ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

HÀ THỊ THẮNG

BIỆN HỘ THỰC HIỆN QUYỀN TRẺ EM CUẢ NHÓM TRẺ
EM CÓ HIV/AIDS TẠI TRUNG TÂM
LAO ĐỘNG 02 BA VÌ – HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Công tác xã hội

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

HÀ THỊ THẮNG

BIỆN HỘ THỰC HIỆN QUYỀN TRẺ EM CUẢ NHÓM TRẺ
EM CÓ HIV/AIDS TẠI TRUNG TÂM
LAO ĐỘNG 02 BA VÌ – HÀ NỘI

Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Công tác xã hội
Mã số: 60.90.01.01

Người hướng dẫn khoa học: TS. Vũ Thị Kim Dung



1


1.3.2 Luật phòng chống HIV/ AIDS ............. Error! Bookmark not defined.
1.3.3 Luật chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em ......... Error! Bookmark not
defined.
1.4 Vài nét khái quát về địa bàn nghiên cứu ... Error! Bookmark not defined.
1.4.1 Trung Tâm Lao đô ̣ng 02 Ba Vì – Hà Nội .......... Error! Bookmark not
defined.
1.4.2 Khu trẻ em có hoàn cảnh đặc biê ̣t ...... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1: ....................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2: Thực trạng thực hiện quyền trẻ em của nhóm trẻ có HIV/AIDS tại
Trung tâm Lao động xã hội 02 Ba vì – Hà Nội ............. Error! Bookmark not
defined.
2.1 Thực tra ̣ng thực hiện quyền giáo dục và hòa nhập xã hội của nhóm trẻ có
HIV/AID trên thế giới và Viêt Nam. .............. Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Trên Thế giới ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2 Việt Nam .............................................. Error! Bookmark not defined.
2.2 Thực trạng thực hiện quyền giáo dục và hòa nhập xã hội của nhóm trẻ có
HIV/AIDS tại Trung tâm Lao động xã hội 02 Ba vì – Hà Nội. ............... Error!
Bookmark not defined.
2.3 Những tác động của việc không đảm bảo thực hiện quyền giáo du ̣c, hòa
nhâ ̣p xã hô ̣i đế n nhóm trẻ em có HIV/ AIDS tại Trung tâm. Error! Bookmark
not defined.
2.4 Những nguyên nhân hạn chế việc tiếp cận quyền giáo du ̣c và hòa nhâ ̣p xã
hô ̣i của nhóm trẻ em có HIV tại trung tâm Lao động xã hội 02. ............ Error!
Bookmark not defined.
2.5 Các giải pháp nhằ m đẩy mạnh việc thực hiện quyền giáo du ̣c, hòa nhập
xã hội cho nhóm trẻ em có HIV tại Trung tâm Lao động 02 Ba Vì – Hà Nội.

3.5.5 Hoàn thiện hồ sơ ................................. Error! Bookmark not defined.
3.5.6 Biện hộ với nhà trường để trẻ được đi học ........ Error! Bookmark not
defined.
3.6 Vai trò của nhân viên xã hội về thực hiện vai trò biện hộ quyền giáo dục,
hòa nhập xã hội cho trẻ em có HIV. ............... Error! Bookmark not defined.
3..6.1 Giai đoạn chuẩn bị: .............................. Error! Bookmark not defined.
3.6.2 Giai đoạn thực hiện: .............................. Error! Bookmark not defined.
3.6.3 Giai đoạn Lượng giá, kết thúc ............... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 3: ....................................... Error! Bookmark not defined.

3


KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 11
PHỤ LỤC ........................................................ Error! Bookmark not defined.

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hồ Chí Minh cũng đã từng nói : “ Trẻ em như búp trên cành – Biết ăn biết
ngủ biết học hành là ngoan”. Trẻ em khi sinh ra có quyền được bình đẳng;
không bị phân biệt đối xử, được học tập, được chăm sóc y tế, tạo mọi điều
kiện để phát triển một cách toàn diện. Do đó công tác chăm sóc, giáo dục và
bảo vệ và trẻ em luôn là một trong những vấn đề quan trọng được Đảng và
Nhà nước ta quan tâm, và đó cũng là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các
quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Ngày 20 tháng 02 năm 1990,
nước ta là nước đầu tiên tại Châu Á và là nước thứ hai trên thế giới đã phê
chuẩn công ước Bảo vệ trẻ em. Trẻ em là những mầm sống, những búp non
tương lai đang lớn lên từng ngày, từng giờ trong sự chăm sóc, dạy dỗ của gia
đình, nhà trường, và chúng là niềm vui, niềm hạnh phúc và hi vọng của biết

nhóm trẻ em có HIV nói riêng tại Việt Nam , Đảng và nhà nước đã ban hành
rất nhiều chính sách, văn bản luật ban hành nhằm đảm bảo cơ hội được tiếp
cận quyền cho nhóm trẻ em có HIV trên địa bàn cả nước, quy định các quyền
được tham gia khám chữa bệnh, được tham gia học tập, vui chơi giải trí và

5


hòa nhập xã hội, được cộng đồng dân cư tạo cơ hội cho việc thực hiện quyền.
Tuy nhiên từ thực tiễn cho thấy, các văn bản luật, chính sách hỗ trợ cho nhóm
đối tượng trẻ em có HIV/ AIDS thì nhiều nhưng khi triển khai công tác đảm
bảo quyền cho trẻ em có HIV/AIDS, sự kì thị của xã hội còn gây nhiều rào
cản cho các em trong việc tham gia thực hiện quyền. Vì vậy cần có những cá
nhân, tổ chức tham gia vào viêc biện hộ, đưa việc thực thi chính sách đến
từng tổ chức, cộng đồng. Do vậy trong lĩnh vực công tác xã hội, vai trò biện
hộ là một trong những vai trò quan trọng nhất của nhân viên xã hội.
Với tầm quan trọng về lý luận và thực tiễn của vấn đề nêu trên, tôi đã chọn
hướng nghiên cứu “Biện hộ thực hiện quyền trẻ em của nhóm trẻ em có HIV/
AIDS tại Trung tâm Lao động 02 Ba Vì - Hà Nội” làm đề tài luận văn tốt
nghiệp thạc sỹ chuyên ngành công tác xã hội (CTXH) của mình.
Thực hiện nghiên cứu này, bản thân tôi mong muốn góp một phần công sức
nhỏ bé vào công tác biện hộ trong việc đảm bảo thực hiện quyền giáo dục và
hòa nhập xã hộicủa nhóm trẻ em có HIV/ AIDS; là người đại diện cho các em
nói lên những nguyện vọng nhu cầu của bản thân. Từ đó, giúp các em vượt
qua những rào cản, tự ti về tâm lý, cảm nhận được giá trị của bản thân, để
vươn lên hòa nhập theo hướng tích cực; trở thành những công dân tốt, ưu tú
của đất nước.
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Nghiên cứu về HIV/AIDS (với trẻ em có HIV/AIDS) thì đã có rất nhiều bài
viết từ các ngành khoa học khác nhau: Tâm lý học, xã hội học, lĩnh vực về

luật và chính sách về bảo trợ xã hội và phúc lợi xã hội và pháp luật hiện hành
tạo điều kiện hay hoạt động như một vật cản như thế nào với việc bảo vệ và
thực thi các quyền cơ bản của trẻ em Việt Nam bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS
trong lĩnh vực này.

7


Ngoài ra cần phải kể tới một số đề tài nghiên cứu thuộc Ủy Ban Y tế Hà
Lan – Việt Nam (MCNV) vào năm 2008. Điển hình có dự án : ”Chăm sóc
toàn diện cho trẻ có HIV/AIDS và trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS dựa vào
cộng đồng”. Đây là dự án được triển khai nhằm hướng tới việc giảm ảnh
hưởng và sự lây truyền HIV/AIDS tại Việt Nam đặc biệt trong trẻ em. Bên
cạnh đó, dự án cũng hướng tới việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ bị
nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS và gia đình các em thông qua hỗ trợ vật
chất, nâng cao năng lực, tăng cường hệ thống và dịch vụ sẵn có nhằm trợ giúp
cho việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc và cung cấp thuốc điều trị.
Tài liệu “Xây dựng môi trường bảo vê ̣ trẻ em Viê ̣t nam : Đánh giá pháp luật
và chính sách bảo vệ trẻ em , đặc biê ̣t là trẻ em c ó hoàn cảnh đặc biệt ở Việt
Nam” do Bô ̣ Lao đô ̣ng thương Binh xã hô ̣i và UNICEF cùng phố i hơ ̣p thực
hiê ̣n vào năm 2009, đã phối hợp với các chuyên gia của một số bộ, ngành liên
quan tiến hành đánh giá các văn bản pháp luật, tập trung đến pháp luật đối với
trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, so sách với các chuẩn mực quốc tế, tìm ra
những thiếu hụt và hạn chế của pháp luật Việt Nam, trên cơ sở đó kiến nghị,
đề xuất nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, đảm bảo từng bước hài
hoà với pháp luật và các chuẩn mực quốc tế. Đây tài liệu bổ ích, giúp các nhà
quản lý, các nhà hoạch định chính sách, cán bộ làm việc với trẻ em, để tham
khảo, vận dụng vào các công việc, góp phần thực hiện tốt sự nghiệp bảo vệ,
chăm sóc và giáo dục trẻ em.
Cuố n tài liê ̣u “ sự thật về trẻ em và HIV/ AIDS” của nhà xuấ t bản thông

tình hình dịch HIV/AIDS giai đoạn 2011- 2015, Bộ Y tế đã vận dụng mô hình
ước tính và dự báo dịch HIV của Chương trình phòng, chống HIV/AIDS của
Liên Hợp quốc trên cơ sở theo dõi số liệu giám sát trọng điểm HIV qua các
năm ở 39 tỉnh, thành phố và số liệu từ các nghiên cứu khác. Tài liệu này được

9


biên soạn cũng nhằm cung cấp cho các bạn đồng nghiệp, các bạn độc giả các
thông tin về quy trình, phương pháp thực hiện cũng như cập nhật kết quả ước
tính và dự báo HIV/AIDS tại Việt Nam đến năm 2015.
“ Tài liệu Hướng dẫn Quốc gia chăm sóc, điều trị và hỗ trợ phụ nữ mang
thai nhiễm HIV, trẻ phơi nhiễm và nhiễm HIV”, Vụ sức khỏe Bà mẹ Trẻ em
cùng phối hợp Cục Phòng, chống HIV/AIDS triển khai vào tháng 9/2013. Tài
liệu hướng dẫn cách chăm sóc , sóc, điều trị, hỗ trợ phụ nữ mang thai nhiễm
HIV, trẻ phơi nhiễm và bị nhiễm HIV này dựa trên các Văn bản pháp quy,
Quy trình, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị HIV của Bộ Y tế đã ban hành.
Tài liệu ban hành sẽ giúp các cán bộ Y tế tại các tuyến dễ thực hành trong
công tác chăm sóc, điều trị cho phụ nữ mang thai, trẻ phơi nhiễm và trẻ nhiễm
HIV.
Năm 2014, nghiên cứu khoa học “Biện hộ thực hiện chính sách xây dựng
công trình phúc lợi công cộng phù hợp với người khuyết tật vận động dựa vào
cộng đồng”. Nghiên cứu tại trường đại học khoa học xã hội và nhân văn và
đại học khoa học tự nhiên- Đại học quốc gia Hà Nội” của nhóm sinh viên Vũ
Trung Hiền, Nguyễn THị Kim Nga, Trần Vũ Mạnh,. Bài báo cáo đưa ra thực
trạng các công trình phúc lợi cho người khuyết tật vận động, nhu cầu của
người khuyết tật vận động và những bên liên đới về việc được biện hộ chính
sách xây dựng công trình phúc lợi công cộng.
Tuy nhiên có thể thấy được rằng, các nghiên cứu trực tiếp của công tác
xã hội trong việc thực hiện các vai trò của nhân viên xã hội cho nhóm đối


11


6. Bô ̣ Lao đô ̣ng thương Binh xã hô ̣i - UNICEF(2009), Xây dựng môi trường
bảo vệ trẻ em Việt nam : Đánh giá pháp luật và chính sách bảo vê ̣ trẻ em ,
đặc biê ̣t là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt ở Việt Nam, Hà Nội.
7. Bộ Lao động thương binh và xã hội- Unicef (2005), Tình hình các gia
đình và trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS ở Việt Nam”. Hà Nội.
8. Vũ Nhi Công (2010) ,Vai trò của nhân viên xã hội trong tiến trình giúp trẻ
em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hội nhập cuộc sống(Điển cứu: Trẻ có
hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở TP. Hồ Chí Minh), Nhà xuất bản TP Hồ chí
Minh, TPHCM.
9. Nguyễn Đình Cường - Trịnh Hữu Vách (11/2010), Nghiên cứu về tiếp cận
Dịch vụ Chăm sóc, Điều trị, và Hỗ trợ cho phụ nữ và trẻ em nhiễm HIV
trong cộng đồng ngƣời dân tộc thiểu số tại Điện biên, Kon Tum và An
Giang, Hà Nội.
10. Công ước về Quyền trẻ em, 1989.
11. Cục Phòng, chống HIV/AIDS - Vụ sức khỏe Bà mẹ Trẻ em (9/2013),
Hướng dẫn Quốc gia chăm sóc, điều trị và hỗ trợ phụ nữ mang thai nhiễm
HIV, trẻ phơi nhiễm và nhiễm HIV, Hà Nội.
12. Vũ Trung Hiền - Nguyễn Thị Kim Nga - Trần Vũ Mạnh(2014), Biện hộ
thực hiện chính sách xây dựng công trình phúc lợi công cộng phù hợp với
người khuyết tật vận động dựa vào cộng đồng”, Trường đại học khoa học
xã hội và nhân văn và đại học khoa học tự nhiên- Đại học quốc gia Hà
Nội, Hà Nội.
13.Nguyễn Thanh Long - Chu Quốc Ân(2012), Hướng dẫn tổ chức hoạt động
phòng, chống HIV/AIDS tuyến xã, phường” , Hà Nội.
14. Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em(2004), Quốc hội, Hà Nội.
12