SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
" MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY
DỰNG KẾ HOẠCH NĂM HỌC Ở TRUNG TÂM GDTX
HUYỆN BẢO YÊN- LÀO CAI"
PHẦN MỞ ĐẦU
1
1. Lý do chọn đề tμi
Trong mọi hoạt động của các cơ quan hay tổ chức ở các cấp đều phải có mục
tiêu, mục đích nhất định. Để hoạt động của một tổ chức có hiệu quả nhằm đạt
đươc mục tiêu, mục đích mong muốn thì một cơ quan hay tổ chức nào đó
không thể làm việc một cách tuỳ tiện không có kế hoạch đươc mà phải hoạt
động theo một trình độ nhất định có kế hoạch, có tổ chức và sự chỉ đạo kiểm
tra một cách chặt chẽ. Bốn chức năng của người quản lý thì chức năng lập kế
hoạch đươc coi là quan trọng nhất đã đươc khẳng định trong nghị quyết Trung
ương II: “ Tăng cường công tác kế hoạch hoá vμ dự báo về giáo dục”. Mặt
khác kế hoạch còn mang tính pháp lệnh… Tính kế hoạch còn là đặc điểm của
quản lý. Có kế hoạch là nguyên tắc của quản lý. Quản lý bằng kế hoạch là
phương pháp chủ yếu của quản lý.
Qua nhiều năm làm quản lý giáo dục ở cơ sở trường học, đối chiếu với lý
luận và thực tế bản thân tôi thấy rằng việc lập kế hoạch ngắn hạn cho một
cơ sở trường học là không thể thiếu đươc. Đây là một việc làm đươc ưu tiên,
đầu tư thời gian và trí tuệ của người cán bộ quản lý nhằm xây dựng cho nhà
trường một chương trình làm việc đạt hiệu quả tối ưu. Thực tế tôi nhận thấy
một số đơn vị trường học coi nhẹ công tác xây dựng kế hoạch năm học, có kế
- Xác định cơ sở lý luận và pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng kế
hoạch năm
học ở Trung tâm GDTX.
- Việc xây dựng kế hoạch năm học ở Trung tâm GDTX trong những năm học
trước
đây thường coi nhẹ. Nhưng đến những năm học gần đây (2004-2011) việc
xây dựng kế hoạch năm học ở các Trung tâm GDTX đã có sự chỉ đạo kiểm tra
sát sao của Sở GD&ĐT
Lào Cai nên việc xây dựng kế hoạch năm học ở các Trung tâm đã có hiệu quả
dựa trên các căn cứ xác thực ở địa phương, kế hoạch hoá đề ra phải có tính khả
thi đươc tập thể công nhận cùng nhau tổ chức thực hiện.
4. Phương pháp nghiên cứu.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghị quyết TW II khoá VIII, trên cơ
sở tiếp thu qua các bài giảng của giảng viên trường cán bộ quản lý giáo dục.
Nghiên cứu tài liệu học tập bài: Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch trong
Trung tâm GDTX.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Qua hội nghị trao đổi kinh nghiệm
xây dựng kế hoạch trường học, tại Sở GD&ĐT Lào Cai, kết hợp với các kinh
4
nghiệm của bản thân trong quá trình xây dựng kế hoạch nhiều năm ở Trung tâm
GDTX Bảo Yên-Lào Cai.
- Phương pháp hỗ trợ: Dùng sơ đồ, bảng biểu, số liệu so sánh trong quá tình xây
* Kế hoạch hoá giáo dục là áp dụng sự phân tích hệ thống và hợp lý các quá trình
phát triển giáo dục với mục đích làm cho giáo dục đạt đươc các kết quả và có hiệu quả
hơn phù hợp với những yêu cầu và nhiệm vụ của người học và xã hội đặt ra.
Là người quản lý muốn xây dựng kế hoạch đạt hiệu quả có tính khả thi cao ta cần
chú ý những nguyên tắc, tiến trình xây dựng kế hoạch.
1.1. Nguyên tắc xây dựng kế hoạch.
1.1.1. Nguyên tắc tính Đảng.
Kế hoạch phải đươc phục vụ nhiệm vụ chính trị
Nội dung của bản kế hoạch là sự cụ thể trong giáo dục. Các chủ trương đường lối
lớn của Đảng (từ Trung ương đến địa phương).
Các biện pháp của kế hoạch đảm bảo các chủ trương của Đảng sẽ đươc thực hiện.
Các chỉ tiêu chính, các biện pháp lớn của kế hoạch phải đươc bàn và thông qua các tổ
chức của Đảng trước khi đưa ra quần chúng.
Kế hoạch phải thực hiện sự tranh thủ ý kiến của cấp uỷ, của các Đảng viên trong Chi
bộ trường học. Nguyên tắc này nói lên lập trường chính trị của một bản kế hoạch,
nhằm
đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong trường học.
1.1.2. Nguyên tắc tập trung dân chủ
Nguyên tắc này đòi hỏi tính khách quan của người quản lý xã hội chủ nghĩa. Nội
dung chủ yếu của nguyên tắc này là đạt đươc sự tối ưu trong quan hệ giữa tập trung và
dân chủ nhằm mục đích dân chủ hoá trong trường học ngày càng cao.
Trong xây dựng kế hoạch đảm bảo quan hệ hai chiều, phát huy dân chủ và sáng tạo
của quần chúng thì tính khả thi của kế hoạch mới cao.
Trong chỉ đạo thực hiện kế hoạch, đảm bảo sự tập trung, quản lý theo chế độ thủ
trưởng, mở rộng công khai và công bằng trong kiểm tra đánh giá.
với nhau: Nguyên tắc này hỗ trợ hoặc hạn chế nguyên tắc kia. Các nguyên tắc là ngọn
đèn dẫn đường cho toàn bộ quá trình kế hoạch hoá. Người cán bộ quản lý cần nắm các
nguyên tắc khi lập kế hoạch thì bản kế hoạch có tính khả thi cao trong quá trình tổ
chức thực hiện.
1.2. Tiến trình xây dựng kế hoạch.
Đươc chia làm 4 giai đoạn:
- Giai đoạn tiền kế hoạch là người quản lý phải xác định thủ tục kế hoạch, thu nhận,
khai thác và xử lý các thông tin kế hoạch.
- Giai đoạn chuẩn đoán: Phân tích đánh giá thực trạng đơn vị mình, tìm ra điểm
mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn. Dự đoán các nguồn lực có thể huy động và dự
đoán chiều hướng phát triển. Ước lượng nhu cầu cho đầu vào và đầu ra.
- Giai đoạn xây dựng kế hoạch sơ bộ: Đưa ra các hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu, xây
dựng điều kiện để thực hiện kế hoạch, lập các phương án thực thi.
- Giai đoạn xây dựng kế hoạch chính thức: Xét duyệt kế hoạch(Duyệt nội bộ, duyệt cấp
trên). Lập chương trình hành động ( sắp đặt công việc, thời gian thực hiện công việc,
phân công người phụ trách). Lập kế hoạch hỗ trợ và kế hoạch điều hành.
Sơ đồ quy trình xây dựng kế hoạch năm học
Giám đốc
Nhận ý kiến phản hồi
Giao kế hoạch
dự thảo
Giao kế hoạch
lãnh đạo.
* Trình độ giáo viên: Đại học :17; Cao đẳng: 02; Trung học: 04.
1.1.1. Thuận lợi:
* Tập thể nhà trường có tinh thần đoàn kết, đều tay xoay việc, thực hiện nghiêm túc nội
quy trường học, kế hoạch năm học, Chỉ thị năm học, các Thông tư hướng dẫn, Nghị
quyết… các cấp ban hành.
* Quá trình tổ chức các hoạt động có sự phối hợp chặt chẽ với Sở GD&ĐT Lào Cai,
UBND huyện nên đươc các cấp ngành ở địa phương quan tâm đến ngành học không
chính quy.
1.1.2. Khó khăn:
* Việc thực hiện quy chế TT GDTX chưa đươc áp dụng triệt để còn có tính chung
chung với điều lệ trường phổ thông nên có nhiều điểm bất cập về công tác chuyên
môn, công tác tài chính…
* Cơ sở vật chất mặc dù đã đươc quan tâm hơn so với năm trước đây song vẫn còn
thiếu nhiều về thiết bị dạy học, bàn ghế học tập, nơi tập trung của giáo viên và học
viên.
1.2. Kết quả đạt đươc trong quá trình xây dựng kế hoạch năm học 2009-2010 ở
Trung tâm GDTX Bảo Yên.
Cuối năm học 2009-2010 Trung tâm GDTX Bảo Yên-Lào Cai theo kế hoạch chỉ đạo
của Sở GD&ĐT Lào Cai đã phải xây dựng kế hoạch năm học 2010-2011 với mục
đích: báo cáo lại kết quả thực hiện kế hoạch năm học 2009-2010 và xây dựng kế
hoạch năm học 2010-2011. Qua quá trình tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, tôi cùng tập
thể trường học đã đánh giá đươc kết quả thành công của kế hoạch năm học mà do
Số lớp
Số học viên
Số HV có học bổng
Đội ngũ giáo viên
Kết quả chuyển lớp
Kết quả tốt nghiệp
CI
CII
2009-2010
1
16
15
01
100%
100%
năm
CIII
9
383
67
15
95%
58%
họcThực hiện năm học
CI
CII
2010-2011
thành viên đều đươc làm nghiêm túc
theo đúng chức năng của mỗi người. Đa số bản kế hoạch đều đươc thể hiện rõ nét
nhiệm vụ chính của mình hoặc của tổ chức đoàn thể trong trường. Từ việc tiếp thu bài
giảng trên cơ sở lý luận và pháp lý, qua quá trình quản lý Trung tâm GDTX cấp
huyện tôi xin mạnh dạn đề xuất một số vấn đề trong khi xây dựng kế hoạch năm học,
người quản lý cần phải chú ý một số vấn đề sau:
- Nắm vững quy trình xây dựng kế hoạch năm học.
- Lập kế hoạch hoá phải bám sát vào các văn bản pháp quy của Đảng và Nhà nước vào
mục tiêu đào tạo của ngành.
- Lập kế hoạch phải có sự phối hợp trong và ngoài nhà trường tức là: kế hoạch đươc xây
dựng từ tập thể sự phạm và có sự chỉ đạo của cấp uỷ địa phương về mạng lưới trường
lớp và cơ sở vật chất.
- Kế hoạch lập ra phải có tính khả thi, tránh vu vơ sáo rỗng, phải gắn với thực tế địa
phương.
- Sau khâu lập kế hoạch phải đươc tổ chức thực hiện có kiểm tra, tổng kết đánh giá thì
hiệu quả mới cao.
Vậy là người quản lý giáo dục khi xây dựng kế hoạch năm học ta thực hiện tốt các
yêu cầu trên thì kết quả kế hoạch đề ra luôn có tính khả thi cao trong quá trình thực
hiện
CHươNG III
1
Giải pháp tiến hành: Giám đốc Trung tâm mời các thành phần tham dự xây dựng kế
hoạch gồm: Phó Giám đốc, tổ trưởng tổ phổ cập, tổ trưởng chuyên môn Bổ túc
THCS, tổ trưởng chuyên môn BT THPT, tổ trưởng tổ phục vụ, chủ tịch công đoàn
trường học, bí thư
đoàn trường, thư ký hội đồng.
Giám đốc thông báo: mời các thành phần trên tham dự cuộc họp xây dựng kế hoạch
năm học 2010-2011 tại phòng hội đồng Trung tâm GDTX Bảo Yên. Giám đốc là
người chủ trì cuộc họp triển khai nội dung, các tổ trưởng chịu trách nhiệm là người
quản lý của tổ mình.
Vào cuộc họp đầu tiên Giám đốc Trung tâm phổ biến tiến trình xây dựng kế hoạch
năm học, thu thập phân tích và xử lý thông tin phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch
1
năm học. Phân tích mặt mạnh, mặt yếu của Trung tâm GDTX trong năm học 20092010 rút ra
điểm làm đươc và điểm chưa làm đươc để từ đó có hướng cho các tổ xây dựng kế
hoạch của Trung tâm.
Để việc xây dựng kế hoạch có những thông tin dự báo, chuẩn đoán chính xác. Giám
đốc Trung tâm GDTX cần điểm lại chỉ thị năm học, các thông tư, các nghị quyết,
quyết
định của Đảng và Nhà nước, các tổ chức kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội có liên quan
đến công tác giáo dục ở địa phương.
Giám đốc Trung tâm cần nhấn mạnh chỉ tiêu cấp trên giao về công tác tuyển sinh
cho Trung tâm, kết hợp với thực tế số nguồn học sinh học viên đang hiện có ở cả hai hệ
bổ túc và phổ thông trừ số học sinh theo chỉ tiêu đươc tuyển vào phổ thông còn lại
tính theo phần trăm dựa vào đó lên kế hoạch mở lớp.
Tóm lại: Giai đoạn tiền kế hoạch là giai đoạn phức tạp đòi hỏi người quản lý giáo
dục phải dồn trí tuệ, trong giáo dục này tìm ra những căn cứ chính xác, lượng thu
thập thông tin bằng nhiều phía thì kế hoạch xây dựng nên có tính thực thi cao.
năm học 2009-2010 chính thức đươc xây dựng. Giám đốc là người chịu trách nhiệm
trực tiếp với các cấp lãnh đạo. UBND huyện, Sở GD&ĐT Lào Cai phê duyệt. Có
những phần nào còn bất cập tính khả thi chưa cao, khó trong việc thực hiện kế hoạch
thì Giám đốc phải là người diễn giải bổ sung, điều chỉnh lại (Những điều không lớn
hoặc chưa rõ).
Việc duyệt trình kế hoạch với các cấp lãnh đạo là điều theo nguyên tắc chung, đồng
thời nó là việc điều hành toàn bộ hệ thống, thống nhất chung cho các cấp huyện hoặc
tỉnh.
3.5. Tiến hμnh hội nghị cán bộ công chức đầu năm học 2010-2011 tại Trung tâm GDTX
huyện Bảo Yên.
Giám đốc và Công đoàn đứng lên tổ chức hội nghị. Mục đích thông báo kế hoạch
năm học 2010-2011 mà Ban Giám đốc Trung tâm GDTX cùng tập thể sư phạm nhà
trường
đã xây dựng đươc sự nhất trí duyệt của các cấp lãnh đạo.
Tập thể cán bộ công chức trường học cùng nhau thảo luận tìm ra giải pháp thực hiện có
hiệu quả cao nhất.
Quá trình tham gia ý kiến thảo luận góp ý vào bản kế hoạch cho hoàn thiện hơn nữa.
Nừu chỉ tiêu nào vẫn còn ý kiến của giáo viên, cán bộ phục vụ phản hồi thì giám đốc
2
phải lấy biểu quyết tập thể dựa vào căn cứ chính xác điều chỉnh lại biện pháp thực
hiện cho thích hợp.
Trong hội nghị công chức cho toàn thể các thành viên tham gia góp ý kiến thảo luận
với tinh thần dân chủ không áp đặt. Kết thúc hội nghị thông báo các chỉ tiêu những
việc cần làm trong một năm học. Đại diện các tổ trưởng ký kết thi đua hoàn thành chỉ
tiêu kế hoạch năm học 2010-2011 do tập thể sư phạm xây dựng lên.
- Tổ chức tham luận, tham khảo ý kiến quần chúng để xây dựng kế hoạch năm học
2010-2011.
- Trình bản kế hoạch chính thức với các cấp lãnh đạo, uỷ ban nhân dân huyện, Sở
GD&ĐT Lào Cai.
- Tiến hành hội nghị công chức đầu năm học 2010-2011 tại Trung tâm GDTX Bảo
Thực tiễn quản lý cho thấy kế hoạch hoá là vấn đề cơ bản và cấp bách nhưng rất khó
khăn và phức tạp. Kế hoạch hoá là giai đoạn mở đầu cho mọi chu trình quản lý, là
chức năng quan trọng nhất của quản lý. Chỉ quản lý giáo dục bằng kế hoạch và
thông qua kế hoạch thì mới quản lý tốt đươc. Thực tiễn cũng chỉ ra rằng công tác
chưa tốt của nhiều trường là do kế hoạch hoá của họ không chính xác, không biết tổ
chức hợp lý các bộ máy. Muốn hoàn thành tốt công tác quản lý giáo dục ở Trung tâm
GDTX người cán bộ quản lý nhất thiết phải thực hiện tốt chức năng kế hoạch hoá
giáo dục trong chu trình quản lý của mình, đặc biệt cần làm thật tốt khâu xây dựng
kế hoạch năm học là khâu tiền đề cho việc tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện
kế hoạch.
2. Một số kiến nghị:
Để góp phần cho người cán bộ quản lý Trung tâm GDTX thực hiện tốt chức năng kế
hoạch hoá giáo dục của mình. Đảng, Nhà nước, Bộ GD&ĐT nên đầu tư hơn nữa về
nguồn cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, cán bộ giáo viên Trung tâm GDTX phải qua
lớp bồi dưỡng nghiên cứu giáo dục người lớn để nâng cao chất lượng dạy và học,
đồng thời phải có những tài liệu nghiên cứu về giáo dục thường xuyên. Luôn đươc tổ
chức đi giao lưu học hỏi kinh nghiệm giữa các Trung tâm.