SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
" MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN THỂ THAO TỰ
CHON CHO HỌC SINH LỚP 6 ”

1


A.

PHẦN MỞ ĐẦU

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1/ Cơ sở lý luận:
Để thực hiện tốt nghị quyết Trung Ương II khóa VII & nghị quyết Trung Ương II khóa
VIII tháng12/1996 về việc đổi mới phương pháp dạy học với mục đích: phát huy tính tích
cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh:
- Bồi dưỡng phương pháp tự học, tự sáng tạo.
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh.
Qua việc thực hiện thay sách giáo khoa các lớp khối THCS là một bước ngoặt, bước tiến
mới trong công cuộc đổi mới nền giáo dục nước ta, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện. Muốn vậy đòi hỏi người thầy phải đđổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp
với nhu cầu đổi mới giáo dục. Để góp phần thực hiện mục tiêu “Đào tạo học sinh thành
những con người năng động, độc lập, sáng tạo tiếp thu được những tri thức khoa học, kĩ
thuật hiện đại, biết vận dụng tìm ra các giải pháp hợp lí cho vấn đề trong cuộc sống của
bản thân & của xã hội”. Bộ môn thể dục cũng như các bộ môn khác ở THCS đang cố
gắng đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với các đối tượng HS.
2/ Cơ sở thực tiễn.
Qua nhiều năm thực tế giảng dạy điều mà tôi trăn trở là làm thế nào để học sinh

Trường THCS bản thân đang trực tiếp giảng dạy.
c/ Giới hạn đối tượng nghiên cứu:
Phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng chuyền trong trường Trung học cơ sở.

B. PHẦN NỘI DUNG
Chương 1:TỔNG QUÁT.
1/ Cơ sở lí luận :
Chương trình thể dục nghiên cứu về các động tác phức tạp đòi hỏi phải có sự khéo léo,
uyển chuyển, nhanh nhẹn nhưng phải dứt khoát. Đó là một thuận lợi cho cả giáo viên và
học sinh trong đổi mới cách dạy học và đổi mới cách học.
Khi xem xét xong cơ sở để tiến hành đổi mới phương pháp dạy học bằng các
phương pháp tích cực, tôi tiến hành tìm hiểu và xác định.
2/ Đối với giáo viên và học sinh .
Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn học sinh tự tìm tòi chiếm lĩnh tri thức môn
thể dục. Muốn đạt được như vậy bài soạn không chỉ thiết kế công việc của thầy mà chủ
3


yếu thiết kế hoạt động học tập của trò ( như làm thị phạm động tác, quan sát động tác,
tranh hình, bài tập ... ). Khi lên lớp người thầy phải là huấn luyện viên, giao nhiệm vụ
hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập. Lúc này người thầy chỉ uốn nắn khi
học sinh thực sự gặp khó khăn & đóng vai trò làm trọng tài cho cuộc tranh luận của các
em.
Còn đối với học sinh. Để học sinh chủ động và tích cực tự lực chiếm lĩnh Tri thức sinh
học các em cần phải đạt được.
thân.

Tạo nhu cầu nhận thức có mong muốn tìm hiểu các động tác cần thiết cho bản

-


Hình thức này buộc các thành viên trong nhóm cùng hoạt động, cùng làm việc trao đổi
thảo luận với nhau.
Kết luận chương 1
Xuất phát từ những cơ sở lí luận, nghiên cứu cơ sở thực tế gắn với việc dạy. Tôi đã
nghiên cứu và chọn đề tài: “Phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng chuyền
trong trường trung học cơ sở ”.

Chương 2: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1/ Nhiệm vụ nghiên cứu.
+ Nghiên cứu lý thuyết.
+ Nghiên cứu thực trạng.
+ Hệ thống hoá một số vấn đề lí luận về Phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng
chuyeàn trong trường trung học cơ sở
+ Nâng cao chất lượng dạy học môn Thể dục ở trường Trung học cơ sở.
+ Tìm hiểu nghiên cứu khảo sát thực trạng việc sử dụng Phương pháp dạy học thể
thao tự chọn trong Trường THCS trong huyện
+ Đề xuất các biện pháp sử dụng phương pháp dạy học của giáo viên.
2/ Các nội dung cụ thể trong đề tài:
a/ Nghiên cứu đặc điểm sinh lí lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở.
- Lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở có những đặc điểm riêng. Đó là tính cách hồn nhiên
ngây thơ, trong sáng mang nhiều cảm tính và tiềm thức những khả năng phát triển đó
cũng là lứa tuổi trong giai đoạn hình thành nhân cách.
- Lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở rất hiếu động học tập và làm việc theo ý thích. Các
em ham chơi hơn học. Bởi vậy các phương pháp truyền thụ cho các em phải phù hợp với
lứa tuổi các em. Qua nhiều năm nay nền giáo dục đã nghiên cứu thực nghiệm và áp dụng
thực tế sao cho việc giảng dạy phù hợp với lứa tuổi học sinh. Hiện nay phương pháp dạy
học “Lấy học sinh làm trung tâm”. “Học mà chơi – Chơi mà học” làm cho giờ học thêm
sinh động. Phát triển sự hứng thú trong học tập của học sinh. Các em học sinh Trung học
5

- Chương trình thể thao tự chọn trong trường Trung học cơ sở là bộ phận của chưong
trình Thể dục. Chương trình này kế thừa và phát triển thành tựu về dạy học. Thể thao tự
chọn thực hiện những đổi mới về cấu trúc nội dụng để tăng cường hình thành và ứng
dụng kiến thức mới quan tâm đúng mức đến việc đổi mới phương pháp dạy học. Từ đó
giúp học sinh hoạt động học tập tích cực, linh hoạt sáng tạo theo năng lực của học sinh.
* Thời lượng chương trình dạy Thể thao tự chọn 2 tiết / tuần
6


- Mỗi tiết học 90 phút.
- Tổng số thời lượng môn tự chọn cả năm học.
* Kiến thức: Gồm các mạch kiến thức là.
- Trò chơi phát triển thể lực.
- Các kĩ thuật cơ bản của nội dung học chính khoá .
- Các yếu tố thể lực cũng rất quan trọng cho các em khi tập môn thể thao này vì thể thao
rèn cho các em một thể lực dồi dào và sung mãn, giúp cho các em phát triển về sức khỏe.
d/ Nghiên cứu về sách giáo khoa
- Sách giáo khoa là tài liệu pháp lí để gióa viên nghiên cứu giảng dạy. Giáo viên phải
khai thác triệt để nội dung sách giáo khoa. Trong sách giáo khoa có từng môn riêng biệt
bao gồm cả động tác và kĩ thuật giúp học sinh rèn và phát triển thể hình.
- Sách giáo viên, thiết kế dạy môn thể dục nói trung và phân môn tự chọn nói riêng. Dựa
vào sách giáo viên để tham khảo lập kế hoạch bài dạy từng tiết sao cho phù hợp với điều
kiện hoàn cảnh cụ thể của địa phương, lớp học.
Tóm lại: Tài liệu phục vụ cho dạy học Thể dục. Khi dạy giáo viên cần nghiên cứu kĩ để
vận dụng một cách linh hoạt có chất lượng và phù hợp với học sinh nhằm nâng cao hiệu
quả dạy - học bộ môn, đồng thời giáo viên phải tham khảo thêm một số tài liệu nâng cao
khác.
e/ Nghiên cứu về phương pháp dạy môn tự chọn.
a.1 : Phương pháp dạy học bài mới
- Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng các kĩ thuật và chiến thuật cho phù hợp với bộ

Kết luận chương 2
Qua nhiệm vụ nghiên cứu nội dung cụ thể trong đề tài đã nghiên cứu từ đó tôi đã lựa
chọn phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên cứu cụ thể cho môn Thể dục nói chung
và phương pháp dạy học thể thao tự chọn trong trường Trung học cơ sở.
Chương 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
I/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1/ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết.
Nghiên cứu chương trình sách giáo viên thể dục Trung học cơ sở để tìm hiểu nội
dung chương trình các em cần tiếp thu, tìm hiểu sự sắp xếp số lượng của các bài tập mà
các em sẽ được học. Từ đó rút ra những thuận lợi, khó khăn cơ bản về chương trình.
Nghiên cứu một số tài liệu, giáo trình ’’ phương pháp dạy học thể thao tự chọn
trong trường Trung học cơ sở’’.
8


2/ Phương pháp điều tra.
Điều tra về kĩ năng, kĩ thuật của học sinh trong lớp, Hỏi học sinh một số câu hỏi
sau :
? Em có thích môn thể thao không ?
? Em thấy kĩ thuật của môn thể thao này như thế nào ?
? Em thực hiện tất cả các kĩ thuật của môn ra sao ?
3/ Phương pháp nghiên cứu và tổng kết sư phạm.
Dự giờ một số đồng chí cùng chuyên môn để có những nhận xét xác thực về
phương pháp dạy học cho học sinh hiện nay.
4/ Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
Tiến hành dạy hai tiết thực nghiệm làm cơ sở thực tế cho những lý luận đưa ra.
5/ Kết quả nghiên cứu thực tiễn.
a/ Thực trạng học sinh :
Để nắm rõ hơn về thực trạng dùng phương pháp vào bài dạy có hiệu quả không, tôi
đã tiến hành trao đổi với học sinh tại trường.

Bên cạnh những học sinh có ý thức học tập tốt, thì còn rất nhiều học sinh chưa
thực sự nhận thức được tầm quan trọng của việc học môn thể thao tự chọn, các em còn
chây lười trong việc rèn luyện tập hoặc có tính ỷ lại không thực hiện các động tác, nhiều
em trong giờ học còn chưa chú ý vào bài học.
Do trình độ nhận thức, khả năng cảm thụ của học sinh có sự khác nhau dẫn tới thực
trạng em thực hiện động tác kĩ thuật chưa được đồng đều vì thế chất lượng các giờ học
Thể dục chưa đạt kết quả cao như mong muốn.
d/ Nguyên nhân khách quan.
Do cơ sở vật chất, đồ dùng thiết bị dạy học cung chưa thực sự là đầy đủ nên có ảnh
hưởng tới chất lượng giờ học.
Do việc môn thể dục ở các trường không được coi trọng trong các môn ở trường
Trung học cơ sở nên giáo viên chưa có sự quan tâm và đầu tư đúng mức tới việc nghiên
cứu phương pháp vào bài dạy.
Do học sinh chưa thực sự nhận được hướng dẫn của giáo viên, chưa nhận được sự
quan tâm đúng mực của các phụ huynh ...nên hiện thực học sinh còn yếu trong các
trường trung học cơ sở.
Trên đây là một số nguyên nhân của những tồn tại trong việc phương pháp dạy học
thể thao tự chọn mà tôi đã rút ra được qua điều tra, nghiên cứu thực trạng ở trường trung
học cơ sở trong quá trình hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học về ‘‘Phương pháp dạy
học thể thao tự chọn trong trường Trung học cơ sở ’’.

10


6/ Đề xuất biện pháp ‘‘phương pháp dạy học thể thao tự chọn trong trường Trung
học cơ sở’’.
Để góp phần vào việc khắc phục các mặt còn hạn tồn tại và để phát huy được tác
dụng của phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn trong trường Trung học cơ sở, tôi
xin phép đưa ra một số đề xuất phương pháp như sau :
* Đối với giáo viên :

phương pháp hữu ích cho giáo viên khi soạn giáo trình thể dục ở trường Trung học cơ sở.
Khi giáo viên dạy bất cứ môn tự chọn nào trong chương trình Thể dục giáo viên rất cần
đến phương pháp dạy. Tuy nhiên, không phải bất cứ giáo viên nào khi sử dụng cũng đều
sử dụng tốt các phương pháp, đạt hiệu quả như mong muốn. Qua dạy thực nghiệm, dự
giờ thao giảng trao đổi với giáo viên và học sinh, tôi thấy vấn đề sử dụng phương pháp áp
dụng cho môn bóng chuyền cho học sinh trong giờ Thể dục, đặc biệt là học sinh Trung
học cơ sở là vấn đề hết sức quan trọng. Nó góp phần rất lớn trong sự thành công của mỗi
tiết dạy khi giáo viên lên lớp. Vì vậy, để đảm bảo việc sử dụng tốt, có chất lượng thì giáo
viên phải có sự nghiên cứu, tìm hiểu phương pháp giảng dạy này. Ngoài việc cần nắm
chắc phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ, đúng nội dung bài dạy
thì người giáo viên còn cần phải có sự chuẩn bị đồ dùng dạy học trước khi lên lớp sao
cho thu hút được sự chú ý của học sinh. Mặt khác, khi sử dụng phương pháp này phải có
sự kết hợp hài hòa, khéo léo giữa các phương pháp giảng dạy môn Thể dục để tạo sự
lôgíc cho bài giảng. Thông qua việc đưa phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng
chuyền trong trường Trung học cơ sở giúp cho học sinh phải nắm bắt được kiến thức giáo
vên chuyền đạt.
II/ KIẾN NGHỊ
Là giáo viên dạy Thể dục, tôi luôn mong muốn học sinh của mình nói riêng và tất
cả các em học sinh nói chung sẽ học tốt mọi môn học. Việc đưa phương pháp dạy học thể
thao tự chọn môn bóng chuyeàn trong trường trung học cơ sở giúp các em tiếp thu tốt
kiến thức ở lớp cũng như ở trường.
Để có được chất lượng giáo dục như mong muốn, theo tôi người giáo viên phải
tích cực học hỏi, trau dồi kiến thức, phương pháp giảng dạy, trao đổi với đồng nghiệp
những kinh nghiệm để giảng dạy ngày một tốt hơn. Các tổ khối nhà trường, phòng giáo
dục cần thường xuyên tổ chức xây dựng chuyên đề, dạy thực nghiệm tìm ra những hướng
đi đúng giúp giáo viên nâng cao nghiệp vụ giảng dạy của mình. Bên cạnh những kiến
thức, kinh nghiệm, người giáo viên cần phải có tâm huyết, có trách nhiệm với học sinh,

12