BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

TRẦN MỸ PHƯỢNG

CÁC YẾU TỐ QUẢN TRỊ CÔNG TY ẢNH
HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ CÔNG BỐ THÔNG TIN
TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC
DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT TRÊN THỊ
TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TP. HCM
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành: 60340301

TP. Hồ Chí Minh, tháng 07 năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

TRẦN MỸ PHƯỢNG

CÁC YẾU TỐ QUẢN TRỊ CÔNG TY ẢNH
HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ CÔNG BỐ THÔNG TIN
TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC
DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT TRÊN THỊ
TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TP. HCM

TS. Phan Mỹ Hạnh

Chức danh Hội đồng
Chủ tịch
Phản biện 1
Phản biện 2
Ủy viên
Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 23 tháng 01 năm 2016

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: TRẦN MỸ PHƯỢNG

Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 02/10/1980

Nơi sinh: TP. HCM


có nguồn gốc rõ ràng, được tổng hợp từ những nguồn thông tin đáng tin cậy.
Tp. HCM, tháng 07 năm 2016
HỌC VIÊN THỰC HIỆN LUẬN VĂN

Trần Mỹ Phượng


ii

LỜI CẢM ƠN
Trên thực tế không có sự thành công nào mà không gắn liền với những sự hỗ
trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác. Trong suốt
thời gian từ khi bắt đầu học tập khoá học cao học tại trường Đại học Công nghệ
Tp.HCM đến nay, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy
Cô, gia đình và bạn bè.
Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, Tôi xin gửi đến quý Thầy Cô ở khoa Kế toán –
Tài chính – Ngân hàng; Phòng Quản lý khoa học và Đào tạo sau đại học – Trường
Đại học Công nghệ Tp.HCM; tất cả quý Thầy Cô đã cùng với tri thức và tâm huyết
của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho
chúng tôi trong suốt thời gian học tập tại trường.
Tôi chân thành cảm ơn PGS.TS Vương Đức Hoàng Quân đã tận tâm hướng
dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài luận văn. Nếu không có những lời
hướng dẫn tận tình của thầy thì tôi rất khó hoàn thiện được luận văn này.
Mặc dù, tôi đã cố gắng rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện
luận văn. Nhưng do hạn chế về mặt thời gian cùng với việc thiếu kinh nghiệm trong
nghiên cứu nên đề tài luận văn chắc chắn còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Tôi rất
mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô để luận văn của
tôi được hoàn thiện hơn nữa.
Tp.HCM, tháng 07 năm 2016
Tác giả

NTHTO N
T

hả năng sinh lời

CH NH Công ty kiểm toán

TPH

TR

NS NHLO

uy mô doanh nghiệp
hả năng thanh toán
Đ n b y tài ch nh

MTO N là các yếu tố có ảnh hưởng đến

mức độ công bố thông tin.
Kết quả thực nghiệm từ mô hình hồi quy cũng cho thấy có mối quan hệ cùng
chiều, có ý nghĩa thống kê giữa quy mô doanh nghiệp, thành phần hội đồng quản trị,
khả năng sinh lời và công ty kiểm toán và mức độ công bố thông tin, hàm ý r ng


iv

các biến này có tác động cùng chiều lên mức độ công bố thông tin trên thị trường
chứng khoán thành phố Hồ Ch Minh. Trong đó, mức độ công bố thông tin trên thị
trường chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng mạnh nhất bởi yếu tố

Đề tài có những hạn chế nhất định về thời gian và mẫu nghiên cứu. Tuy
nhiên, đề tài cũng đã mở ra những hướng nghiên cứu tiếp theo để tăng mức độ
CBTT.


v

ABSTRACT
Financial reporting is considered a comprehensive picture of the financial
situation, the strength, the competitiveness of enterprises in a certain time.
Information is based on financial statements is important, with high reliability and is
almost unique to evaluate the ability of a business activity. Since then, investors will
analyze, review and make appropriate investment decisions. However, recently, the
Spokesman of the financial statements of listed companies there are many
shortcomings, such as the profit and loss statement to attract the investors, there is a
material misstatement of the financial statements on a number of indicators before
and after auditing, financial statement disclosure slower than the specified time
information .... the lack of transparency thus significantly affected the interests of
investors, reducing the confidence of shareholders now, have a negative impact on
the development of Vietnam's stock market.
The objective of this thesis research aims to identify corporate governance
factors affecting the level of information disclosure of listed companies on the stock
market in Ho Chi Minh City. On that basis, raised the importance and effectiveness
of information disclosure of listed companies. To raise the level of knowledge
helped investors look deeper and more accurate in their investment decisions.
Contribute to improving the soundness and fairness of the securities market.
Based on previous studies of the elements of the corporate governance affect
the level of information disclosure of listed companies. The researcher selected
application model combines the theoretical model on the basis of the study. In
particular, the research model includes factors include: Scale Enterprises

investors. Investors may be based on factors that affect this information to know
that businesses can give confidence level how, through which combined with some
other information to make decisions its exact provisions. At the same time, propose
the policy should have an overview, deeper when issuing policies related to
information disclosure, as well as the level of sanctions when violated now.
The theme has certain limitations in time and sample. However, the project
also opens the next research direction to increase the level of information
disclosure.


vii

MỤC LỤC
LỜ C M ĐO N ........................................................................................................ i
TÓM TẮT ................................................................................................................. iii
ABSTRACT ................................................................................................................ v
MỤC LỤC .................................................................................................................vii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................... x
DANH MỤC HÌNH VẼ .......................................................................................... xiii
PHẦN MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
1. Bối cảnh và lý do hình thành đề tài....................................................................... 1
1.1 Bối cảnh của đề tài ............................................................................................ 1
1.2 Lý do hình thành đề tài ..................................................................................... 1
2. M c tiêu nghiên cứu ............................................................................................. 3
3. Câu h i nghiên cứu ............................................................................................... 3
4. Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu ........................................................ 3
4.1 Đối tượng nghiên cứu ....................................................................................... 3
4.2 Phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu ................................................... 4
5. Ý nghĩa khoa học của đề tài ................................................................................. 4
6. Kết cấu của đề tài nghiên cứu ............................................................................... 4

2.3.4 hả năng sinh lời (KNSINHLOI) .........................................................38
2.3.5 Đ n b y tài ch nh

T

CH NH ......................................................38

2.3.6 Công ty kiểm toán (KIEMTOAN) ........................................................39
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.......................................................................................... 41
CHUƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGH ÊN CỨU ...................................................... 42
3.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất ........................................................................... 43
3.1.1 Mô hình tổng quát ................................................................................. 43
3.1.2 Đo lường các biến trong mô hình .......................................................... 43
3.1.2.1 Đo lường biến ph thuộc .................................................................... 43
3.1.2.2 Đo lường biến độc lập ........................................................................ 45
3.1.3 Các giả thuyết nghiên cứu .....................................................................45
3.1.4 Phương pháp kiểm định mô hình ..........................................................46
3.2 Thu thập và phân tích dữ liệu ...................................................................48
3.2.1 Chọn mẫu nghiên cứu ...........................................................................48
3.2.2 Cách xử lý dữ liệu: ................................................................................49
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.......................................................................................... 51
CHƯƠNG 4: ẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ................................................................. 52
4.1 Mức độ công bố thông tin trong CTC của các doanh nghiệp ...................... 52
4.1.1 Thống kê mô tả ch số C TT ................................................................52
4.1.2 Thống kê mô tả các biến độc lập ...........................................................53
4.2 Tương quan giữa quản trị công ty và mức độ công bố thông tin ............. 54


ix


ẾT LUẬN CHƯƠNG 5.......................................................................................... 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 81
PHỤ LỤC : PH N T CH S L ỆU .............................................................................


x

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
AEC
ANOVA
CTC
BKS
CEO
CLTTKT
COV
CTNY
DBTAICHINH
DN
DNNY
EFA
ESM
GAAP
GOV
HĐ T
HNX
HOSE
IC
IFC
IFRS
INDE CEO

:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

Cộng đồng kinh tế S N
Phân t ch phương sai một yếu tố NOV
Báo cáo tài chính
an kiểm soát
Người quản lý điều hành cao nhất
Chief Executive Officer)
Chất lượng thông tin kế toán
Hiệp phương sai
Công ty niêm yết
Đ n b y tài ch nh
oanh nghiệp
oanh nghiệp niêm yết
Phân tích EFA
Economic sign and measure index

TPHDQTRI
TSCĐ
TTCK
UBCKNN
VAS

: Phần mềm thống kê
Statistical Product and Services Solutions
: Trách nhiệm hữu hạn
: Thành phần Hội đồng quản trị
: Tài sản cố định
: Thị trường chứng khoán
: Ủy ban chứng khoán Nhà nước
: ịch v giá trị gia tăng Value dded Services


xii

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Bài báo & tác giả; tóm tắt mô hình; tóm tắt mẫu; tóm tắt kết quả; nhận xét
của các công trình nghiên cứu trước đây ....................................................................7
Bảng 3.1: Đo lường các biến độc lập của mô hình ...................................................45
Bảng 4.1: Kết quả thống kê mô tả ch số CBTT các DNNY trên Sở Giao dịch chứng
khoán TPHCM .........................................................................................................52
Bảng 4.2: Bảng kết quả thống kê mô tả các biến độc lập .........................................53
Bảng 4.3: Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình ....................................54
Bảng 4.4: Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình lần 1 ...........................................56
Bảng 4.5: Các thông số thống kê trong mô hình hồi quy b ng phương pháp Enter
Coefficients a .............................................................................................................56

thông tin được xem là nghĩa v quan trọng nhất của các tổ chức khi tham gia vào
thị trường và hệ thống công bố thông tin là khâu then chốt để đảm bảo tính công
b ng, hiệu quả của hoạt động định giá công ty và góp phần vào sự phát triển của thị
trường chứng khoán của một quốc gia.
Thị trường chứng khoán Việt Nam, hoạt động công bố thông tin đã được
triển khai, bao gồm cả hai mảng chính là công bố thông tin (thông tin của các tổ
chức phát hành, tổ chức niêm yết) và thông tin thị trường (thông tin về tình hình
giao dịch trên thị trường).
1.2 Lý do hình thành đề tài
Với các yêu cầu đặt ra đối với hoạt động công bố thông tin ngày càng cao,
phương tiện và cách thức công bố từng bước được hoàn thiện. Tuy nhiên, hệ thống
thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam nói chung và thị trường chứng
khoán thành phố Hồ Chí Minh nói riêng vừa mới thiết lập quy mô còn nh hẹp, đây
vẫn là lĩnh vực hoạt động còn mới mẻ, không những đối với người đâu tư – là đối
tượng sử d ng thông tin – mà c n đối với các tổ chức tham gia thị trường với tư
cách là chủ thể công bố thông tin và quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Trước
tình hình đó, các nhà nghiên cứu từ nhiều nơi trên thế giới đã tổ chức các cuộc
nghiên cứu và khảo sát và kết quả đã cho thấy hàng loạt bất cập trong việc công bố
thông tin BCTC xảy ra trên thế giới trong thời gian qua đều có căn nguyên là xuất


2

phát từ sự quản trị công ty của các tổ chức phát hành, tổ chức niêm yết như: quy
mô doanh nghiệp, ngành công nghiệp, chủ thể kiểm toán, tình trạng niêm yết, hoạt
động kinh doanh đa quốc gia, đ n b y tài chính, tầm quan trọng của cổ đông…
(Patrícia Teixeira Lopes, Lúcia Lima Rodrigues, 2002; Sanjay Bhayani, 2012); Cấu
trúc HĐ T (Leung, 2004); Thời gian hoạt động, số lượng công ty con, và tổng tài
sản (Mohammed Hossain, Helmi Hammami, 2009); ban kiểm soát, thành phần
HĐ T, lợi nhuận, kiểm toán (Rusnah Muhamad, Suhaily Shahimi, Yazkhiruni


3

chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh nói riêng là một vấn đề có ý nghĩa thực tiễn
và cấp thiết. Trên cơ sở đó, tôi xin đi vào nghiên cứu “Các yếu tố quản trị công ty
ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin trên báo cáo tài chính của các doanh
nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Tp.HCM” làm m c tiêu nghiên
cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu tổng quát:
+ Nghiên cứu các yếu tố quản trị công ty ảnh hưởng đến mức độ công bố thông
tin trên báo cáo tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng
khoán Tp.HCM.
- Mục tiêu cụ thể:
+ Tổng quan cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây về quản trị công ty,
mức độ công bố công tin.
+ Đề xuất mô hình kiểm định và thực hiện kiểm định quan hệ giữa quản trị công
ty và công bố thông tin của các công ty được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng
khoán Thành phố Hồ Chí Minh
+ Trên cơ sở các kết quả kiểm định, tác giả đề xuất một số khuyến nghị nh m
góp phần hoàn thiện việc quản trị công ty và công bố thông tin trên BCTC của
các công ty đại chúng niêm yết.
3. Câu hỏi nghiên cứu
-

Các yếu tố nào của quản trị công ty tác động đến công bố thông tin công ty
niêm yết trên thị trường chứng khoán TP. HCM?

-


đưa ra những giải pháp từ quản trị công ty nh m góp phần hoàn thiện việc công bố
thông tin trên BCTC công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán TP. HCM nói
riêng cũng như góp phần thúc đ y sự tăng trưởng của nền kinh tế cả nước nói
chung.
6. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Kết cấu của đề tài này dự kiến gồm 5 chương, các chương này có mối quan
hệ logic để thực hiện m c tiêu nghiên cứu của đề tài, 5 chương bao gồm:
Chương 1: Mở đầu. Trình bày lý do hình thành đề tài; m c tiêu nghiên cứu;
câu h i nghiên cứu đối tượng, phạm vi, thời gian nghiên cứu ý nghĩa khoa học của
đề tài và kết cấu của đề tài nghiên cứu.
Chương 2: Cơ sở lý thuyết. Trình bày cơ sở lý thuyết về quản trị công ty và
mức độ công bố thông tin. Từ đó phân t ch mối quan hệ của các yếu tố quản trị công
ty tác động đến mức độ công bố thông tin.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Trình bày phương pháp nghiên cứu để
kiểm định mô hình, lý thuyết cùng các giả thuyết đề ra của đề tài.


5

Chương 4:

ết quả nghiên cứu. Mô tả, phân tích, thống kê dữ liệu, kết quả

nghiên cứu, xác định các yếu tố quản trị công ty tác động đến mức độ công bố
thông tin niêm yết trên thị trường chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.
Chương 5:

ết luận và kiến nghị. Trình bày kết luận dựa trên kết quả nghiên

cứu, từ đó đưa ra kiến nghị nh m hoàn thiện quản trị công ty và hệ thống công bố


Tên công trình

Tác giả

Tóm tắt mô hình

Tóm tắt
mẫu

Tóm tắt kết quả

Nhận xét

Đề tài nghiên cứu nước ngoài
“

study

corporate

of Ho,

Nghiên cứu về hiệu quả của việc

Nghiên cứu kết luận Kết quả đã cho thấy có Ban

S.S.M., & thực hiện công bố thông tin DN ở

r ng sự tồn tại của Ban kiểm soát thật sự ảnh


kiểm soát, sự tồn tại của Ban kiểm

mang t nh đại diện cho các

soát (BKS), sự tồn tại của những

công ty.

thành viên HĐ T chi phối, t lệ
của các thành viên HĐ T trong
gia đình với mức độ công bố
thông tin tự nguyện trong các báo
cáo của DNNY ở TTCK Hồng
Kông.
“ ccounting

for Patrícia

Phân t ch tác động của các yếu tố Sử

d ng Kết quả nghiên cứu Nghiên

cứu

cho

thấy,



hệ các yếu tố của DN bao gồm: hồi quy đa mô DN, tình trạng nước. Nghiên cứu cũng kết

Disclosure in the 6 Rodrigues

Quy mô DN, ngành công nghiệp, biến. Mẫu niêm yết, đ n b y tài luận đối với DN có quy mô

Portuguese

chủ thể kiểm toán, tình trạng niêm nghiên cứu chính. Mức độ công bố lớn, sử d ng đ n b y tài

Stock (2002)

xchange”:

Kế

yết, hoạt động kinh doanh đa quốc bao

toán công c

tài

gia, đ n b y tài chính, tầm quan 55 DNNY với quy mô và đ n b y thị trường nước ngoài thì

gồm thông tin t

lệ thuận chính cao, niêm yết ở nhiều

ch nh: “Phân t ch


Đào Nha”

khảo sát ch có 55 DNNY
nên không thể mang tính
đại diện

“ oard leadership, Gul,F.A.an Phân tích mối liên hệ giữa cấu 385
outside

directors d Leung,S. trúc của HĐ T và công bố tự DNNY

expertise

and (2004)

voluntary corporate
disclosures”

Kết quả đã ch ra r ng Điểm mạnh, nghiên cứu sử
tính kiêm nhiệm chức d ng phương pháp nghiên

nguyện BCTC trên TTCK Hồng

danh chủ tịch HĐ T cứu hồi quy, mẫu tương đối

ông trên cơ sở phân tích hồi quy

và tổng giám đốc có lớn nên kết quả nghiên cứu
ảnh hưởng đến công bố được xem là một kênh