ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ KIM LIÊN
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/2014
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÙ NINH
TỈNH PHÚ THỌ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2016
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ KIM LIÊN
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/2014
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN PHÙ NINH
TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. PHAN HỮ U THAM
Em xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Kim Liên
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu................................................................. 3
4. Giả thuyết khoa học của đề tài ........................................................................ 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH
GIÁ KẾT QỦA HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ
30/2014 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC .................................................................... 6
1.1. Tổ ng quan tình hình nghiên cứu vấn đề ....................................................... 6
1.1.1. Trên thế giới .............................................................................................. 6
1.1.2. Trong nước ................................................................................................ 8
1.5.1. Các yếu tố chủ quan................................................................................. 25
1.5.2. Các yếu tố khách quan ............................................................................. 26
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .................................................................................. 26
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/2014 Ở
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN PHÙ NINH, TỈ NH PHÚ THỌ........... 28
2.1. Khái quát chung về khảo sát thực trạng ..................................................... 28
2.1.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 28
iv
2.1.2. Nội dung khảo sát .................................................................................... 28
2.1.3. Phương pháp khảo sát và thời gian khảo sát. .......................................... 28
2.1.4. Đối tượng khảo sát................................................................................... 29
2.1.5. Xử lý kết quả điều tra, khảo sát ............................................................... 29
2.2. Khái quát về tình hình giáo dục Tiểu học huyện Phù Ninh ....................... 29
2.3. Thực trạng về hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo
Thông tư 30 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ trong
năm học 2014 - 2015 ......................................................................................... 30
2.3.1. Thực trạng chất lượng giáo dục của huyện Phù Ninh năm học
2014 - 2015 ........................................................................................................ 30
2.3.2. Thực trạng nhận thức của CBQL và đô ̣i ngũ giáo viên, CMHS về
viêc̣ thực hiêṇ thông tư 30 ta ̣i các trường Tiể u ho ̣c huyê ̣n Phù Ninh, tỉnh
Phú Tho ..............................................................................................................
31
̣
2.3.3. Thực trạng về đánh giá thường xuyên kết quả học tập HS theo
thông tư 30 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh ......................................... 35
2.3.4. Thực trạng về đánh giá định kì kết quả học tập HS theo thông tư
3.1.2. Nguyên tắc đồng bộ ................................................................................. 57
3.1.3. Nguyên tắc phù hợp với thực tiễn giáo dục tiểu học ............................... 57
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi ............................................................. 57
3.2. Các biện pháp quản lý cụ thể ...................................................................... 57
3.2.1. Chủ động xây dựng kế hoạch và kiểm tra kế hoạch hoạt động
đánh giá kết quả học tập của HS tiểu học theo thông tư 30 .............................. 57
3.2.2. Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng nhận thức và kỹ năng cho CBQL,
GV về đánh giá kết quả học tập của học sinh theo thông tư 30 ........................ 60
3.2.3.Tăng cường chỉ đạo nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên
môn có nội dung về đánh giá kết quả học tập của HS theo thông tư 30 ........... 62
3.2.4. Quản lí tố t đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì ......................... 64
3.2.5. Tăng cường chỉ đạo việc tổng hợp đánh giá kết quả học tập, khen
thưởng và cách ghi học bạ theo Thông tư 30 .................................................... 67
vi
3.2.6. Tăng cường phối hợp với cha mẹ HS, các tổ chức xã hội trong
thực hiện đánh giá kết quả học tập của HS theo Thông tư 30. .......................... 69
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. 71
3.4. Khảo nghiệm kết quả các biện pháp đề xuất .............................................. 72
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm ............................................................................ 72
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm ............................................................................ 72
3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm ...................................................................... 72
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm ............................................................................... 72
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .................................................................................. 75
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ......................................................................... 76
1. Kết luận .......................................................................................................... 76
2. Khuyến nghị................................................................................................... 78
2.1. Đối với các trường tiểu học của huyện Phù Ninh ...................................... 78
Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa
GV
:
Giáo viên
HS
:
Học sinh
KQHT
:
Kết quả học tập
XHCN
:
Xã hội chủ nghĩa
iv
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Đảng cộng sản Việt Nam đã chỉ
rõ: "Cùng với khoa học và công nghệ, GD&ĐT(Giáo dục và Đào tạo) là quốc
sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài"
[2]. Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cộng sản Việt Nam
tiếp tục khẳng định: "GD&ĐT có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài... Đổi mới căn bản và toàn diện GD&ĐT theo nhu
cầu phát triển của xã hội, nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hoá,..." [3]
Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII của Đảng cộng sản Việt Nam đã chỉ
rõ "Định hướng phát triển GD-ĐT trong thời kỳ CNH-HĐH và nhiệm vụ đến
năm 2000" và xác định vấn đề có ý nghĩa then chốt là tăng cường, phát triển
mạnh mẽ sự nghiệp GD-ĐT. Đặc biệt Nghị quyết đã đưa ra bốn nhóm giải
pháp: Tăng cường nguồn lực cho GD-ĐT; Xây dựng đội ngũ GV(giáo viên),
tạo động lực cho người dạy, người học; Tiếp tục đổi mới nội dung, phương
pháp và cơ sở vật chất trường học; Đổi mới công tác QLGD (Quản lí giáo dục).
Trong đó việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT(kết quả học tập) của
HS (học sinh), sinh viên được xem là khâu đột phá để đảm bảo chất lượng giáo
dục. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá và nâng cao chất lượng giáo dục được
coi là việc làm quan trọng nhất hiện hay để đánh giá chất lượng quản lý giáo
dục và chất lượng dạy học của các trường Tiểu học.
Trường tiểu học là đơn vị cơ sở của hệ thống giáo dục quốc dân nước
Cộng hoà XHCN Việt Nam, trực tiếp đảm nhiệm việc giáo dục từ lớp 1 đến lớp
5 cho tất cả trẻ em từ 6 đến 14 tuổi. Những thay đổi quan trọng về nội dung và
PPDH nhằm đạt tới mục tiêu của chương trình đây là vấn đề then chốt của giáo
dục tiểu học. Vì vậy, việc quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của HS
tiểu học chiếm vị trí quan trọng trong việc hoàn thành mục tiêu dạy học, mục
tiêu giáo dục.
1
2
phía HS các em vui vẻ và năng động hơn, không còn áp lực nhiều về bài vở,
được tham gia nhiều hoạt động với mục đích học hỏi, giao lưu nên các em rất
thoải mái khi tham gia.
- Xuất phát từ tình hình thực tế trên, tác giả lựa chọn sáng kiến kinh
nghiệm: “Quản lí hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo
Thông tư 30/2014 ở các trường Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ ” với
hy vọng đề xuất được một số biện pháp cơ bản nhằm thực hiện tốt việc Đánh
giá HS tiểu học của trường Tiểu học huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác đánh giá kết quả học tập của
học sinh theo Thông tư 30 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của các trường
Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh ở cáctrường
Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ theo Thông tư 30 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh theo
Thông tư 30 ở các trường tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ.
4. Giả thuyết khoa học của đề tài
Công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30 ở các
trường Tiểu học huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ sẽ chính xác, khách quan đáp
ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục nếu đề xuấ t và áp dụng tố t các biện
pháp quản lý công tác đánh giá học sinh ở các trường Tiểu học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
trao đổi kinh nghiệm quản lý dạy học, phương pháp lấy ý kiến chuyên gia,
phương pháp quan sát….
- Phương pháp nghiên cứu khác: Dùng phương pháp thống kê toán học
để xử lý số liệu từ các kết quả điều tra được.
4
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục,
luận văn gồm có 3 chương, cụ thể như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
của học sinh theo thông tư 30/2014 ở trường tiểu học.
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
của học sinh theo thông tư 30/2014 ở các trường tiểu học huyện Phù Ninh,
tỉnh Phú Thọ.
Chương 3. Một số biện pháp quản lý hoạt động đánh giá KQHT của học
sinh ở các trường tiểu học huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ theo thông tư
30/2014.
5
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QỦA
HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/2014
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Tổ ng quan tin
̀ h hin
̀ h nghiên cứu vấn đề
của thế kỷ trước đã chú ý nhấn mạnh hơn tầm quan trọng, cách tiến hành
việc đánh giá giáo dục và đưa ra định nghĩa về giáo dục: "Quá trình đánh giá
chủ yếu là quá trình xác định mức độ thực hiện được của các mục tiêu trong
các chương trình giáo dục." Việc đánh giá HS cũng là quá trình xác định
mức độ thay đổi hành vi của HS vì mục tiêu giáo dục là nhằm tạo ra các thay
đổi trong hành vi của HS. Do vậy, theo các tác giả thì trong công tác quản lý
hoạt động kiểm tra, đánh giá HS cần lưu ý:
+ Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá HS là để điều chỉnh và cần tiến
hành theo quy trình. Tác giả Robert F.Mager người Pháp đã nhận định việc
quản lý kiểm tra, đánh giá là việc nhìn nhận tình hình HS và GV để có kế
hoạch cho công việc tiếp theo và giúp cho HS tiến bộ. Tác giả M.I.Kondakov
trong bài "Cơ sở khoa học của quản lý giáo dục" đã cho rằng quản lý hoạt động
kiểm tra, đánh giá trong giáo dục không phải là quá trình hời hợt mà là sự quá
trình được nghiên cứu, sự phân tích công tác sâu sắc. Chính nhờ vậy, người
lãnh đạo đi sâu vào bản chất của quá trình sư phạm, hiểu rõ mọi kế hoạch, cách
tổ chức, thực hiện kế hoạch đó đã đạt được hiệu quả như thế nào, những bất
cập, thiếu sót nào cần điều chỉnh... [23]. Cũng từ những yêu cầu của công tác
quản lý trường học nói chung và việc thực hiện quản lý hoạt động kiểm tra,
đánh giá HS nói riêng, mà M.I.Kondakov đã nêu ra phong cách và phương
pháp công tác của người lãnh đạo nhà trường, đồng thời nêu lên những phẩm
chất và năng lực cần thiết để tiến hành quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá HS
một cách hiệu quả.
+ Jacques Delors (sinh 20 tháng 7 năm 1925) ở Paris, là chủ tich Hội
đồng Châu Âu (1985-1995). Từ 1996 Chủ tịch ủy ban quốc tế về giáo dục
7
thế kỷ đã cho rằng quản lý trong giáo dục không chỉ để quản lý hoạt động
giảng dạy của GV, mà còn để "duy trì các cuộc đối thoại của GV về phát
9
quản lý nhà nước về giáo dục gồm có..."tổ chức, quản lý việc bảo đảm chất
lượng giáo dục và kiểm định chất lượng giáo dục".
Nhìn chung, các nhà nghiên cứu giáo dục đã có nhiều công trình nghiên
cứu về quản lý giáo dục, nhưng đối với việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh
giá HS tại trường tiểu học thì mới chỉ dừng lại ở các nghiên cứu ban đầu rời
rạc, bàn bạc về các khía cạnh của vấn đề mà chưa có một công trình nào
chuyên sâu về vấn đề này.
1.2. Các khái niêm
̣ công cụ
1.2.1. Đánh giá và đánh giá trong giáo dục
* Đánh giá:
- Đánh giá là gì?
Đánh giá là biểu thị một thái độ, đòi hỏi một sự phù hợp, theo một chuẩn
mực nhất định. Nhờ đó mà người đánh giá (thầy giáo, cô giáo, nhà sư phạm)
cho một thôngtin tổng hợp, đôi khi là một con số, đối với người được đánh giá
(học sinh).
Như vâ ̣y đánh giá là mô ̣t mắ t xích tro ̣ng yế u trong quá trình da ̣y ho ̣c. Nó
đươ ̣c tiế n hành có hê ̣ thố ng không dừng la ̣i ở sự giải thích thông tin về triǹ h đô ̣
kiế n thức, ki ̃ năng, thái đô ̣ của HS mà còn làm cơ sở để khắ c phu ̣c, sửa chữa sai
lầ m và làm cơ sở cho những hành đô ̣ng giao du ̣c tiế p theo.
- Đánh giá trong giáo dục: là quá trình hình thành những nhận định phán
đoán về kết quả của công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được
đối chiếu với mục tiêu, tiêu chuẩn đã đặt ra nhằm đề xuất những quyết định
thích hợp để cải thiện thựctrạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng giáo dục và
hiệu quả công việc.
- Các nguyên tắc đánh giá:
Trong quá trình dạy học, GV kiểm tra HS dưới nhiều hình thức: Kiểm
tra miệng là HS dùng lời nói để trả lời các câu hỏi của thầy cô; Kiểm tra qua
các bài tập mà HS làm trên giấy; kiểm tra qua việc HS làm việc theo nhóm..
* Kiểm tra để đánh giá định kì:
HS được làm bài kiểm mức và hình thức câu hỏi trong đề kiểm tra (trắc
nghiệm khách quan, tự luận, hình thức khác) do Hiệu trưởng quyết định, đảm
bảo chuẩn kiến tra định kì cuối học kì I, cuối năm học các môn Tiếng Việt,
11
Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc bằng bài
kiểm tả định kì. Căn cứ thực tế yêu cầu giáo dục của địa phương, hiệu trưởng
chỉ đạo, tổ chức kiểm tra định kì vào cuối học kì I, cuối năm học. Tỉ lệ số câu,
số điểm theo các thức kĩ năng, phù hợp với đối tượng HS.
1.2.2.2. Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014.
- Đánh giá thường xuyên: GV nhận xét về mức độ hoàn thành kiến thức
kỹ năng các môn học. Nhận xét bằng lời khi kiểm tra miệng, nhận xét vào vở
của học sinh qua các bài tập. Nhận xét vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục.
Đánh giá thường xuyên được diễn ra trong từng tiết học, môn học, hàng ngày,
hàng tuần….
- Đánh giá định kì: Thông qua bài kiểm tra định kì cuối kì 1 và cuối năm
học, GV nhận xét về mức độ hoàn thành kiến thức từng môn học và đánh giá
bằng điểm số.
1.2.3. Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh
+ Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh: là một quá trình
quản lý việc kiểm tra, đánh giá học sinh nhằm thực hiện các chức năng quản lý
vào công tác kiểm tra, đánh giá học sinh của CBQL giáo dục.
+ Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh: là các cách
thức của đội ngũ quản lý giáo dục từ Phòng giáo dục đến các nhà trường sử
đánh giá về năng lực và phẩm chất, giúp cho HS phát triển toàn diện.
+ Đánh giá định kì gồm 2 phần: GV nhận xét từng nội dung kiến thức
trong bài kiểm tra và cho điểm vào bài kiểm tra đó.
1.3.1. Mục đích, ý nghiã của đánh giá kế t quả học tập của học sinh tiể u học
theo thông tư 30
- Giúp GV điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt
động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai
đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của HS để
động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của HS
để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và những
hạn chế của mỗi HS để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu
13
quả hoạt động học tập, rèn luyện của HS; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục
Tiểu học.
- Giúp HS có khả năng tự nhận xét, rút kinh nghiệm và tham gia nhận
xét; tự học, tự điều chỉnh và rèn luyện để tiến bộ.chỉnh cách học; giao tiếp, hợp
tác; có hứng thú học tập
- Giúp cha mẹ HS hoặc người giám hộ (sau đây gọi chung là cha mẹ
HS) tham gia nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, quá
trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cực
hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục HS.
- Giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt động
giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu
quả giáo dục [7].
1.3.2. Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động đánh giá kế t quả học tập của
học sinh tiểu học theo thông tư 30
Đánh giá HS tiểu học theo Thông tư 30 là những hoạt động quan sát,