BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
------------------

NGUYỄN THỊ HỒNG THẾ

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN
NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM : TRƯỜNG HỢP CÁC
CÔNG TY SẢN XUẤT THIẾT BỊ ĐIỆN – ĐIỆN TỬ Ở KHU VỰC
TP. HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ HỒNG THẾ

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN
NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM :TRƯỜNG HỢP
CÁC CÔNG TY SẢN XUẤT THIẾT BỊ ĐIỆN – ĐIỆN TỬ Ở KHU
VỰC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh (Hướng nghiên cứu)
Mã số : 60340102

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS. NGUYỄN ĐÔNG PHONG

1.5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài ............................................................................... 4
1.6 Kết cấu của đề tài ............................................................................................... 4
Tóm tắt chương 1 ..................................................................................................... 5
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ....................... 6
2.1 Giới thiệu ........................................................................................................... 6
2.2 Khái quát về dự án ............................................................................................ 6
2.2.1. Dự án .......................................................................................................... 6
2.2.2. Ba nhân tố ràng buộc của một dự án thành công ....................................... 7
2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án ....................................... 7
2.3.1. Tổng quan về các nhân tố thành công của một dự án ................................ 7
2.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án .............................. 10
2.3.2.1 Mục tiêu dự án ........................................................................................ 10
2.3.2.2 Hỗ trợ của quản lý cấp cao : ................................................................... 11


2.3.2.3 Kế hoạch dự án : ..................................................................................... 12
2.3.2.4 Sự trao đổi ý kiến với khách hàng :........................................................ 12
2.3.2.5 Nhân sự :................................................................................................. 13
2.3.2.6 Chức năng kĩ thuật : ............................................................................... 13
2.3.2.7 Sự chấp nhận của khách hàng : .............................................................. 13
2.3.2.8 Giám sát và phản hồi : ............................................................................ 14
2.3.2.9 Truyền thông : ........................................................................................ 14
2.3.2.10 Xử lý sự cố : ......................................................................................... 15
2.4 Mô hình nghiên cứu của các nghiên cứu liên quan : ....................................... 16
2.5 Các giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu ......................................... 18
Tóm tắt chương 2 ................................................................................................... 21
CHƯƠNG 3. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ............................................................... 22
3.1 Giới thiệu ......................................................................................................... 22
3.2 Thiết kế nghiên cứu ......................................................................................... 22
3.2.1 Nghiên cứu định tính ................................................................................. 22

Tóm tắt chương 4 ................................................................................................... 59
5.1. Tóm tắt nội dung nghiên cứu .......................................................................... 61
5.2. Các kết quả chính và đóng góp của nghiên cứu ............................................. 61
5.2.1 Về hệ thống thang đo................................................................................. 62
5.2.2 Về mặt lý thuyết ........................................................................................ 62
5.2.3 Hàm ý quản trị đối với nhà quản lý tại các công ty sản xuất thiết bị điện,
điện tử ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh ........................................................ 63
5.3 Các hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo .................................................... 64
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Tổng hợp các lý thuyết liên quan đến định nghĩa nhân tố thành công
Bảng 3.1 Thang đo của biến phụ thuộc
Bảng 3.2 Thang đo về sự chấp nhận của khách hàng
Bảng 3.3 Thang đo về sự trao đổi ý kiến với khách hàng
Bảng 3.4 Thang đo về truyền thông
Bảng 3.5 Thang đo giám sát và phản hồi
Bảng 3.6 Thang đo về nhân sự
Bảng 3.7 Thang đo về mục tiêu dự án
Bảng 3.8 Thang đo về kế hoạch dự án
Bảng 3.9 Thang đo về chức năng kỹ thuật
Bảng 3.10 Thang đo về hỗ trợ của quản lý cấp cao
Bảng 3.11 Thang đo về xử lý sự cố
Bảng 4.1. Kết quả chạy kiểm định Cronbach’s Alpha của nhân tố độc lập
Bảng 4.2. Kết quả chạy Kiểm định Cronbach’s Alpha của nhân tố sự thành công của
dự án (DA)
Bảng 4.3. Bảng tổng hợp các biến còn lại sau khi thực hiện kiểm định Cronbach Alpha
Bảng 4.4. Bảng kết quả phân tích nhân tố phụ thuộc khi chạy EFA
Bảng 4.5. Bảng đánh giá độ phù hợp mô hình hồi qui

nhóm đã từng tham gia các dự án R&D tại các công ty sản xuất thiết bị điện điện tử
ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu chính thức bằng phương pháp định
lượng, thông qua phỏng vấn trực tiếp nhân viên thuộc các bộ phận nghiên cứu và phát
triển sản phẩm bằng bảng câu hỏi phỏng vấn, với cỡ mẫu n = 300. Mẫu được lấy
theo phương pháp lấy mẫu thuận tiện và tiến hành thu thập tại những công ty sản xuất
thiết bị điện điện tử ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh.
Thang đo của các khái niệm nghiên cứu dựa vào những nghiên cứu của Pinto
(1986), Chan Wai Kuen, Suhaiza Zailani và Yudi Fernando (2008), Evetta Watson
Culler (2009). Thang đo này được kiểm định bằng phương pháp phân tích độ tin cậy
Cronbach Alpha và phân tích nhân tố EFA. Sau khi kiểm định độ tin cậy, độ giá trị
hội tụ của thang đo, các nhân tố rút trích được sẽ được tính theo giá trị trung bình của
các biến quan sát tương ứng và sử dụng kết quả đó để chạy mô hình hồi qui tuyến
tính bội. Kết quả thu được từ phương trình hồi qui sẽ được phân tích để đưa ra các
hàm ý quản trị cho nhà quản lý tại các công ty điện điện tử ở khu vực thành phố Hồ
Chí Minh.


1

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN
1.1 Lý do chọn đề tài
Quản trị dự án hiện đại đã được áp dụng trong những năm đầu của thập niên 50 và đã
trải qua sự phát triển bùng nổ trong suốt thập niên 90. Giai đoạn mở đầu thế kỷ 21 được
mô tả bằng những thay đổi mang tính nhảy vọt, và sự thay đổi được thực hiện thông qua
các dự án. Xu thế của sự thay đổi chưa từng có đã tạo nên những thách thức và cơ hội.
Tất cả các công ty trong rất nhiều lĩnh vực đang đối mặt với thử thách trong việc theo
kịp tốc độ phát triển và loại trừ rủi ro.
Cho dù chúng ta làm việc trong chính phủ, các tổ chức phi lợi nhuận hay trong doanh
nghiệp lớn hay nhỏ, công ty của chúng ta cũng cần phải điều chỉnh và nắm bắt được các
nguyên tắc để quản trị thành công một dự án bởi vì các công ty đều nhận thấy việc quản


Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án nghiên cứu và phát
triển sản phẩm tại các công ty sản xuất thiết bị điện tử ở khu vực thành phố Hồ
Chí Minh.

-

Xác định mức độ quan trọng giữa các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của
dự án nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại các công ty sản xuất thiết bị điện tử
ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh.

-

Đề xuất hàm ý quản trị nhằm nâng cao khả năng thành công của các dự án nghiên
cứu và phát triển sản phẩm tại các công ty sản xuất thiết bị điện tử ở khu vực
thành phố Hồ Chí Minh.

1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
-

Đối tượng nghiên cứu : các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án nghiên
cứu và phát triển sản phẩm tại các công ty sản xuất thiết bị điện tử ở khu vực
thành phố Hồ Chí Minh.


3

-

Đối tượng khảo sát : các nhà quản lý, trưởng nhóm dự án và các nhân viên đã


ý đến 5-hoàn toàn đồng ý. 10 biến độc lập được đo lường bằng cách thừa kế và phát huy
từ công cụ Hồ sơ thực hiện dự án (Project Implementation Profile (P.I.P)) ( Pinto, 1986).
-

Bảng câu hỏi điều tra được hình thành theo cách : Bảng câu hỏi nguyên gốc →

Thảo luận nhóm → Điều chỉnh → Bảng câu hỏi điều tra.


4

-

Việc kiểm định thang đo và mô hình lý thuyết cùng với các giả thuyết đề ra bằng

hệ số tin cậy Cronbach Alpha; phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích tương quan,
hồi quy … dựa trên kết quả xử̉ lý số liệu thống kê SPSS 20.0.
1.5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Nghiên cứu này giúp cho các nhà quản lý hiểu rõ hơn về các nhân tố ảnh hưởng đến sự
thành công của dự án nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại các công ty sản xuất thiết bị
điện, điện tử.
Trên cơ sở đó, dưới hàm ý quản trị của đề tài, nhà quản lý sẽ có kế hoạch để cải tiến các
nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án nghiên cứu và phát triển sản phẩm nhằm
nâng cao khả năng thành công của dự án nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại các công
ty sản xuất thiết bị điện, điện tử.
1.6 Kết cấu của đề tài
Cấu trúc dự kiến của báo cáo nghiên cứu gồm có 05 chương :
Chương 1. Tổng quan
Giới thiệu về phần tổng quan của đề tài nghiên cứu. Tác giả đề cập đến tình hình thực

Chương này đề cập đến các vấn đề nghiên cứu sau: (1) Lý do chọn đề tài nghiên cứu, (2)
Mục tiêu nghiên cứu, (3) Phạm vi và phương pháp nghiên cứu, (4) Ý nghĩa thực tiễn
của đề tài nghiên cứu, (5) Kết cấu của đề tài. Chương tiếp theo tác giả trình bày về cơ sơ
lý thuyết và mô hình nghiên cứu đề nghị.


6

CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.1 Giới thiệu
Trong Chương I, tác giả đã giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu. Với chương hai
này sẽ trình bày về phần cơ sở lý thuyết của nghiên cứu, trong đó gồm: (1) Khái quát về
dự án; (2) Nhân tố thành công và nhân tố thành công thiết yếu;(3) Các nhân tố ảnh hưởng
đến sự thành công của dự án; (4) Mô hình và các giả thuyết nghiên cứu.
2.2 Khái quát về dự án
2.2.1. Dự án
Một dự án được định nghĩa là “công việc mang tính chất tạm thời, tạo ra một sản phẩm
hay một dịch vụ độc nhất”. Công việc tạm thời sẽ có điểm bắt đầu và điểm kết thúc. Mỗi
khi công việc hoàn thành thì nhóm dự án sẽ giải tán hoặc di chuyển sang những nhóm
dự án mới (Eric Verzul, 2008).
Cách dễ dàng nhất để hiểu dự án là gì chính là xác định những gì không phải là dự án.
Nếu một dự án mang tính độc nhất và tạm thời thì những hoạt động đang diễn ra lại
không mang tính chất như thế (Evetta Watson Culler, 2009) ;ví dụ như :
-

Phát triển một phần mềm dự báo thời tiết có độ chính xác cao hơn là một dự án;

sử dụng mô hình dự báo thời tiết hàng tuần là một quá trình hoạt động.
-


Việc đạt được sự cân đối giữa chi phí, chất lượng và thời gian nằm ngoài sự kiểm soát
của riêng người quản lý dự án. Tất cả các bên tham gia, đặc biệt là những người liên
quan đến việc chọn lựa dự án, sẽ ảnh hưởng đến các lựa chọn và sự dung hòa hình thành
nên quan hệ của bộ ba ràng buộc.
2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án
2.3.1. Tổng quan về các nhân tố thành công của một dự án
Việc phát triển hay định hình khái niệm về nhân tố thành công đã xuất hiện nhiều trong
lĩnh vực quản lý dự án từ thập niên 80 đến những năm 2000. Rất nhiều nhà nghiên cứu
đã thử tìm đến một phạm vi nào đó để xác định nhân tố thành công trong quản trị dự án.
Trong số các nghiên cứu đó có Kerzner (1987), Pinto và Slevin (1987), Pinto và Slevin
(1989), Clarke (1999), Cooke Davis (2002) và Muller và Turner (2005). Bảng 2.1 là
tổng hợp các nhân tố thành công được liệt kê trong các nghiên cứu trên thế giới về lĩnh
vực quản lý dự án. Danh sách các nhân tố này thay đổi từ các điểm chính rộng lớn đến
các điểm cụ thể hơn.


8

Bảng 2.1 Tổng hợp các nhân tố thành công được liệt kê trong các nghiên cứu trên thế

Sự thông cảm hợp tác

Muller (2005)

Cooke-Daview (2002)

Clarke (1999)

Belout (1998)


Tính phù hợp của tổ chức
Truyền thông
Tiêu chuẩn lựa chọn quản

X

X

X

X
X

X

X

X

X

X

X

X

quản lý dự án / sự trao X

X

chung/ Định hướng
Hỗ trợ của quản lý cấp cao
Sự đóng góp ý kiến của
khách hàng / Sự chấp nhận

X

X

X

X

X

X

X

Nhân sự / Nhóm

X

X

X

Các chức năng kĩ thuật

X

X

X

Gíam sát và phản hồi

Xử lý sự cố / Quản trị rủi ro X

X

X
X

X

X
X

X

X

Ghi chú : “X” – nhân tố thành công được định nghĩa bởi các nhà nghiên cứu dựa trên nhận thức
và nền tảng thực nghiệm.

(Nguồn : Rozenes S, Spraggett S, Vitner G (2006). Project control: Literature
review. Project Manage ).
Từ những tổng hợp lý thuyết ở trên, chúng cho thấy nghiên cứu của Pinto (1986) và
những phát hiện tiếp theo của Pinto và Slevin về các nhân tố thành công thiết yếu đã trở
thành một phần kinh điển của các công trình nghiên cứu thuộc lĩnh vực này (The Project

dự án miêu tả chức năng của sản phẩm và tạo nên một cái nhìn tổng thể về mục tiêu của


11

dự án. Mục tiêu tổng quan được chia nhỏ thành nhiều mục tiêu hoặc là nhiệm vụ nhỏ
hơn nhằm hoàn thành được sản phẩm mong muốn.
2.3.2.2 Hỗ trợ của quản lý cấp cao :
Hỗ trợ của quản lý cấp cao là sự sẵn sàng của các cấp lãnh đạo trong việc ủy quyền và
giao phó các nguồn lực dự án cần thiết (Viện quản lý dự án, 2004). Các bên liên quan
đến dự án cần hiểu rõ sự hỗ trợ dự án ở cấp độ cấp cao lúc nào cũng phải có. Theo
Chulkov và Desai (2005), một người đưa ra quyết định độc đoán cùng với sự hỗ trợ
không tương xứng từ người quản lý làm kết quả dự án trở nên xấu đi.
Glaser (2004) thừa nhận rằng nếu các quản lý cấp cao tuyên bố từ bỏ trách nhiệm cho
các nhà tài trợ hay chủ dự án sẽ dẫn đến việc các dự án gặp khó khăn do thiếu sự hỗ trợ.
Những nhà tài trợ dự án được giao quyền định đoạt sự tồn tại và chi tiêu cho các nguồn
lực của dự án. Một vài nhà nghiên cứu khác thì không đồng ý, chẳng hạn như Burstow
(2007), ông đề xuất rằng các giám đốc điều hành không phải lãnh trách nhiệm cho sự
thất bại của dự án bởi vì họ là những nhà tài trợ hay những chủ dự án.
Viện quản lý dự án (2004) xác nhận sự hỗ trợ của quản lý cấp cao như là một nhân tố
thành công thiết yếu được liệt kê trong PMBOK Guide. Rất nhiều hoạt động quản lý dự
án không thể nhận được hỗ trợ từ các nhà quản trị cấp cao. Rất nhiều nhà quản trị cấp
cao không nhận thức được sự ảnh hưởng của họ đối với thành công của dự án. Để hỗ trợ,
đảm bảo cho sự thành công, cần thành lập một hệ thống hỗ trợ dự án, tham gia vào các
hoạt động như bàn thảo về thời hạn của dự án, hỗ trợ quy trình hình thành dự án, cho
phép thời gian và hỗ trợ hoạch định dự án,chọn lựa sao cho không làm xáo trộn trong
quá trình thực hiện, đòi hỏi những thay đổi có ý nghĩa về mặt quy mô, và thay đổi hệ
thống khen thưởng để thúc đẩy các công việc của dự án.



13

Kỹ năng quan hệ con người được nhìn nhận như là yếu tố cần thiết cho quá trình thực
thi dự án cũng như thành công của dự án đó. Giám đốc dự án cũng chịu trách nhiệm
trong việc quản trị các mối quan hệ giữa thành viên trong đội dự án với tất cả các bên
liên quan (Gallegos và cộng sự, 2004). Khi giám đốc dự án không xây dựng mối quan
hệ giữa các bên liên quan, có thể dẫn đến việc suy giảm năng suất của đội dự án và gia
tăng rủi ro cho thành công dự án (Gallegos và cộng sự, 2004).
2.3.2.5 Nhân sự :
Nhân sự là nhân tố thành công liên quan đến việc tuyển dụng, lựa chọn và huấn luyện
các thành viên riêng lẻ trong đội dự án để tham gia vào tiến trình dự án (Pinto, 1986;
Slevin & Pinto, 1986). Hoạch định nguồn nhân lực bao gồm việc xác định tất cả các vai
trò cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ dự án với thông tin chi tiết về trách nhiệm các kế
hoạch nhân sự để phù hợp với mỗi vị trí (Viện quản lý dự án, 2004). Các hoạt động thực
hiện thành lập một quy trình đòi hỏi một nguồn nhân lực được phát triển năng lực và kỹ
năng của các thành viên nhóm dự án (Viện quản lý dự án, 2004).
2.3.2.6 Chức năng kĩ thuật :
Nhân tố thành công chức năng kỹ thuật bao gồm các hoạt động liên quan đến việc hoàn
thành các mục tiêu kĩ thuật bằng cách đảm bảo sự sẵn có của các công nghệ và quy trình
cần thiết. Theo Viện quản lý dự án, khâu hoạch định bao gồm các chức năng kỹ thuật,
nó như là một nhân tố đóng góp nên thành công của dự án. Các hoạt động hoạch định
bao gồm một quy trình xác định loại kỹ thuật nào có thể ứng dụng cho dự án với những
chi tiết về thời gian và cách thức để có được các công nghệ đó (Viện quản lý dự án,
2004).
2.3.2.7 Sự chấp nhận của khách hàng :
Nhân tố thành công thứ bảy là sự chấp nhận của khách hàng. Sự chấp nhận của khách
hàng là yếu tố được tách ra từ sự trao đổi ý kiến với khách hàng bởi vì sự chấp nhận là
bước cuối cùng trong việc ứng dụng các sản phẩm vào thực tế sản xuất (Pinto, 1986;




dự án với nhau, với các tổ chức liên quan và khách hàng (Pinto, 1986; Slevin và Pinto,
1986).
Rick Belluzzo – phó giám đốc điều hành của HP hình dung “ Một môi trường thông tin
mà con người là trung tâm, cho phép khả năng truy cập thông tin bất cứ khi nào, bất cứ
đâu…và nó thúc đẩy sự phát triển một dãy các dịch vụ và sản phẩm chuyên biệt, mà con
người có thể sử dụng để làm giàu cho cuộc sống cá nhân và nghề nghiệp.” Các nhà quản
lý cấp cao cần phải làm việc một cách có phối hợp để xây dựng một hệ thống thông tin
hỗ trợ cho sự thành công của dự án và cung cấp các thông tin xuyên suốt tổ chức.
Viện quản lý dự án (2004) công bố rằng nhân tố thông tin là một yếu tố quan trọng trong
khâu hoạch định. Khâu hoạch định bao gồm các chi tiết về quá trình lập kế hoạch truyền
thông, được sử dụng để xác định các yêu cầu thông tin liên lạc giữa các bên liên quan.
Các yêu cầu về thông tin liên lạc bao gồm thông tin dự án và phương thức truyền thông,
cũng như tần số thông tin liên lạc. Khâu kiểm tra, kiểm soát bao hàm các chi tiết của quy
trình quản lý các yêu cầu thông tin liên lạc giữa các bên liên quan cùng với các quy trình
giải quyết vấn đề phát sinh từ các bên liên quan (Viện quản lý dự án, 2004).
2.3.2.10 Xử lý sự cố :
Xử lý sự cố là nhân tố thành công thứ mười được đưa ra bởi Pinto (1986). Xử lý sự cố
bao gồm việc thừa nhận các vấn đề mới phát sinh của các nhân viên dự án với hầu hết
các dự án bất kể là việc hoạch định kĩ càng đến đâu. Thành viên nhóm dự án phải thực
hiện các phương án dự phòng để xử lý các sai lệch bất ngờ từ các kế hoạch (Pinto; Slevin
& Pinto, 1986).
Những dự án thành công có các phương pháp dự phòng nhằm quản lý các vấn đề và ngăn
ngừa sự cố phát sinh trong suốt vòng đời dự án (Pinto, 1986). Để chứng minh nhân tố
xử lý sự cố là một thực tế được chấp nhận, các nhà nghiên cứu tại Viện quản lý dự án
(2004) ghi nhận hoạt động xử lý sự cố liên quan đến khâu kiểm tra và kiểm soát. Khâu


16