1

1

SÁNG KIẾN KINH NHGIỆM:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ
CHO HỌC SINH TRONG MÔN ÂM
NHẠC LỚP 8

Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: Âm nhạc
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác: ..................................................
(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN
Mô hình

Phần mềm

Phim ảnh

Hiện vật khác

Năm học: 2015-2016
BM02-LLKHSKKN

SƠ YẾU LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:


3
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Môn học Âm nhạc trong trường THCS không nhằm đào tạo những
người làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ, ca sĩ…mà chính
là qua môn học để tác động vào đời sống tinh thần của các em góp phần
cùng với môn học khác thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường phổ
thông cũng như mục tiêu của bậc học.
Giáo dục phổ thông nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện,
không những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng
lực cảm thụ âm nhạc, làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, lành
mạnh tạo điều kiện để các em bộc lộ và phát triển năng khiếu, góp phần phát
triển toàn diện và hài hòa về tính cách cho các em.
Đặc biệt giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông là một trong
bốn mặt giáo dục quan trọng nhất: Đức - Trí- Thể -Mĩ. Cái đẹp trong nghệ
thuật âm nhạc xuất phát từ tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những
hình tượng âm nhạc có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động lòng
người, hướng con người tới Chân- Thiện -Mĩ…
Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự
hứng thú cao.
Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích
cực chủ động sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều kiện
khắc phục khó khăn tiếp nhận kiến thức mới.
Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 8 là lứa tuổi nhạy cảm hiếu
động ham thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài dạy sẽ tạo
cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu
quả.
Từ thực tiễn giảng dạy cũng như việc học của học sinh, trong thời gian
qua thầy và trò gặp không ít khó khăn trong qúa trình dạy học và đã làm

nhạc phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa
tuổi học sinh, tạo điều để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ
và thể chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trò.
Mặt khác qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho
tương lai đất nước. Đây là một môn học còn rất mới mẻ không giống những
môn học khác, môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo
phương châm học vui- vui học. Vì vậy tạo cho các em say mê hứng thú học
tập là rất cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành
công, đặc biệt là đối với học sinh do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các
em. Nếu thích thú thì các em sẽ làm tốt, khi hoạt động nhận thức của học
sinh dựa trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ
dàng.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi
dưỡng ở các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn
tới những đỉnh cao của việc nắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới, tích
cực sáng tạo cái đã học vào hoạt động thực tiễn.
Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh. Âm nhạc
bản thân nó cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều người tạo cho các em hứng
thú trong học tập môn âm nhạc không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn
làm cho các em vui tươi phấn khởi thoải mái về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy
đó là một trong những yếu tố hết sức quan trọng.


5

5

2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:

sinh.
*Ví dụ: Để bước vào tiết học hát “Lí dĩa bánh bò” dân ca Nam bộ
(Tuần 4 - tiết 4 Âm nhạc 8: Học hat bài Lí dĩa bánh bò – Nhạc lí: Gam thứ,
giọng thứ) giáo viên vào lớp trên tay cầm một chiếc bánh bò rồi chìa ra và
hỏi.
? Các em biết thầy đang cầm trên tay vật gì không nào?.


6

6

(Có thể có rất nhiều câu trả lời sai nhưng sẽ tạo được không khí vui
tươi, rộn ràng vào đầu tiết học, gây được sự tò mò, suy nghĩ và sự tập trung
ở học sinh), và sẽ hấp dẫn hơn khi giáo viên nói : Đây là chiếc Bánh Bò đấy
các em ạ! nó dược làm bằng bột mì và là món quà rất có ý nghĩa của người
dân Nam Bộ để tặng người thân khi đi đường xa đấy! Thế là tiết học sẽ trở
nên vui hẳn ra.
Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích
cực, chủ động sáng tạo của học sinh để gây hứng thú học tập cho các em.
2.2

Thực chất của việc học tập là chuỗi vấn đề được đặt ra, được nhận thức rồi
được đặt ra và được nhận thức ở mức độ cao hơn, đặc trưng của môn âm
nhạc là thực hành. Thực hành là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạy và học
của bộ môn. Thông qua thực hành để dạy lý thuyết, lấy lý thuyết để củng cố
kỹ năng thực hành trên cơ sở sử dụng thời gian trên lớp một cách tối ưu
(tránh thời gian chết ) để tất cả học sinh được nhìn nghe và luyện tập nhiều.
Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học giáo viên đặt ra nhiều câu hỏi vừa
sức đối với học sinh, học sinh dể hiểu dể nhớ, hay cho các em nghe, nhìn thể

7

Sau khi thuộc bài hát có thể học sinh kết hợp một số động tác múa
đơn giản hoặc vận động thân thể theo nhạc. Cuối cùng cho học sinh tập biểu
diễn thể hịên giọng hát của mình kết hợp phụ hoạ. Để tạo cho học sinh sự
mạnh dạn, tự tin, giáo viên cùng thực hiện động tác với học sinh (vừa hát
vừa múa, động tác phù hợp với nội dung bài hát)
Cho học sinh chuẩn bị theo nhóm trong vài phút sau đó lên trình diễn
thi đua giữa các nhóm, giáo viên nhận xét tuyên dương tạo niềm vui cho các
em.
*Đối với dạy nhạc lý- tập đọc nhạc.
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thường định nghĩa, giảng giải ít
xuất phát từ thực tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận xét, kết
luận. Về tập đọc nhạc các giáo viên chịu ảnh hưởng sâu sắc phương pháp
dạy cho học sinh chuyên nghiệp âm nhạc, gây nên tâm lý căng thẳng nặng nề
không cần thiết, làm cho học sinh sợ tập đọc nhạc. Những tiết dạy như vậy
thường kém hiệu quả, học sinh không hứng thú học. Vì vậy để tạo cho các
em sự hứng thú trong học tập cách dạy tập đọc cao độ nên cho các em dựa
vào tiếng đàn làm mẫu của giáo viên, kỹ năng thể hiện trường độ và tiết tấu
phải được quan tâm nhiều hơn nữa bằng những bài tập riêng trong nhiều tiết
học. Giáo viên đàn từng câu ngắn để các em đọc theo đúng tên nốt nhạc và
cuối cùng học sinh trong lớp đọc đúng được cả bài đọc nhạc.Với những bài
hát dân ca có thể cho các em đặt lời mới theo nhiều nội dung khác nhau…
Dạy nhạc lý – tập đọc nhạc phải thật nhẹ nhàng, dễ học với đại đa số học
sinh.
*Ví dụ 1: Khi học tập đọc nhạc gv nên gọi học sinh đọc theo từng tiết
nhạc hoặc từng câu nhạc để học sinh dễ đọc và có niềm vui khi thực hiện
được yêu cầu của giáo viên.
*Ví dụ 2: Khi học nhạc lí tránh sự khô khan (trong tiết 13 Âm nhạc 8.
Thứ tự dấu giáng, dấu thăng ở hóa biểu) thay vì sự mệt mỏi khi các em phải

* Ví dụ 1: Trong tiết day Âm nhạc thường thức( Tuần 22- Tiết 22: Ôn
tập bài hát Khát vọng mùa xuân- Ôn tập TĐN Số 5 – Âm nhạc thường thức
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn và bài hát và bài hát Biết ơn chị Võ Thị sáu Âm
nhạc 8) giáo viên cho học sinh xem những hình ảnh sau và hỏi.
1

3

2

4

Nhạc sĩ: Phan Huỳnh Điểu
11-11-1924
Bóng cây Kơ-Nia

Nhạc sĩ: Trần Hoàn

Nhạc sĩ: Hoàng Vân
1930
Hò kéo pháo

Nhạc sĩ: Nguyễn ĐứcToàn


9

9
1928- 2003



10

Hoặc GV hỏi .Em có biết những nghệ sĩ sử dụng các lọai nhạc cụ nầy trong tư
thế như thế nào không?( hs xem tranh và trả lời theo kết quả nhìn thấy của mình)

Khi đánh cồng chiêng ta đeo dây lên vai
lên vai thả thong Cồng chiêng bên hông
, tay trái giữ tay phải cầm dùi đánh
nứa.
vào núm chiêng

Khi đánh đàn ta đứng trước ta mang
đàn, 2 tay cầm que trúc linh
động di chuyển trên từng ống

Khi đàn ta đứng trướcđàn 2 tay dùng búa sắc linh
động di chuyển trên từng thanh đá

4. Trong quá trình giảng dạy cần đưa vào một số trò chơi vừa nâng cao

hiệu quả bài học vừa tạo hứng thú cho học sinh với tinh thần “học mà
vui,vui để học”
Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học giáo viên biết cách sắp xếp
thời gian hợp lý tổ chức trò chơi cho học sinh thì học sinh rất hào hứng học.


11

11


12

vai trò của giáo viên trên lớp cũng không phát huy được. Mặt khác nếu thoát
ly sách giáo khoa làm cho học sinh khó nắm kiến thức cần thiết thì bài giảng
dù có hấp dẫn sinh động đến mấy cũng không mang lại hiệu quả sư phạm.
Vì vậy phải biết kết hợp kiến thức sách giáo khoa phải vừa mở rộng kiến
thức. Đặc biệt với môn nhạc phải chú trọng thực hành, giáo viên dạy nhạc
không có nhạc cụ, không biết sử dụng nhạc cụ thì tiết học sẽ trở nên nhàm
chán, hiệu quả bài dạy không cao. Các câu chuyện tranh ảnh đòi hỏi giáo
viên phải có để minh hoạ thêm cho học sinh, ngoài ra học sinh cũng phải có
đầy đủ các phương tiện học tập như: sách, vở, bút...
* Ví dụ 1: Muốn giới thiệu hình thức hát bè theo nhiều nhóm hát tạo thành 1
hợp xướng thì phải có hình ảnh 1 tổ hợp xướng cho học sinnh xem.

Dàn hợp xướng
Ví dụ 2: Các thể loại nhạc đàn ( Tuần 33- tiết 31: - Ôn tập bài hát: Tuổi đời
mênh mông- Ôn tập Tập đọc nhạc: TĐN số 8- Âm nhạc thường thức: Sơ
lược về một vài thể loại nhạc đàn.ÂN 8), cho học sinh xem ảnh các nghệ sĩ
đang biểu diễn các loại nhạc cụ..
1

2

Độc tấu vi-o-lông

Tam tấu nhạc cụ dân tộc

3



14

6.
Thường xuyên củng cố và phát triển hứng thú của học sinh trong
giờ học âm nhạc
Việc gây hứng thú cho học sinh trong giờ học không chỉ một lần mà
phải rèn luyện thường xuyên từ phút đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa
phải làm cho mức độ hứng thú ngày càng tăng đến nổi các em không để ý
thời gian trôi đi nhanh chóng và đến khi giờ học kết thúc học sinh còn luyến
tiếc
7.
Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trường để học sinh
được xem, được nghe đựơc thể hiện và bình luận:
Bằng hình thức tổ chức các Hội thi văn nghệ về các chủ đề, các buổi
ngoại khoá âm nhạc với chủ đề: “Khúc nhạc tháng 3”, “ Em làm nghệ sĩ”,
Âm nhạc trong em”, “ Giai điệu xanh” … giúp cho học sinh có niềm say mê
hứng thú hơn trong giờ học tập chính khóa cũng là hình thức phát hiện năng
khiếu bồi dưỡng cho các em phát huy khả năng âm nhạc.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
- Với sự áp dụng các biện pháp nói trên, trong thời gian qua tôi được
phân công giảng dạy bộ môn âm nhạc. Tôi nhận thấy đa số học sinh đều rất
hứng thú học tập, các lớp qua kiểm tra đều đạt kết quả cao thể hiên qua số
lieu sau:

- Đầu năm 2014- 2015:
Lớp

TSHS


46.2

Cộng

51

29

113.8

22

86.2

- Cuối năm 2014- 2015:
Lớp

TSHS

Đ

%

CĐ

%

81

25


41.2


15

15

Sau khi thực hiện thường xuyên biện pháp giảng dạy mới tôi thấy có kết quả
rõ rệt, không khí học tập sôi nổi hơn, học sinh phát biểu xây dựng bài nhiều
hơn, học sinh được kiểm tra bài cũ thuộc bài nhiều hơn. Điều đặc biệt là tỉ lệ
học CĐ giảm đáng kể và tỉ lệ học sinh Đ tăng lên khá rõ so với đầu năm. Tôi
hy vọng rằng với phương pháp giảng dạy này sẽ tạo cho các em niềm say mê
môn học, có niềm tin ở chình mình và việc dạy và học sẽ đạt kết quả cao
hơn, dần dần sẽ không còn học sinh yếu về bộ môn học này.
Từ thực tế giảng dạy, kết quả đạt được qua việc áp dụng các
biện pháp nói trên, bản thân tôi đúc rút ra một số kinh nghiệm như sau:

Để tạo hứng thú đối với học sinh thì trước hết phải gây hứng thú cho
học sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần giới thiệu đề mục mới.
- Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực
chủ động sáng tạo của học sinh.
- Giáo viên cần phải nắm đặc trưng của bộ môn, có phương pháp dạy
học linh hoạt sáng tạo, phải tìm mọi cách để cải tiến cách dạy từng phân
môn theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, bổ sung sáng
tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hóa cách thức truyền
đạt ở mỗi bài học.
- Phương tiện dạy học phải đầy đủ, giáo viên phải biết sử dụng
phương tiện dạy học như một yếu tố gây xúc cảm
- Trong các tiết học phải tạo cho các em sự hứng thú từ đầu đến hết



17

17
9. TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Sách GK Âm Nhạc -mỹ thuật 8
- Sách Nhạc Lí Căn bản
- Vở học và bài tập thực hành 8
- Tài liệu BDTX Âm nhạc THCS
- Các hình ảnh trên Internet
- Bộ đề âm nhạc tham khảo
- Thiết kế bài giảng Âm Nhạc 8
- Sách GV âm nhạc 8
-Âm Nhạc và phương pháp giáo
dục Âm Nhạc ở trường Tiểu học
(sách BDTX chu kì III cho GV tiểu học)
Và một số tài liệu khác.

nhà xb GD ( 3.2005)
nhà xb Hà Nội( quíIII-2000)
nhà xb GD( 6.2009)
Bộ GD-ĐT quyển 1,2 chu kì
III(2004-2007)
Nhiều tác giả
Nhà xb Hà Nội( quý III-2004
Nhà xb GD ( 8- 2000)

Nhà xb GD, tháng 8-2000

- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp
dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao.
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong đơn vị có hiệu quả cao.
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp
dụng trong đơn vị có hiệu quả cao.
3. Khả năng áp dụng:
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc định hướng đường lối, chính
sách:
Tốt
Khá
Đạt
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tế, dễ thực
hiện và dễ đi vào cuộc sống:
Tốt
Khá
Đạt
- Đã được áp dụng trong thực tế và đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng
đạt hiệu quả trong phạm vi rộng: Tốt
Khá
Đạt
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
( Kí và ghi rõ họ tên )
(Kí và ghi rõ họ tên và đóng
dấu)