ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

PHAN MẠNH HÙNG

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN
LAO ĐỘNG TẠI CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CÓ
VỐN ĐẦU TƢ NƢỚC NGOÀI VÙNG ĐÔNG BẮC BỘ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

PHAN MẠNH HÙNG

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN
LAO ĐỘNG TẠI CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CÓ
VỐN ĐẦU TƢ NƢỚC NGOÀI VÙNG ĐÔNG BẮC BỘ

Chuyên ngành : Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH



1.2.1 Vai trò của an toàn lao động ................ Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Nội dung của an toàn lao động ........... Error! Bookmark not defined.
1.3 Quản lý nhà nước về an toàn lao động và nội dung của quản lý nhà
nước về an toàn lao động đối với công trình xây dựng có vốn đầu tư
nước ngoài.......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1 Quản lý nhà nước về an toàn lao độngError!
defined.

Bookmark

not


1.3.2 Nguyên tắc của quản lý nhà nước về an toàn lao động đối với
các công trinh xây dựng có vốn đầu tư nước ngoài.Error! Bookmark not
defined.

1.3.3 Nội dung của quản lý nhà nước về an toàn lao động đối với các
công trình xây dựng có vốn đầu tư nước ngoài.Error!

Bookmark

not

defined.

1.4 Công cụ quản lý nhà nước về an toàn lao động đối với công trình
xây dựng có vốn đầu tư nước ngoài. ............ Error! Bookmark not defined.
1.4.1 Pháp luật ................................................. Error! Bookmark not defined.


not

defined.

2.2.1 An toàn xây dựng ................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2 An toàn cơ khí ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.3 An toàn điện. .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.4 An toàn cháy nổ. ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.5 An toàn hoá chất. ................................... Error! Bookmark not defined.
2.3 Thực trạng quản lý nhà nước về an toàn lao động tại 2 công trình.
............................................................................... Error! Bookmark not defined.

2.3.1 Các nội dung quản lý nhà nước về an toàn lao động tại 2 công
trình ................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về an toàn lao động tại hai
công trình .......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về an toàn lao động
tại 2 công trình. .................................................. Error! Bookmark not defined.
2.4.1 Nhân tố chủ quan ................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2 Nhân tố khách quan ............................... Error! Bookmark not defined.
2.5 Đánh giá tình hình quản lý nhà nước về an toàn lao động tại 2 công
trình. .................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.1 Tích cực .................................................. Error! Bookmark not defined.
2.5.2 Hạn chế bất cập ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.3 Nguyên nhân của hạn chế bất cập. ..... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN
THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN LAO ĐỘNG TẠI 2 CÔNG





3.4.5 Giải pháp 5 .............................................. Error! Bookmark not defined.
3.4.6 Giải pháp 6 .............................................. Error! Bookmark not defined.
3.4.7 Giải pháp 7 .............................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Nguyên nghĩa

STT

Ký hiệu

1

ATVSLĐ

2

BLĐTBXH

3

BHLĐ

4


11

QCVN

Quy chuẩn Việt nam

12

QCKT

Quy chuẩn kĩ thuật

13

TB

14

TNLĐ

15

TT

16

TTLT

Thông tƣ liên tịch


Ngƣời lao động
Ngƣời sử dụng lao động

Thông báo
Tai nạn lao động
Thông tƣ

i


DANH MỤC CÁC BẢNG

Stt

Số hiệu

Nội dung

Trang

Số lƣợng và tỷ lệ cán bộ công nhân viên đƣợc đào tạo
1

Bảng 2.1

phòng cháy chữa cháy từ năm 2010 đến năm 2013 tại
hai công trình xây dựng nhà máy Samsung và nhà máy

45


Số lƣợng các vụ tai nạn lao động trong 3 năm 20105

Bảng 2.5

2012 tại công trình xây dựng nhà máy Nhiệt điện

54

Mông dƣơng xét theo mức độ TNLĐ.
6

Bảng 2.6

Số lƣợng các sự cố trong 3 năm 2010 -2012 tại công
trình xây dựng nhà máy Samsung xét theo loại sự cố.

55

Số lƣợng các sự cố đƣợc giải quyết trong 3 năm 2010 7

Bảng 2.7

2012 tại công trình xây dựng nhà máy Samsung xét

55

theo mức độ sự cố.
Số lƣợng các sự cố trong 3 năm 2011 -2013 tại công
8


Số lƣợng trang thiết bị, vật tƣ có ở công trình xây
11

Bảng 2.11

dựng nhà máy nhiệt điện Mông dƣơng có yêu cầu
nghiêm ngặt về an toàn lao động đƣợc kiểm định trong

59

3 năm 2011-2013.
Số lƣợng cán bộ công nhân viên đƣợc đào tạo an toàn
12

Bảng 2.12

lao động tại công trình xây dựng nhà máy Samsung

60

năm 2010 – 2012
Số lƣợng cán bộ công nhân viên đƣợc đào tạo an toàn
13

Bảng 2.13

lao động tại công trình xây dựng nhà máy Nhiệt điện

60


DANH MỤC CÁC BIỂU

iii

63


Stt

Số hiệu

Nội dung

Trang

Tỷ lê số lƣợng các sự cố trong 3 năm 2010-2012 tại
1

Biểu 2.1

công trình xấy dựng nhà máy Samsung xét theo mức

56

độ sự cố đƣợc giải quyết
Tỷ lê số lƣợng các sự cố trong 3 năm 2011-2013 tại
2

Biểu 2.2


Hình 2.1

Nội dung
Sơ đồ hệ thống cơ quan quản lý nhà nƣớc về an toàn lao
động
Sơ đồ bộ máy quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động

v

Trang
30
47


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Việt nam đang trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc
tế với mục tiêu „đến năm 2020 đƣa Việt nam cơ bản trở thành một nƣớc công nghiệp.‟
Doanh nghiệp Việt nam đang đối mặt với nhiều thách thức có tính sống còn. Việc nâng
cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp phải đƣợc đặt ra song hành với việc đảm
bảo an toàn lao động trong sản xuất kinh doanh. Thời gian gần đây, vấn đề tai nạn trong
sản xuất kinh doanh có chiều hƣớng gia tăng.
Theo thông báo số 543 của Bộ Lao động thƣơng binh xã hội ngày 25 tháng 2 năm
2013 về tình hình tai nạn lao động : Năm 2011 có 5896 vụ tai nạn lao động, năm 2012
con số này tăng thêm 14,9% tới 6777 vụ. Quy mô tăng thêm còn thể hiện ở chỉ tiêu số
nạn nhân (số ngƣời chết và số ngƣời bị thƣơng nặng). Số nạn nhân năm 2011 là 6154,
năm 2012 con số này tăng thêm 13,2% (lên tới 6967 nạn nhân). Số vụ có ngƣời chết tăng
thêm 9,5% từ 504 năm 2011 vụ lên 552 vụ năm 2012. Số ngƣời chết tăng thêm 5,6% từ
574 ngƣời năm 2011 lên 606 ngƣời năm 2012. Số ngƣời bị thƣơng nặng cũng tăng 11,9%
từ 1314 ngƣời năm 2011 lên 1470 ngƣời năm 2012 [1, tr.1-3]

pháp khắc phục. Từ đó, một số vấn đề sau đƣợc đặt ra: An toàn lao động là gì và vai trò
của nó ? Quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động là gì ? nội dung của nó ? Công cụ của
quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động là gì Tình hình an toàn lao động và hoạt động quản
lý nhà nƣớc về an toàn lao động tại các công trình xây dựng này nhƣ thế nào ? Có những
điểm tích cực và hạn chế bất cập gì ? Nguyên nhân của hạn chế bất cập ? Vấn đề quản lý
nhà nƣớc về an toàn lao động tại các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài khu
vực đông bắc bộ nhƣ thế nào (mặt tích cực ? hạn chế, bất cập ?) Có thật cần thiết phải
hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động đối với các công trình xây dựng có vốn
đầu tƣ nƣớc ngoài không ? Nếu cần thì quan điểm định hƣớng quản lý nhà nƣớc về an
toàn lao động đối với các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài đến năm 2020
nhƣ thế nào? Cuối cùng là biện pháp hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động đối
với các công trình này nhƣ thế nào?
Để trả lời câu hỏi trên, qua quá trình tìm hiểu hoạt động sản xuất kinh doanh tại 2
công trình xây dựng khu vực Đông bắc bộ là công trình Nhà máy nhiệt điện Mông dƣơng
II, công trình mở rộng nhà máy Samsung giai đoạn II và quá trình học tập nghiên cứu về
7


an toàn lao động, tác giả lựa chọn „Hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động tại
các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài vùng Đông bắc bộ‟ làm đề tài nghiên
cứu luận văn thạc sỹ.
2. Tình hình nghiên cứu.
Tình hình nghiên cứu trong nƣớc:
An toàn lao động và quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động tuy là vấn đề đã đƣợc
đặt ra từ lâu song việc quan tâm còn chƣa đƣợc đúng mức. Số lƣợng công trình nghiên
cứu còn rất hạn chế và chỉ dừng ở mức các bài tiểu luận, khoá luận tốt nghiệp đại học. Ví
dụ:
+ Tiểu luận vấn đề an toàn lao động trong thực tế, Sinh viên Nguyễn Thế Hảo,
ngƣời hƣớng dẫn Thạc sỹ Nguyễn Thanh Việt đại học Bách khoa Đà Nẵng, 2011.
+ Tiểu luận đánh giá hành vi thực hiện an toàn lao động, sinh viên Phan Thị Huệ,

lao động chỉ xuất hiện với tƣ cách nhƣ là một môn học trong khối các trƣờng đại học kĩ
thuật, môn tổ chức lao động khoa học là một bộ phận trong hệ thống môn học quản trị
nguồn nhân lực trong khối các trƣờng đại học kinh tế. Chính vì vậy chƣa có luận án tiến
sỹ an toàn lao động và quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động.
+ Trong các tạp chí chuyên ngành kinh tế, quản lý, quản trị kinh doanh… rất ít tác
giả viết về an toàn lao động và quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động. Mà hầu hết chỉ giới
hạn là các bài báo đƣa tin tới ngƣời đọc về các vụ tai nạn lao động tại nơi này, nơi
khác.Từ năm 1991 nƣớc ta mới đề cập nội dung an toàn lao động trong pháp lệnh về bảo
hộ lao động trong khi trên thế giới vấn đề này đã có lịch sử hàng trăm năm (Tiêu chuẩn
OSHA đã có từ 1926).
Hiện nay số đầu sách về an toàn lao động còn rất khiêm tốn và hầu nhƣ không
có sách tham khảo mà chỉ có một số giáo trình của một số trƣờng đại học, cao đẳng và
trung học chuyên nghiệp. Ví dụ :
+ Giáo trình an toàn lao động, vụ Trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, nhà xuất
bản giáo dục, Phó Giáo sƣ tiến sĩ Nguyễn Thế Đạt.
+ Giáo trình an toàn lao động, Khoa công nghệ động lực, Đại học công nghiệp
thành phố Hồ Chí Minh. Xuất bản 2009.
+ Giáo trình an toàn lao động và môi trƣờng công nghiệp – trƣờng đại học sƣ
phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh, 2006, thạc sỹ Hoàng Trí….vv.
9


Tình hình nghiên cứu ngoài nƣớc:
Chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy các luận văn, luận án về an toàn lao động
của các tác giả nƣớc ngoài trên website :

/>Ví dụ :
+ Mieram Kosteric, „review, assessment and prioritization for an occupational
health and safety managment system in a Veterinary teaching hospital using the ansi/
aiha Z10 standard‟ Colorado University, spring 2011.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu :
Mục đích nghiên cứu là đề xuất quan điểm định hƣớng và khuyến nghị nhằm hoàn
thiện quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động đối với các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ
nƣớc ngoài đến năm 2020.
Nhiệm vụ nghiên cứu :
+ Hệ thống hóa lý luận về an toàn lao động và quản lý nhà nƣớc về toàn lao động
+ Nghiên cứu tình hình an toàn lao động tại 2 công trình : Nhà máy Nhiệt điện
Mông dƣơng II, Mở rộng nhà máy Samsung giai đoạn II và quản lý nhà nƣớc về an toàn
lao động đối với các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài. (trƣờng hợp nghiên
cứu điểm tại 2 công trình).
+ Chỉ ra các mặt tích cực, hạn chế trong quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động tại
ba công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài.
+ Nghiên cứu quan điểm định hƣớng hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về an toàn lao
động đối với các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài.
+ Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động đối với
các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài.
4. Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu :
Quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động tại một số công trình xây dựng có vốn đầu
tƣ nƣớc ngoài vùng Đông Bắc Bộ
Phạm vi nghiên cứu :
11


Về không gian : Quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động là lĩnh vực rất rộng bao
hàm nhiều khu vực : kinh tế nhà nƣớc, kinh tế tập thể, kinh tế tƣ nhân, kinh tế tƣ bản nhà
nƣớc và kinh tế có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài….song do khuôn khổ luận văn thạc sỹ , tác giả
chỉ nghiên cứu quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động ở khu vực công trƣờng xây dựng có
vốn đầu tƣ nƣớc ngoài. (cụ thể là 2 công trình xây dựng: Nhà máy Samsung mở rộng giai
đoạn II tại khu công nghiệp Yên phong, Bắc ninh và nhà máy BOT nhiệt điện Mông

Luận văn đã đƣa ra đƣợc một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về
an toàn lao động tại các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài vùng Đông bắc bộ
giai đoạn 2013 gợi mở cho hoàn thiện hơn công tác quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động
tại Việt Nam.
7. Kết cấu luận văn :
Ngoài lời cam đoan, lời nói đầu, kết luận, mục lục, danh mục viết tăt, phụ lục và
danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Lý luận quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động đối với các công trình
xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài.
Chƣơng 2: Phân tích thực trạng quản lý nhà nƣớc về an toàn lao động tại các
công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài vùng Đông Bắc bộ
Chƣơng 3: Quan điểm định hƣớng và khuyến nghị nhằm hoàn thiện quản lý nhà
nƣớc về an toàn lao động tại các công trình xây dựng có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài vùng
Đông bắc bộ giai đoạn 2013 - 2020.

CHƢƠNG 1
LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN LAO ĐỘNG ĐỐI VỚI CÁC
CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CÓ VỐN ĐẦU TƢ NƢỚC NGOÀI
1.1 Các khái niệm
1.1.1 Lao động.
Lao động của con ngƣời là sự cố gắng cả bên trong và bên ngoài thông qua một
giá trị nào đó tạo nên những sản phẩm tinh thần, động lực và những giá trị vật chất của
cuộc sống con ngƣời. [8, tr.5]
13


1.1.2 Điều kiện lao động.
Điều kiện lao động là một tập hợp tổng thể các yếu tố tự nhiên và kĩ thuật, kinh tế
và xã hội, đƣợc biểu hiện thông qua các công cụ và phƣơng tiện lao động, quá trình công
nghệ, môi trƣờng lao động và sự sắp xếp bố trí tác động qua lại của chúng trong mối quan

ngƣời lao động nhƣ thế nào? Từ đó mới có thể có đƣợc những kết luận chính xác về điều
kiện lao động ở cơ sở đó và có các biện pháp phù hợp nhằm cải thiện điều kiện lao động,
bảo vệ sức khoẻ ngƣời lao động
1.1.3 Sức khỏe.
Sức khỏe là trạng thái thoải mái đầy đủ về thể chất, tâm hồn và xã hội chứ không
chỉ bó hẹp vào nghĩa là có bệnh hay thƣơng tật, đây là một quyền cơ bản của con ngƣời.
Khả năng vƣơn lên đến một sức khỏe cao nhất có thể đạt đƣợc là mục tiêu xã hội quan
trọng liên quan đến toàn thế giới và đòi hỏi sự tham gia của nhiều tổ chức xã hội khác
nhau chứ không đơn thuần là lực của ngành kinh tế [5, tr.23]
Theo tổ chức Y tế thế giới “Sức khoẻ là một trạng thái thoải mái về thể chất, tinh
thần và xã hội, chứ không chỉ không có bệnh hay thƣơng tật”. Nhƣ vậy, chúng ta có thể
hiểu sức khoẻ gồm 3 mặt: Sức khoẻ thể chất, sức khoẻ tinh thần và sức khoẻ xã hội.
Sức khoẻ thể chất
Sức khoẻ thể chất đƣợc thể hiện một cách tổng quát sự sảng khoái và thoải mái về
thể chất. Càng sảng khoái, thoải mái, càng chứng tỏ con ngƣời khoẻ mạnh. Cơ sở của sự
sảng khoái, thoải mái thể chất là:

References.
Tiếng Việt

15


1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Kinh tế chính trị Mác – Lênin dành cho các trường đại học
cao đẳng Tái bản lần thứ hai
2. Bộ Lao động thƣơng binh xã hội (2013), Quyết định số 948/2013/QĐ-BLDTBXH ban
hành ngày 25 tháng 6 năm 2013
3. Bộ Lao động thƣơng binh và xã hội (2012) „Tình hình tai nạn lao động năm 2012‟,
Thông báo 543/ TB-LĐTBXH.
4. Bộ Lao động, thƣơng binh xã hội, Quy chuẩn Việt nam QCVN 07:2012/ BLDTBXH

học, cao đẳng năm 2013, Nhà xuất bản Giáo dục Việt nam
17. Nguyễn Thế Đạt, Giáo trình an toàn lao đông dành cho vụ Trung học chuyên nghiệp
và dạy nghề, Nhà xuất bản giáo dục, tái bản lần thứ tƣ.
18. Phan Huy Đƣờng, Quản lý nhà nước về kinh tế, Nhà xuất bản đại học quốc gia Hà
nội.
19. Vũ Quốc Hà, Trần Thị Hà (2006), Giáo trình an toàn lao động chuyên ngành điện, Sở
giáo dục đào tạo hà nội.
20. Lƣu Đức Hòa (2002), Giáo trình an toàn lao động
21. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, (2012), Bộ Luật lao động số
10/2012/QH13 ngày 18 tháng 6 năm 2012
22. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1996), Luật đầu tư nước ngoài,
kỳ họp quốc hội khóa IX, ngày 12/11/1996.
23. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), Luật xây dựng,
24. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Luật tiêu chuẩn và quy
chuẩn kĩ thuật, quốc hội khóa XI.
25. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Luật hóa chất nước
CHXH chủ nghĩa Việt Nam
26. Trần Ngọc Thêm, giáo trình cơ sở văn hóa việt nam.
27. Hoàng Trí (2010), An toàn lao động và môi trường công nghiệp, NXB đại học sƣ
phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh.
17


28. Hoàng Trí (2009), An toàn lao động, Đại học công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh.
29. Từ điển bách khoa Việt Nam- 11/1995, Tr. 807
30. Nguyễn Thanh Việt, Giáo trình an toàn lao động.
Website
31. />32. />33. />34. (danh mục tiêu chuẩn –website
của tổng cục tiêu chuẩn đo lƣờng chất lƣợng, bộ khoa học công nghệ)
35. />ARDS