TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN
BỘ MÔN NGỮ VĂN
LÊ THÚY DUY
MSSV: 6106305 NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG HÌNH TƢỢNG NHÂN VẬT
TRONG TÁC PHẨM “THUỐC” CỦA LỖ TẤN
Luận văn tốt nghiệp dại học
Ngành Ngữ Văn Cán bộ hƣớng dẫn : Ths.Gv. BÙI THỊ THÚY MINH CHƢƠNG 2
HỆ THỐNG NHÂN VẬT TRONG TÁC PHẨM “THUỐC” CỦA LỖ TẤN
2.1. Hình tượng nhân vật trong tác phẩm văn học
2.1.1. Hình tượng văn học là gì?
2.1.2. Hệ thống hình tượng nhân vật trong tác phẩm văn học
2.2. Thế giới nhân vật phong phú trong tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn
2.2.1. Nhân vật đám đông có cái nhìn hạn hẹp, tham lam, lạnh lùng
2.2.2. Nhân vật người cách mạng lẻ loi, xa rời quần chúng
2.2.3. Nhân vật biểu trưng “chiếc bánh bao tẩm máu người”
2.2.4. Mối quan hệ giữa hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu người và những
nhân vật trong tác phẩm
2.3. Ý nghĩa các hình tượng nhân vật trong tác phẩm Thuốc
2.3.1. Ý nghĩa lịch sử
2.3.2. Ý nghĩa hiện thực
CHƢƠNG 3
NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG HÌNH TƢỢNG NHÂN VẬT
TRONG TÁC PHẨM “THUỐC” CỦA LỖ TẤN
3.1. Nghệ thuật miêu tả nhân vật
3.1.1. Miêu tả nhân vật qua ngoại hình
3.1.2. Miêu tả nhân vật qua lời nói, hành động, cử chỉ
3.1.3. Miêu tả nhân vật qua tên gọi và ý nghĩa của cách đặt tên
3.2. Không gian và thời gian nghệ thuật
3.2.1. Không gian nghệ thuật
3.2.2. Thời gian nghệ thuật
3.3. Điểm nhìn trần thuật và giọng điệu trần thuật
3.3.1. Điểm nhìn trần thuật
3.3.2. Giọng điệu trần thuật
PHẦN KẾT LUẬN

trình giao lưu diễn ra rất thuận lợi. Số lượng tác phẩm Trung Quốc được dịch ở Việt
Nam rất lớn, bao gồm các tác phẩm cổ điển lẫn hiện đại. Tuy nhiên, tiếp nhận dễ dàng
nhất có lẽ là các tác phẩm văn học hiện đại Trung Quốc. Vì những điều kiện thuận lợi
và sự gần gũi văn hóa trong cách thể hiện của những tác phẩm văn học Trung Quốc đã 2
làm cho chúng tôi ngày càng yêu thích nền văn học này, đặc biệt là lối văn của tác giả
tài hoa Lỗ Tấn.
Lỗ Tấn là một nhà văn, nhà tư tưởng lớn. Những tác phẩm văn học của ông đều
thấm đẫm tình người và mang giá trị nhân văn sâu sắc. Những nhân vật ông khắc họa
đều mang những tính cách, phẩm chất riêng nhưng qua họ bật lên những giá trị về con
người. Nhìn chung khi tiếp cận với những tác phẩm của Lỗ Tấn đã giúp chúng tôi hiểu
rõ hơn về đất nước và người dân Trung Quốc trong quá trình đấu tranh gìn giữ và xây
dựng đất nước, quan trọng hơn là tích lũy thêm cho mình kiến thức mới về văn học
hiện đại Trung Quốc, bồi dưỡng tinh thần yêu thích văn học, đặc biệt là văn học Trung
Quốc.
Vì có sự yêu thích khi tìm hiểu về đất nước Trung Hoa vốn mang những nét bí
ẩn cũng như những trăn trở, băn khoăn chưa có dịp giải đáp. Do đó, khi có dịp tiếp
xúc, tôi đã chọn đề tài Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vât trong tác
phẩm Thuốc của Lỗ Tấn để nghiên cứu nhằm mở rộng tầm hiểu biết của mình về
đất nước cũng như về con người nơi đây. Và đặc biệt một đất nước có nền văn học ảnh
hưởng rất nhiều đến nền văn học Việt Nam như Trung Quốc, thì càng có một động lực
giúp tôi ý thức cần phải tìm hiểu để có cách nhìn nhận thông suốt hơn.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Ở Việt nam, hầu hết các sáng tác của Lỗ Tấn đều dịch sang Tiếng Việt, trước
hết phải kể đến công lao của các dịch giả như: Đặng Thai Mai, Trương Chính, Luơng
Duy Thứ, Phạm Tú Châu v.v trong việc giới thiệu các tác phẩm của Lỗ Tấn đến độc
giả Việt Nam. Lỗ Tấn là một nhà văn không quá xa lạ đối với người Việt Nam. Đầu
thế kỉ XX, những tác phẩm của ông được được dịch phổ biến ở Việt Nam, do đó việc

bình luận khá sâu sắc về Lỗ Tấn và tác phẩm Thuốc. Ông nhận xét rằng: “Lỗ Tấn đinh
ninh rằng văn nghệ là thuốc cứu bệnh, và muốn lấy văn nghệ chữa cái bệnh tinh thần
của dân tộc mình” [6; t.77].
Về Thuốc thì nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng “Truyện Thuốc là thứ truyện có
tính chất phát động quần chúng nổi lên, nó có tác động xô nhào các thứ tượng đá
tượng đồng xây trên vô lí, trên đất công và trên áp bức bưng bít”. Và Nguyễn Tuân
đánh giá về cách nhìn của nhà văn Lỗ Tấn: “Cái nhìn của Lỗ Tấn là bậc thầy, cái nhìn
của Lỗ Tấn ở một vài cái chấm phá, y hệt lối khắc bả gỗ và hao hao một vái gì của Cổ
Nguyên.”
Nhìn chung, có rất nhiều nhà phê bình, bình luận đã nghiên cứu về Lỗ Tấn và
đặc biệt là tác phẩm Thuốc nhưng chỉ dừng lại ở một vài khía cạnh, chưa thật sự đi sâu
vào khai thác nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật trong tác phẩm và hình tượng
trung tâm “chiếc bánh bao”. Thấm nhuần phương hướng khoa học là nghệ thuật thâm
nhập những lãnh môn. Chính vì thế mà tôi đã lựa chọn đề tài: Nghệ thuật xây dựng 4
hình tượng nhân vật trong tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn để nhằm giải quyết vấn đề
còn hạn chế này.
3. Mục đích nghiên cứu
Khi chọn đề tài Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật trong tác phẩm
Thuốc của Lỗ Tấn chúng tôi nhằm hướng đến mục đích tìm hiểu, khám phá những
vấn đề tồn tại trong tác phẩm Thuốc . Đặc biệt khi viết tác phẩm này ông đã khai thác
nó về chiều sâu, mang tầng ý nghĩa sâu sắc và lớn lao khi viết về con người. Chính vì
thế khi khai thác vấn đề này, người viết cần chú tâm vào khai thác hình tượng trung
tâm, chỉ rõ được vấn đề và những tầng ý nghĩa, những tư tưởng, quan niệm mà tác giả
gửi gắm để làm nổi bật lên được nội dung.
Về yêu cầu của đề tài, trước tiên phải làm rõ những khái niệm có liên quan đến
đề tài, sau đó đi vào tìm kiếm, khảo sát và chọn lọc những tài liệu liên quan đến đề tài,
tìm hiểu về tác giả Lỗ Tấn và tác phẩm Thuốc, thứ hai là khảo sát những vấn đề về nội

có liên quan đến tác giả Lỗ Tấn như cuộc đời, sự nghiệp, phong cách sáng tác và
những bài viết phân tích, bình luận, đánh giá về tác phẩm. Sau đó chọn lọc xem tài liệu
nào có liên quan đến đề tài đang khảo sát để từ đó vận dụng vào bài viết.
Để có thể làm rõ vấn đề của đề tài, trong quá trình nghiên cứu tôi đã vận dụng
một số phương pháp như:
Phương pháp lịch sử: Viết về đề tài Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật
trong tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn, tôi luôn đặt tác phẩm trong mối quan hệ với quá
trình phát triển của lịch sử văn học Trung Hoa, trong sự vận động của từng giai đoạn
lịch sử, để từ đó có thể khẳng định giá trị của tác phẩm và tài năng khắc họa nhân vật
của tác giả.
Phương pháp tiểu sử: Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã kết hợp tìm hiểu
khái quát về hoàn cảnh sống, về quan niệm nghệ thuật của Lỗ Tấn để từ đó có thể liên
hệ, lí giải được những vấn đề trong tác phẩm một cách chính xác và sâu sắc hơn.
Phương pháp so sánh: Việc sử dụng phương pháp này giúp người viết có điều
kiện so sánh những đặc điểm khác biệt trong việc khắc họa cũng như phong cách nghệ
thuật của Lỗ Tấn khi xây dựng hình tượng nhân vật với những nhà văn cùng thời…
Qua đó, sự so sánh ấy càng làm rõ hơn sự mới lạ, tư tưởng, phong cách, nét độc đáo
không thể trùng lấp vào ai của Lỗ Tấn.
Phương pháp phân tích, tổng hợp: Vận dụng phương pháp này có thể lí giải và
kết hợp được nhiều vấn đề cùng thể hiện những đặc sắc nghệ thuật về việc xây dựng
hình tượng nhân vật trong truyện Thuốc của Lỗ Tấn. 6