I. TÊN ĐỀ TÀI :
MỘT VÀI BIỆN PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN RÈN
CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH LỚP BỐN – NĂM
II. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Tập viết là một nội dung có tầm quan trọng đặc biệt ở bậc Tiểu học. Tập viết
trang bị cho học sinh bộ chữ cái tiếng Việt và những yêu cầu kĩ thuật để sử
dụng bộ chữ cái đó trong học tập và giao tiếp. Với ý nghĩa này, tập viết
không những có quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập ở các môn khác mà
còn góp phần rèn luyện một trong những kĩ năng hàng đầu của học tiếng Việt
trong nhà trường – kĩ năng viết chữ. Nếu viết chữ đúng mẫu, rõ ràng, tốc độ
nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, kết quả học tập sẽ cao
hơn. Việc đổi mới phương pháp dạy và học, Bộ Giáo dục chủ trương đổi mới
cả về chữ viết được đông đảo phụ huynh, giáo viên và học sinh hưởng ứng
tích cực. Các lớp 1-2-3 được giáo viên trực tiếp hướng dẫn rèn viết, tất cả các
em đều có chữ viết đẹp, trình bày chữ viết rõ ràng. Qua nhiều năm liền, tôi
được Phòng Giáo dục điều đi kiểm tra, khảo sát thi đua nhiều trường trong
huyện. Tất cả thanh tra viên đều có nhận xét chung chữ viết của các lớp 1-3
có chữ viết rõ ràng cả về mẫu chữ, cỡ chữ, trình bày vở tốt còn học sinh lớp
4-5 chữ viết xấu, trình bày vở ẩu thả. Có nhiều nguyên nhân học sinh lớp 4-5
viết chữ ẩu thả trong đó có nguyên nhân do các em không có ý thức tự rèn
luyện chữ viết, một nguyên nhân khác giáo viên ít quan tâm đến kĩ năng rèn
viết chữ cho học sinh chỉ chú trọng kĩ năng kiến thức. Hơn nữa giáo viên lớp
4 -5 ít có cơ hội dạy các tiết tập viết nên không nắm vững chương trình tập
viết hiện hành của Bộ Giáo dục ban hành.
Xuất phát từ thực trạng trên và tầm quan trọng của việc rèn chữ viết ở bậc
Tiểu học đặc biệt là học sinh lớp 4 - 5, trong năm học này, tôi chọn đề tài :
“Một vài biện pháp giúp giáo viên lớp 4 - 5 rèn chữ viết cho học sinh”
nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Tiếng Việt và các môn học khác.
Ngoài ra, rèn luyện chữ viết còn góp phần rèn luyện cho học sinh những
phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩn thận, tính thẩm mĩ và tính kỉ luật.
Muốn có được kết qủa như mong muốn, tôi bồi dưỡng cho giáo viên lớp 4
ở đơn vị trường TH số 2 Duy Phước, đa số học sinh có chữ viết cẩu thả, viết
không đúng mẫu, không đúng cỡ chữ, trình bày vở không tốt. Nhiều em quên
độ cao con chữ. Ví dụ : chữ h, b, l... có độ cao 2,5 đơn vị học sinh chỉ viết độ
cao 2 đơn vị hoặc 3 đợn vị ; viết không đủ nét ; điểm bắt đầu và kết thúc
không đúng quy định. Nhiều em viết không đúng mẫu, viết quá tự do. Ví dụ :
Chữ h, b... viết chữ ngửa ra sau hoặc cong về phía trước; một số nét phụ viết
quá dài, không đúng vị trí; chữ r, s viết không đủ 1,25 đơn vị... Những vấn đề
trên, nhiều năm qua giáo viên lớp 4 - 5 ít quan tâm chỉ lo chất lượng kiến thức
quên đi kĩ năng rèn chữ viết cho học sinh. Không những học sinh mắc các lỗi
trên mà giáo viên cũng mắc lỗi tương tự.
Hiện nay, trong nhà trường có bộ chữ mẫu theo sách giáo khoa hiện hành,
các tài liệu hướng dẫn cách viết chữ ; giáo viên lớp 4 – 5 đủ khả năng thực
hiện luyện viết theo mẫu chữ hiện hành. Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với
gia đình học sinh mua vở luyện viết chữ ở nhà, giáo viên là những người đi
tiên phong trong phong trào rèn luyện chữ viết phối hợp với phong trào thi
đua giữ vở sach – rèn chữ đẹp trong nhà trường. Phong trào rèn luyện chữ viết
trong giáo viên và học sinh là một tiêu chí thi đua của nhà trường. Đây là cơ
sở quyết định nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh.
2
V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Biện pháp 1 : Bồi dưỡng mẫu chữ viết hiện hành cho giáo viên lớp 4 -5
Muốn học sinh có chữ viết đúng, viết đẹp không phải khó cũng không phải
dễ dàng mà có, tất cả những kết quả đạt được của học sinh tiểu học phần lớn
phụ thuộc vào thầy giáo trực tiếp đứng lớp, trực tiếp phụ trách nó. Do vậy,
học sinh có viết đúng nét chữ, viết đẹp trước hết người giáo viên phải am hiểu
về mẫu chữ viết (mẫu chữ viết do Bộ Giáo dục ban hành năm học 2002-
2003). Ngay từ đầu tháng 9 năm học 2008-2009, chúng tôi tổ chức chuyên đề
cấp trường cho giáo viên với nội dung rèn chữ viết cho học sinh, trong chuyên
đề có yêu cầu giáo viên viết các chữ cái theo dạng nét đều chữ đứng, nét
thanh nét đậm chữ đứng. Qua bài viết của giáo viên, chúng tôi có nhận xét đa
Đây là điều kiện để học sinh viết đúng mẫu (chính tự) đảm bảo không gây
3
nhầm lẫn các chữ cái với nhau. Đó là cơ sở viết nhanh, từ đó nâng cao tính
thẩm mĩ của chữ viết.
b. 1 Cách viết nét cong :
- Nét cong phải, cong trái :
- Nét cong kín
b. 2 Cách viết nét móc
- Nét móc xuôi :
1 : Điểm đặt bút
2 : Điểm uốn lượn
3 : Điểm dừng bút
- Nét móc ngược :
1 : Điểm đặt bút
2 : Điểm uốn lượn
3 : Điểm dừng bút
- Nét móc hai đầu :
1 : Điểm đặt bút
2 : Điểm uốn lượn
3 : Điểm dừng bút
b. 3 Các nét khuyết :
- Nét khuyết trên
1 : Điểm đặt bút
2 : Điểm uốn lượn
3 : Điểm dừng bút
- Nét khuyết dưới
1 : Điểm đặt bút
2 : Điểm uốn lượn
3 : Điểm dừng bút
Biện pháp 2 : Phân các con chữ tiếng Việt thành các nét đồng dạng.
Ví dụ : (lia bút theo đường ... đánh dấu i, ngòi bút không chạm
vào mặt giấy)
Viết xong nét 1 và 2, từ điểm dừng bút của nét 2, lia bút lên đường kẻ 5 để
viết tiếp các nét còn lại.
Biện pháp 3 : Rèn cách để vở, ngồi viết đúng tư thế
Qua khảo sát thực tế các lớp học, nhiều em ngồi học ở tư thế quá tự do,
nghiêng về một bên, đặt vở lệch, cúi mặt quá gần với vở ghi. Vì vậy, uốn nắn
tư thế ngồi viết tốt cho trẻ không chỉ giúp chữ của trẻ đẹp hơn mà còn tránh
cho trẻ những bệnh như vẹo cột sống, cận thị... Lơ-vốp và Ram-za-eva đã viết
“Muốn viết, em phải nhìn lại mình để đặt vở ra sao cho đúng cách...”
Trong quá trình viết, giáo viên phải quan sát lớp, em nào để vở sai quy cách,
cách cầm bút sai, tư thế ngồi viết không đúng giáo viên phải kịp thời uốn nắn
sửa sai. Ví dụ : em Hải ngồi viết không đúng tư thế, giáo viên gọi Hải thì học
sinh đó biết ngay mình sai tự động ngồi lại tư thế đúng...
5