Trường THCS Mỹ Hội

MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:

2

1. Có lý luận

2

2. Có thực tiển

2

II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu

2

III. Giới hạn của đề tài

3

IV. Kế hoạch thực hiện

3

B. PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận:


KẾT LUẬN
I. Ý nghĩa của đề tài đối với công tác

13

II. Khả năng áp dụng

13

III. Bài học kinh nghiệm, hướng phát triển

13

IV. Đề xuất , kiến nghị

14

Người viết: Trần Thị Tới

Trang 1


Trường THCS Mỹ Hội

A.PHẦN MỞ ĐẦU
I.Lý do chọn đề tài:
1.Có lý luận:
Nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường THCS là nhiệm vụ hàng
đầu và cũng là mục tiêu phấn đấu của mỗi giáo viên. Là một giáo viên giảng dạy
môn toán tại trường THCS Mỹ Hội, tôi luôn trăn trở một điều là làm thế nào để

Người viết: Trần Thị Tới

Trang 2


Trường THCS Mỹ Hội

Hệ thống bài tập chọn lọc, tinh giản nhưng vẫn đủ dạng và bổ sung các bài
tập mở, bài tập vận dụng toán học vào thực tế (không nhất thiết phải chọn các
bài tập khó trong tiết dạy).
Học sinh được tự phát hiện kiến thức mới, tự giải quyết vấn đề,tự tiếp cận
kiến thức qua sự hoạt động đích thực của bản thân.
Học sinh được tranh luận trực tiếp với học sinh, với giáo viên, được tự
kiểm tra đánh giá làm cơ sở để giáo viên tự điều chỉnh quá trình dạy học của
mình.
Giúp cho học sinh có cái nhìn đúng đắn về việc học bộ môn toán.
Sử dụng phương pháp dạy học tích cực bằng cách dùng phương pháp
phân tích đi lên, bằng phương pháp dạy học nêu vấn đề…
Đề tài được thực hiện trong các giờ luyện tập và ôn tập trên lớp.Đánh giá
hiệu quả của đề tài thông qua tỉ lệ học sinh hiểu bài và kết quả các bài kiểm tra,
bài thi cuối học kỳ.
III. Giới hạn của đề tài
Đề tài được áp dụng đối với học sinh lớp 7a3 của trường THCS Mỹ Hội.
Đề tài được thực hiện trong một lớp học 7a3 của trường THCS Mỹ Hội
trong năm học 2011-2012.
IV. Kế hoạch thực hiện:
Hình thành và phát triển kỹ năng vẽ hình là một quá trình thực hiện liên
tục và chặt chẽ.Với học sinh lớp 7 được bắt đầu từ các bài toán đơn giản dưới
dạng vẽ theo cách diễn đạt bằng lời,đọc hình vẽ,vẽ theo số liệu cho trước… tiến
dần đến kỹ năng phân tích hình vẽ để vẽ thêm đường phụ trong các bài toán khó

có tổ chức, có kế hoạch. Vì thế qua các tiết học hình học, học sinh được nâng
cao tính độc lập sáng tạo, hiểu bài sâu hơn, chắc hơn, năng lực tư duy và phẩm
chất trí tuệ phát triển tốt hơn. Các bài tập toán hình học cũng có thể là một định
lý giúp học sinh mở rộng tầm hiểu biết của mình. Luyện tập toán còn có tác
dụng hình thành thế giới quan duy vật biện chứng, hứng thú học tập và niềm tin,
hình thành phẩm chất người lao động mới. Qua việc học sinh giải bài tập toán
mà đánh giá được mức độ, kết quả dạy của giáo viên, kết quả học của học sinh.
3. Cơ sở thứ ba là:
Dựa vào tâm sinh lý, lứa tuổi của học sinh,các em ở độ tuổi từ 11 tuổi đến
14 tuổi đang bắt đầu tập làm người lớn nên rất tích cực tham gia vào các hình
thức học tập sáng tạo, độc lập, đó là tiền đề cho sự tự giác, tự khám phá, phát
hiện và giải quyết vấn đề dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên.
Khi dạy tiết hình học thì phải là tiết dạy cho học sinh cách suy nghĩ giải
toán.

Người viết: Trần Thị Tới

Trang 4


Trường THCS Mỹ Hội

Trong tiết học hình học nên chọn số lượng bài tập vừa đủ để khắc sâu các
kiến thức được vận dụng và phát triển các năng lực tư duy cần thiết trong giải
toán.
Nên sắp xếp bài tập thành một chùm bài có liên quan với nhau; những bài
giải chi tiết và những bài giải vắn tắt.
Hãy để cho học sinh có thời gian làm quen với bài toán,cùng với học sinh
nghiên cứu tìm tòi lời giải bài toán và để cho học sinh được hưởng niềm vui khi
tự mình tìm được chìa khoá của lời giải.


Trang 5


Trường THCS Mỹ Hội

IV. Các biện pháp giải quyết vấn đề:
Để nâng cao hiệu quả của việc rèn luyện kỹ năng vẽ hình và phát huy được
tác dụng của nó bản thân đã thực hiện các biện pháp sau đây:
Giáo viên phải giáo dục cho học sinh ý thức học tập, mục đích và ý nghĩa
của việc học.
Giáo viên phải chia nhỏ yêu cầu đó thành các dạng bài tập riêng nhằm khắc
sâu kiến thức, phương pháp và kỹ năng làm bài. Đối với những học sinh quên
kiến thức cũ liên quan đến bài học, khả năng tiếp thu chậm đòi hỏi giáo viên cần
kiên trì, bền bỉ bám sát học sinh, bổ sung kiến thức và giải đáp những vướng
mắc, khó khăn của học trò. Các bài tập đưa ra từ dễ đến khó, từ đơn giản đến
phức tạp và phù hợp với trình độ nhận thức chung của học sinh. Vì chỉ khi các
em hiểu bài, làm được bài thì mới hứng thú học tập.
Đầu tư thời gian thích hợp cho việc soạn bài, cần chuẩn bị kỹ hệ thống câu
hỏi và bài tập nhằm gieo tình huống, hướng dẫn từng bước cách giải quyết vấn
đề phù hợp từng loại đối tượng học sinh, dự kiến những khó khăn, trở ngại,
những cái bẫy mà học sinh cần vượt qua.
Muốn vậy giáo viên cần nắm vững tiết dạy gồm kiến thức mới nào được bổ
sung, kỹ năng nào cần rèn luyện, bài tập nào khó, bài tập nào trọng tâm có thể
phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh. Giáo viên còn phải nắm được kiến thức,
kỹ năng cụ thể đã có sẵn ở học sinh với mức độ nào, từ đó xây dựng một hệ
thống bài tập từ dễ đến khó, chọn các thể loại bài tập ứng với từng phần lý
thuyết cần kiểm tra, loại bài tập cần rèn luyện kỹ năng, loại bài tập vận dụng
toán học vào thực tế, loại bài tập mở với mức độ vừa phải, thích hợp trình độ
học sinh, giúp các em tự tin ở mình, không sao chép lời giải có sẵn.

đồ đó rồi về nhà tự trình bày lời giải. Sau khi giải mỗi bài toán tôi khuyến khích
học sinh giải bằng các cách khác tập cho học sinh tóm tắt lời giải thành từng
bước theo sơ đồ của quá trình tư duy (dựa vào sơ đồ phân tích đi lên) để học
sinh dễ nhớ, chỉ ra phần mấu chốt quan trọng của bài toán, học sinh nhận dạng
được bài toán và xếp nó vào hệ thống bài tập đã học.
Tác dộng đế cả ba đối tượng học sinh bằng các câu hỏi và bài tập hợp lý
sao cho tất cả học sinh trong lớp đều tích cực suy nghĩ, tích cực rả lời. Chú ý
chọn lọc để nội dung được tinh giản và kết hợp phương pháp sáng tạo sao cho
học sinh không cảm thấy nặng nề khi học hình học. Trong quá trình dạy cần
khắc phục ngay những chỗ sai sót,những chỗ học sinh thường mắc lỗi khi nói
khi viết.
Với đặc điểm vừa ôn vừa luyện, học sinh được nêu được các định lý, quy
tắc…đã học được áp dụng trong lời giải. Việc đánh giá cho điểm học sinh cần
đúng mức, tôn trọng ý kiến nhận xét giữa các học sinh với nhau.
Phần sửa bài tập về nhà cho một vài học sinh lên bảng trình bày, học sinh
cả lớp nhận xét lời giải của bạn, tự tổng kết ưu khuyết điểm. Giáo viên đưa ra
bài giải mẫu và các bài tập mới, có thể là loại bài tương tự sách giáo khoa cho
đối tượng học sinh trung bình, bài tập mở cho học sinh khá giỏi, bài tập tổng
hợp cả ba đối tượng, hết sức chú trọng kỹ năng vẽ hình, kỹ năng suy luận logic,
thuật toán…
Phần củng cố cần cho học sinh tự nêu ra được kiến thức cơ bản, kỹ năng
cần rèn luyện, phương pháp giải toán trong tiết học. Những bài tập cho về nhà
cần chọn lựa cẩn thận, số lượng bài tập hạn chế sao cho đủ dạng và học sinh đủ
thời gian làm bài. Giáo viên nên dành ít phút cho việc hướng dẫn về nhà.

Người viết: Trần Thị Tới

Trang 7



Người viết: Trần Thị Tới

Trang 8


Trường THCS Mỹ Hội

Bài tập 2:Vẽ cặp góc so le trong xAB, yBA có số đo đều bằng 1200
a. Thao tác tư duy
- Hai góc xAB, yBA có số đo bằng 1200
- Hai góc xAB, yBA so le trong
- Có cạnh AB chung
b.Cách vẽ:
Vẽ đoạn thẳng AB, từ A vẽ góc BAx bằng 1200 , từ B vẽ góc ABy bằng 1200
Sử dụng thước đo góc để đo góc.
x

A
1200
1200

B
y
Dạng 2: Xem hình vẽ và trả lời câu hỏi
Mục đích: Rèn cho học sinh cách đọc hình vẽ, từ các dấu hiệu, kí hiệu trên hình
giứp học sinh liên hệ với các kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi
Các ví dụ minh hoạ:
Bài 1: Xem hình trả lời các câu hỏi:
A


Dạng 3: Vẽ hình theo dữ liệu cho trước và vẽ hình bằng dụng cụ
Mục đích: Rèn luyện các thao tác vẽ hình cơ bản, thực hiện các bài toán dựng
hình cơ bản:
Đặt đoạn thẳng trên một tia.
Đặt góc trên một nửa phẳng.
Vẽ tia phân giác một góc.
Vẽ đường trung trực 1 đoạn thẳng
Vẽ tam giác khi biết các yếu tố về cạnh góc(theo các bài toán dựng hình
cơ bản)
Một số ví dụ minh hoạ:
C
Bài 1: Vẽ góc ABC bằng 900
Thao tác tư duy:
Vẽ cạnh AB
Vẽ cạnh BC sao có góc ABC bằng 900
B

A

Bài 2: Vẽ tam giác MNP biết góc M = 600 , MP = 5cm, MN = 3cm
N

x

3cm

600
M
Bài
3:

trực
thẳngthước
AB thẳng và
compa để vẽ đường trung trực của đoạn
thẳng.
- Vẽ đoạn thẳng AB
- Vẽ hai cung tròn tâm A, B có bán
kính lớn hơn AB/2, hai cung tròn cắt
B
A
I
nhau tại hai điểm
- Dùng thước thẳng vẽ đường thẳng đi
Người viết: Trần Thị Tới
Trang
10
qua hai điểm cắt nhau của hai
cung
tròn tâm A, B.


Trường THCS Mỹ Hội

Bài 4: Cho góc nhọn xOy. Vẽ tia phân giác của góc đó?
Đối với bài này ta có nhiều cách vẽ với các dụng cụ có trên tay chúng ta
Cách 1: Dùng thước đo góc
Vẽ góc xOy
Dùng thước đo góc đo góc, vẽ tia Oz nằm giữa hai tia Ox, Oy vào tạo với
hai Ox, Oy hai góc bằng nhau.
Cách 2: Dùng thước hai lề

Vẽ đường thẳng xx’
Lấy điểm A bất kỳ nằm ngoài đường thẳng xx’
Dùng góc nhọn 600 (hoặc 300 ) của êke để cặp góc so le trong (hoặc cặp
góc đồng vị) bằng nhau.
Đường thẳng yy’ đi qua A và tạo với xx’ cặp góc so le trong ( hoặc cặp
góc đồng vị) bằng nhau là đường thẳng song song với xx’

-

A
A

.

.

y

x

y’

x’
x

x’

Trên đây là những ví dụ cụ thể về giải pháp rèn luyện kỹ năng vẽ hình
thông qua các tiết luyện tập.
V. Hiệu quả áp dụng:


ĐN

32

5

15,6

11

34,4

10

31,3

6

18,8

CN

32

9

28,1

15

dạy cách suy nghĩ giải toán.
Đừng đưa ra quá nhiều bài tập trong tiết luyện tập. Nên chọn một số lượng
bài vừa đủ để có điều kiện khắc sâu kiến thức được vận dụng và phát triển các
năng lực tư duy cần thiết trong giải toán.
Nên sắp xếp các bài tập thành một chùm bài có liên quan với nhau.
Hãy để cho học sinh có thời gian làm quen với bài toán,cùng với học sinh
nghiên cứu tìm tòi lời giải bài toán và để cho học sinh được hưởng niềm vui khi
tự mình tìm được chìa khoá của lời giải.
II. Khả năng áp dụng:
Đề tài này có thể áp dụng cho học sinh khối trung học cơ sở, đặc biệt là học
sinh khối 7.
III. Bài học kinh nghiệm:
Một số phương pháp rèn kỹ năng vẽ hình môn hình học 7 giúp học sinh say
mê học toán hơn,tạo lòng tin vào khả năng của mình, nhiệt tình ham mê học và
chất lượng bộ môn tiến bộ rõ rệt.
Đừng biến tiết luyện tập thành tiết chữa bài tập. Tiết luyện tập phải là tiết
dạy cách suy nghĩ giải toán.
Đừng đưa ra quá nhiều bài tập trong tiết luyện tập. Nên chọn một số lượng
bài vừa đủ để có điều kiện khắc sâu kiến thức được vận dụng và phát triển các
năng lực tư duy cần thiết trong giải toán.
Nên sắp xếp các bài tập thành một chùm bài có liên quan với nhau.
Hãy để cho học sinh có thời gian làm quen với bài toán,cùng với học sinh
nghiên cứu tìm tòi lời giải bài toán và để cho học sinh được hưởng niềm vui khi
tự mình tìm được chìa khoá của lời giải.
Hướng phát triển
Người viết: Trần Thị Tới

Trang 13



Sách giáo khoa toán 7 BGD xuất bản năm 2011.
Hội nghị tập huấn toán học phổ thông năm 2010.
Sách bài tập toán 7 BGD năm 2011.
Mỹ Hội, ngày 08 tháng 03 năm 2012
Người viết

XÁC NHẬN CỦA BAN GIÁM HIỆU
Người viết: Trần Thị Tới

Trang 14


Trường THCS Mỹ Hội

Người viết: Trần Thị Tới

Trang 15