MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. lý do chọn đề tài:
Hiện nay ở nhà trường tiểu học,việc rèn kỹ năng đọc nhìn chung kết quả chưa cao.
có thể có nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân lớn nhất có thể là do cách thức và
phương pháp rèn đọc chưa được coi trọng. Thực tế nếu không có kĩ năng đọc thì học
sinh không có điều kiện để học tốt các môn học khác, không thể tiếp thu nền văn
minh của nhân loại vì vậy việc dạy đọc cho học sinh có ý nghĩa to lớn. Thông qua
dạy đọc. Giáo viên giúp học sinh đọc đúng, đọc hay, và bồi dưỡng cho các em cái
hay cái đẹp trong cuộc sống.
Đối với học sinh lớp 1 bước đầu làm quen với phân môn tập đọc giáo viên cần
hướng dẫn cho các em đọc đúng, đọc trôi chảy, lưu loát, bước đầu tìm hiểu nội dung
bài văn, bài thơ trong chương trình sách giáo khoa. Tiếng việt chương trình thực
nghiệm thay sách Từ đó học sinh bộc lộ đúng đắn thái độ tình cảm qua mỗi bài tập
đọc và trong cuộc sống.
Năm 2002 - 2003 là năm đầu tiên áp dụng dạy thay sách giáo khoa cho dến nay, là
một giáo viên trực tiếp đứng lớp tôi thấy rằng để cho học sinh có kỹ năng đọc đúng,
mặt khác tự bồi dưỡng, bổ xung kiến thức. Phương pháp giảng dạy cho bản thân nên
tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu và vận dụng trong thực tế công tác giảng dạy,
mặc dù đây là vấn đề không còn mới mẻ xong nó có ý nghĩa hết sức thiết thực trong
trường tiểu học.

I.1.1: cơ sở lý luận:
- Cuộc cách mạng khoa học hiện nay diễn ra như vũ bão và đang tạo ra những biến
đổi to lớn, sâu sắc trong mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội thế kỷ XXI sẽ là xã hội
phát triển dựa vào tri thức và chất xám, trước tình hình đó. Đảng và nhà nước ta đã
có chính sách đổi mới giáo dục. Hiện nay trong bối cảnh đổi mới giáo dục, để đáp
ứng những biến đổi to lớn đó, vai trò và chức năng của người giáo viên ngày càng
nặng nề, giáo dục hiện nay đang thay đổi theo hướng đảm bảo cho mọi người được
1

- Soạn giáo án sạch sẽ, gọn gàng, nghiên cứu kỹ nội dung bài, hiểu nội dung và
phần trọng tâm của bài để hướng dẫn học sinh.
- Chọn phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh sao cho các em tiếp
thu chậm có thể tiếp thu được bài trong các giờ học.
2
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

- Việc thực hiện nghiêm túc việc soạn bài , lập kế hoạch bài giảng đã giúp giáo viên
không bị va vấp khi lên lớp giúp học sinh nghe giảng tốt hơn, và có hứng thú hơn
trong học tập.
- Mọi yêu cầu của giáo viên đưa ra phải đúng phù hợp với nhận thức của học sinh,
lời nói của giáo viên phải rõ ràng chính xác không được nói ngọng. Nếu học sinh
đọc sai, ngọng giáo viên phải kiên trì bằng mọi cách để giúp học sinh sửa chữa.

I.2. Mục đích nghiên cứu.
- Nghiên cứu đề tài “rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1 “ với mục đích nhằm nâng
cao chất lượng dạy và học của giaó viên - học sinh trong giờ tập đọc. học sinh hiểu
được cái sai, cái đúng trong khi đọc từ đó sẽ phát huy được những mặt mạnh của
chính bản thân mình. Mặt khác giáo viên sẽ có nhiều kinh nghiệm trong quá trình
rèn đọc cho học sinh.

I.3. Thời gian - Địa điểm.
I.3.1 Thời gian:
- Đề tài được nghiên cứu trong năm học 2007 - 2008
I.3.2 Địa điểm.
- Giúp cho việc nghiên cứu thuận lợi tôi đã chọn luôn trường mà tôi đang công tác
(Trường Tiểu học Thị trấn ) làm địa bàn nghiên cứu.

quả nhất để áp dụng và thử nghiệm đối với học sinh.

II.1.1 Cơ sở lý luận:
- Tập đọc là phân môn chủ yếu rèn cho học sinh kỹ năng đọc từ mức độ nhận biết để
đọc đúng, rõ ràng đến mức độ cao hơn là đọc lưu loát, biết ngắt nghỉ lên - xuống
giọng và thể hiện thái độ tình cảm qua bài tập đọc. Có nghĩa là thông qua việc rèn
đọc cho học sinh hiểu được nội dung của bài.
+ Phương pháp rèn đọc giáo viên phải có phương pháp rèn đọc đúng, có các hình
thức rèn đọc cũng như tinh thần trách nhiệm đối với nghề, trên cơ sở giúp học sinh
nhận thức được việc rèn đọc trong trường tiểu học. từ đó áp dụng các phương pháp
rèn đọc linh hoạt sẽ thu được kết quả khả quan.
- Rèn đọc: - là giáo viên giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của việc rèn đọc
trong cuộc sống, trong học tập thì các em mới ý thức tự rèn luyện và thực hiện tốt
các yêu cầu đã đề ra. cụ thể học sinh phải hiểu được đọc đúng là yêu cầu tối thiểu
cần đạt tới tất cả các em, bởi có đọc đúng sẽ giúp các em hiểu được nội dung bài tập
đọc, mà mỗi bài tập đọc phải phản ánh một số khía cạnh khác nhau của cuộc sống,
qua đó các em mở rộng hiểu biết về thiên nhiên, đất nước con người, từ đó giúp các
em tiếp thu được vốn kinh nghiệm sản phẩm văn hoá của thế hệ trước và tiếp thu
4
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

nhanh chóng kiến thức hiện đại, những thành tựu của xã hội đang phát triển. Ngoài
ra việc rèn đọc còn với mục đích giáo dục bồi dưỡng và phát triển tư duy cho học
sinh.
*. Ý nghĩa của đề tài.
- Qua việc nghiên cứu này giúp tôi nắm được phương pháp kỹ năng đọc cho học
sinh, giúp các em đọc tốt, diễn cảm và yêu thích môn tập đọc, có biên pháp giảng

- Nguyên nhân chính dẫn đến những thực trạng trên là do học sinh lười học và đọc
bài ở nhà nên đến lớp các em không thể đọc lưu loát được
- Mặt khác do điều kiện học tập của các em còn khó khăn không được gia đình quan
tâm, nhiều gia đình lo mưu sinh nhiều hơn là đến việc học hành của con cái. Qua
trao đổi với một số phụ huynh tôi thấy có gia đình cũng đã quan tâm đến việc học
nhưng khi dạy con đọc chỉ qua loa đại khái đọc được là được không cần đọc tốt và
có kỹ năng đọc
- Cũng có thể do phải học nhiều môn, phải đọc, viết nhiều nên các em cảm thấy
chán

II.3. Chương III.
- Một số biện pháp rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1 trong giờ tập đọc

II.3.1. Một số biện pháp
- Tôi đã vận dụng các biện pháp rèn đọc vào thực tế để khảo sát bằng cách sử dụng
phương pháp rèn đọc cho học sinh lớp 1E qua dạy một bài tập đọc.
- Bài: Đầm Sen.
* Khi đọc mẫu tôi đã đọc mẫu chuẩn, sau đó lưu ý cho học sinh cách đọc từng đoạn.
+ Đoạn 1: Đọc với giọng chậm rãi, nhấn giọng ở các từ miêu tả vể đẹp chung của
đầm sen, của loài hoa sen.
+ Đoạn 2: Đọc nhấn giọng vào các từ. Xoè ra, phô đài sen và nhị vàng, thanh khiết,
xanh thêm vv… để học sinh thấy được vẻ đẹp của hoa.
+ Đoạn 3: Đọc trầm xuống thể hiện kết quả tác dụng của loài hoa quen thuộc này.
* Luyện đọc từ khó.
- Trước tiên tôi hỏi để học sinh tự phát hiện xem trong bài có những từ nào khó đọc,
sau đó tôi gạch chân những từ đó và yêu cầu học sinh phân tích, đánh vần đọc trơn
tiếng từ đó: ( xanh mát, cánh hoa, xoè ra, ngan ngát, thanh khiết )
- Tôi phân tích cho các em thấy được sự khác biệt giữa cách phát âm đúng với cách
phát âm sai mà các em thường mắc.


* Phương pháp trực quan: phương pháp này rất phù hợp với tư duy tâm lý lứa
tuổi ở bậc tiểu học ở phương pháp này giáo viên sử dụng những đồ dùng trực quan
như: tranh, ảnh, vật thực tế để phục vụ nội dung bài kết hợp đọc hiểu.
+ Các hình thức trực quan - giọng đọc mẫu của giáo viên - đây là hình thức trực
quan sinh động và có hiệu quả có tác dụng làm mẫu cho học sinh luyện đọc. Đã là
công tác làm mẫu thì phải đủ điều kiện chuẩn xác kỹ thuật cao. Vì thế muốn rèn đọc
cho học sinh thì bản thân tôi luôn có sự chuẩn bị chu đáo, rèn luyện giọng đọc mẫu
phù hợp với nội dung của từng bài tập đọc. Đặc biệt với học sinh lớp 1 thường hay
bắt chước, thường làm theo thầy cô giáo, do vậy người thầy phải có phong cách
giọng nói thế nào thì học sinh ảnh hưởng thế đó. Chính vì thế giáo viên phải là tấm
gương sáng đi đôi giữa lời nói và việc làm để học sinh noi theo. Trong giờ tập đọc
người giáo viên phải đảm bảo việc đọc mẫu cho mình thật chu đáo, thật diễn cảm,
nét mặt, nụ cười, điệu bộ.
+ Ví dụ khi dạy bài “ Trường em “ tôi phải đọc bài với giọng tình cảm thiết tha thể
hiện tình cảm của bạn nhỏ đối với ngôi trường.

7
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

- Giọng đọc chậm rãi, nhấn giọng ở một số từ thể hiện tình cảm: ngôi nhà thứ hai,
hiền như mẹ, thân thiết như anh em.
+ Kết Luận: Qua giọng đọc mẫu của giáo viên. Học sinh biết được phần nào về cách
phát âm, ngắt nghỉ hơi đối với câu dài, nhấn giọng. Vì thế học sinh cảm thụ được
nội dung bài.
+ Luyện đọc từ khó: Trước tiên tôi chọn lọc những từ khó đọc để hướng dẫn học
sinh phát âm tôi phân tích cho các em thấy được sự khác biệt giữa cách phát âm
đúng với cách phát âm. Sai mà các em thường mắc.

cách đọc rõ ràng lưu loát tránh đọc ê, a ngắc ngứ kéo dài giọng.
- Bên cạnh đó trong quá trình rèn đọc câu đoạn bài, toi còn lưu ý cho học sinh biêt
ngữ điệu đọc hợp lý- tức là giúp cho học sinh cần năm được các bộ phận của ngữ
điệu như : tiết tấu, nhịp điệu, cường độ, cao độ, sắc thái biểu cảm vv… mà có sự
điều chỉnh giọng đọc cho phù hợp với từng bài. Có bài giọng đọc nhanh dồn dập
như “kể cho bé nghe “ - tuần 30. Nhưng có bài đọc với giọng chậm rãi nhẹ nhàng
như “tặng cháu” tuần 23 - sách tiếng việt lớp 1 tập 2.
- Sự thay đổi ngữ điệu phù hợp sẽ làm cho bài đọc sinh động, ấn tượng, thu hút
người nghe.
-Trong quá trình hướng dẫn luyện đọc câu đoạn bài tôi cũng chú ý cho học sinh về
tốc độ và âm lượng khi đọc. đối với học sinh lớp 1 nói riêng, học sinh đã biết thì đọc
rất nhanh, đọc to hơn mức độ bình thường dẫn đến chưa đảm bảo yêu cầu trong
luyện đọc đúng, các em đọc luyến thoắng, hét lên khi dọc vv… Song cũng có em
đọc lí nhí không thành lời không rõ ràng, chưa đạt. Vì thế trong quá trình hướng dẫn
học sinh luyện đọc, tôi có quy định tương đối về tốc độ và âm lượng của bài tập đọc
để học sinh đọc đúng.
* Kết luận : Việc đọc mẫu cũng như việc hướng dẫn cho học sinh đọc ở trên giúp
cho học sinh kỹ năng đọc và tiếp thu bài tốt, gây hứng thú cho học sinh trong phân
môn tập đọc.

* Phương pháp đàm thoại
- Giúp cho học sinh hiểu bài dựa trên việc chuẩn bị hệ thống câu hỏi đã được chuẩn
bị kỹ lưỡng ở nhà.
- Đặc thù của phương pháp đạm thoại khi áp dụng dạy cho trể rất phù hợp với đặc
điểm tâm lý của trẻ. Các em thích được tham gia hoạt động. Phương pháp đàm thoại
được thực hiện trên cơ sở trao đổi câu hỏi phục vụ nội dung bài.
9
HOÀNG THỊ GIANG



+ Rèn cho các em phát âm đúng chính xác bài đọc.
10
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

+ Ngắt nghỉ đúng dấu câu, đọc dứt khoát.
+ Bước đầu biết đọc lên giọng xuống giọng và biêt phân biệt cách đọc bài văn xuôi
với bài văn thơ.
+ Ví dụ: Tôi đã vận dụng phương pháp luyện tập để dạy cho học sinh lớp mình
trong giờ tập đọc như sau:
+ Sau phần luyện đọc từ là luyện đọc câu, đoạn bài. Tôi đã cũng sử dụng phương
pháp này với nhiều hình thức (cá nhân nối tiếp, đồng thanh, bàn lớp, thi đua.)
+ Ngoài ra tôi sử dụng phương pháp luyện tập với hình thức luyện tập ở nhà như
sau:
- Theo chương trình sách giáo khoa một tuần có ba bài tập đọc tôi giao bài luyện
đọc với từng đối tượng học sinh.
- Học sinh yếu luyện đọc một số từ khó, một đoạn.
- Học sinh trung bình đọc đoạn, toàn bài.
- Học sinh khá giỏi: Đọc trôi chảy, lưu loát toàn bài.
-Để đạt được mục đích trên tôi hướng dẫn học sinh trên lớp thật tỉ mỉ, cụ thể để học
sinh về luyện đọc. Yêu cầu kiểm tra kết quả luyện đọc ở nhà của học sinh theo cặp,
nhóm, lớp trong thời gian 15 phút truy bài, Giáo viên theo dõi, trực tiếp kiểm tra,
chấm thi đua theo tổ, động viên khen thưởng những học sinh tiến bộ, đồng thời nhắc
nhở những em làm bài chưa tốt. Rồi hướng dẫn các em tự giác luyện đọc. Bên cạnh
đó giáo viên kết hợp cùng phụ huynh học sinh kèm cặp giúp đỡ học sinh luyện đọc
ở nhà.
- Phương pháp rèn đọc trong mọi giờ và các phân môn.
- Phương pháp rèn đọc cho học sinh thường xuyên liên tục bởi khả năng nhận thức

Phát âm sai tiếng

Đọc sai dấu

Đọc đúng

sinh
từ, vần
23
4
4
3
12
- Qua khảo sát tôi thấy chỉ có 60% số học sinh trong lớp đọc bài lưu loát có kĩ năng
đọc đúng, số còn lại đọc chưa tốt một phần như đọc sai tiếng, một số ít đọc ngọng
âm đầu vần, một số em còn lẫn phụ âm này với phụ âm khác, một số đọc chưa
chuẩn chưa hay.
- Sau đó tôi lại tiến hành dạy lớp 1E và tôi đã vận dụng phương pháp rèn đọc để thử
nghiệm.
- Trình tự các bước như sau:
Bài: Mưu chú sẻ ( tiết 1 + 2 )
A. Mục Tiêu:
-Học sinh đọc trơn cả bài, đọc từ khó, luyện đọc câu, ngắt nghỉ hợp lý, đọc đúng vai
của từng nhân vật.
-Ôn các vần uôn, uông, tìm được tiếng, nói được câu chứa có vần uôn uông.
- Hiểu nghĩa: chộp, lễ phép, hoảng, nén sợ.
12
HOÀNG THỊ GIANG



- Giáo viên chốt lại cách đọc từ khó.

- Học sinh đọc nhẩm, đọc trơn.

c) luyện đọc câu:

- Đầu bài - đọc từng câu.

- Yêu cầu học sinh đọc nhẩm từng câu .
- Học sinh đọc nối tiếp từng câu.
- Thi đọc câu theo dãy bàn, tổ.

- Học sinh thi đọc câu.

- Giáo viên sửa phát âm rèn đọc.
- Giáo viên chốt lại cách đọc khi gặp dấu
phẩy, dấu chấm.
d) Luyện đọc đoạn bài
- Giáo viên chia bài thành 3 đoạn

- Chia nhóm 3 học sinh đọc nối tiếp từng
13
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

+ Đoạn 1: 2 câu đầu

đoạn.


mẫu dưới tranh.

- Đọc câu mẫu làm bài tập ( 2 học sinh)

- Học sinh thi tìm nhanh, tiếng từ chứa

- Giáo viên nhận xét , sửa từ ngữ tuyên

vần uôn , uông.

dương

- Học sinh nói câu mấu trong sách giáo
khoa.

c) Gọi học sinh nêu yêu cầu bài tập 3.

- Học sinh thi nói câu có tiếng chứa vần

- Hướng dẫn học sinh quan sát tranh.

uôn uông.

hỏi nói câu chứa tiếng có vần
+ Uôn
+ Uông.
- Giáo viên nhận xét đánh giá
 Giáo viên tổng kết nội dung, hệ thống kiến thức tiết, tuyên dương học sinh.
.Tiết 2: Bài Mưu chú Sẻ

- Hỏi: Tại sao không ghép với thẻ từ - Học sinh đọc thẻ từ, câu mẫu.
ngốc nghếch.?

- 2 - 3 học sinh lên bảng thi xếp đúng
xếp nhanh.
- Học sinh đọc bài trên bảng lớp.

- Học sinh- giáo viên nhận xét chốt nội - Sẻ đã dùng mưu đánh lừa Mèo và thoát
dung.

chết.
- Học sinh đọc cá nhân.

2, Luyện đọc:

- Học sinh thi đọc giữa các bàn , tổ dãy.

- Giáo viên đọc diễn cảm bài văn.
a). Hướng dẫn giọng đọc phù hợp.
+ Người dẫn chuyện.
+ Chim sẻ.
- Giáo viên nhận xét sửa phát âm rèn đọc
ghi điểm.
b). Đọc phân vai.

- Thi đọc phân vai theo nhóm 3 học sinh.

- Giáo viên chia 2 cặp học sinh vào vai.
- Giáo viên nhận xét và phân đội thắng.
c). Kể chuyện.

+ Kết quả dạy thực nghiệm.
- Qua quá trình áp dụng đề tài vào dạy thực nghiêm tôi đã thu được kết quả như sau
Tổng số học

Đọc ngọng

phát âm sai

phát âm đúng

Đọc lưu loát

sinh
chính tả
23
2
1
14
6
- Thông qua khảo sát chất lượng cho thấy học sinh có ý thức yêu thích bộ môn, khả
năng đọc của các em lớp tôi đã tiến bộ và vững vàng để tiếp tục học ở lớp 2.

II.3.3.Bài học kinh nghiệm
- Với những thực tế phương pháp giảng dạy của giáo viên, học của học sinh, bản
thân giáo viên luôn phải suy nghĩ và cải tiến phương pháp dạy học cho phù hợp để
gây hứng thú học tập cho học sinh thì mới đạt kết quả cao.

III - PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
- Qua thời gian nghiên cứu đề tài, tìm hiểu thực tế giảng dạy của bản thân cũng như
của đồng nghiệp tôi nhận thấy.

IV. Danh Mục Tài Liệu Tham Khảo - Phụ Lục
IV.1. Danh mục tài liệu tham khảo.
Chủ Biên
Tài Liệu
- sách tiếng việt 1 (Tập 1+2)
- Vở bài tập tiếng việt 1 (Tập 1+2)
- Sách giáo viên tiếng việt 1 (Tập 1+2)
- Giáo trình rèn kĩ năng sử dụng tiếng việt
- Giáo trình phương pháp dạy học tiếng
việt ở tiểu học.
- Quy trình dạy tập đọc lớp 1

- Đặng Thị Lanh
- Đặng Thị Lanh
- Đặng Thị Lanh
- Bộ giáo dục và đào tạo
- Bộ giáo dục và đào tạo
- Phòng giáo dục và đào tạo Huyện
Tiên Yên.

18
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

IV.2. Phụ Lục:
Nội Dung

Trang


3

I.3.3. Phạm vi đề tài

3

I.3.3.1. Giới hạn đối tượng nghiên cứu

3

I.3.3.2. Giới hạn địa bàn nghiên cứu

3

I.3.3.3. Giới hạn về khách thể khảo sát

4

I.4. Phương pháp nghiên cứu

4

I.5. Đóng góp mới về mặt lý luận, về mặt thực tiễn

4

II.1.1. Cơ sở lý luận

4


16

19
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

V.Nhận xét của Hội đồng khoa học cấp trường Phong Giaó dục và Đào tạo
V.1. Nhận xét của Hội đồng khoa học Trường tiểu học thị trấn
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

.....................................................................................................................................

23
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

.....................................................................................................................................

24
HOÀNG THỊ GIANG


MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

.....................................................................................................................................

25
HOÀNG THỊ GIANG