ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

PHẠM THỊ LIÊN

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
VÀ XÂY DỰNG KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT NĂM 2015
QUẬN HẢI AN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 60 85 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. MẪN QUANG HUY

Hà Nội - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này của
riêng tôi, do tôi trực tiếp thực hiện với sự hƣớng dẫn của TS Mẫn Quang Huy,
Trƣờng Đại học Khoa học tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội. Các số liệu và
kết quả trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ
một công trình nào khác. Tôi cam đoan rằng các thông tin, trích dẫn trong
luận văn đƣợc chỉ dẫn nguồn gốc rõ ràng và đầy đủ. Nếu sai tôi hoàn toàn
chịu trách nhiệm.
Tác giả

Phạm Thị Liên

i

DANH MỤC CÁC BẢNG .............................................................................................. vii
PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................................. 8
CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .............................................. 13
1.1 Khái niệm về đất đai và quy hoạch sử dụng đất ......................................................... 13
1.1.1 Khái niệm đất đai. ..................................................................................................... 13
1.1.2 Khái niệm quy hoạch sử dụng đất .......................................................................... 13
1.2 Vị trí, vai trò của quy hoạch sử dụng đất .................................................................... 15
1.2.1 Vị trí của quy hoạch sử dụng đất ............................................................................ 15
1.2.2 Vai trò của Quy hoạch sử dụng đất .......................................................................... 15
1.3 Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất ....................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1 Tính lịch sử - xã hội ................................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.2 Tính tổng hợp .......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.3 Tính dài hạn ............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.3.4 Tính chiến lƣợc và chỉ đạo vĩ mô ........................... Error! Bookmark not defined.
1.3.5 Tính chính sách ....................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.6 Tính khả biến ........................................................... Error! Bookmark not defined.

1.4 Nội dung, phƣơng pháp, trình tự lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.Error! Bookmark not d
1.5 Phƣơng pháp quy hoạch sử dụng đất ........................ Error! Bookmark not defined.

1.6 Mối quan hệ của quy hoạch sử dụng đất với các quy hoạch sử dụng đất khácError! Bookmark
1.6.1 Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội: ..... Error! Bookmark not defined.
1.6.2 Quy hoạch sử dụng đất phát triển nông nghiệp:Error! Bookmark not defined.
1.6.3 Quy hoạch sử dụng đất đô thị:................................ Error! Bookmark not defined.
1.6.4 Quy hoạch sử dụng đất các ngành: ........................ Error! Bookmark not defined.
1.6.5 Quy hoạch sử dụng đất của địa phƣơng: ............... Error! Bookmark not defined.
1.7 Hệ thống pháp luật về quy hoạch sử dụng đất đai ở nƣớc ta.Error! Bookmark not defined.

iii


3.1 Đánh giá chung về việc thực hiện phƣơng án quy hoạch sử dụng đất quận Hải AnError! Bookm
3.1.1 Những thành tựu đạt đƣợc ...................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2 Những yếu kém, tồn tại........................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.3 Nguyên nhân của những yếu kém, tồn tại ............. Error! Bookmark not defined.

3.2 Định hƣớng phát triển kinh tế - xã hội quận Hải An đến năm 2020Error! Bookmark not defin

3.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai thực hiện quy hoạch sử dụng đấtError! Bookm
3.3.1 Giải pháp về cơ chế chính sách .............................. Error! Bookmark not defined.
iv


3.3.2 Các giải pháp về khoa học và công nghệ............... Error! Bookmark not defined.
3.3.3 Giải pháp về quản lý ............................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.4 Giải pháp bảo vệ, cải tạo đất và bảo vệ môi trƣờngError! Bookmark not defined.
3.3.5 Các giải pháp khác .................................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .......................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................. 17
PHỤ LỤC............................................................................. Error! Bookmark not defined.

v


DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1 : Sơ đồ vị trí quận Hải An - thành phố Hải PhòngError!

Bookmark

not


2015 ................................................................................................................. 73
Bảng 2.13: Danh mục một số công trình đất ở đô thị ............................................75
Bảng 2.14: Danh mục quy hoạch các công trình trụ sở cơ quan, CTSN..............76
Bảng 2.15: Kế hoạch thu hồi đất nông nghiệp năm 2015 ...................................79

vii


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tƣ liệu sản xuất đặc biệt không gì
thay thế đƣợc, là nền tảng để phân bố và xây dựng các ngành kinh tế quốc dân, các
khu dân cƣ, các công trình phục vụ đời sống và sự nghiệp phát triển văn hóa, xã
hội, an ninh, quốc phòng.
Trong thời gian qua công tác quản lý và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử
dụng đất luôn nhận đƣợc sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Chính phủ đƣợc triển khai
rộng khắp trên phạm vi cả nƣớc và đạt đƣợc một số kết quả nhất định.
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một chức năng, nhiệm vụ, là yêu cầu
quan trọng của các cấp chính quyền nhằm sắp xếp quỹ đất cho các lĩnh vực và đối
tƣợng sử dụng hợp lý, có hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an
ninh, quốc phòng, tránh đƣợc sự chồng chéo, gây lãng phí trong sử dụng, hạn chế sự
huỷ hoại đất đai, phá vỡ môi trƣờng sinh thái. Đây là một nội dung quan trọng để
quản lý nhà nƣớc về đất đai, đƣợc thể chế hóa trong Hiến pháp năm 1992 và Hiến
pháp năm 2013: “Nhà nƣớc thống nhất quản lý toàn bộ đất đai theo quy hoạch và
pháp luật, bảo đảm sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả”. Luật Đất đai năm 2013
cũng quy định: “Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất” là một trong 15 nội dung
quản lý nhà nƣớc về đất đai, đƣợc lập từ cấp Trung ƣơng đến các cấp địa phƣơng
tỉnh, huyện, xã.
Quận Hải An là quận phía Đông - Nam của thành phố Hải Phòng, đƣợc
thành lập theo Nghị định số 106/NĐ-CP ngày 20/12/2002 của Chính phủ. Ban đầu

Làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý, đánh giá kết quả thực hiện phƣơng án quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2010-2014, xây dựng kế hoạch sử dụng đất
9


năm 2015 từ đó đề xuất những giải pháp về quản lý nhằm nâng cao tính khả thi,
thực hiện có hiệu quả quy hoạch sử dụng đát trên địa bàn quận Hải An, thành phố
Hải Phòng.
3. Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu
3.1 Nội dung nghiên cứu
- Khái quát chung về quy hoạch sử dụng đất.
- Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, tài nguyên và môi
trƣờng.
- Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất quận Hải An năm 2010
– 2014, xây dựng kế hoạch sử dụng đất năm 2015.
- Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai thực hiện quy
hoạch sử dụng đất.
3.2 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: thu thập các số liệu về điều kiện tự
nhiên, kinh tế - xã hội, tài nguyên và môi trƣờng, số liệu về thống kê đất đai, sử
dụng đất.... Số liệu thu thập đƣợc phân tích, chọn lọc, tổng hợp, xử lý bằng phần
mền Microsoft Office Excel.
- Phương pháp so sánh, loại trừ: Dùng phƣơng pháp so sánh, loại trừ giúp so
sánh đƣợc giữa thực trạng so với mục tiêu quy hoạch đề ra từ đó mới có cơ sở đánh
giá đƣợc tình hình triển khai thực hiện quy hoạch sử dụng đất của quận.
- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích từng vấn đề dƣới nhiều góc độ,
tổng kết, vận dụng các nguồn thông tin, tƣ liệu từ các Sở, ban ngành, các chủ
trƣơng chính sách đầu tƣ của thành phố để làm cở sở phát triển ý tƣởng.
4. Cơ sở tài liệu để thực hiện luận văn
10


- Chƣơng 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai thực
hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn quận Hải An

12


CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Khái niệm về đất đai và quy hoạch sử dụng đất
1.1.1 Khái niệm đất đai.
- Khái niệm về đất (Soil) là phần trên cùng của vỏ phong hóa trái đất, đƣợc
hình thành từ 6 yếu tố: sinh vật, khí hậu, đá mẹ, địa hình, thời gian và nhân tác.
- Khái niệm đất đai (Land): “Đất đai là một vùng lãnh thổ nhất định (vùng
đất, khoanh đất, vạt đất, mảnh đất, miếng đất…) có vị trí, hình thể, diện tích với
những tính chất tự nhiên hoặc mới tạo thành (đặc tính thổ nhƣỡng, điều kiện địa
hình, địa chất, thủy văn, chế độ nƣớc, nhiệt độ, ánh sáng, thảm thực vật, các tính
chất lý hóa tính…) tạo ra điều kiện nhất định cho việc sử dụng theo các mục đích
khác nhau’’. Nhƣ vậy, để sử dụng đất có hiệu quả cần phải làm quy hoạch – đây là
quá trình nghiên cứu, lao động sáng tạo nhằm xác định ý nghĩa, mục đích của từng
phần lãnh thổ và đề xuất một trật tự sử dụng đất nhất định.
1.1.2 Khái niệm quy hoạch sử dụng đất
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về quy hoạch sử dụng đất:
- Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp của Nhà nƣớc về quản lý
và tổ chức sử dụng đất đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất thông qua
việc phân bổ quỹ đất đai cho các mục đích sử dụng và định hƣớng tổ chức sử dụng
đất cho các cấp lãnh thổ, các ngành, tổ chức và ngƣời sử dụng đất nhằm nâng cao
hiệu quả sản xuất xã hội, thực hiện đƣờng lối kinh tế của Nhà nƣớc trên cơ sở dự
báo theo quan điểm sinh thái bền vững.
- Viện điều tra Quy hoạch đất đai đã định nghĩa: “Quy hoạch sử đụng đất là

tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai.
14


Điều 3, Luật Đất đai 2013 đã đƣa ra khái niệm quy hoạch sử dụng đất nhƣ
sau:
“Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không
gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo
vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu
cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn
vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định.
- Kế hoạch sử dụng đất là việc phân chia quy hoạch sử dụng đất theo thời
gian để thực hiện trong kỳ quy hoạch sử dụng đất”.
1.2 Vị trí, vai trò của quy hoạch sử dụng đất
1.2.1 Vị trí của quy hoạch sử dụng đất
Theo Đoàn Công Quỳ (2006), đất đai là tài nguyên thiên nhiên, tài sản
quốc gia quý báu, cơ sở không gian để bố trí các khu dân cƣ và các ngành kinh
tế, xã hội, tƣ liệu sản xuất không thể thay thế trong sản xuất nông, lâm nghiệp.
Vì vậy Quy hoạch sử dụng đất là thành phần không thể thiếu đƣợc trong hoạch
định chiến lƣợc, lập quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội Quốc gia.
1.2.2 Vai trò của Quy hoạch sử dụng đất
Vai trò của quy hoạch sử dụng đất đƣợc thể hiện ở nhiều mặt khác nhau,
chủ yếu nhƣ sau:
- Quy hoạch sử dụng đất là công cụ quản lý Nhà nƣớc về đất đai: do tính pháp lý
của mình, quy hoạch sử dụng đất là căn cứ để Nhà nƣớc quyết định giao đất, cho thuê
đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất (Điều 31 Luật Đất đai 2003), thu hồi đất
(Điều 39 Luật Đất đai 2003), cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà
ở và tài sản khác gắn liền với đất (Điều 50 Luật Đất đai 2003).

15

6. Chính phủ (2014), Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định
chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai.
7. Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2014), Thông tƣ 29/2014/TT-BTNMT ngày
02/6/2014 quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử
dụng đất.
8. Chính phủ (2004), Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 về thi
hành Luật Đất đai.
9. Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2004), Thông tƣ 30/2004/TT-BTNMT ngày
01/11/2004 hƣớng dẫn về lập, điều chỉnh, thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử
dụng đất.

17


10. Quốc hội (2011). Nghị quyết số 17/2011/QH13 ngày 22/11/2011, Nghị
quyết về quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5
năm (2011-2015) cấp quốc gia.
11. Vũ Thị Bình (2006). Giáo trình quy hoạch tổng thể phát triển nông thôn,
Nxb Nông nghiệp.
12.Đoàn Công Quỳ (2006). Giáo trình quy hoạch sử dụng đất, NXB Nông
nghiệp.
13.Nguyễn Quốc Ngữ (2006),“Giải pháp nâng cao chất lượng quy hoạch, kế
hoạch sử dụng đất”, Tạp chí Tài nguyên và Môi trƣờng, số 7.
14.Võ Tử Can (2001), Phương pháp luận cơ bản về quy hoạch sử dụng đất đai,
Chƣơng trình Hợp tác Việt Nam - Thụy Điển về đổi mới hệ thống địa chính,
Viện Điều tra Quy hoạch đất đai.
15.Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2009), Thông tư số 19/2009/TT-BTNMT
ngày 02/11/2009 về việc quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh và thẩm định
quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
16. Nguyễn Quang Học (2006), Xây dựng bộ hệ thống chỉ tiêu định mức sử