ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

1. Thông tin về giảng viên
- Họ và tên giảng viên phụ trách học phần: Nguyễn Thị Thảo
- Chức danh, học hàm, học vị:

Thạc sỹ

- Thời gian, địa điểm làm việc:

Bộ môn Lý luận chính trị

- Địa chỉ liên hệ:
- Điện thoại:

Bộ môn Lý luận chính trị

0905 027 797

email:

- Thông tin về trợ giảng (nếu có) (họ và tên, địa chỉ liên hệ, điện thoại, email):
2. Thông tin chung về học phần
- Tên học phần: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin
- Tên tiếng Anh: The basic principles of Marxism - Leninism
- Mã học phần: DHNLM0612
Số tín chỉ (lên lớp/thực hành/tự nghiên cứu): 02 (20/10/60)
- Áp dụng cho ngành đào tạo: DGTC và QLTT

Bậc đào tạo: Đại học



- Kỹ năng: Giúp sinh viên có kỹ năng tự học, khả năng tư duy sáng tạo, kỹ
năng làm việc theo nhóm và làm việc độc lập.

- Thái độ: Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống lành mạnh trong
sinh viên.

3.2. Mục tiêu đào tạo cụ thể về kiến thức của học phần:
Môn học Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin nhằm giúp
cho sinh viên:
- Xác lập cơ sở lý luận cơ bản nhất để từ đó có thể tiếp cận được nội dung
môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt
Nam, hiểu biết nền tảng tư tưởng của Đảng.
- Xây dựng niềm tin, lý tưởng cách mạng cho sinh viên.
- Từng bước xác lập thế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp luận
chung nhất để tiếp cận các khoa học chuyên ngành được đào tạo.
3.2. Mục tiêu nhận thức chi tiết
Chương mở đầu: Nhập môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin

Mục tiêu
Bậc I

Bậc II

Bậc III

Nội dung
I. Khái lược về chủ
nghĩa Mác - Lênin


nghĩa Mác.
Phân tích những
giai đoạn hình
thành và phát
triển chủ nghĩa
Mác và Lênin
II.B.1. Nhận biết
được mục đích,
đối tượng của

II.A.1. Nêu
được mục
đích, đối

Các
mục
tiêu
khác

I.C.2. Liên hệ
quá trình vận
dụng chủ nghĩa
Mác – Lênin
vào quá trình
phát triển của
cách
mạng
Việt Nam

II.C.1.


II.C.2 Liên hệ
sinh viên nói
chung và vận
dụng vào sinh
viên thể thao
nói riêng

Chương I: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG

Mục tiêu
Nội dung
I. Chủ nghĩa duy
vật và chủ nghĩa
duy vật biện
chứng

II. Quan điểm của
CNDVBC về vật
chất, ý thức và
mối quan hệ giữa
vật chất và ý thức

Bậc I
I.A.1 Nêu được
chủ nghĩa duy vật
và chủ nghĩa duy
vật biện chứng về
vấn đề cơ bản của
triết học?


- Nêu được các
hình thức vận
động của vật
chất?

- Bản chất của thế
giới có phải là vật
chất không?
II.A.2. Nêu được
khái niệm của ý
thức.

- Vật chất có
tồn tại vĩnh
viễn không?
II.B.2. -Phân
tích được khái
niệm của ý
thức?
- Phân tích

- Nêu được nguồn

Bậc III
I.C.1.
Phân
biệt sự khác
nhau
giữa

minh họa
II.C.2. - Liên
hệ với sinh
viên
-

Nếu

thiếu
3


gốc hình thành ý
thức?

được 2 nguồn một trong hai
gốc của ý thức? nguồn gốc thì
có hình thành
ý thức không?
II.A.3. Nêu được II.B.3.
Nêu II.C.3. Phân
mối quan hệ giữa được vai trò biệt giữa vật
vật chất và ý thức. của vật chất đối chất và ý thức
với ý thức
cái nào có
trước, cái nào
có sau?

II.A. 4. Trình bày
được ý nghĩa


Bậc I

Bậc II

Bậc III

I.A.1 Trình bày
được khái niệm
biện chứng, phép
biện chứng
I.A.2. Nêu được
khái niệm phép
biện chứng duy
vật?

I.B.1. có mấy
hình thức cơ
bản của phép
biện chứng?
I.B.2.
Phép
biện chứng duy
vật có mấy đặc
trưng?

I.C.1. Làm rõ
các hình thức
cơ bản đó?


quan
điểm toàn diện
như thế nào?
Phân II.C.2. Rút ra
4


phân tích được
khái niệm phát
triển.

biệt giữa khái được kết luận
niệm và vận về mục đích
động?
của
CNTB
ĐQNN là gì?
-Lấy ví dụ
chứng minh các
tính chất của sự
phát triển.

III. Các cặp
phạm trù cơ bản
của phép biện
chứng duy vật

III.A.1. Nêu được
khái niệm cái
riêng, cái chung.

nhiên và ngẫu
nhiên
III.A.4. Nêu được
khái niệm nội
dung và hình
thức.

Lấy được ví dụ
chứng minh?

Lấy được ví dụ
chứng minh?
III.A.5. Nêu được
khái niệm bản
chất và hiện
tượng.

Lấy được ví dụ
chứng minh?
III.B.5. Phân
tích được mối
quan hệ bản
chất và hiện
tượng.

III.B.4. Phân
tích được mối
quan hệ nội
dung và hình
thức.


III.C.4. Rút ra
được ý nghĩa
đối với hoạt
động thực tiễn.

III.C.5. Rút ra
được ý nghĩa
đối với hoạt
động thực tiễn.
5


Lấy được ví dụ
chứng minh?
III.A.6. Nêu được
khái niệm khả
năng và hiện thực.

IV.CÁC QUY
LUẬT CƠ BẢN
CỦA PBC DV

Lấy được ví dụ
chứng minh?
III.B.6. Phân III.C.6. Rút ra
tích được mối được ý nghĩa
quan hệ.
đối với hoạt
động thực tiễn.

Phủ định có mấy
đặc điểm cơ bản?
Phân tích các đặc
điểm đó
V. Lý luận nhận V.A.1 Nêu và
thức duy vật biện phân tích được
chứng
khái niệm thực
tiễn?

Nêu và phân tích

Lấy
ví
dụ -Lấy ví dụ
chứng minh
trong hoạt
động TDTT
IV.B. Nêu và IV.C.1. Rút ra
phân tích được ý nghĩa và liên
các tính chất hệ với hoạt
của mâu thuẫn? động thực tiễn.
Phân tích và Liên hệ với
chứng
minh sinh viên
quá trình vận
động của mâu
thuẫn?
Quy luật mâu
thuẫn làm rõ

trình nhận
thức đó?

Thực tiễn đóng
vai trò như thế
nào đối với nhận
thức?
V.A.2 Lênin đã
quan niệm như thế
nào về con đường
biện chứng của
nhận thức?

Phân tích các
vai trò đó? Lấy
ví dụ chứng
minh?
V.B.2.
Nhận
thức có mấy
hình thức cơ
bản?

Nêu và phân tích
khái niệm chân
lý?

Chân lý có mấy
tính chất? Phân
tích các tính

kiến
trúc
thượng tầng

Bậc 1

Bậc 2

I.A.1 Nêu được
sản xuất là gì?
Phương thức sản
xuất là gì?

I.B.1. Xã hội
loài người đã
trãi qua mấy
phương
thức
sản xuất? Mỗi
phương
thức
sản xuất có mấy
phương diện cơ
bản?
I.A.2. Nêu được I.B.2. Phân tích
khái niệm LLSX, được mối quan
QHSX?
hệ giữa LLSX
và QHSX?


dụng quy luật
này vào công
cuộc đổi mới
và xây dựng
đất nước trong
giai đoạn hiện
nay?
II.C.1. Trong
các quan hệ
sản xuất đó
loại hình nào
quan
trọng
nhất? Vì sao?

7


III. Tồn tại xã hội
quyết định ý thức
xã hội và tính độc
lập tương đối của
ý thức xã hội

IV. Hình thái
kinh tế- xã hội và
quá trình lịch sửtự nhiên của sự
phát triển các
hình thái
kinh tế-xã hội

được các yếu tố
cấu thành tồn
tại xã hội và ý
thức xã hội?

II.C.2.
Vận
dụng mối quan
hệ này vào
thực tiễn Việt
Nam hiện nay.

III.C.1. Phân
tích vai trò
quyết định của
tồn tại xã hội
đối với ý thức
xã hội.
Lấy ví dụ
chứng minh
III.A.2.
Nêu III.B.2. Phân III.C.2. Lấy ví
được các phương tích để làm rõ dụ chứng minh
diện ý thức xã các
phương
hội tác động trở diện đó?
lại tồn tại xã hội
III.A.1.
Nêu III.B.1.Nêu
III.C.1. Phân

được khái niệm nhân nào dẫn CMXH có vai
CMXH
đến
cuộc trò như thế nào
CMXH?
đối với sự phát
triển của xã
hội có giai cấp
đối kháng?
III.A.1. Nêu và III.B.1.
Giải III.C.1 Rút ra
8


phân tích được thích câu nói
khái niệm con của Mác: “trong
người.
tính hiện thực
của nó, bản chất
con người là
tổng hòa các
mối quan hệ xã
của CNDV lịch sử
hội”.
về con người và
III.A.2.
Nêu III.B.2. Quần
vai trò sáng tạo
được khái niệm chúng nhân dân
lịch sử của quần

luận cho hoạt
động
nhận
thức và thực
tiễn.

Bậc 3

Các mục tiêu
khác

Nội dung
Chương Mở đầu
4
4
3
Chương I
9
10
11
Chương II
26
27
22
Chương III
13
13
13
Tổng
52

kiện lịch sử mới.
d. Chủ nghĩa Mác – Lênin và thực tiễn phong trào cách mạng thế giới
- Chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào cách mạng vô sản Nga (1917)
- Chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng
chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới.
II. ĐỐI TƯỢNG, MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU VỀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP,
NGHIÊN CỨU NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC –
LÊNIN
1. Đối tượng và phạm vi học tập, nghiên cứu
2. Mục đích và yêu cầu về mặt phương pháp học tập, nghiên cứu
a) Mục đích và yêu cầu về mặt phương pháp học tập, nghiên cứu
b) Một số yêu cầu cơ bản về mặt phương pháp học tập, nghiên cứu
Chương 1
CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
I. CHỦ NGHĨA DUY VẬT VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
1. Vấn đề cơ bản của triết học và sự đối lập giữa chủ nghĩa duy vật với chủ nghĩa duy tâm
trong việc giải quyết vấn đề cơ bản của triết học
2. Các hình thức phát triển của chủ nghĩa duy vật trong lịch sử.
a) Chủ nghĩa duy vật chất phác
b) Chủ nghĩa duy vật siêu hình
c) Chủ nghĩa duy vật biện chứng
II. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VỀ VẬT CHẤT, Ý
THỨC VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC
1. Vật chất
a) Phạm trù vật chất
b) Phương thức và hình thức tồn tại của vật chất
c) Tính thống nhất vật chất của thế giới
2. Ý thức
a) Nguồn gốc của ý thức
b) Bản chất và kết cấu của ý thức

a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa cái riêng với cái chung
c) Ý nghĩa phương pháp luận
2. Nguyên nhân và kết quả
a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả.
c) Ý nghĩa phương pháp luận
3. Tất nhiên và ngẫu nhiên
a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa tất nhiên và ngẫu nhiên:
c) Ý nghĩa phương pháp luận
4. Nội dung và hình thức
a) Khái niệm
b) Mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức
c) Ý nghĩa phương pháp luận
5. Bản chất và hiện tượng.
a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng:
c) Ý nghĩa phương pháp luận
11


6. Khả năng và hiện thực
a) Khái niệm
b) Mối quan hệ biện chứng giữa khả năng và hiện thực
c) Ý nghĩa phương pháp luận
IV. CÁC QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1. Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và
ngược lại
a) Khái niệm chất, lượng

II. BIỆN CHỨNG CỦA CƠ SỞ HẠ TẦNG VÀ KIẾN TRÚC THƯỢNG TẦNG
1. Khái niệm cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
a) Khái niệm, kết cấu cơ sở hạ tầng
b) Khái niệm kiến trúc thượng tầng
2. Quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
12


a) Vai trò quyết định của cơ sở hạ tầng đối với kiến trúc thượng tầng
b) Vai trò tác động trở lại của kiến trúc thượng tầng đối với cơ sở hạ tầng
III. TỒN TẠI XÃ HỘI QUYẾT ĐỊNH Ý THỨC XÃ HỘI VÀ TÍNH ĐỘC LẬP
TƯƠNG ĐỐI CỦA Ý THỨC XÃ HỘI
1. Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
a) Khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội
b) Vai trò quyết định của tồn tại xã hội đối với ý thức xã hội
c) Ý nghĩa phương pháp luận:
2. Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội
a) Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội
b) Ý nghĩa phương pháp luận
IV. HÌNH THÁI KINH TẾ-XÃ HỘI VÀ QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ-TỰ NHIÊN
CỦA SỰ PHÁT TRIỂN CÁC HÌNH THÁI KINH TẾ-XÃ HỘI
1. Khái niệm, cấu trúc hình thái kinh tế-xã hội
2. Quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội
V. VAI TRÒ CỦA ĐẤU TRANH GIAI CẤP VÀ CÁCH MẠNG XÃ HỘI ĐỐI VỚI
SỰ VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI CÓ ĐỐI KHÁNG GIAI CẤP
1. Giai cấp và vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng
giai cấp
a) Khái niệm giai cấp, tầng lớp xã hội
b) Nguồn gốc giai cấp
c) Vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự vận động, phát triển của xã hội có đối kháng

Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản,
Hà Nội, năm 2012.
6.2. Tài liệu tham khảo
1] Giáo trình Triết học Mác-Lênin do Hội Đồng Trung Ương tổ chức biên
soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000.
2] Giáo trình Triết học Mác-Lênin do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên
soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2006.
3] Tạp chí triết học và các nguồn tài liệu khác.
4] Các tài liệu phục vụ dạy và học Chương
7. Hình thức tổ chức dạy - học (Tương ứng với từng nội dung học phần có các
hình thức dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động
theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng
hình thức. Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm)
Phương án dạy - học theo tín chỉ (thiết kế cho cả tiến trình cho đến hết
học phần. Yêu cầu soạn thật chi tiết, hàng năm có bổ sung chỉnh sửa)
7.1. Lịch trình chung

TT

1

2
3
4
5
6
7

Nội dung


nhóm
02

02

06

02

08

06

02

08

06

02

08
02
02

20

06

30

nghĩa Mác - Lênin
Khái lược về chủ nghĩa Mác –
Lênin

Ghi chú

- Chủ nghĩa Mác – Lênin và ba
bộ phận cấu thành.

1 giờ

- Khái lược sự ra đời và phát
triển của chủ nghĩa Mác – Lênin

- Đối tượng, mục đích và yêu
cầu về phương pháp học tập,
nghiên cứu những nguyên lý
cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin
* Giáo án số: 02 - 05
Hình thức tổ
chức dạy học
Lý thuyết

Chương I: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
Thời
Nội dung chính
Yêu cầu đối
gian
với sinh viên
1 giờ

chất?
- Những thành tựu khoa học
Đọc giáo trình
tự nhiên nào cuối thế kỷ XIX, NNLCB của

Ghi chú

- SV chuẩn
bị câu hỏi
liên
quan
đến
nội
dung
bài
học.
phương thức
và hình thức
tồn tại của
vật
chất;
Tính thống
nhất của vật
15


1 giờ

(từ
đầu thế kỷ XX đã dẫn đến sự CN Mác - Lênin chất


- SV chuẩn
bị câu hỏi
liên
quan
đến
nội
dung
bài
học.

- Nguồn gốc của ý thức
Theo quan điểm của CNDV BC
ý thức được hiểu như thế nào?
Ý thức có mấy nguồn gốc?
- Bản chất và kết cấu của ý thức
- Mối quan hệ giữa vật chất và ý
thức
Vật chất có vai trò tác động như
thế nào đối với ý thức?
Ý thức tác động trở lại vật chất
thông qua hoạt động nào?
Thảo luận: Phân tích và chứng
minh mối quan hệ biện chứng
giữa vật chất và ý thức.
Rút ra ý nghĩa phương pháp luận
đối với hoạt động thực thực tiễn
nói chung và hoạt động TDTT
nói riêng?



Chương II: Phép biện chứng duy
vật
- Nguyên lý về mối liên hệ phổ
biến
Phân biệt được sự khác nhau giữa 2
khái niệm mối liên hệ, mối liên hệ
phổ biến?
Tính chất mối liên hệ
Ý nghĩa phương pháp luận
(liên hệ thực tiễn VN, SV TDTT)
- Nguyên lý về sự phát triển

Sv tự học:
PBC và
PBCDV
từ trang
61 – 68

Đọc giáo
trình
NNLCB của
CN Mác Lênin từ
trang 68 - 76

Sinh viên
thảo luận
các nội
dung: Nội
dung và

Quan hệ biện chứng giữa cái riêng,
cái chung
Ý nghĩa phương pháp luận
- Nguyên nhân và kết quả
Quan hệ biện chứng giữa nguyên
nhân và kết quả
(phân tích và lấy ví dụ minh họa)
Ý nghĩa phương pháp luận
- Tất nhiên và ngẫu nhiên
Quan hệ biện chứng giữa tất nhiên
và ngẫu nhiên
(phân tích và lấy ví dụ minh họa)
Ý nghĩa phương pháp luận
Chương II (tt):

1 giờ

Đọc giáo
trình
NNLCB của
CN Mác Lênin từ
trang 61 –
124

Quy luật chuyển hóa từ những sự
thay đổi về lượng thành những
sự thay đổi về chất và ngược lại
- Khái niệm chất, lượng
- Mối quan hệ biện chứng giữa
chất và lượng

trình
thuẩn
NNLCB của
(phân tích và lấy ví dụ minh họa)
1 giờ

CN Mác -

Rút ra ý nghĩa phương pháp luận Lênin từ
Quy luật này nói lên khuynh trang 100 –
hướng nào của sự phát triển?
104
- Quy luật phủ định của phủ định
Khái niệm phủ định, phủ định
của phủ định
phân tích nội dung quy luật và lấy
ví dụ minh họa)

Rút ra ý nghĩa phương pháp luận
Quy luật này nói lên khuynh
hướng nào của sự phát triển?
Lý thuyết
0,5 giờ
0,5 giờ

1 giờ

Seminar

1 giờ

thức chân lý
Quan điểm của Lênin về con đường
biện chứng của sự nhận thức chân
lý
Chân lý và vai trò của chân lý đối
với thực tiễn
SV thảo luận và rút ra ý nghĩa vai
trò của thực tiễn đối với nhận thức.

Đọc giáo
trình
NNLCB của
CN Mác Lênin từ
trang 111 124

SV thảo
luận: SV
chọn 1
trong 3
quy luật
liên hệ
thực tiễn
VN trong
giai đoạn
hiện nay

18


* Giáo án số: 10 – 15


1 giờ

Lý thuyết
0,5 giờ

1 giờ

0,5 giờ

Seminar

1 giờ

Lý thuyết
0,5 giờ

1 giờ

0,5 giờ

Ghi chú
Sinh viên
chuẩn bị
các nội
dung có
liên quan
đến phần
thảoluận


142

Chương III (tt)
Khái niệm ý thức xã hội và các
yếu tố cáu thành
Vai trò quyết định của TTXH
đối với YTXH
Tính độc lập tương đối của
YTXH
(phân tích và lấy ví dụ minh họa)
Rút ra ý nghĩa phương pháp luận
đối với hoạt động thực tiễn
- Phạm trù hình thái kinh tế - xã

Đọc giáo trình
NNLCB của
CN Mác - Lênin
từ trang 142 152

Sinh viên
chuẩn bị
các nội
dung có
liên quan
đến phần
thảoluận

19



Chương III (tt)
Đọc giáo trình
Cách mạng xã hội và vai trò của NNLCB của
nó đối với sự phát triển của xã CN Mác - Lênin
hội có giai cấp đối kháng
từ trang 169 176
Nguyên nhân nào dẫn đến
CMXH?
Con người và bản chất con
người
Khái niệm con người
Tại sao nói: “Bản chất con người
là tổng hòa những quan hệ xã
hội”?
Vai trò sáng tạo lịch sử của quần
chúng nhân dân và vai trò của cá
nhân trong lịch sử

1 giờ
2 giờ

8. Các phương pháp giảng dạy và học tập của học phần
- Phương pháp giảng dạy: thuyết trình, đàm thoại (phát vấn), trình bày trực quan,
hướng dẫn việc nhóm, phân tích, thống kê, mô tả, so sánh, đối chiếu, phương pháp
chương trình hóa, phương pháp luyện tập, ôn tập, tổng hợp, kiểm tra đánh giá…
- Phương pháp học tập: nghe giảng, phát biểu bài, thắc mắc (nếu có), chủ động, tích
cực tự học, làm việc nhóm, thuyết trình, thảo luận, điều tra, phân tích, tổng hợp…
9. Chính sách đối với học phần và các yêu cầu khác của giảng viên (Yêu cầu về
cách thức đánh giá, sự hiện diện trên lớp, mức độ tích cực tham gia các hoạt động
trên lớp, các qui định về thời hạn, chất lượng các bài tập, bài kiểm tra….)

Phó Hiệu trưởng
Phụ trách Khoa GDTC

Xác nhận
Ngày … tháng… năm 2014
Phụ trách bộ môn LLCT

Ngày 20 tháng 05 năm2014

Hồ Sỹ Dũng

Nguyễn Thị Thảo

Giảng viên

21