Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HÀM THUẬN NAM
TRƯỜNG THCS HÀM CƯỜNG
----------o0o----------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NHỮNG BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG CỦA
TỔ CHUYÊN MÔN CÓ HIỆU QUẢ NHẰM ĐỔI MỚI
CÔNG TÁC QUẢN LÝ VÀ NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG GIÁO DỤC Ở TRƯỞNG THCS

Người viết: Nguyễn Hữu Trường
Phó hiệu trưởng THCS Hàm Cường,
Huyện Hàm Thuận Nam, Tỉnh Bình Thuận
Hàm Cường, tháng 5 năm 2011

Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 1


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

MỤC LỤC
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.........................................................................................4
I. Cơ sở lý luận:........................................................................................................
1. Vị trí của tổ chuyên môn:.................................................................................
2. Chức năng tổ chuyên môn................................................................................
3. Nhiệm vụ tổ chuyên môn..................................................................................

Điều 16, Điều lệ trường THCS nhưng khá khái quát. Do vậy, hoạt động của tổ
chuyên môn như thế nào, có chất lượng, hiệu quả cao hay không tuỳ thuộc vào năng
lực của giáo viên được bổ nhiệm làm tổ trưởng; tuỳ thuộc vào sự hướng dẫn của
BGH và các điều kiện khách quan khác. Trong khi đó chưa có lớp đào tạo bồi
dưỡng công tác tổ trưởng chuyên môn.
Trường THCS Hàm Cường, hoạt động của các tổ chuyên môn trong những
năm 2008 trở về trước còn khá nhiều hạn chế, chất lượng, hiệu quả thấp chưa thực
sự tác động, thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục.
Năm học 2009-2010, Bộ giáo dục đưa ra chủ đề năm học “Đổi mới công tác
quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục” và tiếp tục thực hiện chủ đề này trong năm
học 2010-2011. Bên cạnh đó Bộ cũng đã ban hành hai thông tư: Thông tư
12/2009/TT-BGD&ĐT ngày 12/5/2009 về đánh giá chất lượng giáo dục ở trường
THCS và Thông tư 06/2010/TT-BGD&ĐT về công nhận trường chuẩn quốc gia đã
giúp cán bộ quản lý trường học đánh giá lại thực tiễn hoạt động quản lý và giáo dục,
trong đó có hoạt động của tổ chuyên môn.
Từ đó, tôi đã trăn trở suy nghĩ đề ra các biện pháp và áp dụng thực hiện việc
chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn sao cho có hiệu quả thực sự. Kết quả hơn một
năm thực hiện, hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS Hàm Cường đã có
chuyển biến tích cực, rõ nét, đã tác động và nâng cao chất lượng giáo dục.

Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 3


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận:
1. Vị trí của tổ chuyên môn:

Trang 4


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt; có
năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học
sinh. Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ,
biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo
trong giao tiếp, ứng xử.

3. Nhiệm vụ tổ chuyên môn

Nhiệm vụ của tổ chuyên môn quy định theo Điều lệ trường THCS, THPT ban
hành theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/4/2007 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo:
“Điều 16. Tổ chuyên môn
1. Hiệu trưởng, các phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viện, viên
chức thiết bị thí nghiệm của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn
theo môn học hoặc nhóm môn học ở từng cấp học THCS, THPT. Mỗi tổ chuyên
môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do
Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học.
2. Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:
a) Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản
lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình
môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường;
b) Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại
các thành viên của tổ theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
c) Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.
3. Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần. »

tra, đánh giá...).
- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định
về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ
của tổ; thực hiện báo cáo cho Ban giám hiệu theo quy định);
- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên (thực
hiện hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương
trình, chuẩn kiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy
định; kế hoạch dự giờ của các thành viên trong tổ...);
- Dự giờ giáo viên trong tổ theo quy định (4 tiết/giáo viên/năm học);
- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại giáo viên; đề xuất khen thưởng, kỉ
luật giáo viên... Việc này đỏi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải nắm thật rõ về tổ viên
của mình về ưu điểm hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân
công).
Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 6


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

b. Quản lý học tập của học sinh
- Nắm được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ môn quản lý để có biện
pháp nâng cao chất lượng giáo dục;
- Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa để thực
hiện mục tiêu giáo dục.
- Các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu trưởng).
5. Sinh hoạt tổ chuyên môn

- Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu
trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao

7. Mối quan hệ giữa tổ chuyên môn với Ban Giám hiệu trường và các cơ cấu tổ chức
khác trong trường

a. Đối với Ban Giám hiệu:
- Là cầu nối giữa Ban giám hiệu và giáo viên trong tổ về thông tin 2 chiều nhằm
mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục. Ban giám hiệu có thông tin để
đánh giá chính xác giáo viên, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của họ từ đó phân
công giáo viên hợp lý, đạt hiệu quả tốt; chuyển tải cho giáo viên trong tổ các chỉ
đạo chuyên môn của Ban giám hiệu và cơ quan quản lý cấp trên;
- Tổ chức thực hiện chỉ đạo chuyên môn của Ban giám hiệu và cơ quan quản lý cấp
trên về các hoạt động dạy học, giáo dục: Thực hiện kế hoạch, chương trình giáo
dục, chuẩn kiến thức kĩ năng, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh
giá…qua các hoạt động cụ thể như bồi dưỡng giáo viên, học sinh, dự giờ, thăm
lớp…
b. Đối với công tác chủ nhiệm:
Các thành viên trong tổ chuyên môn cũng thực hiện công tác chủ nhiệm. Mối quan
hệ này sẽ giúp giáo viên trao đổi chuyên môn và trao đổi về công tác quản lý học
sinh, hiểu rõ hơn học sinh, từ đó góp phần vào công tác giáo dục toàn diện học sinh
và như vậy sẽ giúp công tác giảng dạy đạt kết quả tốt hơn.
c. Đối với Chi bộ Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh,
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
- Trong tổ chuyên môn có các thành viên là đảng viên sẽ góp phần truyền đạt chủ
trương, nghị quyết của chi bộ Đảng đến tổ chuyên môn kịp thời, chính xác hơn. Các
tổ viên là đảng viên sẽ gương mẫu, thúc đẩy các thành viên khác thực hiện nhiệm
vụ tốt hơn.
- Tổ chuyên môn cũng hỗ trợ hoạt động của Công đoàn, Đoàn Thanh niên và Đội
Thiếu niên Tiền phong bằng cách truyền đạt các chủ trương của các đoàn thể này để
phối hợp chặt chẽ và từ đó góp phần giáo dục toàn diện học sinh, thực hiện kế
hoạch nhà trường và thực hiện được mục tiêu giáo dục đề ra.


năm học. Tuy vậy, cũng như một số trường khác, vấn đề chỉ đạo sinh hoạt tổ
chuyên môn và sinh hoạt tổ chuyên môn còn bộc lộ một số nhược điểm sau:
- Cán bộ quản lí và tổ trưởng chưa thống nhất, chưa thể hiện đổi mới quản lí
trong việc phân cấp, phân quyền làm cho giáo viên khó thực hiện công việc.
- Tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình
cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân
công nhiệm vụ cho giáo viên theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xây dựng
và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao
chất lượng sinh hoạt chuyên môn.
- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu,
gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo
gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ. Trong các buổi sinh hoạt, không khí
thường trầm lắng, giáo viên ít phát biểu ý kiến; những vấn đề mới và khó ít được
mang ra bàn bạc, thảo luận.
Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 9


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

III. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:
Để chỉ đạo tốt hoạt động dạy - học phát huy đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của
tổ chuyên môn trong trường THCS, chúng tôi đã thực hiện các biện pháp sau:
1. Biện pháp thứ nhất:

a) Nhà trường phải lưu trữ đầy đủ các văn bản chỉ đạo về hoạt động dạy học
và các qui chế chuyên môn. Phân công rõ trách nhiệm trong việc triển khai các văn
bản này đến cán bộ, giáo viên một cách đầy đủ, kịp thời
- Đối với các văn bản về qui chế chuyên môn do ngành quy định: chúng tôi

Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

Đối với nội dung công việc trong sáng thứ 5 (tuần thứ 2; 3), tôi là người phụ
trách chuyên môn có trách nhiệm lên kế hoạch cụ thể từng buổi ngay từ đầu mỗi
học kỳ; và cả năm học. Trong kế hoạch này ghi rõ từng buổi sáng thứ 5 làm những
việc gì: Thứ Năm (tuần thứ 2): Dành cho việc thao giảng chuyên đề; họp tổ chuyên
môn … Thứ Năm (tuần thứ 3): Dành cho việc kiểm tra hồ sơ chuyên môn định kỳ,
các tổ xây dựng chuyên đề hoặc tiếp tục thao giảng chuyên đề …
Tuy nhiên tuỳ theo nhiệm vụ và tình hình thực tế của từng năm học mà kế
hoạch này có sự thay đổi cho phù hợp.
Dựa vào kế hoạch trên các bộ phận và đặc biệt là các tổ chuyên môn chủ
động trong việc lập kế hoạch hoạt động của tổ. Trong đó có kế hoạch tổ chức học
tập các chuyên đề giảng dạy, phân công giáo viên thao giảng minh hoạ chuyên
đề, ... Do có kế hoạch sớm, cụ thể nên việc thực hiện được chuẩn bị chu đáo, đạt kết
quả khá tốt.
2. Biện pháp thứ hai:

Tổ chức tốt việc kiểm tra đánh giá học sinh..
* Kiểm tra và đánh giá kiến thức học sinh là một công việc rất quan trọng của
người thầy, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác chỉ đạo chuyên
môn trong nhà trường. Giáo viên và các tổ chuyên môn phải làm tốt công tác này,
việc tổ chức kiểm tra 1 tiết phải đạt được các mục đích và yêu cầu sau:
- Nội dung kiểm tra phải phù hợp với chương trình và sách giáo khoa hiện
hành, đảm bảo theo chuẩn kiến thức-kỉ năng.
- Đề kiểm tra không quá tải, phù hợp với các đối tượng học sinh: giỏi, khá,
trung bình, yếu. Đề kiểm tra phải đảm bảo tính khách quan, cẩn mật.
- Chấm bài phải chính xác, đúng theo đáp án, biểu điểm. Chống hiện tượng
chấm bài cảm tính, qua loa hay quá khắt khe.
- Trả bài kịp thời, để học sinh thấy được kiến thức thực tế của mình. Giáo
viên, tổ chuyên môn và nhà trường nắm bắt được kịp thời chất lượng học tập của

chuyên môn.
4. Biện pháp thứ tư:

Chỉ đạo việc nâng cao chất lượng họp tổ, nhóm chuyên môn
- Nhà trường lên lịch họp tổ chuyên môn ngay từ đầu học kỳ đảm bảo đúng
yêu cầu: bình quân 1 tháng tổ chuyên môn họp 2 lần trong buổi sáng thứ 5.
- Về nhóm chuyên môn: (Đối với các tổ có nhiểu bộ môn) trong một vài năm
gần đây và hiện nay, ngành giáo dục đang thực hiện việc đổi mới sách giáo khoa và
chương trình nhằm nâng cao chất lượng dạy - học. Do đó cần phải tăng cường hơn
nữa việc họp nhóm chuyên môn. Được sự nhất trí chung của tập thể giáo viên,
trong nghị quyết Hội nghị cán bộ công chức đầu năm trường chúng tôi đã thống
nhất : mỗi nhóm chuyên môn (dành cho các tổ có nhiều môn) 2 tuần họp 1 lần với
thời. Lịch họp của từng nhóm chuyên môn trong tuần do nhóm chuyên môn thống
nhất và báo cáo với tổ chuyên môn và nhà trường.
+ Nội dung họp tổ chuyên môn bao gồm: Nội dung mang tính chất hành
chính như thi đua, kỷ luật, nề nếp ... chỉ được chiếm không quá 1/2 thời gian họp tổ.
1/2 thời gian họp tổ là đi sâu vào các nội dung: liên quan trực tiếp đến dạy - học,
như thao giảng, học tập chuyên đề, rút kinh nghiệm, bàn các biện pháp nâng cao
chất lượng dạy - học; chuẩn bị cho việc đánh giá kiểm tra ...
+ Nội dung sinh hoạt nhóm chuyên môn bao gồm: xem xét việc thực hiện
chương trình, thống nhất từng tiết dạy của tuần tiếp theo về nội dung, phương pháp,
đồ dùng dạy học... yêu cầu tất cả các bài dạy đều được thống nhất trao đổi trong
sinh hoạt nhóm. Rút kinh nghiệm qua bài kiểm tra 15 phút, 45 phút, kiểm tra học
kỳ. Từ đó có phương pháp dạy - học phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy - học.
Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 12


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

trong học kỳ tiếp theo. Sau đó mỗi tổ chuyên môn họp sơ kết học kỳ và đề ra kế
hoạch nâng cao chất lượng dạy học. Trên cơ sở kế hoạch của giáo viên, của tổ
chuyên môn, ban giám hiệu xây dựng kế hoạch và các biện pháp chính nhằm nâng
cao chất lượng dạy học cho học kỳ tiếp theo. Đối với học kỳ I công việc này thường
hoàn thành trong tuần 18 và nửa đầu của tuần 19. Với cách làm này chúng tôi không
áp đặt chỉ tiêu cho từng giáo viên nhưng vẫn phát huy tốt phong trào thi đua dạy và
học đi vào thực chất, không chạy theo thành tích.

Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 13


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

IV. Hiệu quả của SKKN
Từ khi thực hiện các biện pháp như vừa trình bày ở trên, hoạt động của tổ,
nhóm chuyên môn, và kết quả dạy học có nhiều sự chuyển biến tích cực, cụ thể như
sau:
- Hoạt động của tổ nhóm chuyên môn ngày càng có chất lượng, không còn
mang tính chất giải quyết sự vụ, công việc hành chính đơn thuần, mà tập trung chủ
yếu vào đặc trưng của từng môn học để nâng cao chất lượng dạy - học.
- Trang bị đầy đủ máy tính, máy in, kết nối internet đến các tổ chuyên môn là
một công cụ hữu ích hàng đầu trong hoạt động của tổ chuyên môn.
- Nội dung công việc của tổ, nhóm chuyên môn nhiều, xong nhờ có các loại
sổ sách, biểu mẫu (như đã trình bày) in sẵn, phát cho từng tổ, nhóm do đó, khá
thuận tiện, đơn giản trong việc lưu trữ các nội dung chuyên môn quan trọng liên
quan đến dạy học, giúp cho lãnh đạo nhà trường dễ theo dõi, nắm bắt kịp thời chất
lượng dạy- học, từ đó có kế hoạch chỉ đạo cho phù hợp.
- Xây dựng được nề nếp hoạt động chuyên môn chung toàn trường song vẫn

trường học.
Trên đây chỉ là một số kinh nghiệm bước đầu mà chúng tôi đã đúc rút, thực
hiện trong quá trình chỉ đạo hoạt động của tổ, nhóm chuyên môn. Chắc chắn không
tránh khỏi những thiếu sót và chưa đầy đủ, mong các đồng chí, đồng nghiệp cùng
tham khảo và góp ý.
Hàm Cường, ngày 20 tháng 5 năm 2011
Người viết

Nguyễn Hữu Trường

Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 15


Chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn ở trường THCS

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông
có nhiều cấp học, ban hành kèm theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày
02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Quy định tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THCS, ban hành kèm
theo Thông tư số 12/2009/TT-BGDĐT ngày 12/5/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo.

Nguyễn Hữu Trường - THCS Hàm Cường – Hàm Thuận Nam

Trang 16