SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ỨNG DỤNG TRÒ CHƠI
TRONG DẠY TOÁN LỚP 3

Mục lục

A.

PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................... 6

1. Lý Do Chọn Đề Tài...................................................................................... 6
2. Mục Tiêu Nhiệm Vụ Của Đề Tài: ............................................................. 10
3. Đối Tƣợng Nghiên Cứu ............................................................................. 11
4. Giới Hạn, Phạm Vi Nghiên Cứu: ............................................................... 12
5. Phƣơng Pháp Nghiên Cứu: ........................................................................ 12
a. Phƣơng pháp điều tra. ................................................................................ 12
b. Phƣơng pháp thực nghiệm. ........................................................................ 13

B.

PHẦN NỘI DUNG.............................................................................. 14
1


CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC TIỄN ..................................................................... 14
1. Cơ Sở Lý Luận. .......................................................................................... 14
2. Thực Trạng. ................................................................................................ 16
a) Thuận lợi .................................................................................................... 16
b) Khó khăn ................................................................................................... 16
+ Thực trạng chung của nhà trƣờng: ............................................................... 16
+ Thực trạng của lớp chủ nhiệm: .................................................................... 17


2. Trò chơi thứ 2: Tìm đƣờng đi đúng..... Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác
định.
3. Trò chơi thứ 3: Ai cao ai thấp ....Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.
C/ TRÒ CHƠI CỦNG CỐ NỘI DUNG HÌNH HỌCLỗi! Thẻ đánh dấu không
đƣợc xác định.
1. Trò chơi thứ nhất: Hái hoa toán học ... Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác
định.
2. Trò chơi thứ 2: Ai nhanh, ai đúngLỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.
3. Trò chơi thứ 3: Nhận diện hình ..Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.
4. Trò chơi thứ 4: Ghép hình ..........Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.
D/ TRÒ CHƠI RÈN LUYỆN, ỨNG DỤNG KỸ NĂNG GIẢI TOÁNLỗi! Thẻ
đánh dấu không đƣợc xác định.
1. Trò chơi thứ nhất: Tìm đội vô địchLỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.

4


2. Trò chơi thứ hai: Vƣợt chƣớng ngại vậtLỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác
định.
HƢỚNG DẪN CÁCH LÀM ĐỒ DÙNG CHO CÁC TRÒ CHƠILỗi! Thẻ đánh
dấu không đƣợc xác định.
1. Các trò chơi có sử dụng bìa giấy:Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.
PHẦN KẾT LUẬN ........................Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.
1. Kết luận chung về sáng kiến: .....Lỗi! Thẻ đánh dấu không đƣợc xác định.
2. Ý kiến đề xuất: ............................................................................................. 28

5


PHẦN MỞ ĐẦU

môn toán s ngày càng nâng cao.
Thế nhƣng, trò chơi đảm bảo đƣợc yêu cầu bài dạy, trò chơi đảm bảo “chơi mà
học, học mà chơi” luôn làm “đau đầu” giáo viên, nhất là ở bộ môn toán.
Rất nhiều giáo viên cho rằng môn toán khó thể tổ chức trò chơi nhằm phục vụ
cho kiến thức cần truyền đạt, nhƣng khó thể chứ không phải là không thể. Nếu
cố gắng suy nghĩ đầu tƣ, chúng ta có thể sáng tạo rất nhiều trò chơi nho nh đủ
làm HS vui và thích thú học toán. Chẳng hạn, với bài hát có đoạn: “…Nào các
7


bạn cùng giơ tay ta đếm cho thật đều. Một với một là hai; hai thêm hai là bốn;
bốn với một là năm. Năm ngón tay sạch đều…”.
Chúng ta có thể cho HS lớp 1 khi học toán cộng, hát thật chậm, lặp lại 3 lần kết
quả vừa cộng vào (hát nhƣ sau: “với một là hai-hai-hai…”) và kết hợp với giơ
ngón tay đúng nhƣ lời hát. Có thể cho từng nhóm hát, xem nhóm nào có nhiều
bạn hát đúng và giơ ngón tay trùng khớp, nhóm đó thắng. Với bài hát Đếm
chuột: “Một con chuột là 1 cái đuôi/ 2 tai và 2 con mắt/ Tính tang là tang tính
tình/ Tính bằng đầu, một đầu là 4 cái chân”, các thầy cô có thể biến thành trò
chơi khi dạy phép nhân. Rất đơn giản là đổi số chuột thì HS phải nhân nhẩm thật
nhanh để hát đƣợc số tai, mắt, chân. (Ví dụ “Ba con chuột là 3 cái đuôi, 6 tai và
6 con mắt… ba đầu là 12 cái chân”).
Ở lớp 3, các bài 1/2; 1/3; 1/4; 1/5, giáo viên có thể làm nhiều hình đƣợc chia
thành các phần bằng nhau, tô màu hoặc đóng khung số phần mình muốn, rồi
phát cho cá nhân hay từng nhóm nhiều hình, yêu cầu các em chọn số phần tô
màu hay đóng khung đúng theo yêu cầu gắn vào bảng cài, cá nhân hay nhóm
8


nào làm nhanh và đúng nhiều nhất s thắng. Với trò chơi “Trúc xanh” quen
thuộc, ta có thể sử dụng trong rất nhiều bài nhƣ mở các ô số tìm số thập phân

chủ động, sáng tạo.
10


Nhiệm vụ nghiên cứu dựa trên các tiêu chí chính nhƣ sau.
1. Tìm hiểu vấn đề đổi mới phương pháp dạy học toán ở tiểu học.
2. Tìm hiểu đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học.
3. Nghiên cứu thực tiễn dạy học toán ở tiểu học.
4. Xây dựng các nguyên tắc để sưu tầm và thiết kế trò chơi học tập.
5. Sưu tầm thiết kế một số trò chơi học tập theo các mạch kiến thức ở
bậc tiểu học.
6. Thực nghiệm tổ chức một số trò chơi học tập.
7. Đề xuất và thử nghiệm một số biện pháp TLSP nhằm nâng cao
hứng thú học môn Toán cho HS. Từ đó đề xuất những kiến nghị sư phạm
cần thiết.
3. Đối Tƣợng Nghiên Cứu
Học sinh lớp 3H- Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh.

11


Các trò chơi học tập trong dạy học toán theo định hƣớng mới nhằm nâng
cao chất lƣợng giờ học, giúp học sinh học môn toán một cách nhẹ nhàng, tự
nhiên, đạt hiệu quả cao, tạo không khí học tập vui tƣơi, lành mạnh.
4. Giới Hạn, Phạm Vi Nghiên Cứu:
Các loại sách tham khảo về dạy học toán 3. Sách toán của giáo viên và học sinh
trong chƣơng trình cũ và mới, để thấy đƣợc nội dung và phƣơng pháp dạy học
mới là cần thiết.
5. Phƣơng Pháp Nghiên Cứu:
Dùng phƣơng pháp chủ yếu là đàm thoại trao đổi. Việc nghiên cứu đƣợc tiến


Trò chơi toán học nhằm mục đích là thông qua trò chơi để củng cố kiên thức của
bài học, luyện tập lại kiến thức của bài mới, phát hiện ra kiến thức mới của bài
học. Thông qua trò chơi học sinh nắm đƣợc kiến thức của bài học một cách nhẹ

nhàng.
Trong quá trình học toán ở tiếu học, sử dụng trò chơi toán học có nhiều tác dụng
nhƣ:

14


Giúp học sinh thay đối loại hình hoạt động trong giờ học, làm cho giờ học bớt
căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu. Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹ
nhàng, gây hứng thú học tập. Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thê
hiện mình.
Thông qua trò chơi, học sinh vận dụng kiến thức năng nổ, hoạt bát, kích thích trí
tƣợng tƣởng, trí nhớ. Từ đó phát triến tƣ duy mềm d o, học tập các xử lý thông
minh trong những tình huống phức tạp tăng cƣờng khả năng vận dụng trong
cuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội.
Ngoài ra thông qua hoạt động trò chơi còn giúp các em phát triển đƣợc nhiều
phẩm chất đạo đức nhƣ tình đoàn kết, thân ái, lòng trung thực, tinh thần cộng
đồng trách nhiệm. Vì vậy trò chơi toán học rất cần thiết trong giờ toán ở tiểu
học.

15


2. Thực Trạng.


Năm nay tôi đƣợc phân công giáo dạy lớp 3H. Lớp tôi có 35 học sinh
trong đó có: 14 em nữ, học sinh dân tộc thiểu số là 4 em. Đa phần các em không
mạnh dạn, tự tin. Từ đầu năm lớp học rất trầm, khi tôi đƣa trò chơi học toán vào
áp dụng trong giờ học thì không khí học tập khác hẳn, các em học tập tích cực,
những em chậm chạp cũng năng động hơn. Vì vậy tôi nhận thấy rằng đƣa trò
chơi vào giờ học toán ở tiểu học là cần thiết, nhất là trong giờ học toán của lớp

3.

17


c) Thành công

Đƣa trò chơi vào dạy Toán giúp tiết học trở nên sôi động, thu hút đƣợc sự chú
ý của học sinh rất nhiều. Giúp học sinh có thể tƣ duy, ghi nhớ nội dung bài học
một cách dễ dàng.

d) Hạn chế

- Hiện nay, trò chơi toán học còn rất đơn l , nghèo nàn, ít đƣợc phổ biến và
gặp khó khăn trong việc thiết kế trò chơi vì có ít tài liệu tham khảo vấn đề

này.

e) Mặt Mạnh

Sau thời gian học tập và giảng dạy vừa qua, bản thân tôi cũng nhận thấy
đội ngũ giáo viên nói chung đều rất quan tâm đến việc áp dụng phƣơng
pháp dạy học mới vào từng bài dạy, luôn tiếp thu học h i kinh nghiệm

thực hành, luyện tập...)
- Chƣơng trình toán 3 đƣợc chia thành 5 mạch kiến thức: Số học và yếu tố đại
số, đại lƣợng và đo đại lƣợng, yếu tố hình học, yếu tố thống kê, các dạng
toán giải. Các trò chơi đƣợc xây dựng từ các dạng bài tập có chọn lọc của
các tiết học trong 5 mạch kiến thức trên, nhƣng có thể mang những cái tên
gợi cảm, gây hứng thú, góp phần hình thành, củng cố hoặc hệ thống kiến
thức.
- Các trò chơi phải giúp học sinh rèn luyện kỹ năng toán học, phát huy trí tuệ,
óc phân tích, tƣ duy sáng tạo.

20


- Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian (Sử dụng trong giờ học từ 5 đến 10
phút), thích hợp với môi trƣờng học tập.
- Trò chơi có sức hấp dẫn, thu hút đƣợc sự chú ý, tham gia của học sinh, tạo
không khí vui v , thoải mái.
- Trò chơi cần phải gần gũi, sát thực, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh lớp
3. Tổ chức trò chơi không quá cầu kỳ, phức tạp.

a2) Nguyên tắc khai thác và thực hành:

- Sử dụng triệt để yêu cầu, nội dung kiến thức cơ bản, cũng nhƣ đồ dùng,
phƣơng tiện có sẵn của môn học (ở thƣ viện, đồ dùng của giáo viên, học

sinh...).
- Các đồ dùng tự làm của giáo viên khai thác từ những vật liệu gần gũi xung
quanh (Từ các phế liệu nhƣ: V hộp bánh kẹo, đầu gỗ, đầu nứa, nắp chai,
giấy bìa...) sao cho đồ dùng vừa đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục, tính
thẩm mỹ nhƣng ít tốn kém.


màu khác nhau)
Học sinh - mỗi đội 5 mảnh bìa (có kích thƣớc 10 x 15cm) trong mỗi mảnh
bìa có ghi các số.
Ví dụ: Tiết 1: Đọc, viết và so sánh các số có 3 chữ số bài tập số 4, 5 trang

3 sách giáo khoa.
Khi tổ chức trò chơi giáo viên có thể chuẩn bị nội dung ghi trong bìa: 537;

162; 573; 621; 126.

23


* Chọn đội chơi: Mỗi đội 5 em; các em tự đặt tên cho đội mình (ví dụ: tên
gọi tƣơng ứng với màu sắc của cờ hiệu nhƣ đội Xanh, đội Đ ).
* Cách chơi: Hai đội trƣởng lên nhận bìa của tổ và phát bìa cho mỗi bạn ở
đội mình. Giáo viên yêu cầu hai đội quan sát, tự so sánh các số vừa nhận trong
nhóm với nhau (trong 1, 2 phút).
* Quy ƣớc: Khi giáo viên hô hiệu lệnh và giơ 2 lá cờ trên 2 tay về hai phía
(sang ngang) yêu cầu các em nghe, giơ biển lên cao và xếp mỗi đội một hàng
ngang, bắt đầu từ giáo viên. Khi cô đƣa 2 lá cờ song song về phía trƣớc các em
tập hợp hàng dọc.
* Giáo viên bắt đầu hô các cách khác nhau nhƣ: “Tập hợp theo thứ tự từ
bé đến lớn”; “Tập hợp theo thứ tự từ lớn đến bé” sau hai ba lần thi thay đổi các
biển giữa hai đội rồi tiếp tục chơi.
* Ban thƣ ký ghi kết quả và tổng hợp điểm. Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự,
nhanh, không ồn ào, xô lấn, làm lộn xộn, cho 10 điểm. Xếp chậm, không thẳng

24