SÁNG KIẾ N KINH NGHIỆ M

ĐỀ TÀI:
" MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN THỂ THAO TỰ
CHON CHO HỌC SINH LỚP 6 ”

1


2


A.

PHẦN MỞ ĐẦU

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1/ Cơ sở lý luận:
Để thực hiện tốt nghị quyết Trung Ương II khóa VII & nghị quyết Trung Ương II khóa
VIII tháng12/1996 về việc đổi mới phương pháp dạy học với mục đích: phát huy tính tích
cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh:
- Bồi dưỡng phương pháp tự học, tự sáng tạo.
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh.
Qua việc thực hiện thay sách giáo khoa các lớp khối THCS là một bước ngoặt, bước tiến
mới trong công cuộc đổi mới nền giáo dục nước ta, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện. Muốn vậy đòi hỏi người thầy phải đđổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp
với nhu cầu đổi mới giáo dục. Để góp phần thực hiện mục tiêu “Đào tạo học sinh thành
những con người năng động, độc lập, sáng tạo tiếp thu được những tri thức khoa học, kĩ
thuật hiện đại, biết vận dụng tìm ra các giải pháp hợp lí cho vấn đề trong cuộc sống của


Bên cạnh quan sát và làm mẫu được sử dụng trong nhóm phương pháp trực quan và
thực hành thì phương pháp đàm thoại tìm tòi trong nhóm phương pháp dùng lời cũng
được vận dụng phổ biến trong dạy học Phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bong
chuyền trong trường Trung học cơ sở.
3/ Thời gian - Địa điểm.
a/ Thời gian:
Tôi nghiên cứu đề tài từ tháng 12 năm 2011 trong môn Thể dục.
b/ Địa điểm:
Trường THCS bản thân đang trực tiếp giảng dạy.
c/ Giới hạn đối tượng nghiên cứu:
Phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng chuyền trong trường Trung học cơ sở.

5


B. PHẦN NỘI DUNG
Chƣơng 1:TỔNG QUÁT.
1/ Cơ sở lí luận :
Chương trình thể dục nghiên cứu về các động tác phức tạp đòi hỏi phải có sự khéo léo,
uyển chuyển, nhanh nhẹn nhưng phải dứt khoát. Đó là một thuận lợi cho cả giáo viên và
học sinh trong đổi mới cách dạy học và đổi mới cách học.
Khi xem xét xong cơ sở để tiến hành đổi mới phương pháp dạy học bằng các
phương pháp tích cực, tôi tiến hành tìm hiểu và xác định.
2/ Đối với giáo viên và học sinh .
Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn học sinh tự tìm tòi chiếm lĩnh tri thức môn
thể dục. Muốn đạt được như vậy bài soạn không chỉ thiết kế công việc của thầy mà chủ
yếu thiết kế hoạt động học tập của trò ( như làm thị phạm động tác, quan sát động tác,
tranh hình, bài tập ... ). Khi lên lớp người thầy phải là huấn luyện viên, giao nhiệm vụ
hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập. Lúc này người thầy chỉ uốn nắn khi


4/ Đối với đồ dùng học tập.

7


Trong dạy học, đồ dùng học tập có vai trò quan trọng, nó vừa là nguồn cung cấp tri
thức vừa là phương tiện giúp học sinh tìm tòi tri thức mới. Xác định rõ như vậy nên tôi đã
lựa chọn đồ dùng học tập là những đồ dùng dễ kiếm, dễ sử dụng, dễ làm để từ đó có thể
nhân nhanh ra số lượng lớn hoặc hướng dẫn học sinh tự làm được.
Trong quá trình giảng dạy tôi thấy một trong những phương pháp dạy học được chú
ý trong quá trình cải tiến để tìm lại kết quả cao trong dạy các đơn vị kiến thức cơ bản là
quan sát tìm tòi với các hình thức học tập:
Một là hình thức học tập cá nhân: Mỗi cá nhân phải hoàn thành nhiệm vụ do tôi giao cho
mỗi bài tập cụ thể, hoặc từng động tác & phải tạo ra được các sản phẩm cụ thể.
Hai là hình thức học tập theo nhóm: Tôi chia lớp thành từng nhóm, mỗi nhóm thực hiện
một loại nhiệm vụ hoặc cùng thực hiện một nhiệm vụ học tập, sau đó mỗi nhóm cử một
đại diện nên thị phạm động tác và bảo vệ kết quả đã đạt được của nhóm mình trước lớp.
Hình thức này buộc các thành viên trong nhóm cùng hoạt động, cùng làm việc trao đổi
thảo luận với nhau.

Kết luận chương 1

8


Xuất phát từ những cơ sở lí luận, nghiên cứu cơ sở thực tế gắn với việc dạy. Tôi đã
nghiên cứu và chọn đề tài: “Phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng chuyền
trong trường trung học cơ sở ”.

Chƣơng 2: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

nhớ của các em được được xác dịnh trên cơ sở mới của quá trình học tập và bắt đầu được
điều khiển một cách có ý thức. Các em chưa quen với tổ chức việc ghi nhớ. Chưa biết

10


cách ghi nhớ có điểm tựa theo những sơ đồ lôgic. Vì vậy người giáo viên cần khơi dậy
nhận thức đã biết một cách hợp lí, sao cho các kiến thức chính là những điểm tựa khơi
dậy một cách dễ dàng những kiến thức trong các em. Học sinh Trung học cơ sở nói chung
sự phát triển của các em theo hướng hình thành nhân cách. Định hình và hoàn thiện dần
bản thân theo mục tiêu giáo dục ở lứa tuổi trẻ đều tiềm chức một khả năng phát triển. Khả
năng phát triển lớn cùng thời gian và bắt nhịp hoà đồng phù hợp với thời đại mà các em
đang sống. Mỗi giáo viên phải dựa vào đó mà có những yêu cầu về kiến thức và phương
pháp dạy sao cho không lỗi nhịp với thời đại.
ở lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở là giai đoạn phát triển mới của tư duy . Vì trong một
chừng mức nhất định, chúng còn dựa trực tiếp trên các đồ vật, hiện tượng thực tại mà
chưa tác động được lên lời nói và các giả thiết bằng lời.
b/ Nghiên cứu về nhiệm vụ môn học.
- Bước đầu các em có một số kiến thức cơ bản đơn giản thiết thực về các bài thể dục, các
động tác. Tên gọi và các thành phần và kết quả của các bài tập. Mối quan hệ của các bài
tập và các môn tự chọn liên quan với nhau.
- Hình thành và vận dụng các kĩ năng về các động tác cơ bản. Thực hiện một số động tác
cơ bản, biết cách Thực hiện ném bóng,

11


- Các em tự phát hiện, tự tìm tòi và tự chiếm lĩnh kĩ thuật mới chăm chỉ luyện tập hứng
thú với giờ học, bài học.
c/ Nghiên cứu về chương trình.

- Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng các kĩ thuật và chiến thuật cho phù hợp với bộ
môn và nêu được cách thực hiện.
- Sau khi học sinh tìm ra được kĩ thuật, giáo viên tổ chức cho học sinh thực hiện kĩ thuật
đó để từ đó học sinh rèn luyện thành kĩ năng, kĩ xảo.

13


- Từ đó giáo viên tập cho học sinh tái hiện các kiến thức đó bằng cách vừa hấp dẫn vừa
khích lệ học sinh thi đua học tập. Các em thường xuyên thực hành luyện tập kiến thức
mới đó để giải quyết các vấn đề trong học tập trong đời sống.
- Áp dụng phương pháp dạy học mới giúp học sinh biết phát hiện chiếm lĩnh kiến thức
mới và cách giải các vấn đề gần gũi đời sống.
- Mỗi giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung chương trình và nhận biết được những ý định
của phân phối trường trình thì có thể có nhiều điều kiện ôn tập củng cố kiến thức đã học,
giúp học sinh huy động chúng để phát hiện, chiếm lĩnh, vận dụng kiến thức mới tìm ra
những nội dung còn tiềm ẩn trong bài học.
a.2. Phương pháp dạy học và các nội dung luyện tập.
Nhiệm vụ chủ yếu là củng cố các kiến thức và kĩ năng cơ bản của chương trình. Rèn
luyện các năng lực giúp học sinh hiểu ra rằng học không để biết mà học còn để rèn luyện
và vận dụng kĩ năng đó vào thực tiễn.
a.3. Nghiên cứu soạn bài
- Soạn bài thực chất là lập kế hoạch tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt động học tập tích
cực nhằm đạt được mục tiêu của một bài học thể dục.
- Mỗi bài học cần có:

14


+ Mục tiêu, mức độ, kiến thức, kĩ năng cần đạt.

Dự giờ một số đồng chí cùng chuyên môn để có những nhận xét xác thực về
phương pháp dạy học cho học sinh hiện nay.

4/ Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm.
Tiến hành dạy hai tiết thực nghiệm làm cơ sở thực tế cho những lý luận đưa ra.
16


5/ Kết quả nghiên cứu thực tiễn.
a/ Thực trạng học sinh :
Để nắm rõ hơn về thực trạng dùng phương pháp vào bài dạy có hiệu quả không, tôi
đã tiến hành trao đổi với học sinh tại trường.
? Em có thích môn thể thao tự chọn không ? Tại sao ?
Một số em học sinh lớp 6 trả lời : Em không thích lắm vì học khó lắm.
Một số học sinh lớp7 trả lời : Em thích học vì môn cho em sức khỏe và sự khéo léo
hơn và thấy thích bài học hơn.
b/ Đánh giá thực trạng.
Nhìn chung việc sử dụng phương pháp dạy học cho học sinh đã và đang rất được
chú trọng. Đa số giáo viên đã dùng phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn trong
trường trung học cơ sở, đặc biệt là mỗi giáo viên đã tìm ra phương pháp riêng cho mình
để phù hợp với đặc điểm của học sinh từng lớp. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho
việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, tạo sự hứng thú cho học sinh
trong việc học. Tuy nhiên, bên cạnh đó thì việc áp dụng phương pháp ở các trường Trung
học cơ sở vẫn còn có những bất cập, những tồn tại.

17


Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, tôi xin mạn phép đưa ra một số nguyên nhân
của những tồn tại đã nói ở trên.

quan tâm đúng mực của các phụ huynh ...nên hiện thực học sinh còn yếu trong các
trường trung học cơ sở.
Trên đây là một số nguyên nhân của những tồn tại trong việc phương pháp dạy học
thể thao tự chọn mà tôi đã rút ra được qua điều tra, nghiên cứu thực trạng ở trường trung
học cơ sở trong quá trình hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học về „„Phương pháp dạy
học thể thao tự chọn trong trường Trung học cơ sở ‟‟.
6/ Đề xuất biện pháp ‘‘phƣơng pháp dạy học thể thao tự chọn trong trƣờng Trung
học cơ sở’’.
19


Để góp phần vào việc khắc phục các mặt còn hạn tồn tại và để phát huy được tác
dụng của phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn trong trường Trung học cơ sở, tôi
xin phép đưa ra một số đề xuất phương pháp như sau :
* Đối với giáo viên :
- Nghiên cứu kĩ các phương pháp dạy học Thể dục nhằm giải quyết các nhiệm vụ
bồi dưỡng kiến thức, hình thành kĩ năng, góp phần giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực.
+ Nhóm phương pháp sử dụng lời nói : gồm có các hình thức ; phân tích, giảng
giải, kể chuyện và thảo luận (đàm thoại).
+ Nhóm phương pháp trực quan : trực quan là tiền đề cần thiết và không thể thiếu
được trong dạy học thể dục, tính trực quan trong dạy học thể dục biểu hiện ở việc sử
dụng rộng rãi các cảm giác, các thụ cảm của nhiều giác quan, giúp học sinh nhanh chóng
có khái niện, biểu tượng về động tác hoặc mô tả tượng trưng.
+ Nhóm phương pháp luyện tập : là phương pháp luyện tập một động tác toàn vẹn
với kết cấu của nó. Luyện tập để đạt mục đích hình thành kĩ năng, kĩ xảo vận động và
phát triển tố chất vận động. Để tích cực hóa giáo viên cần có những thông tin nhận xét
đánh giá kịp thời sẽ có tác dụng đối với người tập.
* Đối với học sinh :

20

thì người giáo viên còn cần phải có sự chuẩn bị đồ dùng dạy học trước khi lên lớp sao
cho thu hút được sự chú ý của học sinh. Mặt khác, khi sử dụng phương pháp này phải có
sự kết hợp hài hòa, khéo léo giữa các phương pháp giảng dạy môn Thể dục để tạo sự
lôgíc cho bài giảng. Thông qua việc đưa phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng
chuyền trong trường Trung học cơ sở giúp cho học sinh phải nắm bắt được kiến thức giáo
vên chuyền đạt.

22


II/ KIẾN NGHỊ
Là giáo viên dạy Thể dục, tôi luôn mong muốn học sinh của mình nói riêng và tất
cả các em học sinh nói chung sẽ học tốt mọi môn học. Việc đưa phương pháp dạy học thể
thao tự chọn môn bóng chuyeàn trong trường trung học cơ sở giúp các em tiếp thu tốt
kiến thức ở lớp cũng như ở trường.
Để có được chất lượng giáo dục như mong muốn, theo tôi người giáo viên phải
tích cực học hỏi, trau dồi kiến thức, phương pháp giảng dạy, trao đổi với đồng nghiệp
những kinh nghiệm để giảng dạy ngày một tốt hơn. Các tổ khối nhà trường, phòng giáo
dục cần thường xuyên tổ chức xây dựng chuyên đề, dạy thực nghiệm tìm ra những hướng
đi đúng giúp giáo viên nâng cao nghiệp vụ giảng dạy của mình. Bên cạnh những kiến
thức, kinh nghiệm, người giáo viên cần phải có tâm huyết, có trách nhiệm với học sinh,
thương yêu học sinh như chính con em mình, kiên trì không nôn nóng, nhẹ nhàng, gần
gũi để động viên học sinh học tập tốt hơn.
Về phía học sinh : Các em cần phải được chuẩn bị đầy đủ về tâm thế, ý thức, khả
năng ngôn ngữ sẵn sàng cho việc vào học môn thể dục.
Về phía cha mẹ học sinh : Cần tạo cho con em mình những điều kiện tốt về thời
gian và môi trường học tập. Dành thời gian gần gũi, quan tâm, động viên con em mình

23