giáo viên chủ nhiệm trong tổ đạt tập thể xuất sắc, tập thể
tiên tiên (toàn trường có 39 lớp, đạt tập thể xuất sắc 01, tiên tiến 06)

- Việc sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn có hiệu quả là chức năng, nhiệm vụ
thường xuyên của đội ngũ giáo viên. Để làm tốt việc này đòi hỏi mỗi thầy cô giáo
cần phải:
+ Xác định rõ tầm quan trọng của việc đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyên
môn
+ Tận Tâm, tận lực vì công việc, chủ động sáng tạo khi tìm các giải pháp
nhằm thúc đẩy chuyên môn
+ Cố gắng tự học, tự rèn, học ở đồng nghiệp, sẵn sàng chia sẻ những vướng
mắc kinh nghiệm giảng dạy cùng đồng nghiệp.
+ Điều quan trọng là mỗi thầy cô giáo phải rèn cho mình tác phong sinh hoạt
chuẩn mực, làm việc đến nơi đến chốn, luôn cầu thị.
b. Về phía Sở Giáo dục và Đào tạo
Hàng năm tổ chức tập huấn cho giáo viên cốt cán các trường các chuyên đề
liên quan đến đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn; tổ chức hội thảo, nhân rộng
điển hình các cá nhân, tập thể; tổ chức thi tổ trưởng giỏi trong công tác điều hành
quản lí tổ; tổ chức cho cán bộ quản lí tham quan học tập kinh nghiệm các trường
có nhiều thành công trong giáo dục trong và ngoài tỉnh.

25TÀI LIỆU THAM KHẢO
*****

1. Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ
thông có nhiều cấp học, ban hành kèm theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD&ĐT
ngày 02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường THPT ban hành kèm theo
Quyết định số 80/2008/QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo.