SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG HỌC SINH RA LỚP VÀ DUY
TRÌ SĨ SỐ ĐỂ ĐẢM BẢO CHUYÊN CẦN"

1


I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Giáo dục ở miền núi hải đảo, vùng sâu, vùng xa gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt là việc
duy trì sĩ số. Muốn công tác giáo dục đạt hiệu quả thì trước hết phải chú ý đến việc huy
động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo tỷ lệ chuyên cần của học sinh vì học sinh
có ra lớp đều thì việc tiếp thu bài mới tốt, mới hệ thống được kiến thức liền mạch. Vì vậy
đây là vấn đề được đặt lên hàng đầu ở các trường miền núi hải đảo, vùng sâu, vùng xa
vùng cao, vùng có điều kiện phát triển kinh tế khó khăn…
Do vậy, thực hiện cuộc vận động toàn dân đưa trẻ em đến trường và duy trì sĩ số học sinh
của nhà trường là công việc hết sức quan trọng trong công tác “ Nâng cao chất lượng
giáo dục” trong giai đoạn hiện nay.
Biện pháp huy động học sinh ra lớp là vấn đề vốn mang tính thời sự ở nhiều nơi. Tuy
nhiên hầu như chưa có những tài liệu đề cập riêng biệt về vấn đề này. Trái lại ở mỗi vùng
miền có những đặc điểm, đặc thù khác nhau; đòi hỏi phải có những biện pháp khác nhau
phù hợp với điều kiện ở từng địa phương.
Trong những năm qua, Trường Tiểu học Ba Cụm Nam đã nỗ lực thực hiện công tác
huy động học sinh ra học các lớp chính quy cũng như các lớp phổ cập, đồng thời áp dụng
nhiều biện pháp để duy trì sĩ số học sinh. Với mục tiêu sẽ xây dựng trường tiểu học Ba

2


Cụm Nam đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi năm 2013 và trường đạt

Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, của toàn dân, giáo dục nước ta đã có
những tiến bộ rõ rệt. Tuy nhiên để cho nền giáo dục nước nhà có những bước nhảy vọt cả
về quy mô và chất lượng, các nhà quản lý giáo dục, các thầy cô giáo cần đầu tư nhiều hơn
nữa để từng bước nâng cao chất lượng hiệu quả giảng dạy. Muốn làm được điều này một
trong những yếu tố quan trọng không thể thiếu đó là việc huy động học sinh ra lớp và duy
trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần.
Thực tế công tác quản lý hoạt động dạy giáo dục cũng như công tác huy động học sinh ra
lớp nhiều năm qua tại trường Tiểu học Ba cụm Nam còn nhiều hạn chế. Với cương vị là

4


một Hiệu trưởng - người quản lý tất cả các hoạt động giáo dục của nhà trường tôi thấy
cần phải có sự đầu tư và đổi mới công tác quản lý, cũng như việc đưa ra các biện pháp
huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần của nhà trường để đem
lại hiệu quả giáo dục cao hơn.
III. HIỆN TRẠNG:
Trường tiểu học Ba Cụm Nam đóng trên địa bàn xã Ba Cụm Nam – Khánh Sơn. Trước
năm 1992 là một điểm trường thuộc trường cấp 1+2 Ba Cụm. Năm 1992 Trường Tiểu
học Ba Cụm Nam được thành lập. Điểm chính của trường nằm ở thôn Ka Tơ. Những năm
đầu thành lập trường chỉ có 5 lớp học, cơ sở hạ tầng thấp kém, thiếu thốn. Lực lượng giáo
viên chủ yếu là người sở tại (Người dân tộc Raclay). Năm 2001 theo quy hoạch phát triển
của địa phương trường chuyển về thôn Suối Me và được xây dựng lại với 10 phòng học
cấp 4, 01 phòng làm việc cho Ban giám hiệu. Nhìn chung cơ sở hạ tầng còn thấp kém,
trang thiết bị thiếu thốn cũ kỹ lạc hậu. Từ năm học 2003 – 2004 đội ngũ cán bộ giáo viên
của nhà trường được tăng cường và thay đổi nhiều. Tính đến năm học 2011 – 2012 có 12
giáo viên trẻ người kinh ở địa phương khác đạt trình độ cao đẳng sư phạm đào tạo hệ
chính quy về trường.
Là một trường đóng trên địa bàn là một xã vùng sâu vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế
đặc biệt khó khăn. Dân số của xã có trên 95% là người dân tộc thiểu số nên phần lớn học

161 HS

158 HS

3HS =1,9% 16 HS=9,9%

185 HS

182 HS

3HS=1,65% 18 HS=9,7%

168 HS

163 HS

3HS=

học/ Tỷ lệ

nghỉ học/Tỷ
lệ

2006
02 20062007
03 20072008

16 HS=9,8% 02

1,78%

5.1. Thành lập Ban vận động học sinh ra lớp:
Đầu năm học nhà trường ra quyết định thành lập Ban vận động học sinh ra lớp. Hiệu
trưởng vừa là Trưởng ban chỉ đạo, vừa là người trực tiếp thực hiện ở tuyến cơ sở. Do đó
Hiệu trưởng có vai trò hết sức quan trọng, phải ý thức đầy đủ ý nghĩa của vấn đề huy
động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần là hai công việc phải tiến
hành song song có quan hệ nhân quả. Muốn làm được công tác này hiệu trưởng phải tập
trung vào các khâu sau:
Đẩy mạnh hiệu quả công tác quản lý chỉ đạo, tăng cường ý thức trách nhiệm của đội ngũ
cán bộ, giáo viên và nhân viên trong công tác vận động học sinh ra lớp. Ban giám hiệu
nhà trường, các thầy cô giáo và các tổ chức đoàn thể xác định việc huy động học sinh ra
lớp và đảm bảo sĩ số học sinh là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, là công việc thường
xuyên, nó vừa ảnh hưởng trực tiếp và toàn diện đến các hoạt động của nhà trường, nó vừa
ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả giáo dục. Từ đó nhà trường đã đưa ra các biện pháp
quyết liệt, thiết thực, huy động toàn trường tích cực tham gia, cụ thể:
+ Làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, phẩm chất đạo đức cho cán bộ giáo viên,
xây dựng tập thể đoàn kết, tâm quyết với nghề nghiệp, thương yêu tôn trọng học sinh, đối
8


xử công bằng với học sinh để tránh đi những mặc cảm ngăn cách giữa thầy với trò; xây
dựng mối quan hệ thân thiện tốt đẹp tình thầy - trò. Bản thân thầy, cô giáo phải luôn luôn
tự rèn luyện để hoàn thiện mình; phải luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
+ Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các cuộc vận động: Cuộc vận động “Hai không với 4
nội dung” ; “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; “Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực”; “Mỗi thầy, cô giáo là tấm gương sáng về đạo đức tự
học và sáng tạo”, đẩy mạnh dân chủ trong trường học, xây dựng ý thức làm chủ, tự giác,
tinh thần trách nhiệm.
+ Quản lý tốt việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng: “Phát huy tính tích cực, tự
giác, chủ động, sáng tạo tiếp thu kiến thức của học sinh; khuyến khích sự chuyên cần, ý
thức vươn lên, khuyến khích học sinh tham gia đóng góp ý kiến, cùng các thầy cô giáo



viên các em ngay từ đầu năm học mới. Mặt khác học sinh tới lớp giáo viên không để học
sinh ngồi chơi trong giờ học vì thiếu đồ dùng học tập như bút, bảng con, vở.v.v. Để khắc
phục tình trạng này nhà trường luôn dự trữ một số lượng nhất định các đồ dùng bảng con,
bút, vở.v.v. trong phòng thiết bị và giao cho giáo viên thiết bị quản lý để khi giáo viên
nào có học sinh lớp mình thiếu đồ dùng gì thì liên hệ với giáo viên thiết bị để được hỗ
trợ. Nguồn kinh phí này nhà trường lấy từ nguồn xã hội hóa giáo dục của các đơn vị tài
trợ.
5.2. Làm tốt công tác tham mưu, phối hợp:
Tham mưu, phối hợp là một công tác quan trọng trong hoạt động quản lí trường học.
Trong những năm học vừa qua nhà trường đã tham mưu kịp thời cho UBND xã về kế
hoạch phát triển giáo dục hàng năm và từng giai đoạn. Đây là một nhiệm vụ góp phần
đắc lực cho việc phát triển bền vững cả về số lượng và chất lượng, không chỉ nhằm phối
hợp huy động học sinh ra lớp mà quan trọng hơn là phải phối hợp để đảm bảo thực hiện
thắng lợi công tác phổ cập giáo dục và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn xã.
+ Hàng tháng báo cáo đầy đủ, kịp thời tình hình học sinh ra lớp của nhà trường để lãnh
đạo địa phương ó trách nhiệm quán triệt, triển khai cho cán bộ thôn, bản, các đoàn thể để
họ thấy rõ ý nghĩa, tác dụng, mục tiêu, yêu cầu của việc thực hiện cuộc vận động học sinh
đến trường và duy trì sĩ số học sinh là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Coi đây là công

11


việc chung, không chỉ là công việc của nhà trường mà còn là công việc của các lực lượng
địa phương; là trách nhiệm của chính quyền địa phương.
+ Ban giám hiệu nhà trường phối hợp chặt chẽ với các trưởng thôn để tham dự các cuộc
họp, các buổi triển khai các chương trình phát triển kinh tế-xã hội ở từng thôn để trực tiếp
báo cáo tình hình hoạt động của nhà trường; tình hình học tập ở trường, ở nhà của học
sinh; tình hình học sinh ra lớp.v.v, qua đây tuyên truyền và vận động bà con nhân dân


HS Số

HS Số HS bỏ Số HS hay Ghi chú

đầu

cuối

năm

năm

161 HS

159 HS

2009
02 2009-

149 HS

149 HS

học/ Tỷ lệ

nghỉ học/Tỷ
lệ

2HS

HS

chuyển
trường
01 HS chết
đuối

04 2011-

156 HS

155HS

2012

1

3 HS =1,9%

HS=0,64%

01 HS lớp
1 theo cha
mẹ

lên

nương rẫy

Như vậy tỷ lệ duy trì sĩ số học sinh của nhà trường trong ba năm học gần đây đạt từ 97%,

=11,7%

9

HS 28

=5,7%
10

TB
HS 68

HS 49

HS 71

=41,7%
HS 83

=17,6%

HS 64

=32,9%

11HS

55

=6,96%

Yếu

HS

=6,33%

* Xếp loại hạnh kiểm cuối năm
Hạnh kiểm
Stt

Năm học

Tổng số THĐĐ

THCĐĐ

HS
01

2007-2008 163 HS

158

5 HS =3,1%

HS=96,9%

15

Ghi chú

VII. KẾT LUẬN:
7.1. Kết quả đạt được:
Đảng ta nhận định: “Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực để phát triển xã hội”, đó
là một nhận thức hoàn toàn khoa học và biện chứng. Trong đó, trẻ em là mầm non, là
nguồn lực của đất nước. Mầm non có được chăm sóc tốt thì mới có thể phát triển thành
hoa thơm trái ngọt được. Bác Hồ từng dạy “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay
không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm
châu hay không ? Chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Điều này cho
thấy việc phát triển sự nghiệp giáo dục là một trong những ưu tiên hàng đầu hiện nay của

16


đất nước. Để sự nghiệp giáo dục và đào tạo thành công thì công việc đầu tiên là phải huy
động học sinh ra lớp thành công.
Với những giải pháp đã thực hiện trong ba năm vừa qua, trường Tiểu học Ba Cụm Nam
nhận thấy đã thu được nhiều kết quả đáng khích lệ. Tỷ lệ học sinh chuyên cần tăng lên và
luôn đạt trên 97%, số học sinh bỏ học giảm hẳn so với năm học trước đây (tỷ lệ học sinh
bỏ học đã xuống dưới 1%). Chất lượng giáo dục của nhà trường được nâng lên rõ rệt: Tỷ
lệ học sinh khá giỏi tăng cao theo từng năm, tỷ lệ học sinh giảm hẳn từ trên 43% năm
trong năm học 2007-2008 xuống dưới 7% trong năm học 2010-2011. Các chỉ tiêu phấn
đấu đều đạt và vượt mức ban đầu nhà trường đề ra.
Năm học 2011-2012 nhà trường đã và đang tiếp tục thực hiện tốt các biện pháp huy động
học sinh ra lớp và đảm bảo chuyên cần.
Qua quá trình thực hiện công tác trên tôi nhận thấy: Phải có sự đồng tâm nhất trí cao,
phát huy trách nhiệm của đội ngũ CB, GV, NV, phụ huynh và đặc biệt là phát huy được
vai trò của xã hội hóa giáo dục. Chủ động, sáng tạo, đề ra những biện pháp và cách thức
tổ chức thực hiện phù hợp điều kiện của trường, của địa phương để làm tốt công tác huy
động học sinh ra lớp, chống học sinh bỏ học giữa chừng và duy trì sĩ số học sinh, đảm
bảo chuyên cần. Đây là một điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng một cách bền

4. Khi tổ chức đi vận động học sinh ra lớp phải đi tập thể có đông đủ ban giám hiệu, các
thầy cô giáo, các nhân viên đến gặp trực tiếp cha mẹ học sinh như một chiến dịch đi vận
động học sinh ra lớp. Tổ chức đi như vậy vừa tạo ra không khí, động lực cho tất cả cán bộ
giáo viên, nhân viên khi đi vận động học sinh, vừa làm cho cha mẹ, học sinh thấy sự quan
tâm đến việc học của học sinh không chỉ có thầy cô chủ nhiệm mà tất cả cán bộ giáo
viên, nhân viên trong nhà trường cũng đều quan tâm. Bên canh đó cần phải phát huy hết
vai trò của giáo viên, nhân viên người sở tại để họ trao đổi với cha mẹ học sinh bằng
tiếng Raclay thì sẽ đem lại hiệu quả cao hơn.
5. Trong công tác tham mưu, phối hợp với cấp ủy chính quyền địa phương phải kịp thời.
Mặt khác ban giám hiệu đặc biệt là Hiệu trưởng phải thường xuyên có mặt trong các buổi
họp thôn hay các buổi triển khai các chương trình phát triển kinh tế - xã hội hay công tác
y tế.v.v. để trực tiếp báo cáo trao đổi tình hình học tập của học sinh và các hoạt động của
nhà trường với bà con nhân dân mới đem lại hiệu quả tốt.

19


6. Thường xuyên tổ chức các hoạt động tập thể, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục
thể thao cho học sinh. Qua các hoạt động này cho thấy các em đến trường không những
đến để học mà đến trường là vừa được học, vừa được chơi.
7. Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục.
Đề tài trên đây đã đưa ra những cơ sở lý luận, thực trạng, nguyên nhân và những giải
pháp của việc huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số học sinh để đảm bảo chuyên cần
nhằm đáp ứng tốt cho công tác phổ cập giáo dục và xây dựng xã hội học tập trong địa bàn
với đặc thù của trường tiểu học Ba Cụm Nam – Khánh Sơn – Khánh Hòa. Qua đó đã đề
xuất các biện pháp nhằm làm tốt công tác huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số đảm
bảo chuyên cần để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục.
7.3. Kiến nghị
+ Với phòng GD&ĐT:
- Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho các trường học, đặc biệt là các điểm trường. Trong