BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH LỚP 8
TRONG GIỜ HỌC ÂM NHẠC
I - ĐẶT VẤN ĐỀ.
Môn học Âm nhạc trong trường THCS không nhằm đào tạo những
người làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ, ca sĩ…mà chính là
qua môn học tác động vào đời sống tinh thần của các em góp phần cùng với
các môn học khác thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường phổ thông
cũng như mục tiêu của bậc học, cấp THCS.
Giáo dục phổ thông nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện,
không những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng
lực cảm thụ âm nhạc, làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, lành mạnh
tạo điều kiện để các em bộc lộ và phát triển năng khiếu, góp phần phát triển
toàn diện và hài hòa về nhân cách cho các em.
Đặc biệt giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông là một trong
bốn mặt giáo dục quan trọng nhất: Đức - Trí - Thể - Mĩ. Cái đẹp trong nghệ
thuật âm nhạc xuất phát từ tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những
hình tượng âm nhạc có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động lòng
người, hướng con người tới cái Chân - Thiện - Mĩ…
- Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi phải
có sự hứng thú cao trong học tập.
- Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính
tích cực chủ động sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều
kiện khắc phục khó khăn, tiếp nhận kiến thức mới.
- Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 8, là lứa tuổi nhạy cảm hiếu
động và yêu thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong giờ dạy sẽ
tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu
quả.

1



nhạc phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa
tuổi, tạo điều kiện để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ và thể
chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trò.
Mặt khác, qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho
tương lai đất nước. Đây là một môn học còn rất mới mẻ và không giống
những môn học khác, môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo
phương châm “học để mà vui - vui để mà học”. Vì vậy tạo cho các em sự
say mê hứng thú học tập là rất cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành
công. Đặc biệt là đối với học sinh, do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các
em. Nếu thích thú thì các em sẽ làm tốt và khi hoạt động, nhận thức của học

3


sinh dựa trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ
dàng.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi
dưỡng ở các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn
tới những đỉnh cao của việc nắm bắt kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới,
tích cực sáng tạo cái đã học vào hoạt động thực tiễn.
Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh. Nhưng
riêng bộ môn Âm nhạc thì bản thân nó cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều
người. Việc tạo cho các em hứng thú trong học tập môn âm nhạc không chỉ
nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làm cho các em vui tươi phấn khởi thoải
mái hơn về tinh thần. Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân
tôi nhận thấy đó là một trong những yếu tố hết sức quan trọng.
2- THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
Không phải hiện nay mà đã từ lâu sự thay đổi về mặt tâm sinh lý lứa
tuổi và một số học sinh còn xem môn học âm nhạc là một môn phụ, các em

đạt 11 học sinh.
Xuất phát từ thực tế hiện nay đang đổi mới phương pháp dạy học, học
sinh tự chủ động chiếm lĩnh kiến thức, giáo viên là người hướng dẫn điều
khiển, việc tạo hứng thú học tập cho các em có vai trò rất quan trọng trong
việc nâng cao hiệu quả chất lượng dạy học .
3- CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
a/ Phải gây hứng thú cho học sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần
giới thiệu đề mục mới:
Rõ ràng ngay từ bước chân của giáo viên vào lớp với thái độ vui vẻ
thân mật đối với học sinh, việc đánh giá công bằng trong việc kiểm tra
miệng...đều là những yếu tố góp phần tạo nên không khí hào hứng chung của
cả lớp để chuẩn bị bước vào bài học mới nhưng sự hứng thú học tập chỉ thực
sự bắt đầu với phần giới thiệu đề mục mới tạo sự hấp dẫn đối với học sinh.

5


*Ví dụ: Để bước vào tiết học hát “Lí dĩa bánh bò” dân ca Nam Bộ (tiết
4 ÂN 8) giáo viên vào lớp trên tay cầm một vật nhỏ chìa ra và hỏi:
Các em biết thầy đang cầm trên tay vật gì không nào? (Có thể có rất
nhiều câu trả lời sai nhưng sẽ tạo được không khí vui tươi, rộn ràng vào đầu
tiết học, gây được sự tò mò, suy nghĩ và sự tập trung ở học sinh), và sẽ hấp
dẫn hơn khi thầy giáo nói thêm: Đây là chiếc Bánh Bò đấy các em ạ! Nó
được làm bằng bột mì và là món quà rất có ý nghĩa của người dân Nam Bộ
để tặng người thân khi đi đường xa! Thế là tiết học sẽ trở nên vui hẳn ra.
b/ Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích
cực, chủ động sáng tạo của học sinh để gây hứng thú học tập cho
các em.
Thực chất của việc học tập là chuỗi vấn đề được đặt ra, được nhìn nhận, rồi
được nhận thức ở mức độ cao hơn. Đặc trưng của môn âm nhạc là thực hành.

học sinh nghe từng câu ngắn và tập hát lời ca.
Sau khi thuộc bài hát, có thể cho học sinh kết hợp một số động tác
múa đơn giản hoặc vận động thân thể theo nhạc. Cuối cùng cho học sinh tập
biểu diễn thể hịên giọng hát của mình kết hợp phụ hoạ, tập trình diễn bài hát
theo nhóm, tập lĩnh xướng hoặc hoà giọng…. Để tạo cho học sinh sự mạnh
dạn, tự tin, giáo viên cùng thực hiện động tác với học sinh (vừa hát vừa múa,
động tác phải phù hợp với nội dung bài hát)
Cho học sinh chuẩn bị theo nhóm trong vài phút sau đó lên trình diễn
thi đua giữa các nhóm, giáo viên nhận xét tuyên dương tạo niềm vui cho các
em.
*Đối với dạy nhạc lý- tập đọc nhạc.
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thường định nghĩa, giảng giải ít
xuất phát từ thực tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận xét, kết

7


luận. Về Tập đọc nhạc các giáo viên chịu ảnh hưởng sâu sắc phương pháp
dạy cho học sinh chuyên nghiệp âm nhạc, gây nên tâm lý căng thẳng nặng nề
không cần thiết, làm cho học sinh có tâm lí sợ hãi khi phải học phân môn
này. Những tiết dạy như vậy thường kém hiệu quả, học sinh không hứng thú
học. Vì vậy để tạo cho các em sự hứng thú trong học tập, cách dạy tập đọc
cao độ nên cho các em dựa vào tiếng đàn làm mẫu của giáo viên, kỹ năng thể
hiện trường độ và tiết tấu phải được quan tâm nhiều hơn nữa bằng những bài
tập riêng trong nhiều tiết học. Giáo viên đàn từng câu ngắn để các em đọc
theo đúng tên nốt nhạc và cuối cùng học sinh trong lớp đọc đúng được cả bài
đọc nhạc.Với những bài hát dân ca có thể cho các em đặt lời mới theo nhiều
nội dung khác nhau…Dạy nhạc lý – tập đọc nhạc phải thật nhẹ nhàng, dễ học
với đại đa số học sinh.
*Ví dụ: Khi học Tập đọc nhạc giáo viên nên gọi học sinh đọc theo từng

Trường hợp đọc, kể chuyện theo sách có thể giáo viên đọc cho học
sinh cả lớp nghe. Nếu cần tóm tắt ý chính và nêu câu hỏi cho học sinh trả lời.
Bài nào có tranh minh hoạ cần sưu tầm, phóng to những hình vẽ trong sách
treo trên bảng.
* Ví dụ: Trong tiết dạy Âm nhạc thường thức( Tiết 22 ÂN 8, giới thiệu Nhạc
sĩ Nguyễn Đức Toàn với bài hát “Biết ơn chị Võ Thị Sáu”) giáo viên cho học
sinh xem những hình ảnh sau và hỏi:
? Các em đã học 4 nhạc sĩ Việt Nam vậy NS Nguyễn Đức Toàn là ảnh số
mấy?
1

2

3

9

4


NS P.H Điểu
11-11-1924
Bóng cây Kơ-Nia

NS H. Vân
1930
Hò kéo pháo

NS TR.Hoàn


Đàn Đá

Hoặc GV hỏi .Em có biết những nghệ sĩ sử dụng các lọai nhạc cụ này
trong tư thế như thế nào không?( HS xem tranh và trả lời theo kết quả nhìn
thấy của mình)

10


Khi đánh cồng chiêng

Khi đánh đàn ta đứng trước

Khi đàn ta đứng

trướcđàn
ta mang lên vai thả

đàn, 2 tay cầm que trúc

2 tay dùng búa sắc linh

thòng nhạc cụ, tay trái

linh động di chuyển trên

động di chuyển trên

giữ, tay phải cầm dùi


thức đã học.
Cũng có thể cho học sinh chơi trò chơi “Nghe nhạc đoán tên bài”
*Ví dụ: Giáo viên đàn cho học sinh nghe câu nhạc:
“Son, mì mì, đồ son lá mì đồ fa” ( chỉ có một trên đời)
hoặc “ Là, đố, si la, son si mí”( hãy hót chú chim nhỏ hay hót)…
e. Giáo viên vận dụng phương pháp tích hợp kiến thức, kỹ năng
giữa các môn học (đặc biệt là môn mỹ thuật) để các em có điều kiện luyện
tập để phát triển toàn diện hơn.
* Ví dụ. trong giờ ôn bài hát và ôn bài Tập đọc nhạc, giáo viên có thể
cho học sinh chơi trò chơi như sau: Chọn 2 đội lên bảng bốc thăm, đội A hát
độ B vẽ tranh diễn tả hình ảnh có trong bài hát, khi đội A ngừng hát thì đồng
thời đội B ngừng vẽ và ngược lại. Học sinh còn lại dưới lớp được chia ra làm
cổ động viên tinh thần cho 2 đội chơi.
g/ Giáo viên phải biết sử dụng phương tiện dạy học như một yếu tố
gây xúc cảm.
Trong một giờ học sinh động, giáo viên không thể không sử dụng
phương tiện dạy học. Đồ dùng dạy học phổ biến đó là sách giáo khoa, nhạc

12


cụ và tranh ảnh. Các phương tiện đó giáo viên phải biết sử dụng sao cho phù
hợp với nội dung từng bài học. Biết minh hoạ một cách độc đáo, thú vị sẽ
kích thích hứng thú học tập của các em. Kinh nghiệm đã xác nhận nếu chỉ
lặp lại những kiến thức trong sách giáo khoa thì học sinh cũng không hứng
thú học tập và vai trò của giáo viên trên lớp cũng không phát huy hiệu quả
một cách tối ưu được. Mặt khác nếu thoát ly sách giáo khoa làm cho học sinh
khó nắm kiến thức cần thiết thì bài giảng dù có hấp dẫn sinh động đến mấy
cũng không mang lại hiệu quả sư phạm. Vì vậy phải biết kết hợp kiến thức
sách giáo khoa và đồng thời phải vừa biết mở rộng kiến thức. Đặc biệt với


? Em hãy xem tranh và nêu các hình thức biểu diễn nhạc cụ trong tranh?
( hình 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8)
5

Hòa tấu trống

6

7

Độc tấu đàn nguỵêt

Hòa tấu nhạc cụ dân tộc

8

Độc tấu sáo

h/ Thường xuyên củng cố và phát triển hứng thú của học sinh trong
giờ học âm nhạc
Việc gây hứng thú cho học sinh trong giờ học không chỉ một lần mà
phải rèn luyện thường xuyên từ phút đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa
phải làm cho mức độ hứng thú ngày càng tăng đến nổi các em không để ý
thời gian trôi đi nhanh chóng và đến khi giờ học kết thúc học sinh còn cảm
thấy luyến tiếc.
i/ Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trường để học sinh
được xem, được nghe, đựơc thể hiện và bình luận:
Bằng hình thức tổ chức các Hội thi văn nghệ về các chủ đề, các buổi
ngoại khoá âm nhạc với chủ đề: “Khúc nhạc tháng 3”, “ Em làm nghệ sĩ”,

Để tạo hứng thú đối với học sinh thì trước hết phải gây hứng thú cho
học sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần giới thiệu đề mục mới.
- Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực
chủ động sáng tạo của học sinh.
- Giáo viên cần phải nắm đặc trưng của bộ môn, có phương pháp dạy
học linh hoạt và sáng tạo, phải tìm mọi cách để cải tiến cách dạy từng phân
môn theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, bổ sung sáng
tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hóa cách thức truyền
đạt ở mỗi bài học.
- Phương tiện dạy học phải đầy đủ, giáo viên phải biết sử dụng
phương tiện dạy học như một yếu tố gây xúc cảm.
- Trong các tiết học phải tạo cho các em sự hứng thú từ đầu cho đến
hết tiết học, tạo cho các em sự hứng thú vui tươi, bởi vì đặc trưng bộ môn đó
là học để mà vui - vui để mà học, tránh gò ép đối với học sinh.
- Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trong trường bằng
hình thức tổ chức hội thi văn nghệ, ngoại khóa.
Muốn thực hiện những nội dung trên có hiệu quả đòi hỏi mỗi giáo viên
phải không ngừng nâng cao kiến thức, học hỏi trên mọi phương tiện thông
tin để tạo cho mình một trình độ chuyên môn vững vàng, thường xuyên học
hỏi rút kinh nghiệm ở các đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường.

16


III- KẾT LUẬN CHUNG.
Có thể nói rằng môn âm nhạc ở trường phổ thông có vị trí quan trọng
trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Ngày nay với nội dung chương trình đổi mới
phương pháp dạy học, người giáo viên phải không ngừng học hỏi để nâng
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Ngoài những môn học chính thì môn
học âm nhạc giúp cho học sinh phát triển thị hiếu thẩm mỹ, nghệ thuật, nâng

có phòng học chức năng riêng biệt, môi trường trong lành, thoáng mát, đầy
đủ tiện nghi và đồ dùng dạy học. Cần trang bị thêm một số tranh ảnh, tài liệu
phục vụ cho môn học để việc dạy và học ngày càng hiệu quả hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Trưng Vương, tháng 4 năm 2012
Người viết

Trần Thị Út

18