Header Page 1 of 16.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------

NGÔ THỊ KIỀU TRANG

NHẬN THỨC VỀ VIỆC
THỰC HIỆN QUYỀN TRẺ EM CỦA CHA MẸ
TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN NÚI TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

HÀ NỘI – 2016

Footer Page 1 of 16.


Header Page 2 of 16.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------

NGÔ THỊ KIỀU TRANG

NHẬN THỨC VỀ VIỆC
THỰC HIỆN QUYỀN TRẺ EM CỦA CHA MẸ
TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN NÚI TỈNH NGHỆ AN


các Thầy (cô) trong Khoa Tâm lý học - Trường Đại Học Khoa học Xã hội và Nhân
văn – Đại Học Quốc Gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt
quá trình học tập và thực hiện luận văn cao học.
Tôi cũng xin trân thành cảm ơn PGS.TS.Bùi Thị Xuân Mai, người đã tận tình
dành nhiều thời gian quý báu để giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình tiến
hành nghiên cứu và đóng góp những ý kiến quan trọng giúp đỡ tôi hoàn thành luận
văn cao học này.
Qua đây tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các quý phụ huynh, các
thầy cô giáo, các cán bộ công tác xã hội và các em học sinh trên địa bàn thị trấn
Qùy Hợp, xã Châu Quang, xã Châu Lộc, Xã Thọ Hợp – Huyện Qùy Hợp – Tỉnh
Nghệ An. Đó là những người đã tạo điều kiện và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình tiến
hành nghiên cứu thực tiễn, giúp tôi có được những số liệu quý báu để góp phần vào
việc hoàn thành luận văn cao học.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến những người bạn và người thân
trong gia đình tôi, những người đã ủng hộ tôi về mặt tinh thần, giúp tôi có thể hoàn
thành luận văn của mình.
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài của tôi còn nhiều thiếu sót, tôi kính mong
nhận được sự bổ sung, đóng góp ý kiến quý giá của các Thầy (cô) giáo để đề tài của
tôi được hoàn thiện hơn. Một lần nữa, tôi xin trân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 07 năm 2016
Học viên

Ngô Thị Kiều Trang

Footer Page 4 of 16.


Header Page 5 of 16.

MỤC LỤC

Header Page 6 of 16.

1.4. Các yêu tố ảnh hưởng đến nhận thức về việc thực hiện Quyền trẻ em của cha
mẹ .................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Yếu tố chủ quan................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Yếu tố khách quan............................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2. TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨUError! Bookmark
not defined.
2.1. Đặc điểm địa bàn và mẫu khảo sát ...................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Vài nét về địa bàn nghiên cứu ........................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Đặc điểm mẫu khảo sát...................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Phương pháp nghiên c ứu....................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu...................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Phương pháp chuyên gia ................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi .............. Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Phương pháp phỏng vấn.................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU NHẬN THỨC VỀ VIỆC THỰC HIỆN
QUYỀN TRẺ EM CỦA CHA MẸ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MIỀN NÚI TỈNH
NGHỆ AN ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Thực trạng nhận thức về quyền trẻ em của cha mẹ trên địa bàn miền núi Nghệ
An .................................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Nhận thức về công ước quốc tế về quyền trẻ em của cha mẹ trên địa bàn miền
núi Nghệ An .................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Nhận thức của cha mẹ về tầm quan trọng của việc thực hiện quyền trẻ em.
.......................................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Thực trạng nhận thức về quyền được bảo vệ của cha mẹ trên địa bàn miền núi
tỉnh Nghệ An .................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Thực trạng mức độ biết về quyền được bảo vệ của cha mẹ trên địa bàn miền
núi tỉnh Nghệ An ............................................................ Error! Bookmark not defined.
3.2.2.Thực trạng mức độ hiểu về quyền được bảo vệ của cha trên địa bàn miền núi

Header Page 8 of 16.

DANH MỤC CÁC BẢNG
Tên bảng

Trang

Bảng 3.1: Mức độ hiểu biết về công ước quốc tế về quyền trẻ em của cha

47

mẹ
Bảng 3.2 : Mức độ hiểu biết về các nội dung của công ước quốc tế về

52

quyền trẻ em của cha mẹ
Bảng 3.3: Thực trạng mức độ hiểu của cha mẹ về quyền được bảo vệ của

52

trẻ em
Bảng 3.4. Mức độ vận dụng thường xuyên những hành động đúng với

54

quyền bảo vệ trẻ em của cha mẹ
Bảng 3.5: Mức độ áp dụng thường xuyên những hành vi vi phạm quyền
bảo vệ trẻ em của cha mẹ


81


Header Page 9 of 16.

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Tên biểu đồ

Trang

Biểu đồ 2.1. Đặc điểm mẫu khảo sát cha mẹ theo trình độ học vấn

40

Biểu đồ 2.2. Đặc điểm mẫu khảo sát cha mẹ theo nghề nghiệp

40

Biểu đồ 2.3. Đặc điểm mẫu khảo sát theo điều kiện kinh tế của gia đình

41

Biểu đồ 3.1 : Mức độ biết của cha mẹ về quyền được bảo vệ

51

Biểu đồ 3.2: So sánh mức độ vận dụng những hành vi đúng với quyền
bảo vệ trẻ em của cha mẹ với sự thụ hưởng của trẻ

58

Footer Page 9 of 16.


Header Page 10 of 16.

MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Hiện nay, vấn đề quyền trẻ em đang là mối quan tâm lớn không chỉ của từng
quốc gia mà là của toàn xã hội. Tương lai của mỗi quốc gia, dân tộc phụ thuộc
nhiều vào việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Tuy nhiên, ở nhiều nơi trên thế
giới, tình trạng trẻ em phải tự lao động kiếm sống, bị lừa gạt, bạo lực, bóc lột sức
lao động và sa vào các tệ nạn xã hội đang có chiều hướng gia tăng. Bởi vậy, hơn lúc
nào hết, vấn đề quyền trẻ em được đặt ra như một nhu cầu bức bách cần được giải
quyết, nhằm giành lại cho các em quyền được sống, quyền được học hành, vui chơi,
được chăm sóc và bảo vệ.
Ngày 20/11/1989, Liên hợp quốc đã thông qua và phê chuẩn “Công ước về
quyền trẻ em” bao gồm 54 điều khoản có hiệu lực từ ngày 02/09/1990. Trong lời
mở đầu, công ước đã khẳng định: “Để phát triển đầy đủ và hài hòa nhân cách của
mình, trẻ em cần được lớn lên trong môi trường gia đình, trong bầu không khí hạnh
phúc, yêu thương và cảm thông…Trẻ em cần được chuẩn bị đầy đủ để sống cuộc
sống cá nhân trong xã hội và cần được nuôi dưỡng theo tinh thần các lý tưởng được
nêu ra trong hiến chương Liên hợp quốc, đặc biệt trong tinh thần hòa bình, phẩm
giá, khoan dung, tự do, bình đẳng và đoàn kết”. [6]
Ngày 20 tháng 02 năm 1990, Việt Nam đã ký và phê chuẩn Công ước về
quyền trẻ em mà không kèm theo bảo lưu nào. Việt Nam là quốc gia thứ hai trên thế
giới và cũng là quốc gia đầu tiên ở Châu Á phê chuẩn Công ước này. Việc phê
chuẩn Công ước đã tạo cơ sở pháp lý quốc tế cho việc bảo vệ trẻ em ở Việt Nam,
đồng thời cũng đặt ra những nghĩa vụ ràng buộc Việt Nam đối với việc thực thi
Công ước. Cũng ngay từ khi phê chuẩn, UNICEF đã phối hợp chặt chẽ với chính
phủ Việt Nam xây dựng Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em và nỗ lực triển

4. Khách thể nghiên cứu
Mẫu nghiên cứu được chọn là cha mẹ, trẻ em và các cán bộ làm công tác dân
số - trẻ em. Cụ thể là:
-Trẻ em : 110 trẻ
-Cha mẹ của trẻ : 110 người
-Cán bộ làm công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em : 5 người
5. Giả thuyết nghiên cứu
Nhận thức của các bậc cha mẹ về việc thực hiện Quyền trẻ em vẫn còn nhiều
hạn chế ở các mức độ: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng vấn đề quyền trẻ em vào
thực tế.
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của cha mẹ trong việc thực hiện
quyền trẻ em như: giới tính, độ tuổi, nghề nghiệp, trình độ học vấn của cha mẹ;
công tác tuyên truyền vận động về vấn đề quyền trẻ em tại địa phương; phương tiện
thông tin đại chúng…
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nhiệm vụ nghiên cứu lý luận
Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quyền trẻ em; tổng quan các tài liệu
và xây dựng các khái niệm liên quan đến nhận thức về quyền trẻ em của các bậc cha
mẹ.

3

Footer Page 12 of 16.


Header Page 13 of 16.

6.2. Nhiệm vụ nghiên cứu thực tiễn
Đánh giá mức độ nhận thức của cha mẹ trong các hoạt động liên quan đến
việc thực hiện quyền trẻ em và phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng


Header Page 14 of 16.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Cao Minh Anh (2012), “Huyện Quỳ Hợp ngày nay”, Báo Người Qùy
Hợp, (số 37), tr. 17-21
2. Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em (2009), “Báo cáo Những vấn đề cơ bản
của quyền trẻ em trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội
nhập – Thực trạng và giải pháp”, Tạp chí nghiên cứu gia đình và giới
(số 5), tr. 33-36
3. Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em Việt Nam (2011), “Báo cáo nghiên cứu:
Hoàn thiện hệ thống bảo vệ trẻ em ở Việt Nam” , Tạp chí gia đình và
trẻ em (số 16), tr. 4-9
4. Hoàng Phê (1988), Từ điển tiếng việt, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
5. Jobst Koehler và Trần Thị Hằng (2012), Nghiên cứu về mua bán trẻ em
trai tại Việt Nam, Nxb Tổng cục thống kê.
6. Liệp hiệp quốc (1989), Công ước quốc tế về Quyền Trẻ em, Nxb Hồng
Đức tr.1
7. Nguyễn Quang Uẩn, Trần Hữu Luyến, Trần Quốc Thành (1999), Tâm
lý học đại cương, NXB Đại học quốc gia Hà Nội, tr.71-92
8. Nguyễn Xuân Thức (2008), Tâm lý học đại cương, NXB ĐHSP, tr. 6769
9. Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp
thứ 5, (2005), Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục Trẻ em, Nxb Chính
trị Quốc gia, Hà Nội.
10. Sầm Văn Bình (2012), “Quỳ Hợp - Lịch sử và tri thức bản địa”, Tạp chí
văn hóa Nghệ An, tr. 22-31
11. Sở LĐTB & XH Tỉnh Nghệ An (2012), “Báo cáo trẻ em có hoàn cảnh
đặc biệt trên địa bàn tình Nghệ An”, Cổng thông tin điện tử tỉnh Nghệ
An, (số 21), tr. 9-11

York; Toronto: Longmans, Green, pp.141 - 166
22. Kofi Annan (2006), Research of the United Nations on violence
Against Children: Violence a daily occurrence, not terminating Against
Children (2001-2006), Unicef tap project, pp. 17
23. UNICEF (1989), Convention on the Rights of the Child, Martinus
Nijhoff Publishers, 790 pp.
24. UNICEF (2008), The State of Asia-Pacific’s Children 2008, Uniceff, 60
pp

6

Footer Page 15 of 16.


Header Page 16 of 16.

25. UNICEF (2008), The World report on injury prevention in children ,
Margie Peden, Kayode Oyegbite, Joan Ozanne-Smith, Adnan A Hyder,
Christine Branche, AKM Fazlur Rahman, Frederick Rivara và Kidist
Bartolomeos.
26.

UNICEF (2015), Report focuses on children’s rights, Great Britain,

pp. 36.

7

Footer Page 16 of 16.