ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
GIANG THANH THỦY
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ
TRONG DẠY HỌC TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC TRUNG VĂN,
NAM TƢ̀ LIÊM - HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
GIANG THANH THỦY
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ
TRONG DẠY HỌC TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC TRUNG VĂN,
NAM TƢ̀ LIÊM - HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀ NH: QUẢN LÍGIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Đƣ́c Chính
HÀ NỘI - 2016
1.3.6. Đánh giá thực kết quả học tập của người học . Error! Bookmark not defined.
i
1.3.7. Mục đích, ý nghĩa của kiểm tra đánh giá trong da ̣y - họcError!
Bookmark
not defined.
1.3.8. Quy trình kiểm tra - đánh giá kết quả học tập . Error! Bookmark not defined.
1.4. Đặc điểm nhà trường tiểu học và học sinh tiểu họcError!
Bookmark
not
defined.
1.4.1. Những vấn đề về chuẩn kiến thức kĩ năng và tâm sinh lí của bậc tiểu học ... Error!
Bookmark not defined.
1.4.2. Giới thiệu chương trình bậc tiểu học, các môn học, hình thức kiểm tra đánh
giá bậc tiểu học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) ............... Error! Bookmark not defined.
1.5. Quản lí hoạt động kiểm tra - đánh giá trong da ̣y ho ̣cError!
Bookmark
not
defined.
1.5.1. Kế hoạch hóa hoạt động quản lí kiểm tra đánh giá trong dạy học . ......... Error!
HỌC TRUNG VĂN, QUẬN NAM TƢ̀ LIÊM .......... Error! Bookmark not defined.
2.1. Đặc điểm KT-XH phường Trung Văn quâ ̣n Nam Từ Liêm, Hà Nội ......... Error!
Bookmark not defined.
2.1.1. Vị trí địa lí, dân số, lao động phường Trung VănError!
Bookmark
not
defined.
2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội phường Trung VănError! Bookmark not
defined.
2.2. Sơ lược về trường tiể u ho ̣c Trung Văn - Nam Từ Liêm - Hà Nội.............. Error!
Bookmark not defined.
2.2.1. Quy mô trường lớp .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Quy mô phát triển giáo dục trong các năm ..... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Chất lượng giáo dục ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Nhu cầu học tập, rèn luyện của học sinh ......... Error! Bookmark not defined.
2.2.5. Khái quát đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên Error! Bookmark not defined.
2.2.6. Về cơ sở vật chất, kĩ thuật của trường ............. Error! Bookmark not defined.
2.3. Khái quát về khảo sát thực trạng ........................ Error! Bookmark not defined.
2.4. Thực tra ̣ng h oạt động kiể m tra - đánh giá trong dạy học tại trường tiể u ho ̣c
Trung Văn ................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Hình thức và phương pháp kiểm tra đánh giá trong dạy học của trường tiểu
học Trung Văn ........................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Thực trạng về xây dựng đề kiểm tra................ Error! Bookmark not defined.
2.4.3. Những khó khăn khi thực hiện hoạt động kiểm tra đánh giá KQHT của
học sinh ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.4. Thực trạng về kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục để khích lệ động viên
not
defined.
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống .................. Error! Bookmark not defined.
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ................. Error! Bookmark not defined.
3.2. Những biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kiể m tra đánh
giá kết quả học tập của học sinh tiểu học quận Nam Từ LiêmError! Bookmark not
defined.
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng, vị trí, chức năng của
kiểm tra đánh giá cho giáo viên và học sinh ............. Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Biện pháp 2: Đổi mới việc xây dựng kế hoạch hoạt động kiểm tra đánh giá
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên về quy tình kiểm tra
đánh giá và kĩ thuật viết câu hỏi khi ra đề kiểm tra .. Error! Bookmark not defined.
iv
3.2.4. Biện pháp 4: Đổi mới khâu cho điểm, trả bài và nhận xét hoạt động kiểm tra
đánh giá KQHT của học sinh tiểu học ...................... Error! Bookmark not defined.
3.2.5. Biện pháp 5: Đổi mới cách sử dụng kết quả kiểm tra - đánh giá ............ Error!
Bookmark not defined.
3.2.6. Biện pháp 6: Tăng cường cơ sở vật chất kĩ thuật đáp ứng cho công tác quản lý
hoạt động kiểm tra, đánh giá trong dạy học .............. Error! Bookmark not defined.
3.3. Kết quả khảo cứu về tính cấ p thiết, khả thi của các biện phápError! Bookmark
not defined.
3.3.1. Mục đích khảo nghiệm .................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Nội dung, đối tượng khảo nghiệm .................. Error! Bookmark not defined.
3.3.3. Phương pháo khảo nghiệm .............................. Error! Bookmark not defined.
3.3.4. Kết quả khảo nghiệm ...................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.14: Thực trạng về kiểm tra, điều chỉnh sai lệch trong quản lí .............. Error!
Bookmark not defined.
hoạt động quản lí kiể m tra đánh giá trong da ̣y ho ̣c ... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý ....... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện phápError!
Bookmark
not defined.
Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp .... Error!
Bookmark not defined.
vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Mô hình quản lý [19] ............................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.2: Các chức năng của quản lý ...................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.3: Dấ u hiê ̣u của quá trình da ̣y ho ̣c ............... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.4: Quy triǹ h đào ta ̣o ..................................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.5: Sơ đồ miêu tả các phương pháp kiểm tra - đánh giáError!
Bookmark
not defined.
Sơ đồ 1.6: Chuẩn kiến thức kĩ năng trong chương trình tiểu họcError!
Bookmark
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Mục tiêu của đất nước ta trong quá trình hội nhập với thế giới là “đến
năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại hóa”,
muốn thực hiện được điều này đòi hỏi chúng ta phải chuẩn bị được nguồn
nhân lực có đầy đủ năng lực và phẩm chất để có thể cùng tồn tại và phát triển.
Nghị quyết số 37/2004/QH chỉ rõ “Chất lượng giáo dục còn nhiều yếu kém,
bất cập, hiệu quả giáo dục còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực
phục vụ cho đất nước, công tác giáo dục còn nhiều hạn chế. Những tiêu cực trong giáo
dục như thiếu trung thực trong học tập, dạy thêm học thêm tràn lan mang tính áp đặt,
thi cử nặng nề, tốn kém... gây bức xúc trong xã hội”. Thực hiện Nghị quyết của Quốc
hội, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 73/2005/QĐ-TTg ngày 6 tháng 4 năm 2005,
trong đó ghi rõ: “Tiếp tục đổi mới công tác thi cử, đánh giá nhằm đảm bảo tính khách
quan, hiệu quả, nghiêm túc, thiết thực. Ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, tư tưởng chạy
theo thành tích. Giảm một số kì thi không cần thiết, tăng cường hình thức xét tuyển học
sinh vào đầu các lớp đầu cấp, bậc học”. Điều này cho ta thấy nhu cầu bức thiết hiện tại
đòi hỏi giáo dục phải phát triển, phải tự đổi mới mình để có thể đáp ứng được mục tiêu
của đất nước. Giáo dục hiểu theo một nghĩa nôm na là việc dạy và việc học. Một khâu
rất quan trọng kết nối việc dạy và việc học là đánh giá, để biết được quá trình dạy và
học có đạt được hiệu quả hay không, tuy nhiên muốn đánh giá đúng đắn phải đo lường
chính xác và yếu tố đánh giá phải cần được quan tâm đầy đủ, thể hiện mối quan hệ
tương tác với yếu tố mục tiêu, không chỉ thiên về đánh giá nội dung mà còn về ki ̃ năng
và phương pháp.
Đổi mới giáo dục nghĩa là phải đổi mới tất cả các thành tố của quá trình giáo
dục: mục đích, mục tiêu - nội dung - phương pháp - phương tiện - giáo viên học sinh - kiểm tra - đánh giá. Do vậy, việc đổi mới kiểm tra - đánh giá trong giáo
dục nói chung và trong quá trình sư phạm nói riêng mang ý nghĩa hết sức quan
trọng. Nó là một yêu cầu cần thiết để giáo dục đổi mới một cách toàn diện.
Kiểm tra - đánh giá là một khâu quan trọng trong giáo dục - dạy học và trong
công tác quản lí của nhà trường. Kiểm tra đánh giá giúp học sinh tiến bộ không
ngừng trong suốt quá trình học tập, giúp nhà trường thu được những thông tin
tập, giáo viên phải xem đánh giá là quá trình và là một phần không thể thiếu
trong hoạt động giảng dạy của mình.
Mặt khác, kiểm tra đánh giá không còn hoạt động của riêng giáo viên mà phải là
của các nhà quản lí trường học. Công tác quản lí giáo dục không chỉ bao gồm quản lí
nguồn lực, đội ngũ giáo viên, vấn đề tài chính, tuyển sinh,…. mà còn phải giúp ta giám
sát được mục tiêu thật sự của giáo dục đó là chất lượng học tập của học sinh hay nói
cách khác là chất lượng đầu ra. Họ phải có khả năng sử dụng thông tin về kết quả học
tập của học sinh để đưa ra các chính sách giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục,
giúp họ đánh giá được hiệu quả giáo dục . Nhà quản lí sử dụng việc đánh giá thường
2
xuyên (không chỉ thông qua các bài kiểm tra) để hướng dẫn học sinh học tập, giáo viên
giảng dạy và giám sát, nâng cao chất lượng trường học. Áp dụng xu hướng quốc tế
trong kiểm tra đánh giá là một khó khăn với các trường học ở ta hiện nay.
Quâ ̣n Nam Từ Liêm là mô ̣t quâ ̣n mới thành lâ ̣p cách đây mô ̣t năm, ở cửa ngõ
phía Tây của thành phố, mô ̣t quâ ̣n có tố c đô ̣ đô thị hóa nhanh, với bề dày thành tích,
đô ̣i ngũ giáo viên có nhiề u kinh nghiê ̣m , số lươ ̣ng ho ̣c sinh tương tương đố i đông .
Song nhiề u năm gầ n đây, chấ t lươ ̣ng giảng da ̣y, chấ t lươ ̣ng đầ u ra chưa thực sự đúng
với tiề m năng của quâ ̣n. Để có thể giúp cho hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học
tập của học sinh diễn ra đúng định hướng, đạt được mục đích thì trong suốt quá trình
kiểm tra - đánh giá cần phải thường xuyên đặt dưới sự quản lí chặt chẽ của các cấp
quản lí và trong quá trình quản lí đó yếu tố đổi mới quản lí phải được quan tâm đúng
mức, các biện pháp quản lí phải luôn được điều chỉnh
, bổ sung.
Xuất phát từ những yêu cầu cả về mặt lí luận và thực tiễn trên , với tư cách là
giáo viên và là cán bộ quản lí chúng tôi băn khoăn về viê ̣c Quản lí hoa ̣t đô ̣n g kiể m
tra đánh giá trong dạy học tại trường tiểu học ở quâ ̣n Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Để đi tìm câu trả lời cho các câu hỏi cấp thiết trên, tác giả chọn đề tài nghiên
Quản lí hoạt động kiểm tra , đánh giá trong dạy học tại Trường Tiể u ho ̣c
Trung Văn quâ ̣n Nam Từ Liêm, Hà Nội
5. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lí hoạt động kiể m tra, đánh giá
trong dạy học ở trường Tiể u ho ̣c quâ ̣n Nam Từ Liêm , Hà Nội từ năm 2013 đến năm
2015. Tuy nhiên để có được các biện pháp quản lí hiệu quả, đề tài sẽ dành một phần
quan trọng nghiên cứu thực trạng hoạt động kiể m tra, đánh giá kế t quả học tập học
sinh Tiể u ho ̣c quâ ̣n Nam Từ Liêm, Hà Nội.
6. Câu hỏi nghiên cứu
Câu hỏi được đặt ra cho nghiên cứu của chúng tôi đó là: Kiểm tra đánh giá
trong dạy học tại các trường tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục đang đặt ra
những vấn đề gì cho các cấp quản lí và cần có những biện pháp nào để giải quyết
thành công những vấn đề đó?
7. Giả thuyết khoa học
Kiểm tra đánh giá trong dạy học là khâu quyết định tới chất lượng của quá trình
dạy học và giáo dục trong các cơ sở giáo dục
, trong đó có các trường tiểu học. Hiện nay
hoạt động KTĐG (Kiểm tra đánh giá) trong các nhà trường tiểu học, trong đó có trường
Tiểu học Trung Văn, quận Nam Từ Liêm chưa thực hiện được chức năng cơ bản của nó
là vì sự tiên bộ của học sinh, đang đặt ra nhiều vấn đề cả về lí luận cũng như thực tiễn.
Cần tìm được những biện pháp quản lí nâng cao nhận thức của CBGV (cán bộ giáo
viên), cũng như tập huấn các kĩ năng KTĐG trong dạy học, huy động các nguồn lực cho
hoạt động này làm cơ sở cho việc nâng cao chất lượng của quá trình dạy học và giáo dục
trong nhà trường. Đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục nước nhà.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1. Ý nghĩa lí luận
Tổng kết lí luận về KTĐG và quản lí hoạt động
học tại các trường tiể u học.
4
phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp quản lí hoạt kiể m tra đánh giá kế t quả
học tập học sinh tiểu học ở các nhà trường.
10. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về kiể m tra đánh giá và quản lí hoa ̣t đô ̣ng kiể m tra đánh giá trong dạy học tại các trường tiể u ho ̣c.
Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động kiể m tra đánh giá và quản lí hoạt động
kiể m tra - đánh giá trong dạy học tại
Liêm, Hà Nội.
trường tiể u ho ̣c Trung Văn quâ ̣n Nam Từ
Chƣơng 3: Các biện pháp quản lí hoạt động kiể m tra - đánh giá trong dạy
học tại trường tiể u ho ̣c Trung Văn quâ ̣n Nam Từ Liêm, Hà Nội.
5
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư số 30/2014 /TT-BGD&ĐT về việc
hướng dẫn đánh giá xếp loại học sinh tiểu học.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Điều lệ Trường Tiểu học, Ban hành kèm
theo Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT. Ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hà Nội.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2005), Tập huấn BD cán bộ QL GD, triển khai
chương trình sách giáo khoa trường Tiểu học năm 2005-2006, Hà Nội.
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Quy định tiêu chuẩn đánh giá chất lượng
giáo dục trường Tiểu học, ban hành kèm theo Thông tư số
12/2009/TT-BGDĐT
Qua (2011), Giáo dục học đại cương. Nhà xuất bản Đại học Sư phạm TP.HCM.
17. Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục.
Nhà xuất bản giáo dục, Hà Nội.
18. Bùi Minh Hiền (chủ biên) (2006), Quản lý giáo dục. Nhà xuất bản Đại học Sư
phạm.
19. Trần Kiểm (2008), Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục.
Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội.
20. Trần Kiểm (1997), Quản lý giáo dục và quản lý trường học. Viện Khoa
học giáo dục, Hà Nội.
21. Trần Kiểm (2007), Tiếp cận hiện đại trong quản lý giáo dục. Nhà xuất
bản Đại học sư phạm, Hà Nội.
22. Đặng Bá Lãm (2002), Chiến lược giáo dục phục vụ công nghiệp hoá, hiện
đại hoá. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội
23. Luật giáo dục (2005). Nxb chính trị Quốc gia, Hà Nội.
24. Phùng Đình Mẫn, Hồ Văn Hiếu, Hồ Văn Liên, Phan Minh Tiến,
Trƣơng Thanh Thúy (2003), Những vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục phổ thông
hiện nay. Đại học Huế.
25. Nguyễn Đức Minh (1990), Về đổi mới quản lý giáo dục, một số vấn đề lý
luận và thực tiễn. Viện Khoa học giáo dục, Hà Nội.
26. Nguyễn Ngọc Quang (1998), Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý
giáo dục. Trường Cán bộ quản lý giáo dục- đào tạo TW1, Hà Nội.
27. Trƣờng Tiểu học Trung Văn (năm học 2012-2013; 2013-2014; 2014-2015),
Báo cáo kết quả học tập, Hà Nội.
7