HỌC VIỆN NGOẠI GIAO
KHOA TIẾNG ANH

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN
MÔN NGÔN NGỮ HỌC ĐỐI CHIẾU
(Contrastive Linguistics)
1. Mã số môn học
52.E.003.2
2. Số tín chỉ 2TC
3. Thông tin về giảng viên
Ths. Phạm Văn Lam
Cơ quan: Viện Ngôn ngữ học
Điện thoại: 0985. 905. 985
Email: [email protected]; [email protected]
4. Trình độ
- Dành cho sinh viên năm thứ nhất
- Môn học thuộc khối kiến thức cơ sở ngành
5. Phân bổ thời gian
- Nghe giảng lí thuyết: 20 giờ tín chỉ;
- Thực hành, thảo luận: 9 giờ tín chỉ;
- Kiểm tra giữa kì: 1 giờ tín chỉ.
6. Điều kiện tiên quyết
Học phần tiên quyết: Dẫn luận ngôn ngữ học, Tiếng Việt
7. Mục tiêu môn học
Kiến thức
Cung cấp kiến thức về lịch sử phát triển của ngôn ngữ học đối chiếu, các cấp độ miêu
tả ngôn ngữ, phương pháp và thủ pháp nghiên cứu đối chiếu trong ngôn ngữ học, việc
đối chiếu ngôn ngữ qua các bình diện và cấp độ ngôn ngữ, thực hiện điển cứu, các thao

- Dự lớp đầy đủ;
- Làm bài tập và chuẩn bị bài trước khi đến lớp.
10. Tài liệu học tập và tham khảo
1. Bùi Mạnh Hùng, Ngôn ngữ học đối chiếu, Nxb GD, 2009.
2. Cliff Goddard,… Cross-linguistic Semantics, John Benjamins, 2008.
3. Comrie, B., Language universals and linguistic typology: Syntax and
morphology, Blackwell, 1989.
4. Croft, W., Typology and Universals, Cambridge, 2002.
5. Edda Weigand, Contrastive Lexical Semantics, John Benjamins, 1998.
6. Fromkin, Victoria, … An Introduction to Language, Holt, Rinehart &
Winston Inc., 1984.
7. James, C., Contrastive Linguistics, Longman, 1980.
8. Robert Lado, Linguistics across cultures, Ann Arbor, 1999
9. Lê Quang Thiêm, Nghiên cứu đối chiếu các ngôn ngữ, ĐHGGHN, H., 2004.
10. Lyons, John, Language and Linguistics, Cambridge University Press, 1981.
11. N.V. Xtankêvich, Các loại hình ngôn ngữ, ĐH&THCN, 1982.
12. Nguyễn Văn Chiến, Ngôn ngữ học đối chiếu và đối chiếu các ngôn ngữ
Ðông Nam Á, SPNN, H., 1992.
13. Phạm Văn Lam,... Đối chiếu câu hỏi-cầu khiến tiếng Việt với tiếng Anh,
tiếng Trung trên bình diện cấu trúc và sử dụng, ĐHQGHN, 2007.
14. Phạm Văn Lam, เกณฑฑ์ทเทที่ ปป็นแบบแผนเพพอ
ที่ กกกำหนดและตรวจสอบคคค
คู่ กำ
ก ททม
ที่ ท
ควกำมหมกำยตรงขข้กำมในภกำษกำเวทยดนกำม, Thái Lan, 2010.
15. Phạm Văn Lam, Từ trái nghĩa trong tiếng Việt, Thái Lan, 2010.
16. Phạm Văn Lam, Toward Establishing a Set Formal Criteria for
Recognizing the Pairs of Antonyms (With Special Reference to the
Monosyllabic Languages), Thái Lan, 2011.

3.3. Phương pháp đối chiếu
Chương 3. Các cấp độ miêu tả ngôn ngữ
3.1. Các mô hình ngôn ngữ
3.2. Các cấp độ ngôn ngữ
3.3. Đặc điểm loại hình của tiếng Việt
Chương 4. Đối chiếu cấp độ ngữ âm-âm vị
4.1. Cơ sở đối chiếu
4.2. Đối chiếu nguyên âm
4.3. Đối chiếu phụ âm
4.4. Đối chiếu các yếu tố siêu đoạn
4.5. Đối chiếu chữ viết
4.6. Một vài thử nghiệm
Chương 5. Đối chiếu cấp độ ngữ pháp
5.1. Đối chiếu hình vị
5.2. Đối chiếu từ
5.3. Đối chiếu cụm từ
5.4. Đối chiếu câu
5.5. Các phạm trù từ vựng, phạm trù ngữ pháp, chức năng ngữ pháp, quan hệ ngữ pháp
trong đối chiếu
5.6. Một vài thử nghiệm
Chương 6. Đối chiếu cấp độ từ vựng-ngữ nghĩa
6.1. Những lưu ý trong đối chiếu từ vựng-ngữ nghĩa
6.2. Hệ thống từ vựng-ngữ nghĩa của một ngôn ngữ
6.3. Các quan hệ từ vựng-ngữ nghĩa trong đối chiếu ngôn ngữ
6.4. Tương đồng và dị biệt của hệ thống từ vựng-ngữ nghĩa: đặc tính dân tộc của
ngôn ngữ
6.5. Một vài thử nghiệm
Chương 7. Các thao tác cải biên ngôn ngữ
7.1. Nguyên tắc khả biểu trong giao tiếp
7.2. Thao tác cải biên vị trí


3

Chương 4

5

3

Chương 4

6

2

Chương 5

1
7

3

Chương 5

8

3

Chương 6


Đọc tài liệu chuẩn bị cho các phần 5.3, 5.4, 5.5
Chuẩn bị tư liệu thực hành đối chiếu chương 5
Kiểm tra giữa kì
Thuyết trình trước lớp nội dung các phần 5.3, 5.4,
5.5
Thực hành đối chiếu chương 5
Đọc tài liệu chuẩn bị cho các phần 6.1, 6.2
Thuyết trình trước lớp nội dung các phần 6.1, 6.2
Chuẩn bị tư liệu thực hành đối chiếu chương 6
Đọc tài liệu chuẩn bị cho các phần 6.3, 6.4
Thuyết trình trước lớp nội dung các phần 6.3, 6.4
Thực hành đối chiếu chương 6
Đọc tài liệu chuẩn bị chương 7
Làm bài tập chương 7
Hà Nội, ngày 22 tháng 11 năm 2011

Lãnh đạo Học viện

Đặng Đình Quý

Trưởng PĐT

Nguyễn Thị Thìn

4

Trưởng Khoa

Người biên soạn