MỤC LỤC
NỘI DUNG
1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
1.1. Sự cần thiết hình thành giải pháp
1.2. Tổng quan các vấn đề liên quan đến giải pháp
1.3. Mục tiêu của giải pháp
1.4. Các căn cứ đề xuất giải pháp
1.5. Phương pháp thực hiện
1.6. Đối tượng và phạm vi áp dụng
2. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1. Quá trình hình thành giải pháp
2.2. Những cải tiến cho phù hợp với thực tiễn
2.3.Nội dung của giải pháp mới
3. HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP
3.1. Thời gian áp dụng giải pháp
3.2.Hiệu quả đạt được
3.3.Khả năng triển khai, áp dụng giải pháp
3.4 Kinh nghiệm thực tiễn khi áp dụng giải pháp
4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ
4.1. Kết luận
4.2. Đề xuất, khuyến nghị
TRANG
Trang 2
Trang 2
Trang 2
Trang 3
Trang 3
Trang 4
Trang 5
Đồng đã nói: “Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người. Dạy cho học
sinh viết, đúng viết đẹp, viết cẩn thận cũng là góp phần rèn luyện cho học
sinh, tính cẩn thận tính kĩ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với
thầy với bạn mình”.
- Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy chữ viết của các em còn xấu, tốc
độ viết chậm, chữ viết cẩu thả, chưa đúng cỡ chữ, độ cao con chữ, khoảng
cách giữa tiếng với tiếng, từ với từ chưa xác định cụ thể, viết chưa liền
mạch.... Điều đó ánh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tiếng Việt nói
riêng và các môn học khác nói chung.
1.2 Tổng quan các vấn đề liên quan đến giải pháp:
Giáo viên nêu được cần làm gì để khắc phục việc rèn luyện chữ viết đẹp
cho học sinh lớp một ở Tiểu học. Giúp giáo viên hiểu được mục tiêu cụ thể
trong từng giờ dạy tập viết cho học sinh.
Giúp học sinh hiểu được những việc cần làm để có biện pháp khắc phục
rèn luyện chữ viết và ý thức giữ vỡ sạch
Qua môn học này giúp giáo viên hình thành ở học sinh phẩm chất, đạo
đức, tính cẩn thận, ngăn nắp sạch sẽ, giúp giáo viên hình thành và rèn luyện
chữ đẹp cho học sinh một kỹ năng cơ bản về chữ viết .
Trang: 2
Xác định mục tiêu dạy học môn tập viết , những vấn đề nêu trên là tổng
quan của nội dung cơ bản , vấn đề tìm ra các biện pháp khắc phục dạy tập viết
ở lớp 1 cấp Tiểu học.
1.3 Mục tiêu của giải pháp.
Hiện nay nền giáo dục nước nhà đang vươn mình lên tầm cao hơn để
sánh vai với nền giáo dục của các nước trong cùng khu vực. Vì vậy vấn đề
dạy Tiếng Việt ở tiểu học luôn được quan tâm hàng đầu. Tuy nhiên không
phải cứ đến trường là học sinh nào cũng học tốt mà có rất nhiều nguyên nhân
- Chưa xác định được khoảng cách viết giữa các con chữ và các chữ trong
từ..
- Viết nét nối giữa các con chữ (ch, tr, nh, ph, ng, ngh, gh, gi) chưa
đúng chưa đẹp…
- Mặt khác các em chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học
nhiều hơn, phải viết nhiều mỏi tay các em nản trí khi viết…
- Học sinh không có nề nếp thói quen tốt trong khi viết, trình bày bài
vở.
1.5 Phương pháp thực hiện
Vào học được 1 tháng tôi phân loại chữ viết của học sinh phát hiện ra
những ưu điểm, nhược điểm về chữ viết của từng học sinh.
- Xếp chỗ ngồi cho phù hợp với từng đối tượng học sinh
- Trong giai đoạn học và tập viết âm, giáo viên cần hướng dẫn cho học
sinh thực hiện đúng quy định khi viết chữ.
- Muốn viết đúng thì phải đọc thành thạo các âm, vần tiếng từ, câu, bài
tập đọc đã học.
1.6 Đối tượng và phạm vi áp dụng:
Qua quá trình giảng dạy trực tiếp tại lớp 1 và qua tìm hiểu tình hình học
sinh viết chữ chưa đúng mẫu ở các lớp, tôi nhận thấy rằng hầu như lớp nào
cũng tồn tại một số học sinh yếu nguyên nhân chính là do các em tiếp thu bài
Trang: 4
chậm, đọc không tốt dẫn đến viết cũng không tốt. Vì vậy tôi đã đi tìm hiểu
qua tài liệu, trao đổi kinh nghiệp với đồng nghiệp để tìm ra một số phương
pháp nhằm giúp các em có tiến bộ trong chữ viết. Chính vì thế tôi đã chọn các
em học sinh lớp 1 mà mình trực tiếp giảng dạy làm đối tượng nghiên cứu
Đổi mới phương pháp dạy học là nhu cầu tất yếu của giáo dục hiện nay
nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy và học. Đổi mới chính là phải thực hiện
phức tạp bao gồm những kỹ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết
chữ cái tạo chữ ghi tiếng. Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí
cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kỹ năng viết đúng mẫu rõ ràng và cao hơn
là viết nhanh viết đẹp. Ngoài ra tư thể ngồi viết, cách cầm bút để vở, cách
trình bày bài viết cũng là một kỹ năng đặc thù của việc dạy tập viết mà giáo
viên cần thường xuyên quan tâm. Bên cạnh đó giáo viên cần nắm vững
chương trình tập viết hiện hành của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo để không những
nâng cao chất lượng dạy viết chữ mà còn phối hợp với các hợp phần khác
nhằm phát huy vai trò công cụ của việc Tập viết
2.2 Những cải tiến cho phù hợp với thực tiễn
- Học sinh lớp Một ngày đầu tiên đi học ở trường phổ thông còn rất nhiều
bỡ ngỡ. Việc làm quen với chữ viết đối với các em thật là khó khăn bởi đôi
tay còn vụng về, lóng ngóng. Là giáo viên lớp Một đã lâu năm, tôi luôn trăn
trở một câu hỏi : Ở lớp một có nên tiến hành dạy các em viết chữ đẹp ngay
không? Sau nhiều năm kinh nghiệm qua việc giảng dạy môn Tiếng Việt tôi
nhận thấy rằng đối với học sinh lớp một nếu cùng một lúc đòi hỏi các em viết
đúng viết đẹp ngay là một điều không thực tế, khó có thể thực hiện được. Do
vậy đối vối từng lớp giáo viên cần lựa chọn mục tiêu trọng tâm của môn học
phù hợp với lứa tuổi để học sinh tiếp thu bài một cách vững chắc nên tôi đã
xác định muốn viết chữ đẹp thì đầu tiên phải làm ở lớp Một là rèn kỹ năng
Trang: 6
viết chữ đúng cho các em, thì mới có cơ sở để viết chữ đẹp. Đó chính là yêu
cầu có tính quyết định trong việc rèn chữ đẹp cho suốt quá trình học tập của
học sinh
2.3 Nội dung của giải pháp mới:
2.3.1 Biện pháp thứ nhất:
quá trình dạy viết chữ theo hướng “Đổi mới phương pháp dạy học”. Đồ dùng
trực quan có thể sử dụng trong quá trình dạy bài mới, luyện tập hoặc củng cố
bài học.
- Mẫu chữ trong khung chữ phóng to theo bảng mẫu chữ hiện hành treo
trên lớp. Bảng mẫu chữ cần cố định thường xuyên để giáo viên có thể chủ
động sử dụng khi cần thiết không chỉ trong giờ Tập viết mà ngay trong cả
những môn học khác khi có học sinh viết chưa đúng mẫu chữ.
- Bộ mẫu chữ in theo quy định cho giáo viên.
+ Tư thế ngồi và cách cầm bút:
Để giúp các em viết được những nét chữ đúng mẫu, đẹp cần hướng dẫn
cả lớp tư thế ngồi viết: Tư thế ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, không được tì
ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, mắt cách trang giấy khoảng 25 - 30 cm. Tư
thế ngồi viết không ngay ngắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chữ viết. Ngồi
nghiêng vẹo sẽ kéo theo chữ viết không thẳng, bị lệch dòng. Không những thế
còn có hại cho sức khoẻ: sẽ bị cận nếu cúi sát vở, vẹo cột sống, gù lưng, phổi
bị ảnh hưởng... nếu ngồi viết không ngay ngắn. Trước mỗi giờ viết bài, đặc
biệt là giờ học Tập viết, tôi thường yêu cầu các em nhắc lại tư thế ngồi viết.
Dần dần, các em sẽ có thói quen ngồi đúng tư thế.
Một việc hết sức quan trọng giúp cho việc viết chữ đẹp là cách cầm bút
và cách đặt vở trên bàn. Điều này các em được tôi hướng dẫn kỹ càng: Khi
viết, cần cầm bút bằng 3 ngón tay (ngón trỏ, ngón cái, ngón giữa) của bàn tay
phải, Đầu ngón trỏ đặt ở phía trên, đầu ngón cái phía bên trái, phía bên phải
Trang: 8
của đầu bút tựa vào đầu đốt giữa ngón tay giữa”. Tôi cũng lưu ý các em cầm
bút vừa phải. Vì nếu cầm bút sát ngòi hoặc quá xa ngòi bút thì việc điều khiển
bút khi viết sẽ khó khăn, làm cho chữ xấu mà mực dễ bị giây ra tay, ra vở.
Còn vở viết khi viết bài, tôi cũng luôn hỏi lại học sinh cầm bút và cách đặt vở.
Viết liền mạch :
Trang: 9
- Là thao tác đưa ngòi bút liên tục từ điểm kết thúc của nét đứng
trước tới điểm bắt đầu của nét đứng sau. Viết liền mạch là viết tất cả các hình
cơ bản của chữ cái trong một chữ ghi tiếng rồi sau đó mới bắt đầu đặt dấu (Kể
cả dấu phụ của chữ cái và dấu thanh) theo trình tự: dấu phụ trước (từ trái sang
phải), dấu thanh sau:
- Ví dụ: Viết vần ương: Viết liền mạch các hình cơ bản của chữ cái
thành uong, sau đó đặt dấu ( dấu phụ ) trên u, o để thành ương.
- Ví dụ: Viết chữ ghi tiếng mường: Viết liền mạch các nét cơ bản của
chữ cái thành muong, sau đó đặt đặt dấu (dấu phụ) trên u,o và dấu huyền (dấu
thanh) trên ơ để thành mường.
Kỹ thuật lia bút:
- Để đảm bảo tốc độ trong quá trình viết nối giữa các chữ cái với nhau,
nét bút được thể hiện liên tục những dụng cụ viết (đầu ngòi bút, phấn)
không chạm vào mặt phẳng viết ( giấy, bảng).
Kỹ thuật rê bút:
- Đó là những trường hợp viết đè lên theo hướng ngược lại với nét chữ
vừa viết. Ở đây xãy ra với trường hợp dụng cụ viết (đầu ngòi bút, phấn) chạy
nhẹ từ điểm kết thúc của nét đứng trước đến điểm bắt đầu của nét liền sau
- Sau khi đã hướng dẫn kĩ các thao tác trên giáo viên cần phải hình thành
cần rèn cho học sinh biết viết nét sổ thật đúng, thật thẳng ở ngay các bài nét
chữ cơ bản khi nào thành thạo thì mới tiến hành viết nét khuyết.
Nhóm 3: Gồm các chữ: o, ô, ơ, ă, â
- Với nhóm chữ này nhiều người cứ nghĩ là đơn giản nhưng thực tế hầu
hết học sinh viết sai từ chữ o như chiều ngang quá rộng hoặc quá hẹp, nét chữ
không đều đầu to đầu bé. Chính vì vậy ở nhóm chữ này tôi xác định cần dạy
học sinh viết đúng chữ o để làm cơ sở cho viết đúng các chữ khác trong
nhóm. Vậy thì o viết thế nào cho đúng ? Điểm đặt bút ở đâu ? chiều ngang
chiểm tỉ lệ bao nhiêu so với chiều cao ? Đó là việc làm rất khó để cho học
Trang: 11
sinh xác định được. Vì vậy khi dạy chữ o tôi kẻ một ô vuông trên bảng rồi
chia ra 3 phần bằng nhau, đánh dấu 4 điểm ở giữa các cạnh hình hình chữ
nhật dùng phấn màu chấm hình chữ o sau đó tô lên các dấu chấm vừa tô vừa
giảng kĩ, nhẫn mạnh điểm đặt bút đầu tiên và điểm dừng bút chính là điểm để
viết thêm dấu “,” chữ o và điểm để nổi các nét chữ khác khi viết nhanh. Viết
được chữ o đúng học sinh dễ dàng viết đúng các chữ khác trong nhóm.
* Giai đoạn viết hoa:
- Sau mấy năm dạy chương trình cải cách tôi nhận thấy phần dạy học
sinh làm quen với việc tô chữ hoa và viết chữ hoa còn có sự mâu thuẫn:
Trong sách hướng dẫn quy trình là:
- Giáo viên tô chữ hoa mẫu trên bảng lớp.
- Học sinh viết chữ hoa vào bảng con trước rồi mới tập tô chữ hoa vào vở
nên rất khó khăn cho học sinh, cử đến giờ viết chữ hoa nhiều em lo lắng vì
viết quá khó. Sau khi tìm hiểu tâm lý và thử nghiệm tôi mạnh dạn chuyển đổi
quy trình khác sách hướng dẫn đó là:
- Giáo viên tô màu trên bảng lớp.
- Học sinh tô vào vở.
chi tiết nhỏ nhất ( gạch chân kẻ hết bài, kẻ hết buổi, cách ghi phân môn,cách
trình bày bài thơ lục bát thơ tự do và bài văn xuôi
3 . HIỆU QUẢ CỦA GIẢI PHÁP:
3.1 Thời gian áp dụng giải pháp
- Sau một thời gian áp dụng biện pháp nêu trên tôi nhận thấy rõ mỗi
tháng chữ viết của học sinh có tiến bộ về chữ viết cụ thể:
Trang: 13
+ Viết tốt đảm bảo chiều cao, độ rộng của các con chữ, đúng tốc độ, biết
cách nối nét trong các con chữ, viết liền mạch, viết đúng khoảng cách giữa
các con chữ trong một chữ, giữa các tiếng trong từ. Tất cả học sinh có ý thức
trong giờ viết bài, các em viết nắn nót cẩn thận đã trở thành một thói quen.
Không những trong phân môn tập viết, mà tất cả các môn học khác , như toán,
những môn làm bài các em đều có ý thức viết cẩn thận. Các em luôn tự giác
học tập, bản thân giáo viên khi dạy cũng thấy hứng thú say sưa nâng cao chất
lượng giờ dạy cao hơn.
- Như chúng ta đã biết nếu dạy cho học sinh lớp Một mà không có kĩ
năng rèn chữ theo từng bước tỉ mỉ thì hiệu quả của việc rèn chữ sẽ không có
hiệu quả, chữ viết của học sinh không đúng mẫu, không đúng độ cao độ rộng,
dẫn đến không có chất lượng, học sinh không hứng thú trong giờ học mà giáo
viên cũng thấy khó khăn áp lực khi dạy học sinh viết chữ.
3.2 Hiệu quả đạt được:
Năm học 2014 - 2015
Thời điểm
Xếp loại A
Xếp loại B
Đầu năm học
Sử dụng phương pháp làm mẫu bắt chước, mỗi giáo viên phải tự rèn
luyện mình từ chữ viết ở bảng ở vở, đến tư thể ngồi viết cách cầm bút để làm
gương nhất là trước mặt học trò.
Trong dạy tập viết cần phải tổ chức trò chơi thi viết nhanh viết đẹp tạo sự
hứng thú rèn luyện cho học sinh.
Sự phối hợp giữa cha mẹ học sinh với giáo viên sẽ tạo điều kiện về cơ sở
vật chất về mọi mặt giúp ích rất nhiều cho việc nâng cao chữ viết cho học
sinh.
4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ
4.1 Kết luận:
- Muốn đạt được mục đích mà mình mong muốn thì bản thân phải có
niềm tin, niềm say mê thực sự, luôn kiên trì, nhẫn nại, rèn luyện không
ngừng. Chính niềm say mê ấy sẽ giúp ta có thêm sức mạnh to lớn, cuốn hút ta
đi vào tìm tòi sáng tạo.
- Chữ viết của giáo viên phải đúng mẫu, chuẩn nét, đúng độ cao, kích
thước làm mẫu cho học sinh noi gương.
- Giáo viên dùng hình thức nêu gương em viết chữ đúng và đẹp ở lớp, ở
khối cho học sinh biết. Từ đó học sinh xác định động cơ học tập đúng đắn của
mình. Mặt khác, tự tạo điều kiện để học bạn. Ngoài ra, thường xuyên nhận
xét, tuyên dương sự tiến bộ về chữ viết của học sinh trong từng bài viết để
học sinh thấy sự tiến bộ của mình dù chỉ là một tiến bộ nhỏ. Từ đó, học sinh
có động lực tích cực rèn luyện nhiều hơn nữa.
4.2 Đề xuất, khuyến nghị:
Trang: 15
- Tìm hiểu nguyên nhân từng đối tượng học sinh về kĩ năng cầm bút, tốc
độ viết chữ, cách đưa nét bút,… phân nhóm đối tượng học sinh để kịp thời
uốn nắn, sửa đổi hoặc gặp trực tiếp với phụ huynh để trao đổi giúp đỡ các em
dụng trong nhiều năm có hiệu quả.
- Để thực hiện tốt và đạt hiệu quả trong phong trào “Vở sạch - Chữ đẹp”
tôi rất mong sự đóng góp ý kiến nhiệt tình của cấp Lãnh Đạo và các bạn đồng
nghiệp.
Xác nhận đánh giá, xếp loại của đơn vị Bà Rịa, ngày 20 tháng 1 năm 2016
…………………………………………
Tôi xin cam đoan đây là
………………………………………….
SKKN của bản thân tôi viết không
………………………………………….. sao chép nội dung của ai khác.
………………………………………….
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Người viết
( ký tên đóng dấu )
Đoàn Thị Thạch Đức
Trang: 17