TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI
----------------

BÁO CÁO THỰC HÀNH
CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN

Sinh viên

: Phùng Thị Ngọc Linh

Lớp

: k62b

GV hướng dẫn

: Tô Phương Oanh

Cơ sở thực hành : Trung tâm chăm sóc người cao tuổi Thiên Đức (xóm 3,
Đông ngạc , Từ Liêm, Hà Nội )


HÀ NỘI - 2014

Lời cảm ơn
Trong thời gian đến thực hành một tháng rưỡi tại trung tâm chăm sóc
người cao tuổi Thiên Đức vừa qua ,bản thân em đã được trải nghiệm rất nhiều
và hiểu sâu thêm về nghề công tác xã hội mà em đang theo đuổi .Mọi kiến
thức mà em đã được thầy cô giảng dạy giờ đây đã có một cơ hội tốt để áp
dụng vào thực tế .Em không còn bỡ ngỡ khi gặp các cụ nữa ,tâm lý dường

Người cao tuổi hay người cao niên hay người già là những người
lớn tuổi, thường có độ tuổi khoảng từ 60 trở lên. Pháp lệnh người cao tuổi
ở Việt Nam (số 23/2000/PL-UBTVQH, ra ngày 28/04/2000) nhận định:
"người cao tuổi có công sinh thành, nuôi dưỡng, giáo dục con cháu về nhân
cách và vai trò quan trọng trong gia đình và xã hội".
Trong chu kỳ cuộc sống ,người cao niên thường trở lại giai đoạn phải
lệ thuộc vào gia đình như đã lệ thuộc vào cha mẹ trong tuổi ấu thơ .Đó là vì
khi tới tuổi cao ,khả năng làm việc của họ giảm bớt ,lại có khả năng nảy sinh
ra một số bệnh liên hệ tới tuổi già ,khiến họ mất khả năng tự túc ,tự tồn ,thậm
chí cả mất khả năng hiểu biết .Tuy nhiên ,người già lại là những người đã
từng trải nên có rất nhiều vốn kinh nghiệ trong cuộc sống ,những lời khuyên
của họ là một bài học sâu sắc cho con cái noi theo .Ngoài ra ,người già tuy có
thể không thể làm trụ cột về kinh tế cho gia đình nhưng người già lại có thể
giúp đỡ con cháu trông nom nhà cửa ,con cháu hay những cụ già minh mẫn
,khỏe mạnh còn có thể giúp đỡ con cháu trong việc nội trợ ,nấu nướng .vai trò
của người già là hết sức quan trọng với xã hội
Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn kính trọng người già. Người
xem những vị thượng thọ “là của quý giá của dân tộc”. Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã chủ trương “vận động tất cả lực lượng không để sót một người dân nào góp
thành lực lượng toàn dân”, trong đó, giới phụ lão có vai trò đặc biệt quan
trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về “tuổi cao, chí càng cao”.
Cả cuộc đời Bác luôn chiến đấu hy sinh không mệt mỏi vì dân, vì nước quên
cả tuổi già, quên cả bản thân. Truyền thống của người Việt Nam là "uống
nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây", làm con cái thì phải biết chăm
sóc thương yêu cha mẹ, nhất là khi cha mẹ tuổi tác cao. Đạo lý này đã trở
thành một nếp nghĩ cố định trong tư tưởng của nhiều người Việt. Không thể
phủ nhận được tầm quan trọng của người cao tuổi trong xã hội .người cao tuổi
là những người đã có những cống hiến hết mình cho cuộc sống ,có những trải
nghiệm đầy đủ về cuộc sống .lúc còn trẻ có thể họ là quan to ,chức lớn ,hay là
những người dân bình thường ,nhưng tất cả họ đã có những cống hiến đáng kể

sóc người già rồi tới thăm nom thường xuyên là việc làm có thể chấp nhận
được. Nếu nhìn rộng ra, đây sẽ còn là một xu hướng phát triển tất yếu của xã
hội, đặc biệt là khi chỉ vài chục năm nữa thôi, Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ
dân số già hóa.
Có thể thấy việc đưa cha mẹ, người thân tuổi cao sức yếu tới các viện
dưỡng lão tư nhân đang là sự lựa chọn của nhiều gia đình có kinh tế khá giả,
đủ đảm bảo cho các khoản phí phải nộp hàng tháng. Theo khảo sát chung,
ngoài các Trung tâm Bảo trợ Xã hội của Nhà nước, ngày càng có thêm các
trung tâm chăm sóc người già, viện dưỡng lão tư nhân mọc lên. Riêng ở Hà
Nội có thể kể tới các cái tên nổi bật như: Trung tâm chăm sóc người cao tuổi
Thiên Đức, trung tâm Phù Đổng, Nhà tuổi vàng, trung tâm dưỡng lão Nhân
Ái… Những địa chỉ này đều được trang bị cơ sở hạ tầng, phòng ốc, khuôn
viên thuận tiện cho người già sinh hoạt và nhân viên chăm sóc cũng được
huấn luyện, đào tạo bài bản. Chi phí dao động khoảng 5 – 8 triệu
đồng/cụ/tháng, có nơi còn cung cấp dịch vụ cao cấp hơn với hơn chục triệu
đồng một tháng.
Trong đợt thực hành cá nhân này em có được nhà trường giới thiệu cho
em tới trung tâm chăm sóc người cao tuổi thiên đức (xóm 3 –đông ngạc-từ
liêm-hà nội) với sự dìu dắt hướng dẫn của cô tô phương oanh .thực sự em
cũng chỉ nghe nói có những viễn dưỡng lão ở các nước ngoài đặc biệt ở các
nước đang phát triển như nước mỹ ,nước anh ..vv . chứ ở việt nam thì mô
hình này còn rất ít và hạn chế về số lượng ,nhưng về chất lượng thì lại rất tiên
tiến .rất tốt không kém gì so với những trung tâm ở nước ngoài mà em đã đọc
và tìm hiểu
Đến với Trung tâm Nuôi dưỡng người cao tuổi Thiên Đức (Đông Ngạc, Từ
Liêm, Hà Nội) vào một buổi sáng sớm , trước mắt em là cảnh các cụ ông
đang đánh cờ rất rôm rả, còn các cụ bà tụm lại trò chuyện với nhau, cụ đọc
báo, cụ kể chuyện gia đình, có cụ đang tiếp người thân đến chơi... Ở một khu
khác, các cụ bị bệnh nặng, không đi lại được đã có các điều dưỡng viên đẩy
xe lăn đi dạo xung quanh khuôn viên, cụ thì đang trong phòng tập phục hồi

nhiều người khó có thể thực hiện trách nhiệm của mình. Vậy nên, tình trạng
cha mẹ bị “lãng quên” trong chính gia đình mình là thường xuyên xảy ra.
Chọn giải pháp đưa các cụ vào trung tâm để có bầu bạn, vừa có các chuyên y
chăm sóc được tốt hơn… thì viện dưỡng lão đâu phải là xấu?

5


Nội dung thực hành

PHẦN 1. KHÁI QUÁT VỀ CƠ SỞ THỰC HÀNH
1. Miêu tả cơ sở nơi sinh viên thực hành
2. Ý kiến đánh giá và nhận xét của sinh viên về cơ sở thực hành
PHẦN 2. BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN
1. Bối cảnh chọn thân chủ
2. Hồ sơ xã hội của thân chủ
Thông tin cá nhân thân chủ:
Các thông tin khác về thân chủ như:
Thông tin môi trường thân chủ:
Vấn đề của thân chủ:
3. Kế hoạch tác nghiệp
Ngày giờ

Địa điểm

Công việc

4. Tiến trình làm việc với thân chủ
Giai đoạn 1: Tiếp cận thân chủ
Giai đoạn 2: Nhận diện vấn đề

Nội dung vấn đàm

Kỹ năng sử dụng

Nhận xét, cảm nghĩ

Phần 1: Khái quát về cơ sở thực hành
7


A .LỊCH SỬ THÀNH LẬP CỦA TRUNG TÂM
Vào những năm đầu của thế kỷ 21, trong thời kỳ kinh tế bùng nổ, có rất
nhiều các trường học, phòng khám và bệnh viện tư nhân mọc lên ở Hà Nội,
song chưa có nơi nào dành riêng cho việc chăm sóc.
Người cao tuổi có một người đàn ông luôn trăn trở với suy nghĩ: “Phải
làm gì đẩy để cho những Người cao tuổi có nơi tĩnh dưỡng lúc cuối đời, để
được hưởng sự chăm sóc, báo hiếu của con cháu?!”. Từ những trăn trở đó,
ông đã nung nấu quyết tâm xây dựng nhà dưỡng lão theo mô hình dịch vụ đầu
tiên tại Hà Nội, nơi dành riêng cho những bậc cao niên. Với 13 năm kinh
nghiệm làm việc tại bệnh viện Thanh Nhàn – Hà Nội trong vai trò trợ lý của
giáo sư Nguyễn Văn Xang – Giám đốc bệnh viện và được sự hướng dẫn tận
tình của giáo sư Ngô Hy – Giám đốc Trung tâm bác sĩ gia đình, ông Nguyễn
Tuấn Ngọc đã thanh flập và xây dựng trung tâm chăm sóc sức khỏe Người
cao tuổi Minh Khai – Từ Liêm vào tháng 04/2001. Vì đây là một mô hình
hòan tòan mới tại Việt Nam nên hầu như rất ít người chấp nhận đưa bố mẹ
vào nhà dưỡng lão vì cho rằng làm như vậy là bất hiếu. Trong 3 năm đầu, với
một nghề mới, gặp rất nhiều khó khăn về mọi mặt, tưởng như phải bỏ dở giữa
chừng nhưng với một niềm tin mãnh liệt, ông Nguyễn Tuấn Ngọc vẫn quyết
tâm tiếp tục xây dựng và phát triển trung tâm. Ông không ngừng nghiên cứu,
liên hệ với các nhà dưỡng lão ở các nước tiên tiến như Đài Loan, Nhật Bản,

Dần dần xoá bỏ quan niệm cũ cho rằng: "Con cái đưa bố mẹ vào nhà dưỡng
lão là bất hiếu”
Cung cấp các dịch vụ đa dạng, độc đáo và hòan chỉnh nhất trong chăm sóc
Người cao tuổi.
Mang đến cho Người cao tuổi một môi trường sống vui vẻ, ấm áp và tràn
đầy tình yêu thương để họ cảm nhận được nơi đây thực sự là ngôi nhà thứ
hai của họ.

C. CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ SỞ
Trung tâm đã tạo nên được những đặc tính riêng biệt cho dịch vụ chăm sóc
và nuôi dưỡng người cao tuổi từ chất lượng phục vụ, môi trường thân thiện,
ấm cúng cho các cụ đến nghĩ dưỡng tại đây. Bằng sự tận tụy của các y bác sĩ,
9


các kỹ thuật viên cùng các kỹ năng chuyên môn thành thạo,họ đã hướng dẫn
người cao tuổi tuân theo chế độ sinh hoạt và tập luyện điều độ, khoa học giúp
các cụ duy trì và hồi phục sức khỏe một cách tốt nhất.
Các cụ vào sống trong trung tâm đều được lập hồ sơ theo dõi sức khỏe và
được kiểm tra các chỉ số sinh tồn: huyết áp, mạch, nhiệt độ hành ngày.
Mỗi buổi sáng các cụ đều được hướng dẫn tập thể dục dưỡng sinh, tập thở
đúng cách để tăng cường thể lực.
Các cụ còn được xoa bóp, bấm huyệt hàng ngày hoặc được các y tá hướng
dẫn tập phục hồi chức năng và nâng cao sức khỏe cho các cụ như: cho các cụ
ngâm chân bằng thuốc nam giúp tăng cường lưu thông khí huyết và thư giản
trong mùa lạnh

Bên cạnh việc chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng các cụ trung tâm còn quan
tâm chăm sóc đến đời sống tinh thần tâm linh cho các cụ nữa:
Trung tâm đã tạo được một môi trường thân thiện, ấm áp giống như một gia

xử lý ban đầu cho các cụ khi có tai biến thứ phát xảy ra và chuyển tới các điều
kiện chuyên khoa tạm thời. Ở đây, các cụ sẽ được theo dõi 24/24h và chăm
sóc một cách tốt nhất để có thể mau chóng hồi phục sức khỏe

2 . KHU CHĂM SÓC ĐẶC BIỆT
Là nơi dành riêng cho các cụ có bệnh lý tuổi già. Tại đây, các cụ được hướng
dẫn mọi sinh hoạt các nhân và được giúp đỡ để hòa nhập với cuộc sống cộng
đồng

12


3. KHU DÀNH RIÊNG CHO CÁC CỤ MINH MẪN
- Được sắp xếp, bố trí thành từng góc riêng cho từng cá nhân, có quạt điện, ti
vi, tử đựng quần áo riêng biệt, có phòng vệ sinh và phòng tắm khép kín.

4. PHÒNG VIP
Trung tâm còn thiết kế một căn hộ nhỏ dành riêng cho một cặp vợ
chồng, gồm phòng ngủ, một phòng khách, phòng ăn, một buồng tắm
có bồn thư giãn. Phía bên ngoài là một sân nhỉ có bể cá, cây cảnh non
bộ và một vườn nhỏ với nhiều loại hoa tạo nên một phong cảnh rất trữ
tình

MỘT SỐ HÌNH ẢNH GIỚI THIỆU QUA VỀ KHUÔN VIÊN CỦA
TRUNG TÂM CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI THIÊN ĐỨC :

13


Sân trước

Ban Phật tại trung tâm

F. VAI TRÒ CỦA CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH CỘNG ĐỒNG
Trung tâm chăm sóc người cao tuổi Thiên Đức là một địa chỉ đáng tin cậy
cho các gia đình khi họ có nhu cầu muốn được gửi người thân của mình tới
đây _ họ là những người cao tuổi , sức khỏe kém và trong số họ là có cả
những người bị lẫn , bị liệt nửa người , không có khả năng đi lại hoặc không
nhìn thấy gì cả . Trung tâm thiên đức với đội ngũ y bác ỹ .điều dưỡng viên
dày dặn kinh nghiệm tâm huyết với nghề sẽ giúp gia đình giảm bớt đi nỗi lo
toan trong cuộc sống bộn bề này , những gia đình có người già vẫn có thể an
tâm đi làm hoặc đi đâu đó mà người thân của họ vẫn có thể được chăm sóc
một cách tốt nhất , chu đáo nhất , nhiệt tình nhất ,nhiều người có quan niệm
cho rằng khi gửi người thân vào viện dưỡng lão là sự bất hiếu của con cái ,
thế nhưng , nếu như con cái quá bận rộn , phải lo toan tất bật với việc nhà ,
việc nước , con cái ...vv... mà không có thời gian nhiều để trò chuyện , chăm
sóc cho cha mẹ của mình , hay cũng như không có một chút kinh nghiệm gì
về việc chăm sóc người già , điều đó sẽ làm cho người thân của họ yếu dần
17


đi , có bệnh trong người mà không được sớm phát hiện kịp thời , do con cái
của họ không có kinh nghiệm gì trong việc chăm sóc người cao tuổi thì điều
đó lại càng là bất hiếu hơn . như vậy ,có thể thấy rằng :trung tâm chăm sóc
người cao tuổi Thiên Đức không chỉ giúp gia đình có người cao tuổi có thể
làm tròn chữ hiếu của mình , yên tâm đi làm và lo toan mọi thứ cho cuộc sống
, thì bên cạnh đó trung tâm còn tạo thêm nguồn việc làm cho những người đã
tốt nghiệp ở các trường đại hoc, cao đẳng ,trung cấp ,,..vv.. mặt khác , trung
tâm còn là ngôi nhà chung thứ hai cho các cụ cao tuổi nơi đây , sống ở trung
tâm , các cụ không chỉ được chăm sóc chu đáo , nhiệt tình mà các cụ còn
được vui chơi , giải trí , được khám sức khỏe thường xuyên , định kỳ , đượ trò

khoa học , các chế độ ăn uống dành riêng cho từng cụ , tùy thuộc vào tình
trạng thể chất , sức khỏe hiện tại . Nhân viên làm việc có quy củ , nề nếp theo
sự quán xuyến nhiệt tình , có trách nhiệm của cấp trên ,tất cả tạo thành một
nơi lý tưởng , một mái nhà chung tuyệt vời cho các cụ ,quả thực , theo cách
18


mà tôi cảm nhận thì trung tâm thực sự là một nơi đáng tin cậy cho mọi người ,
mọi nhà khi có ý định gửi người thân tới đây ,!

PHẦN 2. BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ
NHÂN

1. Bối cảnh chọn thân chủ
Trung tâm Thiên Đức là nơi mà nhà trường đã giới thiệu cho tôi và các
bạn sinh viên khoa công tác xã hội trường đại học Sư phạm Hà Nội tới đây
thực tập lần này , trong đợt thực hành này , chúng tôi được sự hướng dẫn của
cô Tô Phươn Oanh - giảng viên của trường và sự chỉ bảo của các anh chị điều
dưỡng và nhất là chị y tá trưởng, họ đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong việc tìm kiếm
và lựa chọn thân chủ cho bản thân mình và qua đây tôi đã tìm kiếm được thân
chủ của mình trong quá trình thực hành dựa trên sự quan sát , tìm hiểu về thân
chủ qua sự giới thiệu của chị y tá trưởng cũng như là thông qua các buổi được
trò chuyện , tiếp xúc với thân chủ tại trung tâm chăm sóc người cao tuổi
Thiên Đức
2. Hồ sơ xã hội của thân chủ
Thông tin cá nhân thân chủ:
Họ và tên: Dương thị Báu ( tên thường gọi Dương thị Hiền Thanh )
Giới tính:cụ bà
Năm sinh: sinh năm 1920
Nơi sinh: Hải Dương

hỏi thăm , trò chuyện
- Các vấn đề khác.
20


Nhìn chung thân chủ có cả vấn đề về tình trạng sức khỏe thể chất và tinh thần
và cần có sự tư vấn hỗ trợ của các bác sỹ cũng như sự quan tâm hỏi han của
các anh chị điều dưỡng và mọi người xung quanh vv...
Thông tin môi trường thân chủ:
Trước kia Cụ đi nhiều nơi và có sự quen biết rộng
Thành phần gia đinh :
Cụ có chồng và có 4 người con
Tuy nhiên ,cụ ông cũng đã qua đời
_ Con đầu : Đào Mạnh Hùng
Địa chỉ : Quan Hoa , Cầu Giấy , Hà Nội
Nghề nghiệp : Giám đốc Nông Nghiệp Hà Nội
Đã lấy vợ và có 2 con
_ Con thứ hai : Đào thị Loan
Hiện tại chị Loan sinh sống bên mỹ
Chị đã lấy chồng và có 2 con
Nghề nghiệp : kinh doanh , buôn bán
- Con thứ ba : Đào Mạnh Dũng
Hiện tại anh đang sống và làm việc bên mỹ ,
Nghề nghiệp : Kinh doanh
Anh đã có vợ và 2 con
- Con thứ 4 : Đào thị Hạnh
Chị Hạnh đang sống trong Sài Gòn
Chị có chồng và 1 con
Nghề nghiệp chính : Làm may tại nhà
- Cụ có hai người con đã mất và có hai người con đi làm xa và sau đó

thực

sức khỏe người cao cho cụ qua về bản thân , về mục đích cuộc

hành

tuổi Thiên Đức (xóm nói chuyện và khai thác thông tin ban đầu về

đầu

3 – Đông Ngạc – Từ thân chủ : về quê quán , tên tuổi , nghề

tiên

Liêm – Hà Nội ) – tại nghiệp trước kia và học vấn của cụ - chủ yếu
hội trường

trò chuyện làm quen – tạo sự tiếp xúc chân
thành , cởi mở , tạo lòng tin nơi thân chủ
kỹ năng sử dụng : kỹ năng lắng nghe , thấu
cảm , diễn đạt lại – thái độ làm việc nghiêm
túc , chân thành ,cởi mở và có sự tôn trọng

thân chủ )
Tuần Tại trung tâm chăm Giới thiệu lại cho thân chủ về bản thân và
thứ hai

sóc người cao tuổi tóm tắt những nội dung cuộc trò chuyện đã
Thiên Đức


Tuần
thứ 4

năng lắng nghe .
Tại phòng riêng của Cùng thân chủ tóm tắt lại những nội dung đã
nêu ra ở tuần trước , cùng thân chủ tìm ra
cụ
những vấn đề mà hiện nay thân chủ đang
gặp phải là gì , vấn đề nào là khó khăn cần
giải quyết trước mắt nhất , vấn đề nào là cần
tới sự trợ giúp của các tổ chức hỗ trợ ,,vv,,,
sau khi đã tìm hiểu vấn đề gặp phải của thân
chủ thì tôi sẽ cùng thân chủ lên kế hoach giải
quyết vấn đề của thân chủ dựa trên nguyên
tắc tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ và
nguyên tắc bảo mật thông tin

23


Tuần

Tại phòng riêng của Cùng cụ xác định lại một lần nữa vấn đề mà

thứ 5

cụ

thân chủ gặp phải mà tuần trước đã tìm ra
Tiến hành giải quyết vấn đề mà thân chủ gặp

hoạch tiếp theo để từng bước giải quyết vấn
đề của thân chủ một cách tối ưu , hiệu quả
nhất . sử dụng tối đa kỹ năng lắng nghe ,
thấu cảm và tạo quan hệ gần gũi thân tình ,
khuyến khích , động viên tinh thần giúp
thân chủ phát huy điểm mạnh của mình hạn
chế điểm yếu kém trong việc giải quyết vấn

Tuần

đề
Tại phòng riêng của Cùng thân chủ bàn bạc và tổng kết lại những

thứ 7

thân chủ

điều đã làm được và chưa làm được trong
quá trình trợ giúp thân chủ giải quyết vấn đề
của mình , quan sát sự chuyển biến của thân

Tuần
thứ

chủ sau khi được trợ giúp
Tại phòng riêng của Cùng thân chủ nhìn lại bản kế hoạch đã đặt
8 thân chủ )

ra và những gì đã đạt được . lượng giá lại