TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
===

===

TRẦN THỊ HẬU

HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT TRONG TÁC PHẨM
VỪA NHẮM MẮT VỪA MỞ CỬA SỔ
CỦA NGUYỄN NGỌC THUẦN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học thiếu nhi

Người hướng dẫn khoa học
TS. DƯƠNG THỊ THÚY HẰNG

HÀ NỘI, 2016


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện khóa luận này tôi không khỏi lúng túng và bỡ
ngỡ. Nhưng dưới sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của TS Dương Thị Thúy Hằng,
tôi đã từng bước tiến hành và hoàn thành khóa luận với đề tài “Hình tượng
nhân vật trong tác phẩm Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ của Nguyễn Ngọc
Thuần”.
Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo khoa Giáo
dục Mầm non đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp
này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
HàNội, ngày 10 tháng 05 năm2016

1.2.2. Tác phẩm Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ. ........................................... 13
CHƯƠNG 2: CÁC KIỂU HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT TRONG TÁC
PHẨM VỪA NHẮM MẮT VỪA MỞ CỬA SỔ .............................................. 15
2.1. Nhân vật trẻ em ..................................................................................... 15
2.1.1. Nhân vật em bé bé bỏng, ngây thơ ...................................................... 15
2.1.2. Nhân vật em bé tinh tế, nhạy cảm ....................................................... 17
2.2. Nhân vật người lớn ................................................................................ 21
2.2.1. Những người lớn trong gia đình.......................................................... 22
2.2.2. Những người lớn khác ........................................................................ 26
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ YẾU TỐ NGHỆ THUẬT GÓP PHẦN XÂY
DỰNG NHÂN VẬT TRONG VỪA NHẮM MẮT VỪA MỞ CỬA SỔ .......... 30
3.1 Ngôn ngữ................................................................................................ 30


3.1.1 Ngôn ngữ trong sáng giàu chất thơ ...................................................... 30
3.1.2. Ngôn ngữ địa phương ......................................................................... 32
3.1.3. Ngôn ngữ đối thoại- độc thoại nội tâm................................................ 34
3.1.3.1. Ngôn ngữ đối thoại .......................................................................... 34
3.1.3.2. Ngôn ngữ độc thoại nội tâm. ............................................................ 37
3.2. Giọng điệu ............................................................................................. 39
3.2.1. Giọng trữ tình, nhẹ nhàng ................................................................... 39
3.2.2. Giọng chiêm nghiệm, triết lý .............................................................. 40
KẾT LUẬN.................................................................................................. 44
TÀI LIỆU THAM KHẢO


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Văn học thiếu nhi là bộ phận cấu thành và có vị trí đặc biệt trong
nền văn học dân tộc. Nó có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách

giải thưởng cao trong các cuộc thi viết cho thiếu nhi. Phải kể đến là Giăng
giăng tơ nhện - Giải 3 cuộc vận động sáng tác văn học tuổi 20 lần 2; Vừa
nhắm mắt vừa mở cửa sổ - Giải A cuộc thi văn học thiếu nhi “Vì tương lai đất
nước lần 2” do Nxb Trẻ và Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh tổ chức. Năm
2007, cuốn sách này được phát hành tại Thụy Điển với bản dịch của Trần
Hoài Anh và nhận giải thưởng Peter Pan; Một thiên nằm mộng - Giải A cuộc
vận động sáng tác cho thiếu nhi của Nxb Kim Đồng năm 2001 - 2002; Nhện
ảo - Giải A cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi năm 2003 và tác phẩm Trên
đồi cao chăn bầy thiên sứ đoạt giải B (không có giải A) cuộc thi sáng tác văn
học cho tuổi trẻ do Nxb Thanh Niên phối hợp với Nxb Văn nghệ tổ chức.
Ngoài ra, anh còn xuất bản nhiều tập truyện khác như Chuyện tào lao, Tuổi
20, Cha và con và tàu bay… Để đạt được những giải thưởng danh giá như
vậy, bên cạnh nội dung phong phú là sự sáng tạo nghệ thuật đặc sắc tài tình.
Đặc sắc nghệ thuật truyện viết cho thiếu nhi của Nguyễn Ngọc Thuần chính là
điều mà chúng tôi quan tâm nghiên cứu.
1.3. Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ là tác phẩm đặc sắc của Nguyễn Ngọc
Thuần. Tác phẩm này gây được tiếng vang lớn và để lại dấu ấn đậm nét trong
lòng bạn đọc. Tìm hiểu về hình tượng nhân vật trong Vừa nhắm mắt vừa mở
cửa sổ sẽ giúp người đọc thâm nhập vào thế giới nghệ thuật của tác phẩm
này.
Trên những cơ sở đó, chúng tôi lựa chọn đề tài Hình tượng nhân vật
trong tác phẩm Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ của Nguyễn Ngọc Thuần.

2


2. Lịch sử vấn đề
Có thể thấy rằng, thời gian gần đây truyện viết cho thiếu nhi của Nguyễn
Ngọc Thuần đang được nhiều đọc giả quan tâm đón đọc. Qua những tác phẩm
của mình, nhà văn đã khắc họạ nổi bật tâm lí trẻ thơ, những linh hồn bé bỏng

Nhà văn Phan Thị Vàng Anh cũng nhận xét: “Cái kỹ thuật tung xa để
bắt gọn lại như thế này có lẽ là cái rất thiết trong các sáng tác của nước mình.
Cái lấn cấn duy nhất của tôi, có lẽ một phần vì ganh tị, là vì sao lại có người
Việt Nam viết được theo lối này, viết được như thế này?” [1].
Nhìn chung, những nhận xét đánh giá của độc giả yêu mến, của các nhà
văn, nhà nghiên cứu phê bình về truyện viết cho thiếu nhi của Nguyễn Ngọc
Thuần mới chỉ là những nhận xét khái quát về giá trị các tác phẩm đó mang
đến cho độc giả hoặc là những nhận xét về một tác phẩm cụ thể, chưa có một
công trình nghiên cứu quy mô nào về “Hình tượng nhân vật trong tác phẩm
Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ của Nguyễn Ngọc Thuần”. Là độc giả yêu mến
truyện viết cho thiếu nhi của Nguyễn Ngọc Thuần, chúng tôi không chỉ muốn
tìm hiểu truyện của anh ở mức độ sơ lược, khái quát mà còn mong muốn
nghiên cứu sâu tác phẩm của anh để học tập, nhìn nhận những giá trị thẩm mĩ,
đặc sắc nghệ thật đó một cách khoa học.
3. Phương pháp nghiên cứu
Trong khóa luận này chúng tôi sử dụng kết hợp một số phương pháp:
phương pháp phân tích tác phẩm, phương pháp thống kê, phân loại…
4. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng mà đề tài chúng tôi hướng đến là “Hình tượng nhân vật
trong tác phẩm Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ của Nguyễn Ngọc Thuần.”
5. Mục tiêu nghiên cứu
- Khái quát con đường đến với văn học viết cho thiếu nhi của Nguyễn
Ngọc Thuần.

4


- Tìm hiểu hình tượng các nhân vật trong tác phẩm Vừa nhắm mắt vừa
mở cửa sổ của Nguyễn Ngọc Thuần.
- Phân tích những đặc sắc trong ngôn ngữ, giọng điệu trong tác phẩm

hình tượng phi vật thể. Bởi vậy, muốn “thấy” được nhân vật văn học , người
đọc buộc phải phát động hết khả năng liên tưởng, tưởng tượng của mình. Xem
một bức tranh có nhân vât hay một bức tượng người, sự chi giác của người
xem diễn ra khá thuận lợi vì hình ảnh nhân vật có tính chất hữu hình, hiển
hiện ngay trước mắt. Trong giây lát, ta có thể lĩnh hội được tính toàn vẹn của
nó. Ở tác phẩm văn học, câu chữ được triển khai đều đặn theo thời gian. Vì
thế, “chân dung” nhân vật cũng chỉ được hiện dần trong tâm trí người đọc
theo thời gian đọc. Dĩ nhiên, trong lúc đọc, họ vừa phải nhớ những chi tiết
miêu tả nhân vật mà mình đã đọc qua nằm rải rác trong tác phẩm. Vừa phải

6


biết ráp nối sâu chuỗi chúng lại với nhau để có được ý niệm hoàn chỉnh về
nhân vật. Điều cần nói thêm là sự hình dung về một nhân vật văn học cụ thể ở
từng người là không giống nhau. Nếu như xem một bức tranh thì người xem
sẽ tri nhận được rõ ràng nội dung của một bức tranh đó, nhưng tư duy của họ
bị hạn định bởi nét vẽ của họa sĩ. Còn văn chương là nghệ thuật của ngôn từ
nên hình tượng nhân vật hiện lên trong tác phẩm cũng thể hiện bằng ngôn từ
vì thế tư duy của người đọc không bị giới hạn. Sự tưởng tượng của người đọc
về nhân vật văn học là vô tận. Từ điểm này, ta có thể nói rằng “sức tải” ý
nghĩa tư tưởng của một nhân vật trong tác phẩm văn học về cơ bản phong phú
hơn rất nhiều “sức tải” ý nghĩa, tư tưởng của một nhân vật trong tác phẩm
thuộc nghệ thuật tạo hình.
Nói một cách khái quát nhân vật là điều kiện thiết yếu đảm bảo cho sự
miêu tả thế giới của văn học có được chiều sâu và tính hình tượng. Một tác
phẩm cá biệt có thể vắng nhân vật nhưng văn học nói chung thì không thể
thiêu nó. Bởi vì chức năng của nhân vật là khái quát hiện thực, những quy
luật của cuộc sống con người, thể hiện những hiểu biết những ước ao và kì
vọng về con người của tác giả. Nhà văn sáng tạo nhân vật là thể hiện những

từng vẽ minh họa cho báo nhi Nhi Đồng thành phố và làm bien tập văn xuôi
cho báo Mực Tím. Năm 2003 Nguyễn Ngọc Thuần tốt nghiệp Đại học Mỹ
thuật Thành phố Hồ Chí Minh, hiện anh đang sống và công tác tại báo Tuổi
Trẻ Thành phố Hồ Chí Minh.
Nguyễn Ngọc Thuần là một trong những cây bút trẻ sáng giá trong mảng
văn xuôi. Chỉ đến với văn chương được vài năm nhưng Nguyễn Ngọc Thuần
đã khẳng định được vị trí của mình với những giải thưởng đáng nể qua các
cuộc thi. Phải kể đến là: Giăng giăng tơ nhện - Giải ba cuộc vân động sáng
tác văn học tuổi 20 lần 2; Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ - Giải A cuộc thi văn
học thiếu nhi “Vì tương lai đất nước lần 2” do NXB Trẻ và Hội nhà văn TP
Hồ Chí Minh tổ chức. Năm 2007, cuốn sách này được phát hành tại Thụy

8


Điển với bản dịch của Trần Hoài Anh; Một thiên nằm mộng – Giải A cuộc
vận động sáng tác cho thiếu nhi của NXB kim đồng 2001-2002; Nhện ảo –
Giải A cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi 2003 và tác phẩm Trên đồi cao
chăn bầy thiên sứ đoạt giải B (Không có giải A) cuộc thi sáng tác văn học cho
tuổi trẻ do NXB Thanh Niên phối hợp với NXB Văn nghệ tổ chức. Ngoài ra,
anh còn xuất bản nhiều tập truyện khác như Truyện tào lao, Tuổi 20; Cha và
con và tàu bay… Những cố gắng của Nguyễn Ngọc Thuần đã được ghi nhận
bằng các giải thưởng văn học cao quý đặc biệt anh còn được Thủ tướng Chính
phủ trao tặng bằng khen “Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2004”.
Thuở nhỏ, Nguyễn Ngọc Thuần là một cậu bé có cá tính, lúc nào cũng
buồn buồn lặng lẽ. Xuất thân từ vùng quê “chân lấm tay bùn”, nắng gió quê
hương đã thấm sâu vào con người anh. Nguyễn Ngọc Thuần bộc bạch: “Quê
hương tôi là những khoảng trời rộng rãi. Nằm đâu cũng có thể ngủ được. ở
đâu cũng có một mùi thơm lúa non, mùi rạ, mùi cây lá được ủ ê trong nập
ngụa không khí…”. Với anh cái gì cũng phiên phiến, xuề xòa, chân chất, là

lão thành. “Ngay cả những nhà phê bình khó tính nhất cũng chấm cho anh
trên điểm 5 trong thang điểm 10”.
Nguyễn Ngọc Thuần tâm sự: “Một hôm, tôi ghé chơi nhà Dì, thấy một
cái máy đánh chữ bụi bám đầy… Tôi bèn lấy ra lau dầu. Lau dầu xong, tiện
tay tôi gõ chơi vài chữ rồi ngẫu hứng viết lung tung, không ngờ càng viết lại
càng thấy thích…Từ đó tôi bắt đầu viết và hình thành ý thức viết”. Anh cũng
bày tỏ: “Với tôi, cái phổ quát là cái ít giá trị nhất, chỉ là cái đến sau. Ví dụ,
nếu làm giám khảo của một cuộc thi nào đó, tôi sẽ chọn tác phẩm nào có sự
khác biệt cao nhất để trao giải. Một cuốn sách hay phải là một cuốn sách khác
biệt trước đã, sau đó nó sẽ tự khắc trở thành phổ quát. Văn học Việt Nam,
theo tôi nghĩ, nó phải khác biệt hơn, cá nhân hơn, nó không thể giống nước
này nước nọ để rồi mong nó len ra nước ngoài. Không ai thích đọc cái mình
đã đọc rồi. Phương Tây sẽ không dại gì đọc lại chính họ một lần nữa. Nó phải

10


là một cái gì đó khác. Theo tôi được biết thì ở nước ngoài Nguyễn Huy Thiệp
là người được người ta đọc nhiều. Điều đó có nghĩa là, Nguyễn Huy Thiệp đã
cho họ cái mà họ không có”. Có lẽ chính vì vậy mà văn chương Nguyễn Ngọc
Thuần luôn mang đến những cái không giống ai.
Đến với văn chương tình cờ là thế, nhưng Nguyễn Ngọc Thuần đã khiến
độc giả phải yêu quý, các nhà phê bình văn học phải nể phục bởi văn xuôi
Nguyễn Ngọc Thuần là sự hòa hợp giữa hội họa và văn học, bởi đó là kết quả
sáng tạo nghệ thuật từ tâm lực và trí lực của một chủ thể họa sĩ viết văn.
Những thành quả của Nguyễn Ngọc Thuần không những được ghi nhận bằng
các giải thưởng văn học cao quý mà anh còn được Thủ tướng chính phủ trao
tặng bằng khen “Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2004”.
Nhà nghiên cứu văn học Phong Lê đã nhận định: “Nhà văn viết cho thiếu
nhi ngoài tư cách vô cùng quan trọng là một nhà văn – người nghệ sĩ, còn cần

thực. Có lẽ cũng vì vậy mà nhiều người khi đọc đã có cảm giác về sự hư ảo.
Bản thân tôi luôn mơ ước cái đẹp từ những mối giao cảm giữa người và
người”.
Khi được hỏi: “Tại sao anh hay chọn các nhân vật thuộc lớp nghèo để
triển khai cốt truyện?”, Nguyễn Ngọc Thuần đã trả lời: “Bản thân tôi sinh ra
trong sự nghèo khó và có lẽ "cái tinh thần" ấy không buông tha tôi trong từng
suy nghĩ. Nhưng tôi có mô tả cái nghèo nào đâu. Những nhân vật của tôi luôn
giàu. Tinh thần thì ai cũng giàu cả, tôi tin vậy. Khi một đứa trẻ ra đời, nó đã là
một kẻ giàu có về tinh thần rồi”. Quan niệm đó đã được Nguyễn Ngọc Thuần
đúc kết trong từng trang văn của mình. Nhân vật trong truyện của anh dù
nghèo khó về vật chất, dù khiếm khuyết về thể xác hay bất hạnh trong cuộc
đời nhưng họ vẫn có ý chí vươn lên trong cuộc sống, vươn lên để sống như
một “con người” thực thụ trong sự sẻ chia và cảm thông của mọi người, bằng
sự nổ lực tự thân.
Nhân vật trong truyện Nguyễn Ngọc Thuần có một lối ứng xử văn hóa,
văn hóa dân gian của người Việt. Anh tâm sự: “Tôi lớn lên trong tình thương

12


tuyệt đối của gia đình nên khi viết cho trẻ con, tôi thấy rằng một đứa trẻ cần
phải được đối xử trân trọng, như một tòa lâu đài, một con người biết tự trọng,
một con người trưởng thành về nhân cách, một người đàn ông”. Sự ứng xử có
văn hóa của các nhân vật thông qua lời nói và hành động đẹp đã đẩy tác phẩm
của Nguyễn Ngọc Thuần lên tầm cái đẹp và hướng đến giá trị nhân văn.
Lê Ngọc Trà đã từng nhận định: “Văn học là một phương tiện quan trọng
giúp con người trở thành con người vì nó mở ra những bí mật của con người.
Giúp con người hiểu thêm về chính mình, trở nên phong phú hơn. Và một
phần từ chỗ hiểu của mình, con người hiểu thêm về thế giới, về sự phong phú
của thế giới”. Truyện thiếu nhi Nguyễn Ngọc Thuần đã đưa nhân vật của anh

“Mẹ tôi nói, những người có “gia đình” vất vả lắm” [8; tr.64].; “Mẹ tôi nói
ngày mưa, nỗi buồn bao giờ cũng nhiều hơn ngày nắng, nhất là những ngày
mưa kéo dài” [8; tr.103].; “Bố nói đó là căn nhà lớn nhất thế giới” [8;
tr.103].; “Mẹ tôi nói một đứa bé sẽ trao cho người phụ nữ một cái quyền
thiêng liêng nhất, quyền làm mẹ. Không có đứa bé, họ sẽ không được làm
mẹ. Họ sẽ đau khổ lắm. Họ sẽ thấy mình mất đi một nửa cuộc đời. Bởi cuộc
đời người phụ nữ luôn gắn liền với những đứa bé, là kho báu quý giá không
có gì có thể đánh đổi được với họ” [8; tr.124].; “Bố tôi nói ngày xưa nhà thờ
đẹp lắm, vôi trắng toát, hàng rào gỗ chạy dọc nhưng chiến tranh đã không
chừa thứ gì. Rồi thời gian không được tu bổ, nó cũ kỹ và tàn úa” [8; tr.127].;
“Bố tôi vẫn nói, khi một người yêu thương của ta ra đi, cũng giống như chúng
ta cắt lìa từng khoảng trời trong trái tim mình. Đó là một khoảng trời rất
rộng mà ta hít thở từng ngày” [8; tr.170].; “Bố tôi nói cần phải gieo những
hạt mầm vào khu vườn, nhưng tôi cũng biết, mỗi một gương mặt là một hạt
mầm gieo vào trí tưởng tượng của tôi” [3; tr.184]… Với “tôi” trên thế gian
này không ai tốt hơn chính bố mẹ mình. Những lời khuyên dạy của bố mẹ
luôn là hoàn hảo nhất là những hành trang tốt nhất để mình bước vào cuộc
sống. Trong mắt bố mẹ “tôi” luôn bé bỏng, ngây thơ và chính bản thân “tôi”
cũng muốn mình nhỏ bé để được âu yếm, vuốt ve, được cười, khóc trong lòng
bố mẹ.

16


Những nhân vật bé bỏng ngây thơ trong truyện Nguyễn Ngọc Thuần
không chỉ giúp bạn đọc thấy được tâm hồn, tính cách của trẻ con, cách tiếp
cận, tìm hiểu thế giới cảu chúng mà còn thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc cảu
tác phẩm. Mỗi đứa trẻ đươc sinh ra đều xứng đáng được hưởng tình yêu
thương va sự nâng niu, chân trọng của tất thảy mọi người. Những sinh linh bé
bỏng, ngây thơ cần phải được bảo vệ, được che chở, cách biệt hẳn với những

niu giá tri con người của mình, chắc chắn phải là một cậu bé tốt. Vì ý thức
được vậy nên cậu luôn chủ động giúp đỡ những người không may mắn bị mất
một phần cơ thể như ông Tư hàng xóm. Cậu sẵn sàng làm “đôi tay” của ông
để ông sai khiến và trêu đùa, nhũng lúc vui ông gọi: “Bàn tay của tui ơi, lấy
cho tui cái bánh” [8; tr.31]. Em luôn là cầu nối giữa mọi người, cầu nối tình
cảm của chú Hùng với cô Hồng để rồi họ thành vợ chồng, cầu nối yêu thương
giữa người bạn với thằng bé ăn xin.
Qua những lời kể của cậu bé, những người bạn đã sẵn sàng chia sẻ với
thằng bé ăn xincon dế sống, củ khoai và cả đồ chơi hàng ngày… Làng quê
của em chình là mảnh đất của tình yêu thương, những đứa trẻ giàu lòng nhân
ái, luôn sẵn sàng chia sẻ với những người thiệt thòi hơn mình. Đây là cahcs
nghĩ của cậu bé: trước khi đi học về, hãy để quên một cái gì đó. Bởi lẽ: “Khi
biết món quà của ai, ta sẽ yêu thương người đó mà không yêu những người
khác. Khi nhận một món quà không biết ai gửi, con sẽ yêu tất cả những người
mà con quen. Vì biết đây một trong số họ gửi món quà đó. Chúng ta không
nên biết người lại mặt đã làm gì cũng là một điều hay…” [8; tr.61,62]. Bố dạy
cho em bài học rất ý nghĩa về tình yêu thương. Đó là việc biết ai tặng cho
mình quà không quan trọng bằng việc mình yêu thương tất cả mọi người khi
mình nghĩ rằng tất cả mọi người đều có thể là người mang lại cho mình niềm
vui, sự tò mò hạnh phúc. Những bài học về tình thương, về cuộc sống luôn
được em rút ra từ chính những điều mình quan sát được và từ những điều răn
dạy bình dị, nhẹ nhàng mà bổ ích từ bố mẹ và những người hàng xóm. Sờ dĩ

18


có được những suy nghĩ sau sắc, tinh tế và tấm lòng giàu yêu thương là vì em
được sinh ra trong một gia đình tràn ngập tình yêu thương. Bố mẹ “em” luôn
quan tâm, chia sẻ giúp đỡ mọi người và luôn biết cách khơi dậy tình yêu
thương trong lòng con cá. Chẳng hạn, bố không thích ăn ổi, nhung sẵn sang

quan sát sự chuyển động của từng ngón tay, thấm thía nỗi đau và niềm vui của
từng cái nhìn, từng giọt nước mắt. Em sung sướng vì đã làm được một việc
tốt, đã tặng cho người khác một niềm vui. Cái hạnh phúc đó cứ tích tụ mỗi
ngày, giúp em trở thành người “giàu có” nhất trên đời.
Các nhân vật trong truyện của Nguyễn Ngọc Thuần không chỉ tinh tế,
nhạy cảm trong quan hệ với con người mà còn tinh tế, nhạy cảm trong sự cảm
nhận thiên nhiên.
Cậu bé “Tôi” trong Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ đã được bố tập cho
một khả năng rất đặc biệt là dùng mũi và tai để đoán tên sự vật và khoảng
cách mà không cần nhìn thấy. Chú bé đã luyện tập khả năng đó rất nhuần
nhuyễn đến mức có thể đoán được tất cả các loài hoa trong vườn nhờ mùi
hương của chúng. Và có thể nghe thấy tiếng hét của cậu bạn suýt chết đuối ở
ngoài sông hoặc khi bị lạc giữa rừng, dựa vào hương hoa lài để có thể tìm về
nhà. Như thế có thể thấy, trạng thái nhị nguyên vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
của chú bé không phải là không nhìn thấy gì mà là để nhìn thấy thế giới trong
trạng thái nguyên sơ và phong phú của nó bằng trí tưởng tượng tinh khôi của
một đứa trẻ ngây thơ. Đó là một thế giới nhiều chiều kích thước và nhiều hình
dạng mà nếu đơn thuần nhìn bằng thị giác, chúng ta chỉ nhận ra một phần vẻ
đẹp của nó mà thôi. Từng ngày nắng, từng ngày mưa, từng buổi học, từng
giòe chơi, cửa sổ tâm hồn của chú bé không ngừng mở rộng ra để khám phá
thế giới và con người xung quanh. So với những điều bí mật mà chú đang giữ
thì những điều bí mật chư khám phá còn lớn lao hơn biết chừng nào. Có thể
thấy rằng Nguyễn Ngọc Thuần đã xây dựng nhân vật Trí Dũng không chỉ
bằng những gì chú thể hiện ra mà bằng cả những gì chú cảm nhận được, lưu

20