ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
_____________________________

LÂM QUÂN

HOẠT ĐỘNG TÍ N DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈ O
TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
_____________________________

LÂM QUÂN

HOẠT ĐỘNG TÍ N DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈ O
TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 01

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH


1.3.1. Kinh nghiệm của ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Thanh Hóa ........ Error! Bo

1.3.2. Kinh nghiệm của ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh ........... Error! Bo
1.3.3. Bài học kinh nghiệm đối với ngân hàng chính sách xã hội tỉnh

Nghệ An ...................................................................................................... Error! Bo

CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................ Error! Bo

2.1. Phƣơng pháp luận..................................................................................... Error! Bo

2.2. Phƣơng pháp cụ thể .................................................................................. Error! Bo

2.2.1. Phƣơng pháp thu thập và xử lí số liệu .............................................. Error! Bo

2.2.2. Phƣơng pháp thống kê – so sánh ...................................................... Error! Bo


2.2.3. Phƣơng pháp logic – lịch sử.............................................................. Error! Bo

2.2.4. Phƣơng pháp phân tích – tổng hợp ................................................... Error! Bo
CHƢƠNG 3. THỰC TRẠNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI
NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH NGHỆ AN TỪ NĂM 2003

ĐẾN NAY ........................................................................................................... Error! Bo

3.1. Khái quát về Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Nghệ An ...................... Error! Bo

3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển .................................................... Error! Bo

4.1.2. Mục tiêu cụ thể .................................................................................. Error! Bo
4.2. Một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lƣợng hoạt động tín dụng đối

với hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Nghệ An đến năm 2020............................... Error! Bo

4.2.1. Hoàn thiện tổ chức mạng lƣới hoạt động .......................................... Error! Bo

2


4.2.2. Đẩy mạnh hình thức tín dụng ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã

hội ................................................................................................................ Error! Bo

4.2.3. Gắn việc cho vay vốn với các hoạt động dịch vụ sau đầu tƣ ............ Error! Bo
4.2.4. Nâng cao chất lƣợng đội ngũ đi đôi với công khai hóa, xã hội hóa

hoạt động của Ngân hàng chính sách xã hội ............................................... Error! Bo
4.2.5. Chú trọng hình thức cho vay theo dự án đi đôi với tăng mức đầu tƣ

cho hộ nghèo ............................................................................................... Error! Bo

4.2.6. Tăng cƣờng hoạt động kiểm tra, giám sát sử dụng vốn vay ............. Error! Bo
4.2.7. Cần có sự quan tâm và phối hợp của các cơ quan có thẩm quyền

cấp trên ........................................................................................................ Error! Bo

KẾT LUẬN ......................................................................................................... Error! Bo

TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... Error! Bo

HĐQT

Hội đồng quản trị

5

LĐTB&XH

Lao động Thƣơng binh và Xã hội

6

NH

Ngân hàng

7

NHCSXH

Ngân hàng Chính sách Xã hội

8

NHNo&PTNT

9

SXKD


nông thôn

i


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Bảng 3.1. Một số chỉ tiêu chủ yếu về hoạt động tín dụng của NHCSXH tỉnh
Nghệ An giai đoạn 2003 - 2013..... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 3.1. Mô hình tổ chức và hoạt động của NHCSXH tỉnh Nghệ An . Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.2. Cơ cấu nguồn vốn hộ nghèo của NHCSXH Nghệ An 2003 - 2013
........................................................ Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.1: Diễn biến nguồn vốn cho vay hộ nghèo 2003-2013 ........... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.3. Doanh số cho vay hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Nghệ An giai đoạn
2003 - 2013 .................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.4. Dƣ nợ cho vay hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Nghệ An giai đoạn
2003 - 2013 .................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.5. Cho vay ủy thác qua các hội đoàn thể tại NHCSXH Nghệ An
........................................................ Error! Bookmark not defined.
tính đến 31/12/2013......................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.6. Doanh số thu nợ đối với cho vay hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Nghệ
An giai đoạn 2003 - 2013 .............. Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.7. Kết quả xử lý rủi ro do nguyên nhân khách quan đối với cho vay hộ
nghèo tại NHCSXH tỉnh Nghệ An trong những năm gần đây
........................................................ Error! Bookmark not defined.

ii


Là một cán bộ đang làm việc tại NHCSXH tỉnh Nghệ An, với mong
muốn góp phần tìm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của NH nói
4


chung, hoạt động tín dụng hộ nghèo nói riêng, tôi chọn đề tài luận văn thạc sĩ
quản lý kinh tế của mình là "Hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân
hàng Chính sách xã hội tỉnh Nghệ An”.
Câu hỏi nghiên cứu của đề tài là: NHCSXH tỉnh Nghệ An đã có tác
động thế nào đến các hộ nghèo trong quá trình vươn lên thoát nghèo trên địa
bàn tỉnh? Và trong thời gian tiếp theo NH phải làm gì để nâng cao hiệu quả
tín dụng đối với hộ nghèo tại địa phương?
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích
Mục đích nghiên cứu của luận văn là dựa trên cơ sở những thành tựu và
hạn chế đƣợc rút ra từ phân tích thực trạng hoạt động tín dụng cho ngƣời nghèo
tại NHCSXH tỉnh Nghệ An từ năm 2003 - 2014 để tìm ra một số giải pháp phù
hợp với thực tiễn địa phƣơng nhằm nâng cao chất lƣợng hoạt động tín dụng tại
ngân hàng này, góp phần XĐGN bền vững trên địa bàn tỉnh.
2.2. Nhiệm vụ
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có các nhiệm vụ sau:
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về đói nghèo và tín dụng
ngân hàng đối với hộ nghèo.
- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay hộ nghèo của Ngân
hàng Chính sách xã hội tỉnh Nghệ An từ 2003 - 2014.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh và nâng cao chất lƣợng tín
dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Nghệ An đến năm
2020.

5

hoạt động tín dụng đối với hộ nghèo của Ngân hàng chính sách xã hội
6


Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu
Chƣơng 3: Thực trạng tín dụng đối với hộ nghèo tại ngân hàng Chính
sách xã hội tỉnh Nghệ An từ năm 2003 đến nay
Chƣơng 4: Mục tiêu và giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng đối với hộ
nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Nghệ An đến năm 2020

CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC
TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO CỦA NGÂN
HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
7


1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1. Khái quát về những công trình đã công bố liên quan đến hoạt
động tín dụng đối với hộ nghèo của ngân hàng chính sách xã hội
Vấn đề XĐGN và tín dụng ƣu đãi đối với hộ nghèo và các đối tƣợng
chính sách khác đã đƣợc nhiều ngƣời nghiên cứu, trên phạm vi cả nƣớc cũng
nhƣ từng địa phƣơng. Trong số các công trình đã công bố, liên quan trực tiếp
đến nội dung đề tài có các công trình tiêu biểu sau:
- "Ngân hàng Chính sách Xã hội giúp người dân thoát nghèo bền vững”
(2013),

của

Đàm

hàng Phục vụ người nghèo Việt Nam” (2003), của TS. Đào Tấn Nguyên, Luận
án tiến sĩ kinh tế, Học viện Ngân hàng, Hà Nội. Luận án nghiên cứu và đề xuất
các giải pháp về cho vay đối với hộ nghèo của Ngân hàng Phục vụ ngƣời nghèo
Việt Nam nhằm góp phần thực hiện Chƣơng trình XĐGN ở nƣớc ta.
- “Thực trạng và giải pháp tín dụng Ngân hàng hỗ trợ cho công cuộc xóa
đói giảm nghèo” (2001), do TS. Đỗ Quế Lƣợng chủ nhiệm đề tài khoa học
ngành Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, Hà Nội. Đề tài khoa học
nghiên cứu về thực trạng công tác tín dụng của các Ngân hàng Thƣơng mại
8


nhằm phục vụ cho công cuộc XĐGN của Đảng và Chính phủ. Từ đó đề xuất các
giải pháp nhằm tăng cƣờng hiệu quả tín dụng ngân hàng để hỗ trợ cho công tác
xóa đói giảm nghèo.
- "Mô hình Ngân hàng Chính sách và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt
động của Ngân hàng chính sách” (2002), do TS. Đỗ Tất Ngọc chủ nhiệm đề tài
khoa học ngành Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, Hà Nội. Đề tài
khoa học nghiên cứu về mô hình Ngân hàng Chính sách và giải pháp nâng cao
hiệu quả hoạt động của Ngân hàng Chính sách nói chung.
- "Về thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam giai đoạn
2011-2020” (2013), của GS, TS Trần Ngọc Hiên, Học viện Chính trị –
Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, đăng trên tờ Tạp chí cộng sản điện tử,
. Tác giả đƣa ra và làm rõ những nhân tố
tác động đến chính sách xóa đói, giảm nghèo ở Việt Nam trong giai đoạn
2011 – 2020.
Ba nhân tố sẽ tác động đến chính sách này là, tăng trƣởng kinh tế phiến
diện, môi trƣờng bị tàn phá và sự hạn chế về năng lực tổ chức, quản lý của bộ
máy nhà nƣớc các cấp. Đồng thời cũng đƣa ra 3 định hƣớng cho chính sách xóa
đói giảm nghèo trong giai đoạn này. Đó là: Thứ nhất, đổi mới mô hình tăng
trƣởng kinh tế. Đây là hƣớng chung của sự nghiệp đổi mới, là bƣớc chuyển giai

đƣợc các khía cạnh của đói nghèo, nó không cho chúng ta biết đƣợc mức khốn
khổ và cơ cực của những ngƣời nghèo. Do đó quan niệm này còn rất nhiều hạn
chế.
Hiện nay do sự phát triển của nền kinh tế thế giới, quan điểm đói nghèo
đã đƣợc hiểu rộng hơn, sâu hơn và cũng có thể đƣợc hiểu theo các cách tiếp cạn
khác nhau. Tại hội nghị bàn về giảm nghèo đói ở khu vực châu á Thái Bình
Dƣơng do ESCAP tổ chức tháng 9 năm 1993 tại Băng Cốc – Thái Lan đã đƣa ra
khái niệm về định nghĩa đói nghèo: Nghèo đói bao gồm nghèo tuyệt đối và
nghèo tƣơng đối.
+ Nghèo tuyệt đối: là tình trạng một bộ phận dân cƣ không đƣợc hƣởng
và thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con ngƣời mà những nhu cầu này đã
đƣợc xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế và phong tục tập quán
của địa phƣơng.
+ Nghèo tƣơng đối: là tình trạng một bộ phận dân cƣ sống dƣới mức
trung bình của cộng đồng.
Nhƣ vậy có thể hiểu, nghèo là do sự thiếu lựa chọn dẫn đến cùng cực và
12


thiếu năng lực tham gia vào đời sống kinh tế xã hội của quốc gia, chủ yếu trong
lĩnh vực kinh tế. Nói rộng hơn, nghèo là sự phản ánh trình độ phát triển kinh tế
xã hội trong từng giai đoạn lịch sử, trong phạm vi một quốc gia, một khu vực,
một vùng.
Năm 1998 UNDP công bố một bản báo cáo nhan đề "Khắc phục sự nghèo
khổ của con ngƣời” đã đƣa ra những định nghĩa về nghèo. Đó là:
+ Sự nghèo khổ của con ngƣời: thiếu những quyền cơ bản của con ngƣời
nhƣ biết đọc, biết viết, đƣợc tham gia vào các quyết định cộng đồng và đƣợc
nuôi dƣỡng tạm đủ.
+ Sự nghèo khổ tiền tệ: thiếu thu nhập tối thiểu thích đáng và khả năng
chi tiêu tối thiểu.

rút từ Ngân hàng Grameen- tín dụng vi mô ở các nước, Phòng Hợp tác
quốc tế - NHCSXH Việt Nam.
12. Đỗ Quế Lƣợng (2001), Thực trạng và giải pháp tín dụng Ngân hàng hỗ trợ
cho công cuộc xóa đói giảm nghèo, đề tài khoa học ngành Ngân hàng,
Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, Hà Nội.
13. Luật các tổ chức tín dụng (2010), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
14. Đặng Thị Phƣơng Nam (2007), Nâng cao chất lượng cho vay hộ nghèo tại
Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Hà Nội, luận văn thạc
sỹ kinh tế, Trƣờng đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội.
15. Đào Tấn Nguyên (2003), Giải pháp tín dụng góp phần thực hiện xóa đói
giảm nghèo của Ngân hàng Phục vụ người nghèo Việt Nam, luận án tiến sĩ
kinh tế, Học viện Ngân hàng, Hà Nội.
16. Lê Thị Thúy Nga (2011), Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với hộ
nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Thanh Hóa, Luận văn thạc sỹ
kinh tế, Trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội.
17. Đỗ Tất Ngọc (2002), Mô hình Ngân hàng Chính sách và giải pháp nâng cao
hiệu quả hoạt động của Ngân hàng chính sách, đề tài khoa học ngành Ngân
hàng, Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, Hà Nội.
18. Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam (2011), Tổng quan về các chính
14


sách, chương trình cho vay vốn đối với hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc
thiểu số hiện nay, thực trạng và giải pháp trong thời gian tới.
19. Ngân hàng Chính sách xã hội (2004), Cẩm nang chính sách và nghiệp vụ tín
dụng đối với hộ nghèo, NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
20. Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Nghệ An, Báo cáo tổng kết 10 năm hoạt
động (2003-2012).
21. Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Thanh Hoá


34. Lã Thị Hồng Yến (2014), Phát triển tín dụng đối với học sinh sinh viên tại
Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học
Kinh tế, ĐHQG Hà Nội
35. Website:
/> /> /> /> />//worldbank.com
/>
16


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
_____________________________

LÂM QUÂN

HOẠT ĐỘNG TÍ N DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈ O
TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
_____________________________

LÂM QUÂN