MỤC LỤC
Lời cam đoan...................................................................................................... ii
Lời cảm ơn ........................................................................................................ iii
Mục lục ............................................................................................................ iv
Danh mục từ viết tắt ......................................................................................... vii
Danh mục bảng ............................................................................................... viii
Danh mục hình .................................................................................................. ix
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Yêu cầu của đề tài ........................................................................................... 3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................. 4
1.1 Đất đai, bất động sản, thị trường bất động sản .............................................. 4
1.1.1 Đất đai và các đặc điểm của đất đai .................................................... 4
1.1.2 Bất động sản ....................................................................................... 7
1.1.3 Thị trường bất động sản ...................................................................... 7
1.2 Đăng ký đất đai, bất động sản ...................................................................... 8
1.2.1 Khái niệm về đăng ký đất đai, bất động sản ......................................... 8
1.2.2 Vai trò và lợi ích của đăng ký đất đai, bất động sản ............................. 8
1.2.3 Cơ sở của đăng ký đất đai, bất động sản .............................................. 9
1.2.4 Đăng ký pháp lý đất đai, bất động sản ............................................... 11
1.3 Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tại Việt Nam .................................. 12
1.3.1 Hệ thống đăng ký đất đai tại Việt Nam .............................................. 12
1.3.2 Cơ sở pháp lý về Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất ................... 15
1.3.3 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ và vai trò của Văn phòng đăng ký
quyền sử dụng đất ............................................................................ 16
1.4 Mô hình tổ chức đăng ký đất đai, bất động sản ở nước ngoài ...................... 22
1.4.1 Mô hình của Cộng hòa Pháp.............................................................. 22
1.4.2 Mô hình của Australia: Đăng ký quyền (hệ thống Toren) .................. 24
1.4.3 Mô hình của Anh............................................................................... 25


3.1.3 Thực trạng cơ sở hạ tầng và đời sống xã hội ...................................... 48
3.1.4 Tình hình quản lý và sử dụng đất ....................................................... 50
3.2 Tổ chức bộ máy của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện Đông
Anh giai đoạn 2010 - 2014 ......................................................................... 57

v


3.2.1. Cơ sở pháp lý.................................................................................... 57
3.2.2 Chức năng, nhiệm vụ ......................................................................... 57
3.2.3 Nhân lực – biên chế ........................................................................... 59
3.2.4 Cơ sở vật chất – kỹ thuật.................................................................... 59
3.2.5 Cơ chế hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất
huyện Đông Anh .............................................................................. 60
3.2.6 Đánh giá về tổ chức, biên chế và cơ sở vật chất. ................................ 67
3.3 Kết quả hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện
Đông Anh giai đoạn 2010 - 2014 ............................................................... 69
3.3.1 Công tác đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ... 69
3.3.2 Công tác đăng ký biến động .............................................................. 71
3.3.3 Lập và quản lý hồ sơ địa chính .......................................................... 73
3.3.4 Thống kê, kiểm kê đất đai ................................................................. 76
3.3.5. Đánh giá về kết quả hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền
sử dụng đất...................................................................................... 79
3.4 Đánh giá của cán bộ và người dân về thực trạng hoạt động của Văn
phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện Đông Anh ................................. 82
3.4.1 Những đánh giá của cán bộ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất
huyện Đông Anh .............................................................................. 82
3.4.2 Những đánh giá của người dân về hoạt động của Văn phòng đăng
ký quyền sử dụng đất huyện Đông Anh ............................................ 83
3.5 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Văn phòng


ĐKĐĐ

:

Đăng ký đất đai

GCN

:

Giấy chứng nhận

GCN QSDĐ

:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

HSĐC

:

Hồ sơ địa chính

QSD

:

Quyền sử dụng


vii


DANH MỤC BẢNG
Số bảng

Tên bảng

Trang

1.1.

Tổng hợp nguồn nhân lực của VPĐKQSDĐ của cả nước ....................... 27

1.2.

Tổng hợp trang thiết bị kỹ thuật của VPĐKQSDĐ của cả nước .............. 29

3.1.

Tình hình dân số tại huyện Đông Anh năm 2014 .................................... 44

3.2.

Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Đông Anh năm 2014 ......... 54

3.3.

Hiện trạng sử dụng đất phi nông nghiệp của huyện Đông Anh năm

3.10. So sánh diện tích đất đai giữa thống kê năm 2014 và kiểm kê
năm 2010 ............................................................................................... 78
3.11. So sánh kết quả cấp GCN so với chỉ tiêu được giao ................................ 79
3.12. Kết quả thực hiện công tác đăng ký biến động tại huyện Đông Anh
giai đoạn 2010 - 2014 ............................................................................. 81
3.13. Mức độ phối hợp thực hiện nhiệm vụ ..................................................... 82
3.14. Kết quả điều tra về thời gian thực hiện thủ tục hành chính tại
VPĐKQSDĐ huyện Đông Anh .............................................................. 85

viii


DANH MỤC HÌNH
Số TT
1.1.

Tên hình

Trang

Sơ đồ vị trí của VPĐKQSDĐ trong hệ thống quản lý đất đai ở Việt
Nam ........................................................................................................ 21

3.1.

Cơ cấu sử dụng đất năm 2014 của huyện Đông Anh ............................... 56

3.2.

Quy trình đăng ký, cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất lần đầu ........ 62

đai, đây cũng là công cụ của Nhà nước để bảo vệ lợi ích hợp pháp của người sử
đụng đất.
Luật Đất đai năm 2003 quy định, việc thành lập hệ thống Văn phòng đăng
ký quyền sử dụng đất trực thuộc cơ quan Tài nguyên và Môi trường ở 2 cấp gồm
cấp tỉnh và cấp huyện. Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất các cấp có chức
năng, nhiệm vụ chủ yếu là giúp các cơ quan Tài nguyên và Môi trường làm đầu
mối tổ chức thực hiện các thủ tục về đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận; lập
và chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu địa chính; tổ chức thực hiện
thống kê, kiểm kê đất đai theo định kì, cung cấp thông tin đất đai phục vụ yêu
cầu quản lý Nhà nước về đất đai cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu.
Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất đi vào hoạt động, góp phần thực
hiện cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai theo hướng công khai, minh bạch,
giảm thời gian và chi phí cho tổ chức, người dân có nhu cầu giao dịch. Tuy
nhiên, tình hình hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất hiện nay
còn một số bất cập chưa được khắc phục để thực hiện nhiệm vụ đã được quy
định, đây là vấn đề đang được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt đối với người
sử dụng đất.

1


Huyện Đông Anh được định hướng là một đô thị mở rộng của đô thị lõi
trung tâm Thành phố Hà Nội. Huyện Đông Anh nằm phía Bắc của Thành phố Hà
Nội, bao gồm 23 xã và 1 thị trấn. Huyện có đầy đủ các điều kiện thuận lợi để
phát triển kinh tế - xã hội, thị trường bất động sản và thị trường quyền sử dụng
đất. Trong những năm qua, huyện đã được đầu tư xây dựng rất nhiều dự án trên
địa bàn huyện như: cầu Đông Trù, đường 5 kéo dài,cầu Nhật Tân, đường cao tốc
Võ Nguyên Giáp nối từ cầu Nhật Tân với sân bay quốc tế Nội Bài, để kéo gần
khoảng cách với nội đô, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, một số
dự án về nhà ở đã được đầu tư trên địa bàn huyện. Chính những điều này cho


đăng ký quyền sử dụng đất.
3. Yêu cầu của đề tài
-

Phản ánh đúng thực trạng hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử

dụng đất trên cơ sở các chức năng, nhiệm vụ.
-

Các số liệu điều tra, thu thập phải đảm bảo độ chính xác, tin cậy.

3


CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1 Đất đai, bất động sản, thị trường bất động sản
1.1.1 Đất đai và các đặc điểm của đất đai
1.1.1.1 Khái niệm về đất đai
Đất đai về mặt thuật ngữ khoa học được hiểu theo nghĩa rộng như sau: “Đất
đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của
môi trường sinh thái ngay trên vỏ dưới bề mặt đó bao gồm: khí hậu, bề mặt, thổ
nhưỡng, dáng địa hình, mặt nước (hồ, sông, suối, đầm lầy,…). Các lớp trầm tích
sát bề mặt cùng với nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn thực vật
và động vật, trạng thái định cư của con người, những kết quả của con người trong
quá khứ và hiện tại để lại (san nền, hồ chứa nước hay hệ thống tiêu thoát nước,
đường xá, nhà cửa…)” (Nguyễn Quang Huy và NNK, 2013).
Đất đai tham gia vào tất cả các hoạt động của đời sống kinh tế, xã hội. Đất
đai là địa điểm, là cơ sở của các thành phố, làng mạc, các công trình công nghiệp,
giao thông, thủy lợi và các công trình thủy lợi khác. Đất đai cung cấp nguồn

hiện đầy đủ các quyền của chủ sở hữu, đó là: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng
và quyền định đoạt.
Luật Đất đai 2013 tiếp tục khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà
nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Luật Đất đai 2013 đã quy định
cụ thể hơn về quyền và trách nghiệm của Nhà nước về đất đai, Luật Đất đai xác
định Nhà nước có 08 quyền với tư cách đại diện chủ sở hữu về đất đai như:
Quyết định quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất; Quyết định mục đích
sử dụng đất; Quy định hạn mức sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất; Quyết định
thu hồi đất, trưng dụng đất; Quyết định giá đất; Quyết định trao quyền sử dụng
đất cho người sử dụng đất; Quyết định chính sách tài chính về đất đai; Quy định
quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.
b. Quyền sử dụng đất
Luật Đất đai 2003, tại Điều 105 quy định người sử dụng đất có 6 quyền
chung, trong đó có quyền được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Quyền
của người sử dụng đất được Luật Đất đai 2003 quy định theo 4 nhóm đối tượng
sử dụng đất: hộ gia đình, cá nhân; tổ chức trong nước; tổ chức, cá nhân nước
ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Ngoài ra, tại Điều 106 của Luật
quy định người sử dụng đất có 10 quyền riêng sau: “Quyền chuyển đổi, chuyển
nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; quyền thế

5


chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; quyền được bồi thường khi Nhà
nước thu hồi đất” (Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Việt Nam, 2003). Như vậy,
Nhà nước thực hiện cấp Giấy chứng nhận quyền sự dụng đất (GCN QSDĐ) là
nhằm đảm bảo các quyền về pháp lý đối với người đang sử dụng đất.
Luật Đất đai 2013 được hoàn thiện theo hướng quy định cụ thể các quyền
của từng đối tượng sử dụng đất, trong đó người sử dụng đất có 7 quyền chung
gồm 6 quyền chung như Luật Đất đai 2003 và bổ sung thêm quyền được bồi

dân về đất đai và quyền sử đụng đất vẫn có sự khác nhau và chúng ta không thể
đổng nhất giữa giữa hai loại quyền này (Nguyễn Quang Tuyến, Nguyễn Xuân
Trọng, 2010).
1.1.2 Bất động sản
Bất động sản (BĐS) bao gồm các công trình xây dựng, mùa màng, cây
trồng... và tất cả những gì liên quan đến đất đai hay gắn liền với đất đai, những
vật trên mặt đất cùng với những bộ phận cấu thành lãnh thổ.
Pháp luật của nhiều nước trên thế giới đều coi BĐS là đất đai và những tài
sản có liên quan đến đất đai, không tách rời với đất đai, được xác định bởi vị trí
của đất (Điều 517, 518 Luật Dân sự Cộng hòa Liên bang Đức…). Tuy nhiên, mỗi
nước lại có quan niệm khác nhau về những tài sản “gắn liền” với đất đai được coi
là BĐS.
Điều 174, Bộ Luật Dân sự năm 2005 của nước ta quy định: “Bất động sản là
các tài sản bao gồm: đất đai, nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai, kể cả
các tài sản gắn liền với nhà, công trình xây dựng đó; Các tài sản khác gắn liền
với đất đai; Các tài sản khác do pháp luật quy định” (Quốc hội nước Cộng hòa xã
hội nghĩa Việt Nam, 2005).
1.1.3 Thị trường bất động sản
Thị trường BĐS là cơ chế, trong đó hàng hóa và dịch vụ BĐS được trao đổi.
Thị trường BĐS được hiểu theo nghĩa hẹp chỉ bao gồm các hoạt động có liên
quan đến giao dịch BĐS như: mua bán, cho thuê, thừa kế, thế chấp BĐS. Thị
trường BĐS theo nghĩa rộng không chỉ bao gồm các hoạt động liên quan đến
giao dịch BĐS mà bao gồm cả các lĩnh vực liên quan đến việc tạo lập BĐS. Thị
trường BĐS là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường, nó
liên quan chặt chẽ với các thị trường khác như: thị trường hàng hóa, thị trường
chứng khoán, thị trường lao động, thị trường khoa học công nghệ (Nguyễn Thanh
Trà, Nguyễn Đình Bồng, 2005).

7


nước, lợi ích cộng đồng cũng như lợi ích công dân.

8


Lợi ích đối với Nhà nước và xã hội:
• Phục vụ thu thuế sử dụng đất, thuế tài sản, thuế sản xuất nông nghiệp, thuế
chuyển nhượng;
• Giám sát giao dịch đất đai, hỗ trợ hoạt động của thị trường bất động sản;
• Cung cấp tư liệu phục vụ các chương trình cải cách đất đai, bản thân việc
triển khai một hệ thống đăng ký đất đai cũng là một cải cách pháp luật;
• Phục vụ quy hoạch;
• Đảm bảo an ninh kinh tế, trật tự xã hội.
Lợi ích đối với công dân:
• Tăng cường sự an toàn về quyền sở hữu hoặc sử dụng bất động sản;
• Khuyến khích đầu tư cá nhân;
• Mở rộng khả năng vay vốn xã hội (thế chấp);
• Hỗ trợ các giao dịch về bất động sản;
• Giảm tranh chấp đất đai.
1.2.3 Cơ sở của đăng ký đất đai, bất động sản
Thông qua việc lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận, đăng ký đất đai
và bất động sản quy định trách nhiệm pháp lý giữa các cơ quan Nhà nước về
quản lý đất đai và người sử dụng đất trong việc chấp hành Luật đất đai vì hồ sơ
địa chính và giấy chứng nhận sẽ là tài liệu cung cấp thông tin đầy đủ nhất và là
cơ sở pháp lý chặt chẽ để xác định các quyền của người sử dụng đất, người sở
hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và sẽ được Nhà nước bảo vệ khi bị
tranh chấp, xâm phạm; cũng như xác định các nghĩa vụ mà người sử dụng đất
phải tuân thủ theo pháp luật.
1.2.3.1 Hồ sơ đất đai, bất động sản
Hồ sơ đăng ký đất đai và bất động sản (Hồ sơ địa chính) là tài liệu chứa

Nguyên tắc công khai;

-

Nguyên tắc chuyên biệt hóa.
Các nguyên tắc này giúp cho hồ sơ đăng ký đất đai, bất động sản được công

khai, thông tin chính xác và tính pháp lý của thông tin được pháp luật bảo vệ . Đối
tượng đăng ký được xác định một cách rõ ràng, đơn nghĩa, bất biến về pháp lý.
1.2.3.3 Đơn vị đăng ký
Thửa đất được hiểu là một phần bề mặt trái đất, có thể liền mảnh hoặc
không liền mảnh, được coi là một thực thể đơn nhất và độc lập để đăng ký vào hệ
thống hồ sơ với tư cách là một đối tượng đăng ký có một số hiệu nhận biết duy
nhất. Việc định nghĩa một cách rõ ràng đơn vị đăng ký là vấn đề quan trọng cốt
lõi trong từng hệ thống đăng ký.
Trong các hệ thống đăng ký giao dịch cổ điển, đơn vị đăng ký - thửa đất
không được xác định một cách đồng nhất, đúng hơn là không có quy định, các
thông tin đăng ký được ghi vảo sổ một cách độc lập theo từng vụ giao dịch.
Trong hệ thống đăng ký văn tự giao dịch, nội dung mô tả ranh giới thửa đất chủ
yếu bằng lời, có thể kèm theo sơ đồ hoặc không.
Các hệ thống đăng ký giao dịch nâng cao có đòi hỏi cao hơn về nội dung
mô tả thửa đất, không chỉ bằng lời mà còn đòi hỏi có sơ đồ hoặc bản đồ với hệ
thống mã số nhận dạng thửa đất không trùng lặp.
Với hệ thống địa chính đa mục tiêu ở Châu Âu, việc đăng ký quyền và đăng
ký để thu thuế không phải là mục tiêu duy nhất, quy mô thửa đất có thể từ hàng

10


chục mét vuông cho đến hàng ngàn hécta được xác định trên bản đồ địa chính, hệ



động sản đó. Đăng ký quyền dựa trên các nguyên tắc: Phản ánh trung thực; khép
kín và bảo hiểm.
1.3 Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tại Việt Nam
1.3.1 Hệ thống đăng ký đất đai tại Việt Nam
1.3.1.1 Trước khi có Luật Đất đai 1987
Chỉ thị 299 - TTg ngày 10/11/1980 của Thủ tướng Chính phủ “về việc đo
đạc và đăng ký thống kê ruộng đất” đã lập được hệ thống hồ sơ đăng ký cho toàn
bộ đất nông nghiệp và một phần diện tích đất thuộc khu dân cư nông thôn.
1.3.1.2 Từ khi có Luật Đất đai năm 1987 có hiệu lực đến ngày 15/10/1993
Luật Đất đai 1987 quy định “Khi được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao
đất, cho phép chuyển quyền sử dụng, thay đổi mục đích sử dụng hoặc đang sử dụng
đất hợp pháp mà chưa đăng ký phải xin đăng ký đất đai tại cơ quan Nhà nước - Uỷ
ban nhân dân quận, thành phố thuộc tỉnh, thị xã, thị trấn và UBND xã thuộc huyện
lập, giữ sổ địa chính, vào sổ địa chính cho người SDĐ và tự mình đăng ký đất chưa
sử dụng vào sổ địa chính” (Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,
1987).
Tổng cục Quản lý ruộng đất đã ban hành Quyết định số 201 - ĐKTK ngày
14/7/1989 về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và Thông tư số 302 ĐKTK ngày 28/10/1989 hướng dẫn thực hiện Quyết định 201- ĐKTK đã tạo ra
một sự chuyển biến lớn về chất cho hệ thống đăng ký đất đai của Việt Nam”
Thời kỳ này do đất đai ít biến động, Nhà nước nghiêm cấm việc mua, bán,
lấn, chiếm đất đai, phát canh thu tô dưới mọi hình thức và với phương thức quản
lý đất đai theo cơ chế bao cấp nên hoạt động đăng ký đất đai ít phức tạp.
1.3.1.3 Từ khi có Luật đất đai 1993 có hiệu lực đến ngày 01/07/2003
Luật Đất đai năm 1993 quy định
“Đăng ký đất đai, lập và quản lý sổ địa chính, quản lý các hợp đồng sử dụng
đất, thống kê, kiểm kê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
“Người đang sử dụng đất tại xã, phường, thị trấn nào thì phải đăng ký tại xã,
phường, thị trấn đó - Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn lập và quản lý sổ địa

riêng một chương gồm 10 Điều quy định các thủ tục hành chính trong quản lý và
sử dụng đất đai theo phương châm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người sử
dụng đất hợp pháp thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ sử dụng đất của mình.
Điểm đổi mới lớn nhất của Luật Đất đai 2003 so với các văn bản giai đoạn trước
đó chính là tạo hành lang pháp lý cho sự ra đời của VPĐKQSDĐ với vai trò là cơ
quan dịch vụ công thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai cùng với những

13


quy định mới về cấp GCN (tất cả các trường hợp sử dụng đất trước ngày
15/10/1993, giấy tờ mua bán không đảm bảo theo quy định, … đều được cấp
Giấy chứng nhận QSD đất, không phải nộp tiền) đã đẩy mạnh tiến độ cấp Giấy
chứng nhận trên phạm vi cả nước.
1.3.1.5 Từ khi có Luật Đất đai 2013 có hiệu lực đến nay
Kế thừa thành tựu đã đạt được của Luật Đất đai 2003, Luật Đất đai 2013
tiếp tục dành một chương gồm 12 Điều, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP của Chính
phủ dành một chương gồm 19 Điều quy định về cấp GCN; Luật Đất đai dành
riêng một chương gồm 03 Điều và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ
dành một chương gồm 18 Điều quy định về các thủ tục hành chính trong quản lý
và sử dụng đất đai. Trong đó có một số nội dung đổi mới như:
- Về cơ quan đăng ký đất đai: Trước đây là VPĐKQSDĐ cấp huyện, cấp
tỉnh, nay tên gọi mới là VPĐK đất đai, chức năng nhiệm vụ: như theo quy định
của Luật Đất đai 2003. Việc thành lập: UBND cấp tỉnh thành lập hoặc tổ chức lại
trên cơ sở VPĐK 2 cấp hiện có trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường hoặc tổ
chức lại trên cơ sở hợp nhất các VPĐKQSDĐ các cấp. Tổ chức bộ máy: Có chi
nhánh tại các quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Chức năng nhiệm vụ của
Chi nhánh được thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của VPĐKQSDĐ
theo quyết định của UBND cấp tỉnh; Trong thời gian chưa thành lập xong VPĐK
đất đai thì VPĐKQSDĐ tiếp tục hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ đã được giao.

hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2005).
- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành
Luật Đất đai quy định: UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định
thành lập VPĐKQSDĐ thuộc Sở TNMT; UBND huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh quyết định thành lập VPĐKQSDĐ thuộc Phòng TNMT. Hợp đồng
chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thuê, thuê lại QSDĐ; hợp đồng thế chấp, bảo
lãnh, góp vốn bằng QSDĐ có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký tại VPĐKQSDĐ
(Chính phủ, 2004).
- Nghị định số 88/2009/NĐ – CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ quy định
về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác
gắn liền với đất quy định: Người sử dụng đất nộp hồ sơ và nhận Giấy chứng nhận
tại VPĐKQSDĐ (Chính phủ, 2009).

15


- Nghị định số 83/2010/NĐ – CP ngày 23/7/2010 của Chính phủ về Đăng
ký giao dịch bảo đảm, quy định: VPĐKQSDĐ thực hiện đăng ký, cung cấp thông
tin giao dịch bảo đảm bằng QSD đất, tài sản gắn liền với đất (Chính phủ, 2010).
- Thông tư liên tịch số 38/2004/TTLT/BTNMT – BNV ngày 31/12/2004
của Bộ TNMT, Bộ NV hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ và tổ chức của
VPĐKQSDĐ quy định: Đối với các huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc
tỉnh chưa có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ thực thi
nhiệm vụ để thành lập VPĐKQSDĐ hoặc do nhu cầu đăng ký quyền sử dụng
đất không lớn mà không thành lập VPĐKQSDĐ thì chức năng của
VPĐKQSDĐ cấp huyện do Phòng TNMT trực tiếp thực hiện (Bộ Tài nguyên
và Môi trường, Bộ Nội vụ, 2004).
- Thông tư số 17/2009/TT-BTNMT ngày 21/10/2009 của Bộ TNMT quy định
về GCN QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, quy định:
VPĐKQSDĐ thực hiện việc xác nhận thay đổi vào giấy chứng nhận đã cấp, đồng

tỉnh quyết định thành lập. VPĐKQSDĐ cấp huyện thuộc Phòng TNMT do
UBND cấp huyện quyết định thành lập
- VPĐKQSDĐ có con dấu riêng, được mở tài khoản theo quy định của pháp
luật (Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, 2010).
1.3.3.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất
Khoản 2, Điều 2, Thông tư liên tịch số 05/2010/TTLT-BTNMT-BNVBTC ngày 15/3/2010 quy định như sau:
- Thực hiện các thủ tục về cấp giấy chứng nhận trên địa bàn cấp huyện đối
với hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà
ở tại Việt Nam theo quy định của pháp luật;
- Đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền
với đất; chỉnh lý biến động về đất đai, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo
quy định của pháp luật đối với cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân, người
Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam;
- Lưu trữ, quản lý và chỉnh lý toàn bộ hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu thuộc
tính địa chính đối với tất cả các thửa đất trên địa bàn cấp huyện; gửi thông báo
chỉnh lý biến động cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp tỉnh và Ủy ban
nhân dân cấp xã để chỉnh lý hồ sơ địa chính đối với những trường hợp thuộc
thẩm quyền; kiểm ra việc cập nhật và chỉnh lý hồ sơ địa chính của Ủy ban nhân
dân cấp xã;

17


- Cung cấp số liệu liệu địa chính cho cơ quan chức năng xác định mức thu
tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế có liên quan đến đất đai và tài sản
khác gắn liền với đất đối với người sử dụng, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là
cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài
được sở hữu nhà ở tại Việt Nam;
- Lưu trữ, quản lý bản lưu, bản sao giấy chứng nhận và các giấy tờ khác
trong quá trình thực hiện nhiệm vụ theo quy định;

nhân cung cấp phục vụ đăng ký, cấp Giấy chứng nhận”. Có thể thấy một trong
những nhiệm vụ quan trọng của VPĐKQSDĐ là cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa
chính, dữ liệu địa chính và xây dựng, quản lý hệ thống thông tin đất đai mà lâu
nay VPĐKQDĐ 2 cấp chưa làm được
1.3.3.3 Vai trò của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất
Với tư cách là tổ chức dịch vụ công trong lĩnh vực đất đai, vai trò của Văn
phòng đăng ký quyền sử dụng đất trong cơ cấu tổ chức của cơ quan quản lý đất
đai ở địa phương là rất quan trọng vì những lý do sau đây:
a) Khác với các quy định trước đây, cơ quan Nhà nước ở địa phương
(UBND cấp có thẩm quyền) chỉ thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu về đất đai ở
địa phương thông qua việc ký các quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất,
chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất. Còn lại, việc đăng
ký quyền sử dụng đất, cấp GCN QSDĐ được giao cho cơ quan chuyên môn trực
tiếp thực hiện.
b) VPĐKQSDĐ các cấp là tổ chức xây dựng, chỉnh lý, quản lý và vận hành
cơ sở dữ liệu địa chính giúp cho công tác quản lý nhà nước về đất đai; là mô hình
tổ chức duy nhất thực hiện các thủ tục có liên quan đến GCN QSDĐ. Mặt khác,
chỉ có VPĐKQSDĐ mới được quyền chỉnh lý, cập nhật, quản lý, lưu trữ HSĐC
gốc dưới dạng giấy (hoặc dạng số) và cung cấp thông tin HSĐC cho các chủ thể
có nhu cầu sử dụng đất.
c) Hoạt động của VPĐKQSDĐ đã và đang góp phần giảm thiểu những
vướng mắc, ách tắc trong việc đăng ký quyền sử dụng đất đáp ứng cung – cầu về
đất đai cho đầu tư phát triển kinh tế thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
d) Hoạt động của VPĐKQSDĐ đã có những đóng góp tích cực trong việc
thực hiện nhiệm vụ cấp GCN QSDĐ, đưa tỷ lệ cấp giấy cho các đối tượng sử
dụng đất tăng nhanh so với thời kỳ trước khi có Luật đất đai 2003.
e) VPĐKQSDĐ không chỉ làm cầu nối trực tiếp giữa người sử dụng đất nhà
đầu tư với các cơ quan quản lý mà còn có tác dụng tăng cường các giao dịch đảm

19