Header Page 1 of 123.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TÀI CHÍNH

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH

MAI THỊ VÂN ANH

GI¶I PH¸P CHèNG THÊT THU THUÕ XUÊT KHÈU,
THUÕ NHËP KHÈU ë VIÖT NAM TRONG BèI C¶NH
HéI NHËP KINH TÕ QUèC TÕ
Chuyên ngành

: Tài chính - Ngân hàng

Mã số

: 62.34.02.01

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

1. PGS.TS LÊ QUÂN
2. PGS.TS VƯƠNG THỊ THU HIỀN

HÀ NỘI, THÁNG 5 - 2015

Footer Page 1 of 123.

Điểm yếu và điểm mạnh của nghiên cứu
1.4.
Những đóng góp mới của luận án

Trang
1
5
5
13
14
15

Chương 2 THUẾ XUẤT KHẨU, THUẾ NHẬP KHẨU VÀ CHỐNG
THẤT THU THUẾ XUẤT KHẨU, THUẾ NHẬP KHẨU
TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

2.1.
2.1.1.
2.1.2.
2.1.3.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.
2.2.4.
2.3.
2.3.1.
2.3.2

Những vấn đề chung về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

36

2.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác chống thất thu
2.4.

Footer Page 3 of 123.

thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

39

Một số phương pháp quản lý hải quan chống thất thu
thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu của Hải quan

44


Header Page 4 of 123.

2.4.1. Áp dụng quản lý rủi ro chống thất thu thuế xuất khẩu,
thuế nhập khẩu
2.4.2. Áp dụng biện pháp phân loại và áp mã hàng hóa chính
xác và thống nhất

44

46

2.4.3. Áp dụng biện pháp kiểm tra sau thông quan (PCA)
trong chống thất thu thuế

Chương 3 THỰC TRẠNG CHỐNG THẤT THU THUẾ XUẤT KHẨU,
THUẾ NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2009-2013

Khái quát thực trạng xuất khẩu, nhập khẩu và Kết quả
thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu của Việt Nam giai
đoạn 2009-2013
3.1.1 Khái quát thực trạng xuất khẩu, nhập khẩu của Việt
Nam giai đoạn 2009-2013
3.1.2 Kết quả thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ở Việt Nam
giai đoạn 2009-2013
3.2
Thực trạng thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ở
Việt Nam gia đoạn 2009-2013
3.2.1. Thất thu thuế do khai sai số lượng và chất lượng hàng
hóa
3.2.2. Thất thu thuế qua gian lận trị giá tính thuế

65

3.1

Footer Page 4 of 123.

65
65
67
71
71
73


3.2.9. Thất thu thuế do nợ đọng thuế kéo dài

96

Thực trạng áp dụng các biện pháp chống thất thu thuế
xuất khẩu, thuế nhập khẩu của Hải quan Việt Nam giai
đoạn 2009-2013
3.3.1. Thực tiễn áp dụng quản lý rủi ro trong chống thất thu
thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

97

97

3.3.2. Thực trạng chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập
khẩu qua hệ thống xử lý dữ liệu của ngành Hải quan

99

3.3.3. Thực hiện cơ chế một cửa quốc gia và ASEAN trong
chống thất thu thuế xuất khẩu, nhập khẩu
3.3.4. Áp dụng thông quan điện tử trong chống thất thu thuế
xuất khẩu, thuế nhập khẩu
3.3.5. Áp dụng kiểm tra sau thông quan trong chống thất thu
thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
3.3.6. Công tác điều tra chống buôn lậu trong chống thất thu
thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
3.3.7. Chống thất thu thuế của nghiệp vụ giám sát quản lý
3.3.8. Chống thất thu thuế từ nghiệp vụ thanh tra thuế của cơ
quan hải quan

Chương 4 GIẢI PHÁP CHỐNG THẤT THU THUẾ XUẤT KHẨU,
THUẾ NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH
HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

4.1.

4.1.1.
4.1.2.
4.2.
4.2.1.

4.2.2.
4.2.3.

4.2.4.
4.2.5.
4.2.6.

Footer Page 6 of 123.

Bối cảnh kinh tế quốc tế và định hướng hoạt động
chống thất thu thuế nhập khẩu của Việt Nam trong thời
gian tới
Bối cảnh kinh tế quốc tế, Việt Nam trong thời gian tới
Định hướng hoạt động chống thất thu thuế xuất khảu,
thuế nhập khẩu của Việt Nam trong thời gian tới
Các giải pháp chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập
khẩu ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
Hoàn thiện cơ chế phối hợp trong chống thất thu thuế
xuất khẩu, thuế nhập khẩu giữa các đơn vị chức năng


4.2.7. Hoàn thiện bộ máy và nhân lực tổ chức quản lý của cơ
quan hải quan trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
4.2.6. Các giải pháp khác
Kết luận chương 4
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Footer Page 7 of 123.

157
159
165
168
170


Header Page 8 of 123.

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
Chữ viết tắt
ACV

AHTN

AFTA

Tiếng Anh

Tiếng Việt

Association of South East

Hiệp hội Các quốc gia Đông

Asian Nations

Nam Á

ASEM

Asia - Europe Meeting

Diễn đàn hợp tác Á - Âu

ASYCUDA

Automated System of

Hệ thống số liệu hải quan tự

Customs Data

động

Certificate of origin

Chứng nhận xuấy sứ hàng

APEC



Hệ thống Hài hòa

SH

Système Harmonisé

KYOTO

International Convention on

Công ước quốc tế về đơn

yhe Simplification and

giản, hài hòa hóa thủ tục hải

Harmonization of Customs
Footer Page 8 of 123.


Header Page 9 of 123.

Procedures(Kyoto

quan(Công ước KYOTO)

convention)
MFN


VAT

Value Added Tax

Thuế giá trị gia tăng

WAN

Wide Area Network

Mạng diện rộng

WB

World Bank

Ngân hàng thế giới

WCO

World Customs Organization

OMD

Organisation Mondial des

Tổ chức hải quan Thế giới

Douanes
WTO

Cơ quan hải quan

CSDL

:

Cơ sở dữ liệu

DN

:

Doanh nghiệp

HĐH

:

Hiện đại hóa

HQVN

:

Hải quan Việt Nam

KCN

:


NCS

:

Nghiên cứu sinh

NK

:

Nhập khẩu

NNT

:

Người nộp thuế

NSNN

:

Ngân sách nhà nước

PLHH

:

Phân loại hàng hóa


TNHH

:

Trách nhiệm hữu hạn

TN-TX

:

Tạm nhập tái xuất

TPHCM

:

Thành phố Hồ Chí Minh

TTĐB

:

Tiêu thụ đặc biệt

TTHQ

:

Thủ tục hải quan



66

Số thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu giai đoạn
2009-2013

Bảng 3.3:

Trang

67

Tình hình nợ thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu giai
đoạn 2009-2013

96

Bảng 3.4:

Tỷ lệ kiểm tra hàng hóa từ giai đoạn 2009-2013

98

Bảng 3.5:

Số liệu bắt giữ qua các tuyến đường từ giai đoạn 2009 - 2013

111

Bảng 3.6:

65

Biểu đồ 3.2:

Tỷ trọng số thu NSNN của ngành Hải quan năm 2014

70

Biểu đồ 3.3:

Thống kê số vụ vi phạm và trị giá truy thu với hàng XNK

88

Biểu đồ 3.4:

Số tiền truy thu phạt và số tiền thực thu vào ngân sách
nhà nước

100

Biểu đồ 3.5:

Thống kê số cuôc Kiểm tra sau thông quan của Hải quan

109

Biểu đồ 3.6:

Thống kê số tờ khai làm thủ tục hải quan giai đoạn

đẳng giữa các doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, nhiều phương thức thủ đoạn gian
lận thuế xuất khẩu, nhập khẩu không chỉ xuất hiện ở Việt Nam mà ở nhiều nước
trên thế giới. Mặc dù các thủ đoạn gian lận này vẫn thể hiện ở bề nổi như: gian
lận C/O, khai thấp giá hàng nhập khẩu, khai sai chủng loại hàng nhập khẩu, khai
sai số lượng…Hay các thủ đoạn buôn lậu qua biên giới nhưng nay lại được tiến
hành với những hình thức tinh vi hơn. Các hình thức gian lận thuế xuất khẩu,
thuế nhập khẩu đã được thực hiện ngay từ nước xuất khẩu hàng hóa trước khi
đến nước nhập khẩu thông qua các biện pháp chuyển giá, chuyển khẩu, gian lận
chứng từ xuất kho, làm giả hợp đồng mua bán… Việc gian lận không chỉ dừng
lại ở địa bàn một quốc gia như trước mà được tiến hành tại nhiều quốc gia. Việc
hợp tác quốc tế là xu hướng của các quốc gia trong việc chống buôn lậu và gian
lận thương mại trong việc bảo vệ lợi ích của mình.

Footer Page 12 of 123.


Header Page 13 of 123.

2
Nhìn chung hầu hết các công trình nghiên cứu mới chỉ tiếp cận ở góc độ
khi Hải quan còn duy trì phương pháp quản lý thủ công truyền thống. Trong giai
đoạn này, khâu nghiệp vụ của hải quan Việt Nam tập trung vào các công tác như
quản lý thuế, giám sát hải quan, thanh tra, chống buôn lậu…Nhưng trong bối
cảnh hội nhập kinh tế quốc tế để chống thất thu thuế hiệu quả, Hải quan Việt
Nam phải từng bước tiếp thu và sử dụng các biện pháp nghiệp vụ quản lý hải
quan mới như quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan, quản lý tuân thủ, kiểm tra
giám sát hải quan từ xa…thì mới có thể chống thất thu thuế xuất khẩu, nhập
khẩu có hiệu quả. Trên thực tế, chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
không phải là đề tài mới và đã có nhiều nghiên cứu tiếp cận với nhiều góc độ

chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu trong bối cảnh hội nhập kinh tế
quốc tế.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu bao gồm:
chống thất thu thuế thực và chống thất thu thuế tiềm năng. Tuy nhiên, trong
phạm vi luận án chỉ đi sâu nghiên cứu về chống thất thu thuế thực.
- Giới hạn về không gian:
Luận án tập trung đánh giá thực trạng về chống thất thu thuế xuất khẩu,
thuế nhập khẩu ở Việt Nam trong giai đoạn 2009 đến 2013. Đồng thời, các giải
pháp chống thất thu thuế được đặt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và
được tiếp cận ở góc độ quản lý của cơ quan hải quan là chủ yếu.
3. Phương pháp nghiên cứu của luận án
Phương pháp luận nghiên cứu được sử dụng trong quá trình thực hiện
Luận án là Chủ nghĩa Mác Lênin về phương pháp luận duy vật biện chứng và
duy vật lịch sử.
Các phương pháp nghiên cứu tổng hợp như: phương pháp phân tích, phương
pháp so sánh, thống kê, phương pháp hệ thống hóa, phương pháp diễn giải.
Luận án kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có, tiếp thu ý kiến tư vấn của
một số chuyên gia, nhà quản lý, đồng nghiệp hải quan trong nước và nước ngoài
về những vấn đề thuộc phạm vi nghiên cứu của luận án.
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
Ý nghĩa khoa học: Trên cơ sở sưu tầm, tổng hợp, luận án đã hệ thống hoá và
làm rõ hơn một số vấn đề lý luận về thất thu thuế xuất khẩu, nhập khẩu và chống
thất thu thuế xuất khẩu, nhập khẩu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Bên

Footer Page 14 of 123.


Header Page 15 of 123.


5
Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
Chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu nói chung đã được giới
nghiên cứu và các nhà quản lý rất quan tâm nghiên cứu trong những năm gần
đây. Dưới các góc độ khác nhau, những công trình nghiên cứu đã đề cập đến
những vấn đề có liên quan trực tiếp đến đề tài nghiên cứu luận án tiến sỹ của tác
giả. Nhìn chung có thể phân chia các kết quả nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực
chống thất thu thuế XNK theo các nội dung chính như sau:
1.1.1. Những vấn đề mang tính tổng thể về chính sách quản lý với việc
chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
+ Luận án tiến sĩ của Vũ Công Nhi, 1995, “Thất thu thuế ở Việt Nam - Thực
trạng, nguyên nhân và giải pháp” [74]. Đề tài này đề cập đến thất thu thuế nói chung
và khá rộng, đi vào nghiên cứu và phân tích cũng như đánh giá chi tiết các hình thức
thất thu thuế XNK, một số giải pháp đã phản ánh một số tồn tại và đề xuất các giải
pháp có tính dài hạn cho việc chống thất thu thuế ở Việt Nam. Tuy nhiên, do nghiên
cứu đã lâu nên các thông tin trong đề tài không còn phù hợp với điều kiện kinh tế
hiện nay của Việt Nam. Do vậy, NCS tiếp tục kế thừa những kết quả đạt được và lấy
thông tin để phát triển nghiên cứu bổ sung trong đề tài của mình.
+ Tiếp cận vấn đề dưới một góc nhìn khác, TS. Nguyễn Danh Hưng, 2002
đã có công trình nghiên cứu “Các giải pháp tăng cường quản lý thuế xuất nhập
khẩu trong tiến trình gia nhập AFTA của Việt Nam” [65], đề tài đã hệ thống hóa
những vấn đề cơ bản về thuế, quản lý thuế XNK và khu vực mậu dịch tự do
ASEAN/AFTA. Tác giả đã công phu nghiên cứu những thay đổi về thuế của
Việt Nam khi hội nhập AFTA và là tài liệu tham khảo quan trọng khi đề ra các
giải pháp chống thất thu thuế trong bối cảnh hội nhập.

Footer Page 16 of 123.


nhập khẩu nói chung. Một số giải pháp đã được luận giải chi tiết và cụ thể. Đề tài
giúp cho việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và thực tế về tình trạng thất thu thuế.

Footer Page 17 of 123.


Header Page 18 of 123.

7
+ Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Tiến Thành, 2011 “Chống thất thu thuế
nhập khẩu trong quản lý nhà nước về hải quan của Tổng cục hải quan Việt
Nam: Thực trạng và giải pháp hoàn thiện” [83]; Tác giả đã đề cập tới một số
thủ đoạn gian lận thuế như áp sai mã số thuế, gian lận C/O, do chính sách tỷ lệ
nội địa hóa, gian lận định mức, do chính sách khoanh nợ, dãn nợ…Đề tài đã
giúp phản ánh thực chất bức tranh tổng thể về thực trạng chống thất thu thuế
xuất khẩu, thuế nhập khẩu ở nước ta hiện nay.
+ Luận văn Thạc sỹ của Hoàng Thị Huyền Trang, 2012 “Thuế xuất, nhập
khẩu và hiện tượng thất thu thuế nhập khẩu ở Việt nam hiện nay” [105]; Đối
tượng nghiên cứu của đề tài là tình hình thất thu thuế nhập khẩu ở Việt nam hiện
nay và các nguyên nhân của nó. Tác giả đã đề cập tới một số thủ đoạn gian lận
thuế qua các tuyến đường bộ và một số thủ đoạn chính như khai sai trị giá, lợi
dụng tình trạng tạm nhập tái xuất…
+ Đề tài cấp Bộ của tác giả Hoả Ngọc Tâm, Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải
quan năm 2005 “Chống nợ đọng thuế xuất khẩu, nhập khẩu, thực trạng và giải
pháp” [82] quy mô và phạm vi đề tài đề cập khá rộng và liên quan nhiều lĩnh
vực, giúp đưa ra các giải pháp cụ thể để có tính ứng dụng cao trong công tác
chống nợ đọng và chống thất thu thuế xuất nhập khẩu và điều hành.
1.1.2. Những vấn đề về phương pháp quản lý của Hải quan Việt Nam với
việc chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
+ Với góc nhìn về cải cách thủ tục hải quan, Luận án Tiến sỹ của Nguyễn

nghiên cứu và trình bày trong luận án nếu được áp dụng đầy đủ sẽ là điều kiện
rất tốt cho công tác chống thất thu thuế của hải quan Việt Nam.
+ Với góc nhìn về các giải pháp hoàn thiện, đổi mới hoạt động hải quan,
Tiến sỹ Phạm Đức Hạnh, 2008 có luận án “Đổi mới hoạt động hải quan Việt
Nam góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế” [42]. Tác giả đã đi sâu nghiên cứu
những vấn đề còn tồn tại của hải quan, trong đó có lĩnh vực thuế để đề ra các
giải pháp hoàn thiện. Tuy nhiên, do hoạt động hải quan luôn thay đổi, các tiến
trình hiện đại hóa diễn ra nhanh chóng và do phạm vi nghiên cứu rộng nên luận
án chưa đi sâu nghiên cứu những bất cập trong lĩnh vực thất thu thuế. Luận án
mới chỉ dừng ở mức độ khái quát vấn đề quản lý thuế tại thời điểm trước năm

Footer Page 19 of 123.


Header Page 20 of 123.

9
2008 nên hiện nay đã không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Với phương
pháp lý luận và cách tiếp cận vấn đề khoa học, luận án đã là tài liệu tham khảo
quan trọng cho việc xây dựng các luận cứ khoa học của tác giả.
- Luận án Tiến sỹ của Đoàn Hồng Lê, 2008 “Quản lý nhà nước đối với hoạt
động xuất nhập khẩu ở nước ta trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” [69].
Luận án mới chỉ đi sâu nghiên cứu các công cụ quản lý nhà nước đang được áp
dụng trong ngành hải quan nói chung. Luận án có đề cập tới những biện pháp
quản lý thuế với hàng hóa XNK nhưng vẫn chưa đi sâu làm rõ các giải pháp
chống thất thu thuế. Đặc biệt là luận án đã đề cập tới tình hình XNK giai đoạn
trước năm 2008 giúp cập nhật các giải pháp mới, đặc biệt trong bối cảnh ngành
hải quan đang ứng dụng phương pháp quản lý Hải quan hiện đại.
+ Với một cách tiếp cận theo hướng khác là nghiên cứu hoàn thiện cách
phân loại áp mã hàng hóa, là cơ sở để cho việc thực hiện tính thuế, Luận án

cho các nước thành viên để hướng dẫn cho các tổ chức và cá nhân tham gia
chuẩn bị và thực thi các dự án Hiện đại hoá hải quan, trong đó có lĩnh vực thuế
XNK. Tài liệu được sử dụng để tham khảo đề ra các giải pháp chống thất thu
thuế của luận án theo các chuẩn mực của WCO.
- “Miễn nộp thuế và miễn thuế hải quan” trong cuốn “Changing Customs:
Challengs and Strategies for the Reform of Customs Administration -Thay đổi
Hải quan: thách thức và chiến lược cải cách hải quan”, 2003 Washington D.C:
IMF [119]. Trong đó ghi nhận những khuyến cáo và các thành quả đạt được khi
áp dụng miễn thuế XNK cho các nước thành viên. Tài liệu tham khảo sử dụng
để phục vụ cho việc đề ra các giải pháp nghiên cứu các nguồn thu và biện pháp
chống thất thu thuế XNK của hải quan Việt Nam.
- Tài liệu nghiên cứu chuẩn đoán và mô hình nghiệp vụ hải quan Scott
Wilson liên kết với PADECO và BFC; “Chương trình hiện đại hóa và cải cách
ngành thuế của trung tâm phát triển quốc tế, đại học tổng hợp Duke Durham,
Bắc Carolina” [45], tài liệu đưa ra một số ý kiến về cải cách hệ thống quản lý
thuế nói chung, không chi tiết đến hoạt động của thuế xuất khẩu, nhập khẩu;
- Tiến sỹ Nguyễn Công Bình với đề tài cấp Bộ N05-2013 “Xây dựng

Footer Page 21 of 123.


Header Page 22 of 123.

11
phương pháp tính toán và dự báo số thu ngân sách với hoạt động XNK hàng hóa
của Việt Nam” [4] lại có cách tiếp cận khác về số thu của ngành hải quan. Trên
cơ sở áp dụng các phương pháp như mô hình kinh tế lượng vĩ mô, phương pháp
sử dụng mô hình I-O, phương pháp mô phỏng vi mô, phương pháp chuỗi thời
gian, phương pháp chuyên gia, phương pháp cây quyết định, phương pháp dự
báo tổng hợp, phương pháp ma trận tác động qua lại… tác giả đã tính toán và dự

1.1.4. Những vấn đề liên quan đến các giải pháp chống thất thu thuế
xuất khẩu, thuế nhập khẩu
Chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu được phản ánh khá sâu rộng và
với rất nhiều giải pháp được đề cập trên các trang báo mạng, các mạng xã hội, các công
trình nghiên cứu công khai… Ví dụ như “Giải pháp chống thất thu thuế nhập khẩu ở
Cục Thuế xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Hải quan”

tại trang

o; “Ngành Hải quan: Làm tốt công tác chống thất thu NSNN” ,
“Hải quan TP.HCM đề xuất giải pháp chống gian lận giá” tại trang
; “Tiểu luận Giải pháp chống thất thu thuế nhập khẩu trong
điều kiện hội nhập” tại trang “Chống thất thu thuế nhập khẩu
trong quản lý nhà nước về hải quan của Tổng cục hải quan Việt nam: Thực trạng và giải
pháp hoàn thiện” tại trang … Các trang
mạng có đề cập đến các vấn đề liên quan chống thất thu thuế với hàng hóa xuất khẩu,
nhập khẩu nếu tìm theo mạng www.google. com.vn có thể cho tới 660.000 kết quả.
Nhìn chung có thể thấy trong đó có nhiều ý kiến khá đa dạng và phong phú. Tuy nhiên,
mặt hạn chế là hầu hết các tác giả mới tiếp cận ở môt góc độ hẹp mà chưa thể đề ra một
giải pháp tổng thể cho việc chống thất thu thuế với hàng xuất khẩu, nhập khẩu hiệu quả,
Tuy nhiên, những vấn đề thu thập trên các trang mạng là nguồn tư liệu phong phú để tác
giả tiếp thu và hoàn chỉnh luận án của mình.
Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố liên
quan đến đề tài nghiên cứu của luận án
Dưới nhiều góc độ khác nhau, các đề tài nghiên cứu khoa học, các luận
văn và luận án tiến sỹ gần đây đã đi vào phân tích khá toàn diện các nội dung
của việc chống thất thu thuế XNK của Việt Nam. Trong đó đã gợi mở nhiều vấn
đề có liên quan đến việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp cải cách, hiện đại

Footer Page 23 of 123.

hoạt động hải quan. Các giải pháp này phải đồng bộ xuất phát từ các cơ quan Bộ/

Footer Page 24 of 123.


Header Page 25 of 123.

14
ngành của chính phủ, từ Bộ Tài chính đến Tổng cục Hải quan và sự hợp tác của
cộng đồng doanh nghiệp có tham gia vào hoạt động XNK.
1.2.1. Nghiên cứu sẽ tìm ra điều gì ?
Nghiên cứu sẽ xác định vấn đề thất thu thuế XNK trên cơ sở đưa ra các vấn
đề lý luận thất thu thuế, nguyên nhân của thất thu thuế, tác động tiêu cực của thất
thu thuế. Từ đó đưa ra các lý giải căn bản trong quản lý chống thất thu thuế XNK
của Hải quan Việt Nam hiện nay và trong thời gian tới như: Quá trình chống thất
thu thuế XNK như thế nào? Việc áp dụng các phương pháp quản lý Hải quan có tác
động như thế nào đến hoạt động chống thất thu thuế XNK? Vai trò của các cơ quan
chức năng Hải quan trong chống thất thu thuế XNK có hiệu quả như thế nào?
Khung pháp lý cho hoạt động chống thất thu thuế XNK? Thực trạng các phương
pháp quản lý Hải quan hiện đại theo mô hình của Hải quan thế giới hoạt động như
thế nào trong chống thất thu thuế XNK? Việt Nam cần phải làm gì để chống thất
thu thuế XNK có hiệu quả nhưng vẫn đảm bảo thông thoáng, tạo thuận lợi cho
thương mại quốc tế .
1.2.2. Điều đó khác nghiên cứu khác ở đâu?
Giải pháp chống thất thu thuế XNK trên cơ sở tuân thủ các chuẩn mực của
Hải quan thế giới, bám sát định hướng, quan điểm mục tiêu hiện đại hóa của
ngành Hải quan đã được Bộ Tài chính và Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, xuất
phát từ thực trạng hoạt động chống thất thu thuế XNK của Hải quan Việt Nam
từ đó xác định các giải pháp cho phù hợp với thực tế, áp dụng các phương pháp
quản lý Hải quan hiện đại là cách tiếp cận chưa được nghiên cứu sâu, có hệ