Bài 4
NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN
CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯNG
( 2 tiết )
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Về kiến thức:
- Hiểu được khái niệm mâu thuẫn theo quan điểm của CN DVBC.
- Biết được sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc khách quan của mọi sự vận động,
phát triển của sự vật, hiện tượng .
2.Về kiõ năng:
- Biết phân tích một số mâu thuẫn trong các sự vật, hiện tượng.
3.Về thái độ:
- Có ý thức tham gia giải quyết một số mâu thuẫn trong cuộc sống phù hợp với lứa tuổi.
II. TRỌNG TÂM :
- Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự
vật, hiện tượng.
III.PHƯƠNG PHÁP :
Đàm thoại, thuyết trình, trực quan.
IV. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Tranh, ảnh, sơ đồ.
- Có thể sử dụng vi tính, máy chiếu.
V. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1. Ổn đònh tổ chức lớp :
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Giảng bài mới:
Tạo tình huống có vấn đề:
Nhà cơ học Niu-tơn cho rằng, nguồn gốc của sự vận động nằm ngoài vật chất, nhờ “cái hích của
Thượng đế”. Hôn Bách, triết học duy vật tiêu biểu ở thế kỷ XVIII của Pháp cho rằng: “Vật chất
vận động là do sức mạnh của bản thân nó, không cần đến một sự thúc đẩy nào từ bên ngoài”. Còn
theo em thì sao ?
Bài học sẽ giúp ta tìm hiểu đúng đắn nguồn gốc vận động, phát triển của của các sự vật, hiện


v
a
ä
t
,

h
i
e
ä
n

t
ư
ơ
ï
n
g
S
ư
ï

v
a
ä
t
,

h

đối lập là sự liên hệ gắn bó với
nhau, làm tiền đề tồn tại cho
nhau giữa các mặt đối lập.
=> Các ví dụ:
+ Cực dương, cực âm tạo nên
thanh nam châm.
+ Đồng hóa, dò hóa tạo nên sinh
vật sống.
- Sự đấu tranh giữa các mặt đối
lập là sự tác động, bài trừ, gạt
bỏ nhau… giữa các mặt đối lập.
=> Các ví dụ:
+ Chân lý, sai lầm trong nhận
thức con người.
+ Giai cấp thống trò, giai cấp bò
trò trong xã hội có giai cấp đối
kháng (CHNL, PK, TBCN).
Đó là những mặt chứa đựng
các đặc điểm, tính chất, khuynh
hướng vận động… trái ngược
nhau.
b. Sự thống nhất giữa các mặt
đối lập:
Đó là sự liên hệ gắn bó với
nhau, làm tiền đề tồn tại cho
nhau giữa các mặt đối lập.
c. Sự đấu tranh giữa các mặt
đối lập:
Đó là sự tác động, bài trừ, gạt
bỏ nhau… giữa các mặt đối lập.

đường điều hoà”. (“đấu
tranh” theo nghóa của Triết
-Trong tự nhiên, các giống loài
sinh vật phát triển do
đâu ? => Do sự đấu tranh giữa
biến dò và di truyền.
- Trong xã hội ta có những
người lương thiện, cần cù lao
động, tạo ra của cải vật chất
cho xã hội và bọn làm ăn phi
pháp, sản xuất hàng giả, trốn
thuế… làm thế nào để xã hội
phát triển ? => Đấu tranh của
của các lực lượng chuyên trách
và quần chúng tiêu diệt bọn
làm ăn phi pháp, bảo vệ người
lương thiện.
-Tư duy con người ngày càng
phát triển, do đâu ? => Sự đấu
tranh giữa nhận thức đúng và
sai.

=> Mâu thuẫn là một chỉnh
thể, trong đó hai mặt đối lập
vừa thống nhất với nhau, vừa
đấu tranh với nhau.
2. Mâu thuẫn là nguồn gốc vận
động, phát triển của sự vật
và hiện tượng :


-Cần biết phân tích cái đúng,
cái sai, cái tiến bộ, cái lạc hậu,
đấu tranh loại trừ cái sai trái,
cái lạc hậu, tiêu cực
a. Giải quyết mâu thuẫn:
Sự đấu tranh giữa các mặt
đối lập là nguồn gốc vận động,
phát triển của sự vật, hiện
tượng.
b. Mâu thuẫn chỉ được giải
quyết bằng đấu tranh:
Mâu thuẫn chỉ được giải quyết
bằng sự đấu tranh giữa các mặt
đối lập, không phải bằng con
đường điều hoà…
4. Củng cố:
 Thế nào là mâu thuẫn ? Nêu vài ví dụ.
 Tại sao nói mâu thuẫn là nguồn gốc, là động lực thúc đẩy xã hội phát triển? Nêu vài ví dụ.
 Khi bàn về sự phát triển, V.I. Lê-nin viết: “ Sự phát triển là một cuộc đấu tranh giữa các mặt
đối lập”. Theo em, Lênin muốn bàn về:
a. Hình thức của sự phát triển.
b. Nội dung của sự phát triển.
c. Điều kiện của sự phát triển.
d. Nguồn gốc của sự phát triển.
5. Dặn dò: